سەرەکی » راپۆرت » قه‌یرانی‌ دارایی روو له‌ عیراق ده‌كات

قه‌یرانی‌ دارایی روو له‌ عیراق ده‌كات

اندبیندنت

و: کوردستانی نوێ-ی هەفتانە

له‌ راپۆرتی‌ كۆمپانیا زه‌به‌لاحه‌كان‌و راوێژكار‌و پسپۆڕان باس‌و خواسی‌ گه‌رمی‌ ئه‌م ماوه‌یه‌ ئه‌گه‌ری‌ سه‌رهه‌ڵدانی‌ قه‌یرانی‌ ئابوورییه‌ له‌ زۆر وڵاتی‌ جیهاندا، به‌ڵام سه‌باره‌ت به‌ ئابووری‌ عیراق ئه‌وا مه‌سه‌له‌كه‌ له‌ ئه‌گه‌ر ده‌رچووه‌‌و قه‌یران ده‌یان ساڵه‌ له‌ عیراقدا هه‌یه‌، ئه‌گه‌ر وردتریش ده‌ستنیشانی‌ بكه‌ین له‌ سه‌رده‌می‌ داگیركارییه‌كه‌ی‌ عیراق بۆ كوێته‌وه‌‌و پاشان رزگار كردنی‌ كوێت له‌لایه‌ن ئه‌مریكا‌و هاوپه‌یمانه‌كانییه‌وه‌ عیراق له‌ قه‌یرانی‌ ئابوویدا ده‌ژی‌. ئه‌وه‌ی‌ ئێستاش روو ده‌كات له‌سه‌ر شه‌قامی‌ عیراقی‌ كه‌ له‌ خه‌ڵكی‌ ده‌ستیان كرد به‌ خۆپیشاندان‌و ناڕه‌زایی‌و له‌ ماوه‌یه‌كی‌ زۆر كورتدا خۆپیشاندانه‌كان زۆربه‌ی‌ شاره‌كانی‌ گرته‌وه‌ ئاوێنه‌ی‌ دۆخی‌ ئابووری‌ پڕ له‌ قه‌یرانی‌ عیراقه‌. خۆ ئه‌مه‌یان به‌هاری‌ عه‌ره‌بی‌ نییه‌، كه‌ هه‌ر له‌ 2011وه‌ په‌رده‌ی‌ له‌سه‌ر دادرایه‌وه‌، كه‌ هه‌ندێكیان به‌ ناخۆشی‌‌و هه‌ندێك به‌ره‌و هه‌نگاوی‌ باش كۆتایی هات.
ئه‌و دروشمانه‌ی‌ ئه‌مڕۆ خۆپیشانده‌ره‌ عیراقییه‌كان به‌رزیان كردۆته‌وه‌ جیاوازییه‌كی‌ ئه‌وتۆیان نییه‌ له‌گه‌ڵ دروشمی‌ براكانیان كه‌ له‌سه‌رده‌می‌ به‌هاری‌ عه‌ره‌بیدا‌و له‌ هه‌ندێك وڵاتی‌ عه‌ره‌بی‌ به‌رزیان كردۆته‌وه‌، دروشمه‌كانیش زۆربه‌یان داواكاری‌ بوون بۆ ژیانێكی‌ به‌ شكۆ‌و دادپه‌روه‌ری‌ له‌ دابه‌شكردنی‌ سامانی‌ وڵات‌و نه‌هێشتن‌و به‌ره‌نگابوونه‌وه‌ی‌ دیارده‌ی‌ گه‌نده‌ڵی‌.
هاووڵاتیانی‌ عیراق ئه‌و بارودۆخه‌ خراپه‌ی‌ به‌سه‌ر ژیان‌و گوزه‌رانیاندا هاتووه‌ ده‌خه‌نه‌ ئه‌ستۆی‌ سیاسه‌ته‌ شكستخواردووه‌كانی‌ حكومه‌ته‌ یه‌ك له‌دوای‌ یه‌كه‌كان وڵات، كه‌ پلانی‌ هه‌ڕه‌مه‌كی‌ ئابووری‌ داڕشتووه‌‌و له‌ بری‌ ئه‌وه‌ی‌ پشت به‌ پسپۆڕانی‌ ئابووری‌ ببه‌ستێ، پشتی‌ به‌ستووه‌ به‌ راوبۆچوونی‌ حزبه‌كان‌و خاوه‌نكارانی‌ سه‌ر به‌ حزبه‌كان.
چاودێرانی‌ ئابووریش پێیان وایه‌ دۆسێی‌ نه‌وت‌و كێشه‌كانی‌ ئاڵۆزترین دۆسێی‌ پڕ له‌ كێشه‌‌و ئاڵۆسكاوه‌ له‌ عیراق، نادیارترین كه‌رتی‌ ئابووری‌ وڵاته‌كه‌شه‌، به‌ تایبه‌تی‌ كه‌ زۆربه‌ی‌ گرێبه‌سته‌ نه‌وتییه‌كان كه‌ له‌ دوای‌ داگیركارییه‌كه‌ی‌ ئه‌مریكاوه‌ وه‌زاره‌ته‌كان ئیمزایان كردووه‌، ورده‌كارییه‌كانی‌ نه‌خراوه‌ته‌ به‌رده‌ستی‌ رای‌ گشتی‌، ئه‌و گرێبه‌ستانه‌ش له‌ سایه‌ی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ كۆمه‌ڵێك حزبدا ئیمزا كراوه‌ كه‌ سه‌ر به‌ ئێرانن‌و له‌ كاتێكدا ئیمزا كراون كه‌ دیارده‌ی‌ گه‌نده‌ڵی‌ ئیداری‌‌و دارایی بڵاو بۆته‌وه‌.

14,8 ملیۆن هاووڵاتی‌ بێكاره‌
به‌ گوێره‌ی‌ ئه‌و ئامارانه‌ی‌ ئێندیپێندنتی‌ عه‌ره‌بی‌ كۆی‌ كردۆته‌وه‌، هاووڵاتیانی‌ عیراق به‌ده‌ست زۆر كێشه‌‌و قه‌یرانی‌ ئابوورییه‌وه‌ ده‌ناڵێنێت، ئه‌وه‌ش له‌ كاتێكدایه‌ كه‌ عیراق خاوه‌نی‌ یه‌ده‌كی‌ زۆر‌و زه‌وه‌ندی‌ نه‌وته‌، یه‌ك له‌ قه‌یرانه‌كان بڵاوبوونه‌وه‌ی‌ هه‌ژارییه‌ له‌و وڵاته‌ له‌ ئاستێكی‌ به‌رزدا‌و رێژه‌ی‌ بێكاریش رۆژ به‌ڕۆژ له‌ به‌رزبوونه‌وه‌دایه‌، سه‌رباری‌ ئه‌وه‌ش رێژه‌ی‌ هه‌ڵاوسانیش له‌ زیادبوون‌و هه‌ڵكشاندایه‌، ئه‌مانه‌ لێگه‌ڕێ دیارده‌ی‌ گه‌نده‌ڵیش وه‌ك ڤایرۆس هه‌موو كون كه‌له‌برێكی‌ وڵاته‌كه‌‌و دام‌و ده‌زگاكانی‌ گرتۆته‌وه‌، هاوكات حكومه‌تی‌ عیراق ئه‌وه‌نده‌ بێتوانایه‌، كه‌ ده‌روه‌ستی‌ هێز‌و میلیشیاكانی‌ سه‌ر به‌ ئێران نایه‌ت‌و توانای‌ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌یانی‌ نییه‌، ئه‌وه‌ش وای‌ كردووه‌ عیراق ببێته‌ گۆڕه‌پانی‌ هه‌ندێك شه‌ڕ‌و پێكدادان كه‌ له‌ راستیدا ده‌بوو له‌سه‌ر خاكی‌ ئێران روو بدات نه‌ك خاكی‌ عیراق.
به‌ پێی‌ دواهه‌مین سه‌رژمێری‌ كه‌ ده‌زگای‌ مه‌ركه‌زی‌ سه‌رژمێری‌ له‌ به‌غدا له‌ مانگی‌ ئابی‌ رابردوودا ئه‌نجامی‌ داوه‌، رێژه‌ی‌ بێكاری‌ له‌ ریزی‌ گه‌نجان‌و لاواندا گه‌یشتۆته‌ 22,6% رێكخراوی‌ نه‌مای‌ عیراقیش رێژه‌ی‌ بێكاری‌ له‌ رێزی‌ ژناندا به‌ 80% خه‌مڵاندووه‌، ئه‌وه‌ش له‌ كاتێكدایه‌ كه‌ ئامارێكی‌ مانگی‌ ئایاری‌ 2018ی‌ سندوقی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ نه‌خت باس له‌وه‌ ده‌كات له‌ عیراقێكی‌ 37 ملیۆنیدا رێژه‌ی‌ بێكاری‌ له‌ رێزی‌ لاواندا 40%ی‌ تێپه‌ڕاندووه‌، هه‌ڵبه‌ت ژماره‌ی‌ دانیشتوانه‌كه‌ش به‌ پێی‌ دواهه‌مین سه‌رژمێری‌‌و ئاماری‌ وه‌زاره‌تی‌ پلاندانان‌و گه‌شه‌پێدانی‌ عیراقه‌ كه‌ له‌ مانگی‌ كانوونی‌ یه‌كه‌می‌ رابردوودا ئه‌نجامی‌ داوه‌، ئه‌مه‌ش مانای‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ 14,8 ملیۆن هاووڵاتی‌ عیراق له‌ ریزی‌ بێكاریدان.

داهاتی‌ نه‌وت بۆ كوێ ده‌چێت؟
داتاكان‌و راپۆرت‌و به‌ڵگه‌كانی‌ پێشوو ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن عیراق 90%ی‌ بودجه‌كه‌ی‌ له‌ داهاتی‌ نه‌وت به‌ده‌ست ده‌هێنێت، هه‌روه‌ها نه‌وت 99%ی‌ هه‌نارده‌ی‌ عیراق پێكده‌هێنێت، به‌ڵام نه‌وت ته‌نیا 1%ی‌ هه‌لی‌ كاری‌ بۆ هێزی‌ كاری‌ عیراقی‌ ده‌سته‌به‌ر كردووه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و كۆمپانیا بیانیانه‌ی‌ بواری‌ نه‌وت كه‌ دێن له‌ عیراق كارده‌كه‌ن‌و نه‌وت ده‌رده‌هێنن كرێكاری‌ بیانی‌ له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌هێنن.
قه‌باره‌‌و بڕی‌ نه‌وتی‌ یه‌ده‌كی‌ عیراق به‌ مسۆگه‌ریی نزیكه‌ی‌ 112 ملیار به‌رمیل نه‌وت ده‌بێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی‌ كه‌ پسپۆڕان لێی‌ دڵنیا نین‌و مسۆگه‌ر نییه‌ نزیكه‌ی‌ 360 ملیار به‌رمیل نه‌وت ده‌بێت، به‌ گوێره‌ی‌ لێكدانه‌وه‌ی‌ پسپۆڕان نه‌وتی‌ یه‌ده‌كی‌ عیراق 10,7%ی‌ تێكڕای‌ نه‌وتی‌ یه‌ده‌كی‌ جیهانی‌ پێكده‌هێنێت، ئه‌و رێژه‌یه‌ش زۆر زۆره‌ بۆ وڵاتێكی‌ 37 ملیۆنی‌.
عیراق له‌ دوای‌ سعودیه‌ گه‌وره‌ترین وڵاتی‌ هه‌نارده‌كاری‌ رێكخراوی‌ ئۆپیكه‌‌و ئێستا رۆژانه‌ نزیكه‌ی‌ چوار ملیۆن‌و 600 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت هه‌نارده‌ ده‌كات بۆ بازاڕه‌كانی‌ نه‌وتی‌ جیهان، زۆربه‌ی‌ نه‌وتی‌ خاوی‌ عیراقیش به‌ره‌و ئاسیا هه‌نارده‌ ده‌كرێت، به‌ڵام ئه‌م هه‌موو نه‌وته‌ كه‌ هه‌نارده‌ ده‌كرێت داهاته‌كه‌ی‌ بۆ كوێ ده‌چێت؟ ئه‌و هه‌موو داهاته‌ بۆ به‌شی‌ ئه‌و چه‌ند ملیۆن كه‌سه‌ ناكات كه‌ له‌ سه‌ر خاكی‌ عیراق ده‌ژین؟
قه‌رزی‌ زۆر‌و زه‌وه‌ندی‌ وڵاتانی‌ ده‌ره‌وه‌
لیژنه‌ی‌ دارایی له‌ ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌رانی‌ عیراق سه‌باره‌ت به‌ قه‌رزه‌كانی‌ عیراق ئاشكرای‌ كرد، عیراق 125 ملیار دۆلار قه‌رزاری‌ وڵاتانه‌، ئه‌و لیژنه‌یه‌ هۆشداری‌ ئه‌وه‌شی‌ دا كه‌ ئه‌و قه‌رزه‌ زۆر كاریگه‌ری‌ خراپ‌و نه‌رێنی‌ ده‌بێت له‌سه‌ر داهاتووی‌ ئابووری‌ وڵات، به‌ تایبه‌ت كه‌ ناوچه‌كه‌ به‌ گشتی‌ ئالۆزیی تێكه‌وتووه‌‌و ئالۆزییه‌كانیش كاریگه‌رییان له‌سه‌ر راده‌‌و ئاستی‌ به‌رهه‌می‌ نه‌وت ده‌بێت، ئه‌وه‌ش له‌ كاتێكدایه‌ كه‌ ناوچه‌كه‌ به‌ گشتی‌ داهاتی‌ نه‌وت 95%ی‌ بودجه‌یان پێكده‌هێنێت.
لیژنه‌ی‌ دارایی په‌رله‌مان هۆشداریی ئه‌وه‌شی‌ دا، كه‌ له‌گه‌ڵ هه‌ڵكشانی‌ قه‌رزه‌ ده‌ره‌كییه‌كاندا‌و كارنه‌كردن بۆ سنووردار كردنی‌ چه‌ند مه‌ترسییه‌ك چاوڕێی‌ ئابووری‌ عیراق ده‌كات. هه‌ر ئه‌و لیژنه‌یه‌ باس له‌وه‌ش ده‌كات كه‌ له‌ كۆی‌ ئه‌و قه‌رزانه‌ی‌ سه‌ر عیراق 20 بڕگه‌یان ده‌كه‌وێته‌ ساڵی‌ 2020وه‌، حكومه‌تیش تا ئێستا له‌ هه‌وڵدایه‌ بۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ چاره‌سه‌ر‌و پڕكردنه‌وه‌ی‌ كورتهێنانی‌ بودجه‌كه‌ی‌ له‌ ساڵی‌ داهاتوودا. لیژنه‌كه‌ هه‌ڕه‌شه‌ی‌ كردو وتی‌: پڕۆژه‌ یاسای‌ بودجه‌ی‌ ساڵی‌ 2020 له‌ حكومه‌ت وه‌رناگرێ ئه‌گه‌ر كورتهێنانێكی‌ زۆری‌ تێدا بێت. له‌ هه‌مان كاتدا لیژنه‌كه‌ به‌رده‌وام له‌ گفتوگۆدایه‌ له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی‌ دارایی سه‌باره‌ت به‌ هه‌وڵه‌كانی‌ كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ كوتهێنانی‌ بودجه‌‌و پشتبه‌ستن به‌ سه‌رچاوه‌ی‌ داهاتی‌ تری‌ جیا له‌ نه‌وت.
پێشتریش لیژنه‌ی‌ دارایی په‌رله‌مان پێشبینی‌ كردبوو كه‌ ئه‌گه‌ری‌ هه‌یه‌ كورتهێنانی‌ بودجه‌ی‌ 2020ی‌ عیراق بگاته‌ 72 تریلیۆن دینار كه‌ ده‌كاته‌ نزیكه‌ی‌ 60,55 ملیار دۆلار، ئه‌و ژماره‌یه‌ش ترسناكه‌ بۆ وڵاتێك كه‌ قه‌رزه‌كانی‌ له‌ زیادبووندایه‌.
به‌ گوێره‌ی‌ راپۆرته‌كانی‌ سندوقی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ نه‌خت قه‌رزه‌كانی‌ عیراق له‌ ماوه‌ی‌ چه‌ند ساڵی‌ رابردوودا كه‌ڵه‌كه‌بوون واته‌ زۆر له‌مێژ نییه‌، چونكه‌ شه‌ش ساڵ له‌مه‌وبه‌ر عیراق 73,1 ملیار دۆلار بوو، دوو ساڵ دوای‌ ئه‌وه‌ قه‌رزه‌كانی‌ گه‌یشته‌ 114,6 ملیار دۆلار‌و له‌ 2017شدا گه‌یشته‌ 122,9 ملیار دۆلار‌و ساڵی‌ رابردووش گه‌یشته‌ 125 ملیار دۆلار.

بیانووی‌ حكومه‌ت چییه‌ بۆ زیادبوونی‌ قه‌رزه‌كانی‌؟
پاساوو بیانووی‌ حكومه‌تی‌ عیراق بۆ زۆربوونی‌ قه‌رزه‌كانی‌ له‌م چه‌ند ساڵه‌ كه‌مه‌ی‌ رابردوودا ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خه‌رجییه‌ سه‌ربازییه‌كانی‌ زیادی‌ كردووه‌، به‌ڵام زۆرینه‌ی‌ عیراقییه‌كان له‌و باوه‌ڕه‌دان هۆكاری‌ زیادبوونی‌ قه‌رزه‌ ده‌ره‌كییه‌كان بۆ گه‌نده‌ڵی‌ هه‌ندێك له‌ به‌رپرسانی‌ ئیداریی‌و دارایی ده‌گێڕنه‌وه‌، چونكه‌ عیراق به‌هۆی‌ گه‌نده‌ڵییه‌ وای‌ لێهاتووه‌ له‌ بری‌ ئه‌وه‌ی‌ پاره‌ت ته‌رخان بكرێت بۆ گه‌شه‌ی‌ به‌رده‌وامی‌ ئابووری‌، بۆ چالاكی‌ حزبه‌كان ته‌رخان ده‌كرێت، ئه‌ویش له‌ رێگه‌ی‌ پڕۆژه‌ی‌ وه‌همی‌‌و له‌ سایه‌ی‌ ناڕوونی‌‌و رێكه‌وتنی‌ ژێربه‌ژێر كه‌ له‌ ساڵی‌ 2003وه‌ له‌ ئارادایه‌‌و هه‌بووه‌‌و كراوه‌ تا 2014.
سه‌باره‌ت به‌ بودجه‌ی‌ ئه‌م ساڵی‌ عیراق واته‌ 2019 ده‌گاته‌ 112 ملیار دۆلار، ئه‌م بودجه‌یه‌ 23 ملیار دلار كورتهێنانی‌ تێدایه‌، كه‌ بڕیاره‌ له‌ رێگه‌ی‌ 18 قه‌رزه‌وه‌ پڕ بكرێته‌وه‌، ئه‌مانه‌ قه‌رزی‌ ده‌ره‌كین‌و جگه‌ له‌وه‌ش عیراق له‌ ناخۆی‌ وڵاتدا قه‌رزاری‌ پێنج لایه‌نه‌، كه‌ هه‌ندێكیان شایسته‌ی دانه‌وه‌یه‌‌و هه‌ندێكیشی‌ دانه‌وه‌ی‌ دواده‌خرێت‌و قازانجی‌ ده‌خرێته‌سه‌ر، سه‌رباری‌ قه‌واڵه‌ نیشتمانییه‌كان‌و قه‌رزكردن له‌ رێگه‌ی‌ گره‌نتی‌ دامه‌زراوه‌ی‌ هه‌نارده‌ی‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌وه‌ بۆ كڕینی‌ چه‌ك‌و پڕكردنه‌وه‌ی‌ پێداویستییه‌كانی‌ وه‌زاره‌تی‌ به‌رگری‌‌و وه‌زاره‌تی‌ ناوخۆ‌و حه‌شدی‌ شه‌عبی‌‌و ده‌زگای‌ دژه‌تیرۆر.
له‌ لیستی‌ ریزبه‌ندییه‌كانی‌ رێكخراوی‌ شه‌فافییه‌تی‌ نێوده‌وڵه‌تیدا عیراق له‌و رووه‌وه‌ زۆر له‌ دواوه‌یه‌. له‌ ساڵی‌ 2018شدا ده‌سته‌ی‌ ده‌ستپاكی‌ گشتی‌ له‌ عیراق یادداشت‌و فه‌رمانی‌ ده‌ستگیر كردنی‌ بۆ زیاتر له‌ دوو هه‌زار كه‌س ده‌ركردووه‌ كه‌ گه‌نده‌ڵییان لێ ده‌ركه‌وتووه‌، راپۆرتی‌ ده‌سته‌ی‌ ده‌ستپاكی‌ ئاماژه‌ی‌ بۆ ئه‌وه‌ش كرد له‌وانه‌ی‌ یادداشتی‌ ده‌ستگیر كردنیان بۆ ده‌رچووه‌ 290 كه‌سیان به‌رپرسی‌ حكومین‌و له‌ نێویشیاندا چه‌ند وه‌زیرێك هه‌یه‌.
هه‌ر به‌ پێی‌ راپۆرته‌كانی‌ رێكخراوی‌ شه‌فافیه‌تی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ بڕی‌ ئه‌و پاره‌یه‌ی‌ كه‌ له‌ دوای‌ رووخانی‌ رژێمه‌كه‌ی‌ سه‌دامه‌وه‌ له‌ عیراقدا دزراوه‌ گه‌یشتۆته‌ 300 ملیار دۆلار. رێكخراوه‌كه‌ ده‌ڵێ: راده‌ی‌ گه‌نده‌ڵی‌ له‌ عیراق گه‌یشتۆته‌ ئاستێك، شه‌شه‌مه‌ له‌سه‌ر ئاستی‌ وڵاته‌ عه‌ره‌بییه‌كان‌و سێزده‌هه‌مه‌ له‌سه‌ر ئاستی‌ وڵاتانی‌ جیهان، ئه‌وه‌ش به‌ پێی‌ ئاماژه‌پێده‌رێكی‌ تایبه‌ت به‌ ئاستی‌ گه‌نده‌ڵی‌ له‌ وڵاتان كه‌ 163 وڵات ده‌گرێته‌وه‌.

گه‌شه‌ی‌ ئابووری‌‌و پشكی‌ تاك له‌ ده‌ستهاتی‌ ناوخۆیی
به‌ پێی‌ راپۆرت‌و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌كانی‌ بانكی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ تێكڕای‌ داهاتی‌ نه‌ته‌وه‌یی له‌ عیراق ده‌گاته‌ 192,9 ملیار دۆلار رێژه‌ی‌ گه‌شه‌ی‌ ئابووریش ئه‌مساڵ‌و تا ساڵی‌ 2023 بریتییه‌ له‌ 6,2% له‌ بودجه‌ی‌ ساڵی‌ 2019شدا نرخی‌ نه‌وت به‌ 56 دۆلار مه‌زه‌نده‌ كراوه‌، پێشبینیش كراوه‌ عیراق له‌ رۆژێكدا سێ ملیۆن‌و 880 به‌رمیل نه‌وت هه‌نارده‌ بكات به‌ 250 هه‌زار به‌رمیله‌كه‌ی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانیشه‌وه‌، به‌ڵام كێشه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئه‌مساڵ نرخی‌ نه‌وت زۆر به‌رز مه‌زنده‌ كراوه‌ به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ ساڵی‌ 2018دا كه‌ بۆ هه‌ر به‌رمیلێك 46 دۆلار مه‌زه‌نده‌ كرابوو.
حكومه‌تی‌ عیراق له‌ ساڵی‌ 2013وه‌ تا ئێستا سه‌ری‌ ساڵان حساباتی‌ دانه‌خستووه‌، واته‌ به‌ كراوه‌یی ماوه‌ته‌وه‌‌و بێ چاودێری‌‌و خه‌رجیش كراوه‌ بووه‌، حكومه‌ت بۆ ئه‌مه‌یان شه‌ڕی‌ دژی‌ داعشی‌ كردۆته‌ بیانوو. هه‌موو ئه‌و هۆكارانه‌ وای‌ كرد پشكی‌ تاك له‌ تێكڕای‌ داهاتی‌ نه‌ته‌وه‌یی له‌ 2017دا كه‌م بێته‌وه‌ بۆ چوار هه‌زار‌و 990 دۆلار له‌ ساڵێكدا.
له‌ ساڵی‌ 2003وه‌ تا ئێستا رێژه‌ی‌ هه‌ژاری‌ به‌ راده‌یه‌ك به‌رز بۆته‌وه‌ كه‌ پێشتر عیراق به‌خۆیه‌وه‌ نه‌دیوه‌، به‌ پێی‌ ئاماری‌ بانكی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ 50%ی‌ منداڵانی‌ هه‌ژار له‌ پارێزگاكانی‌ باشوورن، رێژه‌ی‌ هه‌زاری‌ له‌ باشوور 30%یه‌‌و له‌ ناوه‌ڕاستی‌ عیراق 23%‌و له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان 12,5%

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*