سەرەکی » کەلتوور » دەوڵەت و یەكڕیزیی گەلی كوردستان

دەوڵەت و یەكڕیزیی گەلی كوردستان

مافناس : ه. سوارە

به‌شی دووه‌م
(2)

یەكریزی لە ڕوانگەستراتیژییەكانەوە:
تایبەتمەندییەكانی كوردستان
واقیعی بابەتی كوردستان خۆی دەبینێتەوە لە: (وڵاتێكی داگیركراوی لكێنراوی دابەشكراوی فرەچینی دواخراو) . لەم واقیعە داسەپاوەی بەعەرەب كردن و بەعێراقیكردنەوە ، كوردستان گیرۆدەبووە بە جەنگی قڕكردن ووێرانكردن، بێ بەشە لەسەرخانی سیاسی و دەوڵەتی سەربەخۆی خۆی ، هەروەها بێ بەشە لە ژێرخانی ئابووری بەرهەمهێنانی خۆی ، هەموو كارو بەرهەمهێنانێكی لە ناوبراوە و لە ڕیشەهەڵكەندراوە.
باشووری كوردستان وەك كۆلۆنیەكی ئیستعماری ئیستیتانی دەوڵەتی عێراق پاشكۆ و پابەند و گرێدراوی ناچاركراوە بەعێراقەوە ،كە دەبێ گەلی كوردستان هەموو ڕێساویاساودەستوورەداگیركەرەكەی بخاتە ژێر پێوە.
سروشتی ئەم داگیركارییەی عێراق ساڵ بەساڵا، مانگ بە مانگ، رۆژ بە رۆژ… سات بە سات، توندتر و دڕندانەتر دەبێت، لەئەنجامیشدا كورد هەژار ترو بێ كارتر و بێ هیوا و بێ پاشەرۆژتر دەبێ و زیاتر لە ناوخۆیشیدا پارچە پارچە و ناكۆك و پەرتەوازە وتووشی پێكدادان و لێكترازانی ناوخۆ دەبێت.
ناكۆكی و ململانێی سیاسیەكان ،تاك و گەلی كوردستانیان تووشی داڕزان و داخوران و لاوازی و شكست كردووە، تاكی كورد بەهۆی نەبوونی دەوڵەتەوە بێ بڕوا وتاكڕەو وبێچارەنووسە.

ڕوانگەكانی یەكریزی :
یەكخستنی نیشتمانی كارێكی سەخت نیەدروست دەبێت ،بەستراتیژیەتی دەوڵەتی كوردستانی بەهاوكاری و دیموكراسی و گیانی كوردایەتی و بەدەم ودەست وداوێن پاكی نەك بەدزی و گەندەڵی وخیانەت وعێراقچێتی و بەدروستكردنی ناكۆكی هەمەجۆر.
ویست (ئیرادە)یسەركەوتن بریتییە لە خۆدروستكردن – بەخۆ – بۆخۆ واتە بەپشت بەستن بەخۆ لەسەر پرانسیپی( خۆمان دروست دەكەین- بەخۆمان- بۆخۆمان) دەتوانرێت گۆرانكاری دروست بكرێت لە داگیركراوییەوە بۆ دەوڵەت، لەدۆخی لاوازییەوە بۆ دۆخێكی بەهێزتر، لەدۆخی بێ كاری و بێ بەرهەمهێنەوە بۆ دۆخێكی ئامادەكارو بەهەمهێنان و ئاوەدانی كشتوكاڵی و پیشەسازی خۆ وڵاتی.
ناكرێ‌ مرۆڤ سیاســــەت بكات و نەتەوەكەشی بێ دەوڵەت و داگیركراو وپارچە پارچە و دابەشكراو بێت.لەناوخۆشدا سەركردەی عێراقچی و كۆمپانیای گەندەڵ گەلی كوردستان دابڕزێنن ،كە بوونەتەهۆی توندتر بوونی ستەم و كۆیلەیەتی و هەژاری و نادادپەوەری زیاتر.
یەكریزی گەلی كوردستان لە كۆمەڵێك سەرەتا و پێوەدانگ( پرانسیپ)ە سەرچاوەدەگرێت كە ئەمانەی خوارەوەن :-
یەكەم: یەكریزی لە روانگەی ستراتیجی دەوڵەتەوە:
دەوڵەت و یەكریزی دوو چەمكی پەیوەستن بەیەكترو یەكتری تەواو دەكەن ، بەبێ بیر و ستراتیژیەتی دەوڵەت ، بیر لە یەكریزی ناكرێتەوە،بەپارچە پارچەیی وئاژاوەگێڕی ، هیچ شتێك دروست ناكرێت لە بونیادنان و لە دروستكردنی دەوڵەت ، بیروبۆچوونی دژە دەوڵەتی بەهەر پاساوێك بێت، لەگەڵ پارچە پارچەیی و تاكڕەوی و ناوچەگەریبوونە ،ئەوەش تێگەیشتن و فەلسەفەیەكی تەواو خیانەتكاریە.
دەوڵەت وەك دەزووی تەسبیح(تاك ونەتەوە وخــاك و مرۆڤایەتی)پێكەوە گرێ‌ دەدات هەروەها دەوڵەت(سەربەخۆیی ، كاركردن، پێشكەوتن، خۆشگوزەرانی) دروست دەكات، سیاسەت لەڕێگەی دەوڵەتەوە كاردەكات بۆبەرهەمهێنان و داهێنانی زانیاری و زانست، بۆ پەیوەندیەكی باشتری مرۆڤایەتیانە لە وەك یەكی گەلان و نەتەوەكان و ئینسانەكان بەبێ جیاوازی.
یەكخستنی نیشتمانی ئەركێكی زانستی و ستراتیژییە لەسەر ئەم بنەمایانە:-
دەوڵەت : سەروەری و سەربەخۆیی كوردە لە بەرێوەبردندا لەسەر نیشتمان و كوردستانەكەی خۆی.
گومانی تێدانیە كورد بەبێ و دەوڵەت بەژێردەستەیی و ستەملێكراوی و لەئاوارەیی و هەژاری و لەنەخۆشیدا دەمێنێتەوە، چونكە گەلی داگیركراو هەمیشە لەژێر سیستەمی سڕینەوە وتوانەوە (ئەسیمیلاسیون)دایە لەناودەچێت، بۆیە سەربەخۆیی و دەوڵەت ئامانجی هەموو تاك و كەس و چەوساوەورەوتێكی ئازادیخواز و شۆڕشگێری كوردستانە، تەنها رێگەش بڕوابوون وكاركردنە لەسەر ستراتیژیەتی دەوڵەت ، لەبواری پراتیكیشدا پاراستنی یەكریزی گەلی كوردستانە.

هیچ كامیان بێ ئەوتر نابێت
بیری دەوڵەت ، بیری یەكریزی نیشتمانیە بەبیری دەوڵەت بیرلەیەكخستن و یەكگرتنی نیشتمانی دەكرێتەوە، هەردوكیان پێكەوە بەستراون، هیچ كامیان بێ ئەوتر نابێت .
دووهۆكار بەجیا یان پێكەوە هۆی یەكگرتنن، كە (بەرژەوەندی هاوبەش، لەگەڵ مەترسی و هەرەشەی دەرەكی)ن ، دەوڵەت بۆكۆرد هەرە بەرژەوەندی گەورەیەو، هیچ بەرژەوەندی و ئامانجێكی ترلە دەوڵەت گەورەتر و گرنگتر نیە، داگیركەری عێراقیش، گەورەترین هەرەشەو مەترسیە، كورد بۆئامانجی بچووك قوربانی نادا و هیچ ئامانجێكیش هێندەی( دەوڵەت)كاریگەر نیە بۆخواستەرەواكانی تاكی كوردستانی.
مەرجی ئازادبوون، سەربەخۆبوونـــــە، مەرجی یەكڕیزی بەرنامەی بوون بە دەوڵەتە، كە بەرنامەی دەوڵەت نەبێ، یەكڕیزی كوردستانیش نابێ. كە كورد سەربەخۆ و دەوڵەتی نەبێ ، ئازادیش نابێت. سەربەخۆیی و دەوڵەت و ئازادی ، بنچینەن بۆبەختەوەری وخۆشگوزەرانی.
بڕوانەبوون بە دەوڵـــــــەت ، دواخستنی ، مەرج بۆ دانانی دژایەتیكردنی دەوڵەتی كوردستانە.دژایەتی كردنی یەكریزییە، ئەوانەش تاكی كورد دەكەنە كەسێكی خەمساردو بێ بڕوا بەخۆی پشت بەستوو بەكەسانی تروهەڵخەڵەتێنراو.
تاكی یەك هەرنەتەوەیەك بڕوای بە دەوڵەتی نەتەوەكەیەتی لەسەر بنچینەی ئەو خاڵە هاوبەشانەی ، كەلە نەتەوەو نیشتماندامایەی پێكەوە بەستن و یەكخستنن ،وەك زمانی هاوبەش،كلتوری هاوبەش، خاكی هاوبەش، چارەنووسی هاوبەش، بەرژەوەندی دەوڵەتی هاوبەش، كەهەموان كۆدەكەنەوە ، بەپێچەوانەوە بڕوانەبوون .
دروستكردنی دەوڵەت ئـــەركی هەموولایەكە، سەروەری هەموولایەكە، پارێزەری هەموو لایەكە بۆ ئایندەش پارێزەری نەوەكان بۆهەموان بەرژەوەندیەكی رەهایە یەكخستن و یەكگرتوویی نیشتمانی ئەركێكی زانستی و فەلسەفی و سیاسی و هونەرییە.

بەهۆی چارەسەری نازانستی و دوور لە دەوڵەت
مرۆڤی كورد (تاكی كورد) رۆژانە لەچەند ناكۆكی و ململانێیەكی بەردەوامی بێ سەروبەردا نقوم بووە، بەهۆی چارەسەری نازانستی و دوور لە دەوڵەت ، بۆیە هەمووكەس و لایەك بە گەندەڵ سەیر دەكات و ئەو بڕوانەبوون بە كەس و بەهیچ ئامانجێك بە ئەرك دەزانی ، مرۆڤ گیاندارێكە سروشتی ژیانی….كاركردنی… بەختەوەری.. بەرژەوەندیەكانـــــی. پەیوەستی نەتەوەو كۆمەڵگەكەیەتی لە چوارچێوەی دەوڵەتدا ، بەبێ بەرنامەیی دەوڵەت، بێ هیوا و ئامانج دەبێ لە كۆكردنەوەی هێزو تواناكان .
سێ مەرجی سەركەوتن: گەلی كوردستان بۆ رزگاربوون لەچەوساندنەوەو كوشتن و بڕین و دەربەدەری وڕاونان و ئاوارەیی و نەخۆشی و هەژاری و بێكەسی، دەبێ سێ مەرج پەیڕەو بكات:-
یەك : سووربوون وپەرۆشی ولێبڕان وبڕوابوون بە ڕەوایی و سەركەوتن وكاركردن بۆ دەوڵەتی كوردستان ، كورد نابێت بۆ چاوتروكاندنێك دەستبەرداری دەوڵەت ببێت.
دوو:سوربوون لەسەر یەكریزی هەموو لایەنەكانی كوردستان لەپێناوی دامەزراندنی دەوڵەتدا.
سێ : بەهەموو توانا بە هەستیاریەكی بەرزەوە دژ بوون بە عێراق و یەكێتی عێراق وبە بەهێزبوونەوە و بە بەهێزكردنی ، چ لەناوخۆی عێراق و چ لەپەیوەندیە دەرەكیەكانی عێراق ،تا ئەوكاتەی كوردستان سەربەخۆ دەبێت. هەڵسوڕاوی كوردی عێراقچی ناپاك وگەندەڵ رێك پێچەوانەی ئەو سێ مەرجە كار دەكات.ئیتر چۆن یەكریزی دروستدەبێت؟!…
دووەم: یەكریزی لە ڕوانگەی ئاسایشی كۆمەڵایەتی وستراتیژی ئابووری و بەرهەمهێنان وریفۆرمەوە:
یەكریزی، بنەمایە كە بۆ ئاشتی وئاسایش و سەقامگیری ژیانی خەڵك ، بۆ كاركردن و بەرهەمهێنان ، دوور لە ڕاكەڕاكەودەربەدەری و و ڕاونان و وێرانكردن و كوشتن و بڕین و ئاوارەبوون، دوور لە بڵاوبوونەوەی دزی و تاڵانی و تاوانی كۆمەڵایەتی و لێكهەڵوەشاندنی پەیوەندیە كۆمەڵایەتیەكان. ناكۆكی و ململانێ‌ و شەڕو ئاشوبی ناوخۆ، ئاشتی وتەون(ڕایەڵە)ی كۆمەڵایەتی سەرجەم گەلێك تێكدەدات.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*