سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » رۆمان و دونیابینی

رۆمان و دونیابینی

ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بی ئه‌ده‌بێكی‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌، خاوه‌نی‌ گه‌ڵێك نووسه‌ر و رۆشنبیره‌ به‌تایبه‌ت له‌ ژانری رۆماندا، ئه‌م ساڵانه‌ش وه‌رگێڕه‌كانی خۆمان ده‌ستیانداوه‌ته‌ وه‌رگێڕانی‌ رۆمانی‌ عه‌ره‌بی و كه‌م و زۆر به‌شێك له‌ رۆمانی‌ عه‌ره‌بی‌ و به‌تایبه‌ت رۆمانی‌ نووسه‌ره‌ عیراقییه‌كان. ئه‌م كتێبه‌ش كۆمه‌ڵێك دیداره‌ له‌گه‌ڵ چه‌ند نووسه‌رێكی‌ عه‌ره‌به‌ كه‌ به‌شێك له‌ به‌رهه‌مه‌كانیان وه‌رگێڕدراون بۆ كوردی‌. رۆمان و دونیابینی نوێترین به‌رهه‌می ڕۆژنامه‌نووس شاخه‌وان سدیقه‌، ره‌نجده‌ر جه‌بار دیداره‌كانی وه‌رگێڕاوه‌ بۆ كوردی، له‌ دووتوێی 155 لاپه‌ڕه‌دا چاپ بووه‌ و له‌ بڵاوكراوه‌كانی ده‌زگای میدیایی ژیانه‌ و ئومێد محه‌مه‌د دیزاینی كردووه‌. ناوه‌ڕۆكی كتێبه‌كه‌ له‌ چه‌ند دیدارێك و پێشه‌كه‌ییه‌ك كه‌ شاخه‌وان سدیق و ره‌نجده‌ر جه‌بار نووسیویانه‌ پێكدێ. هه‌روه‌ها دوو بابه‌ت له‌ باره‌ی رۆمانی عه‌ره‌بییه‌وه‌ یه‌كێكیان د. میقداد ره‌حیم نووسیوێتی به‌ ناونیشانی مێژووی رۆمانی عه‌ره‌بی، ئه‌وی دیكه‌یان شاخه‌وان سدیق نووسیوێتی به‌ناونیشانی رۆمانی عیراقی و چێژی گێڕانه‌وه‌.

ئه‌و دیدارانه‌ی‌ له‌م كتێبه‌دان له‌گه‌ڵ ئه‌م نووسه‌رانه‌ ساز كراوه‌ موحسین ئه‌لڕه‌ملی، مه‌ها حه‌سه‌ن، عه‌بدولهادی سه‌عدوون، سعود ئه‌لسنعوسی، حه‌لیم یوسف، نه‌وزه‌ت شه‌مزین، زه‌ید عومران، جان دۆست، شه‌هید.

كۆی ئه‌م نووسه‌رانه‌ له‌ باره‌ی رۆمان و دنیابینی خۆیانه‌وه‌ ده‌دوێن. له‌باره‌ی ئه‌م ژانره‌وه‌ وه‌ڵامی پرسیاره‌كان خستوه‌ته‌ ڕوو. قسه‌ له‌سه‌ر شێوازه‌كانی گێڕانه‌وه‌، چێژی گێڕانه‌وه‌، قۆناغه‌كانی رۆمانی عه‌ره‌بی. هاوكات نووسه‌رانی‌ به‌شداربووی كتێبه‌كه‌ له‌سه‌ر به‌رهه‌مه‌كانی خۆشیان قسه‌یان كردووه‌. جا ئه‌م نووسه‌رانه‌ی‌ لێره‌دا قسه‌ ده‌كه‌ن به‌شێك له‌ به‌رهه‌مه‌كانیان كراون به‌كوردی و خوێنه‌ری كورد ده‌توانی بیانخوێنێته‌وه‌. ده‌بێ ئه‌وه‌ش بڵێین ئه‌و نووسه‌رانه‌ی له‌م كتێبه‌دا دیداریان له‌گه‌ڵ سازكراوه‌ هه‌ندێكیان كوردن، چونكه‌ به‌عه‌ره‌بی ده‌نووسن له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بیدا جێگایان بووه‌ته‌وه‌، له‌وانه‌ حه‌لیم یوسف و جان دۆست. به‌گشتی ئه‌م كتێبه‌ له‌باره‌ی قۆناغه‌كانی رۆمانی عه‌ره‌بییه‌وه‌یه‌.

شیعر و ئازادی
رێبوار سیوه‌یلی‌ شاعیر و نووسه‌ر یه‌كێكه‌ له‌و ده‌نگانه‌ی‌ كه‌ ساڵانێكی‌ زۆره‌ له‌بواری‌ فه‌لسه‌فه‌ و رۆشنبیریی كار ده‌كات و كۆمه‌ڵێك به‌رهه‌می‌ هه‌یه‌. له‌پاڵ ئه‌وانه‌شدا وه‌ك شاعیر ناسراوه‌ و خاوه‌نی‌ ئه‌زموونێكی‌ شیعریی جوانه‌. یه‌ك له‌ به‌رهه‌مه‌كانی‌ دیوانه‌ شیعری‌ زمانی‌ عه‌شق و زه‌مه‌نی‌ ئه‌نفاله‌. شیعر و ئازادی دیدارێكی دوور و درێژی نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس شاخه‌وان سدیقه‌ له‌گه‌ڵ نووسه‌ر و شاعیر رێبوار سیوه‌یلیدا سازی كردووه‌. ئه‌م به‌رهه‌مه‌ له‌بڵاوكراوه‌كانی رێكخراوه‌ی زریاب بۆ خزمه‌تگوزاری كلتووری و رۆشنبیریی. له‌ دووتوێی184 لاپه‌ڕه‌دا چاپ بووه‌ و ئومێد محه‌مه‌د دیزاینی بۆكردوه‌.

ناوه‌ڕۆكی كتێبه‌كه‌ به‌سه‌ر چه‌ند به‌شێكدا دابه‌ش ده‌بێ، له‌گه‌ڵ پێشه‌كی شاخه‌وان سدیق و رێبوار سیوه‌یلی. به‌شه‌كانی ئه‌م دیدره‌ له‌ ژێر ئه‌م ناونیشانانه‌دان شیعر خۆی، شیعری كلاسیكی كوردی، شیعری نوێی كوردی، من شاعیر نیم. سێوه‌یلی له‌ پێشه‌كییه‌كه‌یدا سه‌باره‌ت به‌ شیعر ده‌ڵێ: یه‌كێك له‌ خاڵه‌ جه‌وهه‌رییه‌كانی ئه‌م كتێبه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌یه‌وێت ئه‌و بۆچوونه‌ به‌ناو ئه‌كادیمی و زانستییانه‌ له‌سه‌ر شیعر بخاته‌لاوه‌ و سه‌رله‌نوێ شیعر خۆی بخاته‌وه‌ چه‌قی بیركردنه‌وه‌، نه‌ك پێناسه‌ و بۆچوونی حازربه‌ده‌ستی به‌سه‌ردا بسه‌پێنێ. ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌و خاڵانه‌ی كه‌ به‌درێژایی ئه‌م كتێبه‌ كارمان له‌سه‌ر كردووه‌. هه‌وڵمان داوه‌ شیعری كوردی به‌پێی پێوه‌ره‌ ئیستاتیكییه‌كانی خۆی، به‌پێی سروشت و تایبه‌تمه‌ندیی خۆی هه‌ڵبسه‌نگێنین و سنووره‌كانی وه‌ك كۆن و نوێ، شیعری كلاسیك و مۆدێرن ره‌تبكه‌ینه‌وه‌ و شیعر خوی به‌خه‌ینه‌ به‌رباس…

 232 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*