سەرەکی » زانست » ریشۆڵەیان لە سروشتی كوردستان تۆراندووە

تۆڕی راوچیان و پیسبوونی ژینگە

ریشۆڵەیان لە سروشتی كوردستان تۆراندووە

هەولێر، كوردستانی نوێ

ریشوڵە وەك باڵندەیەكی كێوی ساڵانە لەوەرزی زستان و سەرماوسۆڵە روودەكەنە ناوچەجیاجیاكانی كوردستان، بەجۆرێك ئەو باڵندەیە بۆتەبەشێك لە سروشتی كوردستان و دیمەنێكی جوان بەدەشت و دێهاتەكان تەنانەت شارەكانیش دەبەخشێ.

ئەگەرچی لەساڵانی رابردوودا رێژەیەكی زۆر لە ناوچەكانی كوردستان و تەنانەت شارەكانیش دەبیندران و بەكۆمەڵ بەئاسمانەوە دەفڕین، كەچی ماوەی چەند ساڵێكە ئەو باڵندەی بەرێژەكی زۆر كەمیكردوە، ئەمساڵیش بەشێوەیەك كەمبۆتەوە بۆتە جێگای پرسیار و سەرسوڕمانی خەڵكی شارو دێهاتەكان.

عەباس محەمەد كاسبكار لە بازاڕی پەلەوەر و باڵندە لە شاری هەولێر بۆ كوردستانی نوێ وتی: راستە هاتنی ریشۆڵە بۆ كوردستان زۆر كەمی كردوە ئەمەش پێچەوانەی ساڵانی رابردووە كە بەرێژەیەكی زۆر روویان لە كوردستان و شاخ و دەشتەكان دەكرد، بەڵام ئەوەی ئێستا دەبینین كە لەوەرزی زستانین كەچی سروشتەكەمان بەبێ ریشۆڵەیە، ئەمەش تارادەیەك دیاردەیەكی سەیرونامۆیە.

ئەو كاسبكارەی پەلەوەر باسی لەوەشكرد: ئەوەی ئێمە بزانین هۆكاری كەمبونەوەی ریشۆڵە لە كوردستان بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە لەلایەن راوچیەكانەوە بەشێكی زۆری بە تۆڕ راو دەكرێت و دەهێندرێتە بازاڕەكان دەفرۆشرێت، هەرچەندە راوكردنی باڵندە كێوی و كۆچەریەكان لەكوردستان قەدەغەكراوە ، بەڵام وەكو پێویست رێی لێناگیرێ.

هەر لەبارەی ئەو بابەتە عەبدولرەحمان رەسوڵ كە ماوەی پازدە ساڵە لە بازاڕی پەلەوەری هەولێر كاردەكات وتی: من پێموایە بەشێك لە هۆكاری نەمانی ریشۆڵە لە كوردستان بۆ نەبوونی خواردنی ئەو باڵندانە دەگەڕێتەوە، چونكە سروشتی كوردستان گۆڕانكاری زۆری بەسەردا داهاتووە و ساڵانە رێژەیەكی زۆری دەسووتێت، هەروەها رێژەی سەوزایی كەمبۆتەوە، ئەمەش وادەكات كە ریشۆڵە بۆ دەستكەوتنی خوادن روو لە ناوچەكانی كوردستان نەكات، بەڵكو بۆ شوێنێكی دیكە كۆچ دەكەن.

ئەو پێشیوابوو: كەمی رێژەی بارانبارین و ئاوەداننەكردنەوەی گوند و دێهاتەكان هۆكارێكی دیكەن كە بەشێك لە باڵندەكان بتۆرێن لە نێویشیان ریشۆڵە، بەڵام بە گشتی هەندێكجار كۆچی باڵندەكان لەساڵێك بۆساڵێكی دیكە دەگۆڕێت و كەمدەبێتەوە، هەندێكجار باڵندە كۆچەرییەكان روو لەناوچەكی دیاریكراو دەكەن، بەتایبەتی ئەوان بە كۆمەڵ كۆچدەكەن وبەیەك ئاراستەی روو لە شوێنێك دەكەن.

هەردی خالید وەك شارەزایەكی بواری ژینگە لەبارەی كۆچی باڵندەكان و لەباری ژینگە بۆ كوردستانی نوێ وتی: ئەگەر لە دوورەوە سەیری شارەكان بكەیت، بەتایەتی شارێكی وەك هەولێر دەبین ئاسمانێكەی تەڵخ و تۆزاوی دیارە، هۆكاری ئەمەش چاڵایەكانی رۆژانەی مرۆڤە، بێگومان ئەو جۆرە ژینگەیە لەبارە نیە بۆ باڵندەكان لە نێویشیان ریشۆڵە.

پێشیوابوو؛ هاتنی ریشوڵە سوودی زۆری بۆ زەوی هەیە، چونكە بەشێكی سەرەكی خوادنەكەی لەو مێروولە زیانبەخشانەیە كە كێڵگە كشتوكاڵیەكان هەیە، هەر لەبەر ئەوە بەهۆی كەمی ریشۆڵە و مانەوەی مێروویەكی زۆر جوتیاران ناچارن مادەی كیمیایی بەكاربهێنن كە لەجیهاندا قەدەغە كراوە. وتیشی: جگە لە خراپی ژینگە هاوكات زۆری بەفربارین لەناوچە شاخاوییەكان هۆكارێكی دیكەیە كە باڵندەكان خواردنیان دەست نەكەوێت، ئەمەش وادەكات كۆچ بۆ شوێنێكی دیكە بكەن، سەبارەت بە دەشتاییەكانیش دەبینین ئەمساڵ بارانبارین دواكەوت و گژوگیا درەنگتر شین بوو، ئەمەش كۆچی باڵندەكانی وەزری زستانی دواخست، هەرچەندە هێشتا كات ماوە بۆ ئەوەی ئێمە لەوەزی زستان زیاتر ریشۆڵە ببینین، بەتایبەتی ئەگەر بڕیارەكانی قەدەغەكردنی راوكردنی باڵندەی كێوی و كۆچەری توندتر بكرێت و چاودێرەی شوێنەكانی كڕین و فرۆشتنی باڵدەكان بكەن.

 73 جار بینراوە