سەرەکی » کەلتوور » كورتە خوێندنەوەیەك بۆ بەرهەمە نوێكەی هەڤاڵ كوێستانی

خۆزگە هەموومان بۆ نیشتمان بووینایە

كورتە خوێندنەوەیەك بۆ بەرهەمە نوێكەی هەڤاڵ كوێستانی

ئەحمەد حسێن ئەحمەد

خۆزگە هەموومان بۆ نیشتمان بووینایە چاوی كامێرا‌و چنینی وشە‌و خەبات‌و نەترە‌و هەڵكشان‌و داكشان لە كتێبی: ئەو رۆژانەی نیشتمان هی هەمووان بوو..
خوێنەر لێی دەستبەردار نابێ
هەڤاڵ كوێستانی لەو قەڵەمە بەئەزموون دەگمەنانەیە كە سەردەمی خۆی تێپەڕاندوە. بوێرانە پەنجەرەیەك دەكاتەوە‌و لەو روانگەیەوە بۆ دەركاندنی بەشێك لە نهێنی یە نەوتراوەكان. ئەوەندە بە وردی‌و بە ناسكی‌و جار بە جارێ بەگرژی لێیان دەدوێ خوێنەر لێی دەستبەردار نابێ. لەهەمان كاتدا دەروونزان‌و هەڵسەنگێنەر‌و قاڵبووی پەلكە زێرینەی ئەوینەكانە. نموونەی ئەوینی نیشتمان‌و نەتەوە‌و ئازادی‌و پێشمەرگە‌و گەشمردە (شەهید)‌و ئەدەب‌و رەو یاسا‌و ئەوینی كیژ‌و گەشتكردن بەناو جۆر‌و بۆنی هەناسەكاندا..تاد ئەوەندە لە وێنەگرتنی دیمەنەكانی خۆشی‌و ناخۆشی‌و رەوانبێژی دا كارامەیە. جێگەی شانازی یە بۆ ئاوا گیانێكی هەرە دەربەست، خاوەنی ئەو گشتە سەلیقانە بێ وەك بەرگێكی قایم‌و خاكی بەباڵایدا برابێت.

لە قسەی خۆشم ناكەوم
هەڤاڵ كوێستانی شاعیر‌و نوسەر‌و پێشمەرگە‌و داهێنەر لەو بوارانەی كە سەرقاڵی نووسین بووە بەندە ناناسێ‌و لەوانەیە نەیشی دیبم، بەڵام من لە كۆتایی حەفتاكانی سەدەی رابردووەوە، ناوبانگ‌و كۆپلە شیعر‌و هەندێ نووسینم كەوتۆتە بەرچاو..بە مەزەندەی من ئەویش چەند مرۆڤێكە لە جەستەیە جوڵاو‌و بەتوانادا. ئێستا دوا بەرهەمی- ئەو رۆژانەی نیشتمان هی هەمووان بوو كە ماوەی كەمتر لە مانگێكە بووە بە میوان‌و خانەخۆیی كتێبخانەی كوردی. گوژمێك بە دەنگ‌و رەنگی جیاوازەوە. بۆ ئامانجێكی لە مێژینەی پیرۆز كە هەموومانی بەلای خۆیدا راكێشاوە. وا من لە لێواری رووبارە شەپۆل هاوێژەكەی خوێندنەوەی یادەوەرییەكاندام‌و دەمەوێ بەم جەستە شەكەتەمەوە بپەرمەوە. لە قسەی خۆشم ناكەوم. سەرەتا ئەوە بیری خۆم دەخەمەوە، (پیرەمێرد) ی مەزن ناهەقی نەبووە كە فەرموویەتی:
ئێمە كە كوردین لەلامان وایە
زمانی كوردی زۆر بێ هاوتایە
جێی گومان نییە، خوێنەر كە رێی دەكەوێتە ناو باخی رازاوەی بۆن‌و بەرام خۆش‌و دڵگیر‌و سنوور بەزێنی ئەم بیرەوەرییە ناوازانەوە، رووبەرووی دەربڕینێك دەبێتەوە، جاران لای وابوو زمانی كوردی وەك زمانەكانی گەلانی دراوسێ‌و وڵاتانی دی، ئەو پەل هاویشتن‌و رەگداكوتان‌و فرە(مرادف) هاوواتا‌و باڵادەستیەی ئەوتۆی بەدەمەوە نییە. فەرهەنگەكەی ئەو بەرگە گرتوویە بە خۆیەوە نابینێ. كەچی وەك نموونەیەكی بنەڕەتی ترمان لەم بەرهەمە نوێیەی كاك هەڤاڵ كوێستانیدا كە 403 لاپەڕەی چڕ‌و چنراوە، گەشتی خوێندنەوە‌و سەرنج دەستپێدەكەیت، دەڵێت:
راستە زمانەكەمان بەو نەهامەتی‌و كوێرەوەرییەوە بەسەر نەتەوە هەش بەسەرەكەماندا هاتووە، وەك سەرەڕای زمانە چاك پاكەكانی جیهان پێگەی دیار‌و رۆشنی بەرچاوی هەیە. كوردی زانی بۆ هەموو كەسێ نالوێ ماندوو بوون قاڵبوون‌و شەونخونی‌و تێكەڵاوبوون‌و خوێندنەوەی قووڵی دەوێ. پسپۆر‌و شارەزای بەهیمەتی دەوێ. بەو گیانەوە بۆ درەوو چنینەوەی گوڵە گەنجی زاراوە لەبارەكان، كە وەك قاڵب جێگەی خۆیان لە بۆتەی رستە‌و دەربڕیندا بگرن هونەرێكە، شانازییەكەی بۆ ئەو قەڵەمە لێوەشاوەیە دەگەڕێتەوە. بۆیە هەمیشە خوازیار بووم كە بە خزمەتی ئەم جۆرە نووسینە گەش‌و داڕشتنە رەسەن‌و بەپێزانە بگەم. تا تینوێتی خوێندنەوەمی پێ بشكێ. نەمردم‌و ئەوا ئەمجارەش پێی گەیشتم‌و دڵنیام مێشك‌و دەروونم حەسانەوەیەكی باش بەخۆیانەوە دەبینن. ناوەرۆكی ئەم یادەوەرییە ئەم رۆمانە واقیعی یە. ئەم رووبارە پەخشانە هونەری یە. ئەم گێڕانەوە خۆش‌و ناخۆشانە.

لە شكۆی شۆڕشی نوێ دا
ئەم هەنگاوە كورت‌و درێژانە. ئەم هەموو پێزانینە. ئەم هەموو پەراوێز‌و فەرهەنگوك بە كەڵكانە ئەم هەموو وتە شیرین‌و زبرانە ئەوسا ئەم هەموو بە دیدار‌و گەیشتن‌و دابڕانە. ئەم هەموو پیرۆزی سەنگەر‌و درز‌و قوربانی دان‌و هەوراز بڕینە..ئەم هەموو.. تێكڕای ئەمانە لە شكۆی شۆڕشی نوێ دا پرشنگ‌و تارماییان دیارە. شۆڕشێك سەدان‌و هەزاران لە ئەهلی قەڵەم‌و پێشمەرگەی خاوەن بیروباوەڕی پۆڵایین‌و داستان خولقێن‌و ناوبانگ بەرزی گرتۆتە خۆ. شۆڕشێك ئەو دەمە بەدرێژایی 15 ساڵ 1976-1991 وابوو ئەو رۆژانە نیشتمان هی هەمووان بوو.. نەك ئەم رۆژگارەی ئەمڕۆی تێكەوتووین فرمێسك زیاتر بكرێت بۆ چاوی دایكی نیشتمان مەبەستی تر‌و دەربەستنەبوون قوتببنەوە. ئەم كتێبە لە سەرەتاوە تا كۆتایی هەموو دڵێكی كوردانەی بەویژدان دەیگرێتە خۆی. بەو پێیەی ئاوڕدانەوەیە كە لە شارای خەرمانێك مێژوو كەشكۆڵێكی بەتەمەنی ئاخنراوی زانیاری دروست‌و بەسەركردنەوە‌و بوژاندنەوەی چەندان چەپك لە وتە‌و هەڵوێستی كەسانی كۆچكردووە، كۆچ نەكردووە. سەرچاوەیەكی پڕ بایەخ‌و باوەڕپێكراوە بۆ ئەوانەی بیانەوێ لە پەنجەرەی ئەم كتێبەوە نامە‌و وتار‌و رەخنە‌و شكۆمەندی شۆڕش‌و رۆژانی سەخت‌و تەنگانە تۆمار بكەن‌و هەڵسەنگاندن بخەنە تای تەرازووی بەرپرسیارێتییەوە بەندە بە خەیاڵ لەكاتی چركەساتەكانی خوێندنەوەدا، خۆم بە هەڤاڵ كوێستانی بەتوانا‌و نووسەر‌و شاعیر‌و پێشمەرگە، نا.. بەڵكو بەچاو دێریكی تەنیشتیەوە دەزانم، بەهۆی كاریگەری لاپەڕە بەلاپەڕەی یادەوەرییەكانەوە، لەو چاوتروكان‌و ساتانە دەڕوانم كە لێیان دەدوێ.. پەنجەیان بۆ رادەكێشێ.

قەڵەمی وریا‌
لەگەڵیدا دەڕۆم. سەرنج لەو پیاهەڵدانی كەسانی شۆڕشگێری راستەقینە‌و خەمخۆری كوردایەتی‌و لە بۆچوون‌و دووربینیەكانی دەدەم. هەناسەی گەرم‌و هەناسەی سارد بەدوایان هەڵدەكێشم لەناخەوە دەڵێم‌و دەیڵێمەوە قەڵەمی وریا‌و حیساب بۆ ئەوسا‌و ئێستا‌و داهاتوو كردوو ئاوا دەبێت. پەیتا مەرجە بەرجەستەكان لێبڕاوانە پەیڕەو بكات. لەكۆتاییدا دەستخۆشی لە كاك هەڤاڵ كوێستانی‌و بازاڕی كتێبخانەی كوردی دەكەم بەو هیوایە ئەم بەرهەمە گەرم‌و گوڕییەكی گەلێ پەرۆشانە ببەخشێ بە خوێنەری گەلەكەمان.

print

 75 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*