سەرەکی » زانست » لە هەولێر داوای گەڕانەوەی تایبەتمەندیی پەیكەری (كۆتری سەلام) دەكرێت

لە هەولێر داوای گەڕانەوەی تایبەتمەندیی پەیكەری (كۆتری سەلام) دەكرێت

هەولێر: تەها عەبدوڵڵا

زۆر شارو شارۆچكە هەیە بە بەتایبەتمەندییەكەی یان بە شوێنێكی مێژوویی دەناسرێتەوە، كە گوزارشت لەژیان و كەلتوری دانیشتوانەكەی دەكات، زۆرجاریش لەگەڵ گۆڕانكارییە سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتییەكان بەشێك لەتایبەتمەندی ئەو شوێنانە رووبەرووی هەڕەشەو لەناچوون دەبێتەوە، كەچی هەر لە هزرو خەیاڵی خەڵكەكەی دەمێنێتەوە.

كۆتری ئاشتی كە لەناو خەڵكی هەولێر زیاتر بە (كۆتری سەلام ) ناسراوە، یەكێكە لەو پەیكەرانەی دوای ماوەیەكی كورت لەدانانی لابرا، كەچی وەك بەشێك لە مێژووی شارەكە ماوەتەوەو بەهۆی گرنگی شوێنەكەی كە ناو سەنتەری شارە بۆتە ناونیشانی بۆ چەندین شوێنی دەوروبەری . لەگەڵ ئەوەی ئێستا ئەو پەیكەرە لە شوێنی خۆی دروستكراوەتەوە، كەچی لەبەر ئەوەی لەسەر شێوازی خۆی بونیاتنەنراوە، داوای گەڕانەوەی تایبەتمەندی بۆ پەیكەرەكە دەكرێت.

عومەر فەرهادی نوسەر‌و كەسایەتی شاری هەولێر، باس لەمێژووی پەیكەركە دەكات، ئامانجی دانان و دواتر لابردنی رووندەكاتەوەو بە كوردستانی نوێی راگەیاند: مێژووی دروستكردنی پەیكەری كۆتری سەلام دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٥٩كە دوای شۆڕشی ١٤ی تەموزی ١٩٥٨، ئەو كات لە عیراق ژمارەیەك حزبی سیاسی لە گۆڕەپانەكەدا بوون، یەكێك لەوانە (بزوتنەوەی لایەنگرانی سەلام) بوو، كەئەندامانی زیاتر لە پارێزەر و رۆشنبیرانی سەرجەم نەتەوەكان پێكهاتبوون، ئەو بزوتنەوەیە لە هەولێر زۆر باوبوو، هەربۆیە لەرێگای چەند ئەندامێكیان ویستیان هێمایەك بۆ ئاشتی لە سەنتەری شاری هەولێر دابنێن.

عومەر فەرهادی ئەوكاتی پەیكەرەكە دروستكراوە تەمەنی ٢١ساڵ بووە، دەشڵێ: بۆ دانانی هێماكەش كۆتریان هەڵبژاردن، بەو پێیەی ئەو باڵندەیە بەتایبەتی رەنگی سپی بە رەمز‌و هێمای ئاشتی دادەندرێ، بۆ یەكەمجاریش وێنەكێشی ناوداری فەرەنسی بیكاسۆ، كۆتری وەك هێمای ئاشتی بەكارهێناوە. ئەوەبوو لە ساڵی 1959 لەلایەن هونەرمەند جابر پیرداود پەیكەری كۆتری سەلام دروستكرا، ئەو هونەرمەندێكی ناسراو بوو لە بواری شێوەكاری و پەیكەرتاشی، راستە خۆی مامۆستای سەرەتایی بوو، بەڵام خاوەن بەهرەیەكی گەورەبوو.

روونیشیكردەوە: تێچووی ئەو پەیكەرەش لەسەر ئەركی دوو بەڵێندەری ئەوكاتەی هەولێر دابینكرا، بەناوەكانی فایق نادرو شەریف جامباز جەبار پیراداود، هەربۆ مێژوو دیزاینی منارەی پەیكەرەكەش لەلایەن ئەندازیار هاشم عەبدوڵڵا ئەنجامدرا.

ئەو نوسەرە ئاماژەی بەوەشكرد: مانەوەی پەیكەری كۆتری سەلام لە هەولێر تەمەنی درێژ نەبوو، بەڵكو دوای هاتنی موتەسەریفی تازە بۆ هەولێر لەساڵی ١٩٦١بە ناوی بەدرەدین عەلی، كە دژی جولانەوەی نەتەوەیی بوو، بڕیاریدا ئەو پەیكەرە لابچێت، ئەوەبوو هەر لەو ساڵە پەیكەری كۆتری سەلام روخێندراو لەناویان برد، ئەمەش بووە جێگای نیگەرانی خەڵكی شارەكە و ئاشتی خوازان.

فەرهادی لەوبارەیەوە پێشیوابوو: كۆتری سەلام هێمایەكی گەورەبوو، گوزارشتی لەئاشتی و پێكەوە ژیان دەكرد، ئەو كاتەش پارێزەر تۆفیق مونیر كە ئەندامی ئەنجومەنی ئاشتی جیهانی بوو لە كۆڕێكدا كە لەشاری هەولێر بەرێوەچوو رایگەیاند: جگە لە شاری هەولێر، لەهیچ شارێكی جیهان پەیكەری كۆتر نیە، ئەوەی هەیە تەنیا پەیكەر بۆ كەسایەتی و سەرۆك و پاشاكان دروستدەكرێت، بۆیە داوای كرد پارێزگاری لێبكەن.

عومەر فەرهادی هەروەها وتی: لە مێژووی شاری هەولێردا جگە لە پەیكەری كۆتری سەلام، ژمارەیەك پەیكەری تر لە شوێنە جیاوازەكان دروستكرابوون، بەڵام ئەوانیش بە هۆكاری جیاواز لەو شوێنە لابران، یان لەشوێنەكەیان گوازرانەوە، لەوانە كەسایەتیە وەرزشییەكان و فلكەی زەعیم و پەیكەری كورد و عەرەب و چەندانی تر.

باسی لەوەشكرد: راستە ئێستا لەشوێنی پێشووی پەیكەری كۆتری سەلام پەیكەرێكی تر بە هەمان هێما دروستكراوە، بەڵام جیاوازە لەوەی پێشوو، كە دەبوو تایبەتمەندی پەیكەرەكەی دیكە بپارێزرێت، هەروەها دەبوو چواردەوری كۆتری سەلام بكرێتە باخچەیەك بۆ حەوانەوە و پشوودانی گەشتیاران و رێبواران، كاتێك سەردانی سەنتەری شار دەكەن، بەڵام نەوەك هەر ئەوە نەكرا، بەڵكو ئێستا دەوروبەرەكەی بۆتە شوێنێك شایەنی مێژووی ئەو هێمایە نیە و نەدەبوو بەوجۆرە بشێوێندرێ.

 

 105 جار بینراوە