سەرەکی » زانست » ماسكە بەكارهاتووەكان ژەهری كوشندەن

ماسكە بەكارهاتووەكان ژەهری كوشندەن

هەموو جۆرەكانی ماسك لەدوای بەكارهێنانیان دەبێت بخرێنە ناو خاشاكی تایبەتی داخراو و نابێت لەسەر شەقام و باخچەو شوێنە گشتییەكان و ناو روبارو دەریاكان فڕێ بدرێن، بونیان لەم شوێنانە جگە لە دیاردە نا شارستانیەتەكەی وەك ژەهریش وایە بۆ سروشت و مرۆڤ و گیانلەبەران، بۆیە دەزگا تەندروستییە جیهانییەكان و ژینگە پارێزان دەستیان بە هەڵمەتێكی هوشیاركردنەوە كردوەو پێگەیەكی ئەلیكترۆنیان داناوە بۆ ئامۆژگاری خەڵك و پرسیارو وەڵام و رونكردنەوەی تایبەتی لەسەر ماسكی بەكارهاتوی دژە كۆڤید.

توێژینەوەكی زانستی هۆڵەندی دەریخستوە كەئەو ماسكانەی كە خەڵكی بەبێ هەستكردن بە بەرپرسیارێتی و چارەنوس و ژیانی خەڵكی فڕێی دەدەن جگە لەوەی دەیان ڤایرۆسی زیانبەخشی پێوەیە هەمان كات بەو هۆیەی زۆربەیان لەمادەی پۆلی پرۆبین دروستكراون و ریشاڵێكی زۆری پلاستیكی لەپێكهاتەكەیدا هەیە كەزیانی زۆری بۆ ژینگە هەیە، كاتێك بخرێتە ناو ئاو پیسی دەكات و زیانی زۆری بە پێستی مرۆڤ و تەندروستی ئەندامانی لەشی و گیانلەبەران دەگەیەنێت، هەورەها بۆ ئەو ماسی و روەك و گیانلەبەرانەی تر كە لەناو ئاودەژین وەك ژەهری كوشندە وایەو دەیانكوژێت.

راپۆرتێكی ژینگەیی دەزگایFrontiers of Environmental Science ئاشكرای دەكات ،لەهەموو جیهان لەماوەی یەك دەقیقەدا نزیكەی 3 ملیۆن لەو ماسكانە فڕێ دەدرێنە ناو هەواو ژینگەو ئاو و سروشت، بۆیە زەنگی مەترسیان لێداوە لەو رەفتارە ترسناكەی مرۆڤ و داوا دەكەن حكومەتەكانی جیهان سزا بەسەر ئەو كەسانەدا بسەپێنن كە ماسك فڕێ دەدەن، زانا ژینگە پارێزەكان جۆرە توێژینەوەیەكیان كردوە لەسەر زیانی ئەو ماسكانە، لەیەكێكیاندا دەركەوتوە كە هەندێ باڵندە ئەو ماسكانەیان هەڵگرتوەو بۆ دروستكردنی هێلانەكانیان بەكاریان هێناوە ‌و بۆتە هۆی پیسبونی هێلكەكانیان یان مردنی بێچوەكانیان، هەندێك نەورەسی سەر دەریا بەهۆی ئەوەی لاستیكی ماسكە فڕێدراوەكان لە قاچیان ئاڵاوە لەپەل و پۆكەوتون و مردون، سەدان گیانلەبەری تری ناودەریاو ووشكانی بەهۆی ئەو ماسكانەوە تەفروتونابون، لەكەنار دەریای بەرزایل ژمارەیەكی زۆری بەتریق بەمردویی دۆزراونەتەوەو لەدوای پشكینی دەركەوتوەكە ماسكیان خواردوە، ئەو توێژینەوانە دەڵین لە ژمارەیەك وڵات مناڵی دو سێ ساڵە لەگەڵ خواردن پارچە ماسكیان قوت داوەو زیان بەتەندروستیان گەیشتوە.

ئەو زاناو توێژەرو دەزگا ژینگەیی و تەندروستیانە لەسەر ئینتەرنێت پێگەیەكی تایبەتیان داناوە بۆ پەیوەندی و هۆشیاركردنەوەی خەڵك، بەناوی Covidlitter.com هەموو هاوڵاتیەك لەهەر شوێنێكی ئەم دونیایە بێت دەتوانێت پرسیار بكات یان پڕۆژەو پلان و رێگاچارە پێشنیار بكات بۆ كەمكردنەوەی ئاسەواری ئەو دیاردە ناشتارستانی و نا تەندروستیەی كەلەهەموو وڵاتان پیادەدەكرێت بەتایبەتیش لە وڵاتە دواكەوتوەكان.

سەرچاوە: Animal Biology

 

 212 جار بینراوە