سەرەکی » وتار (پەڕە 9)

وتار

کورت و پوخت

سەنگەری یەکێتی سەنگەری مافی گەلەکەمانە، بەڵێ ئێمە تەرەفدارین و بێ لایەن نین، تەرەفداری ئیستحقاقە دەستورییەکانی کورد و مافە دیموکراسییەکانین. تەرەفداری تەوافوق و دەستوور و ھاوسەنگی سیاسیین کە بنچینەی پڕۆسەی سیاسیی عیراقن لە دوای روخانی رژێمی دیکتاتۆری لە ساڵی ٢٠٠٣وە. وەك باوکە دامەزرێنەرەکانی عیراقی تازە، لەسەرووی ھەمووشیانەوە سەرۆك مام جەلال، لەسەری پێکھاتوون. گرێبەستی عیراقی دەستووری و فیدراڵی وای نووسیووە. ئیتر بۆچی ...

زیاتر »

لە نێوان زۆرینە و سازانی سیاسییدا

لەیلا عومەر* گفتۆگۆكانی پێكهێنانی حكومەتی داهاتووی عیراق چڕبوونەتەوە و شاندێكی باڵای یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستانیش لە بەغدان و لە چەند رۆژی رابردووەوە تا ئێستا ژمارەیەك كۆبوونەوەیان کردووە بە مەبەستی دۆزینەوەی خاڵی هاوبەش و لێكتێگەیشتن لەگەڵ لیستە گەورەكانی شیعەدا لەسەروویانەوە موقتەدا سەدر، چوونی ئەو وەفدە باڵایە بۆ بەغدا كارێكی پێویست و ئەرێنییە و گرنگە تا دەگەنە رێكەوتنی باش ...

زیاتر »

یادی پەلاماری عه‌فرین

فەتحوڵڵا حوسێنی له‌ سه‌روبه‌ندی ساڵیادی ده‌ستپێكردنی هێرشی ئاسمانی و زه‌مینی توركیا بۆ سه‌ر هه‌رێمی كورده‌كان له‌ عه‌فرین، تا ئێستاش تاوان و پێشێلكاری له‌ شارو شارۆچكه‌كانی ده‌وروبه‌ری عه‌فرین به‌رده‌وامه‌، نزیكه‌ی 60 %ی دانیشتوانی ناوچه‌كه‌ی شه‌هبا راگوێزراون، ده‌یان هه‌زار خێزانی ناوچه‌كه‌ش رایان كردووه‌و په‌نایان بردووه‌ بۆ ناوچه‌ی ئیداره‌ی خۆجێیی له‌ جه‌زیره‌، هه‌ندێكیشیان له‌م دواییانه‌دا ئاواره‌ی هه‌رێمی كوردستان بوون، بێ ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر ئاستی ...

زیاتر »

کارەبا، وەک کێشەی هەموان

بە لەبەرچاوگرتنی حاڵەتی تاڵانکردن، کە لەدوای راپەڕین رووی لەم هەرێمە کرد و زۆرێک لە وێستگەکانی بەرهەمهێنانی کارەبا و سیم و عەمود بەتاڵان بران و بووە کێشە لەبەردەم ئەو ئیدارە نوێیەی کە کەوتە بەردەستی حکومەتی هەرێم. دەبوا هەموو ئەو زیانانە پڕبکرێنەوە، چونکە بە تێپەڕبوونی کات و مانەوەی هەمان کێشە بەبێ چارەسەر، دەبێت بڵێین ئەگەر ئەڵمانییەکان وڵاتێکی وێرانی دوای شەڕی دووەمی جیهانی ...

زیاتر »

ئامادەکاریی بۆ دوای کشانەوەی ئەمریکا

پ. د. وەلی مەحمود حەمەد* لە ساڵی 1991 ئەمریکا و هاوپەیمانانی شەڕی کەنداویان بردەوە و عیراقیان شکاند و لە کوێت دەریان کرد، عیراق بە تەواوی تەسلیم بوو، ملکەچی هەموو مەرجەکان بوو. دوای ئەوە لە باشوور و تا رادەیەک ناوەڕاستی عیراق و کوردستان راپەرینێکی گەورە روویدا. ئەمریکا و هاوپەیمانانی بەرنامەیان نەبوو رژێمەکە بگۆڕن، بۆیە رێگەیان بە هێزەکانی عیراق دا کە راپەڕینی ...

زیاتر »

کورد لە بەردەم دوو بژاردە لە بەغدا

پشتیوان جەمال بارودۆخی سیاسی عیراق لە ساڵی 2003 وە تا ساڵی 2021 رێژەیەکی نەگۆڕ بووە، بەڵام هەڵبژاردنەکەی ئۆکتۆبەر کارتە سیاسییەکانی شێواند و ئەم نەگۆڕییەی گۆڕی. ئەمەش مانای جووڵاندنی جیاوازییەکانە لەسەر ئەنجامەکانی هەڵبژاردن بۆ ساڵی نوێی 2022. ئەو ناڕەزاییانەی کە لە ئۆکتۆبەری 2019دا سەریهەڵدا و بووە هۆی ئەوەی کە عیراق بچێتە قۆناغێکی مانۆڕ و دانوستانەوە، لە دەستدانی کورسی هەندێک گروپ کە ...

زیاتر »

دەربارەی موعتەزیلە

مامۆستا پێشڕەو موعتەزیلە لە (ئیعتیزال)ەوە بەمانای عەزل خۆدوورخستنەوە، یان سەرهەڵگرتن و دووركەوتنەوە لەو دونیایە و گەڕانەوە بۆ حوكمی عەقڵ و بەها گەردوونیی و مرۆییە مەزنەكان و گەڕانەوە بۆ دیالۆگ و پێكەوە ژیان دێت. ئیعتیزال بەمانای ئایندارییەكی عاقڵانە و گەورەتر لە جوغزەكانی هەر بیروباوەڕ و تەنانەت ئاینێكی دیاریكراو، بەواتای عەقڵانییزەكردنی پەیوەندیی ئێمە بە ئایین و ململانێی ئاینەكانەوە و باوەشكردنەوە بۆ دادپەروەریی ...

زیاتر »

کاتێ دەبینە کۆدی ژمارە

ڤینۆس فایەق 37 «ئەگەر لە کەرەنتیندای، لەژێر هیچ بەهانەیەکدا نەکەی قژی خۆت ببڕی.» کە ئەم دێڕەم لە تویتەری هاوڕێیەکانم خوێندەوە پێکەنیم، بە خۆم گوت: « دوو ساڵی رەبەقمان لەگەڵ کۆرۆنا بەڕێکرد، بەڵام دەزانن پەیوەندی قژبڕین بە کەرەنتینەوە چییە؟ زۆرترین زیانی کۆرۆنا کە بەر مرۆڤایەتی کەوت، لە رووی دەروونییەوە بوو. ئەوانەشی جەستەیان وەڵامی چارەسەری نەدایەوە هۆکەی بە پلەی یەکەم روخانی باری ...

زیاتر »

ململانێكانی‌ جیهان

جیهان و خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست پێیان نایه‌ ساڵی‌ 2022، به‌ زۆرێك له‌ كێشه‌و قه‌یرانه‌كانی‌ ساڵی‌ پاره‌وه‌، كه‌ كاریگه‌ری و لێكه‌وته‌كانیان تائێستاش به‌رده‌وامه‌ و یه‌كلایی‌ نه‌بوونه‌ته‌وه‌، له‌بابه‌تی‌ كۆرۆنا و قه‌یرانی‌ ئابووری‌ و ململانێ و كێشه‌ ناوخۆیی‌ و ئیقلیمییه‌كان، هه‌روه‌ها كێبڕكێی نێوده‌وڵه‌تی‌ ئه‌مریكا و چین. 2021 ئیمارات سیاسه‌تێكی‌ نوێی په‌یڕه‌وكرد (زیرۆپرۆبلم) له‌گه‌ڵ وڵاتانی‌ ناوچه‌كه‌دا، بۆیه‌ پێشبینی‌ ده‌كرێت ئه‌م وڵاته‌ بۆ له‌مه‌ودوا جه‌خت له‌سه‌ر ...

زیاتر »

باجی حكومەت و باجی خەڵك

حكومەتی هەرێم بەبێ گەڕانەوە بۆ هیچ دەقێكی دەستووریی و بنەمایەكی یاسایی، زنجیرەیەك بڕیاری بۆ زیادكردنی رەسم و باجی دەرامەت و خانووبەرە دەركردووە، هەروەك بەبێ‌ هیچ دەقێكی یاسایی بەناوی رەسم و باجەوە، پارەیەكی زۆری خزمەتگوزاریی جیاواز لە هاووڵاتیان وەردەگرێت و بارێكی گرانی بۆ دروست كردوون. حكومەت بەناوی باجەوە، پارە خڕدەكاتەوە و خەڵكیش باجی ئەم سیاسەتە دەدات. زیادكردن یان دانانی باج لەسەر ...

زیاتر »