سەرەکی » زانست (پەڕە 30)

زانست

كۆڤید- 19 و رۆژی جیهانیی سەلامەتی و…

كۆڤید- 19 و رۆژی جیهانیی سەلامەتی و تەندروستیی شوێنی كار ئامادەكردنی: د. دیاری ئیبراهیم تۆفیق* لە زانكۆی سلێمانی لە ساڵی 2010ەوە خۆشبەختانە لەگەڵ هاوڕێیانم لە لیژنە سەرەتاییەكانی سەلامەتی و تەندروستیی زانكۆی سلێمانی كارمان كردووە بۆ بڵاوكردنەوەی هۆشیاریی و زانیاریی لەسەر سیستمی بەڕێوەبردنی سەلامەتی و تەندروستی لە شوێنی كاردا و بە بەردەوامی هەوڵمانداوە چەمكەكانی ئەم سیستمە بە خوێندكاران و فەرمانبەران و ...

زیاتر »

تیشكێک بۆ لە ناوبردنی ڤایرۆسی كۆرۆنا

كەشتیی نوح زانایەكی ئەمریكی دەڵێت” جۆرێكی دیاریكراوی تیشك هەیە كە دەكرێت بۆ لە ناوبردنی ڤایرۆسی (كۆڤید -19) كاریگەر بێت”. دەیڤید برینەر زانایەكی زانكۆی كۆڵۆمبیایە لە نیویۆرك و پێیوایە كە جۆرێكی دیاركراوی تیشكی سەرو بنەوشەیی هەیە كە دەتوانێت ڤایرۆسی كۆرۆنا لەناوبەرێت. ئەو زانایە بەرێوەبەری سەنتەری توێژینەوەی تیشكەكانە لە زانكۆی كۆڵۆمبیا و ئێستا خەریكی توێژینەوەیەكە لە چۆنیەتی بەكارهێنانی تیشكی سەرو بنەوشەیی بۆ ...

زیاتر »

پەیوەندی نێوان كۆرۆنا و ڤیتامین (D)

كەشتیی نوح پەیوەندی نێوان (كۆڤید -19) و ڤیتامین (D) بووەتە هیوایەكی نوێ بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا. زاناكان سەرقاڵی توێژینەوەكانیانن بۆ ئەوەی لە پەیوەندی نێوان ڤایرۆسی (كۆڤید-19) و ڤیتامین(D) بكۆڵنەوە كە زۆرجار پێشی دەوترێت (ڤیتامین خۆر). لە چوارچێوەی هەوڵە بەردەوامەكانی زانایان بۆ دۆزینەوەی ڕێگەیەك بۆ ڕزگاربوون لە ڤایرۆسی (كۆڤید-19)، تیمێكی توێژەرەوە لە زانایانی زانكۆی (سیڤییا)ی ئیسپانیا، سەرقاڵی لێكۆڵینەوەن سەبارەت بە ئەگەری هەبوونی ...

زیاتر »

كۆرۆنا بە 30 بازدانی جینییەوە دەردەكەوێت

كەشتیی نوح زانا ڤایرۆلۆژییەكان دەڵێن كە ڤایرۆسی (كۆڤید-19) بە بەردەوامی گەشە بەخۆی دەدات و تا ئێستا (30) وێنەی جینی نوێی ڤایرۆسەكە دەركەوتووە و ئەمەش دۆزینەوەی چارەسەرەكانی ئاڵۆز كردووە. زانا توێژەرەوەكانی زانكۆی (چجیانگ)ی شاری (هانگچو)ی چین توێژینەوەیەكیان كردووە و تێیدا ئاماژەیان بەوە كردووە كە توانیویانە لە مەترسیی و توانای ڤایرۆسی (كۆڤید-19) كەم بكەنەوە و نەهێڵێن خۆی بگۆڕێت و گەشە بە خۆی ...

زیاتر »

ڤایرۆسی كۆرۆنا “SARS-CoV-2 “و…

ڤایرۆسی كۆرۆنا “SARS-CoV-2 ” و پەیوەندیی بە نەخۆشیی شەكرەوە راوێژ عومەر* لە دیسەمبەری ساڵی 2019دا، جۆرێكی نوێ لە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە شاری ووهانی چین سەریهەڵدا، ئەم ڤایرۆسە ئێستا بە زۆرێك لە وڵاتانی جیهاندا بڵاوبۆتەوە، كە تا رێكەوتی 25/4/2020، (2,855,694) حاڵەتی تووشبوون بەم ڤایرۆسە تۆماركراوە، لەگەڵ (198,532) حاڵەتی مردن. لە زۆربەی ئەو ناوچانەی ئەم رێژە زۆرەی تووشبوون و مردن تۆماركراوە، لەو ...

زیاتر »

دۆزینەوەی چوار جۆری نوێی شەمشەمە…

دۆزینەوەی چوار جۆری نوێی شەمشەمە كوێرە زاناكانی زانكۆی كینیا (4) جۆری شەمشەمەكوێرەیان دۆزیوەتەوە كە هاوشێوەیەی ئەو شەمشەمەكوێرانەن تا ئێستا بە هۆكاری بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی (كۆڤید -19) دادەنرێن. زانایانی زانكۆی (ماسای مارا) ی كینیا و مۆزەخانەی نیشتمانی ئەو وڵاتە، بەهاوكاریی زانایانی مۆزەخانەی (فێڵد) شیكاگۆ توانیویانە ئەو شەمشەمەكوێرانە بدۆزنەوە و توێژینەوەی لەسەر دەكەن. بە گوێرەی تیمی توێژینەوە هاوبەشەكە، ئەم گیانلەبەرانە پێشتر نەبینراون، بەڵام ...

زیاتر »

نهێنی سپی پۆشینی پزیشکەکان چییە؟

ڕەنگی سپی پۆشاكی پزیشك و كارمەندانی تەندروستی بووەتە سیمبولێك، كەواتە نهێنی ئەو ڕەنگە چییە؟. تا نیوەی سەدەی نۆزدەش پزیشك و كارمەندانی كەرتی تەندروستی هیچ پۆشاكێكی تایبەتیان نەدەپۆشی لە كاتی كاركردنیان لە نەخۆشخانە و كلینكەكاندا، بەڵام نەشتەرگەرەكان لەكاتی پرۆسەی نەشتەرگەرییدا، بەروانكە و دەستكێشی درێژ و تەسكیان بەكاردەهێنا بۆ ئەوەی لەشیان و جلوبەرگەكانیان خوێناوی نەبێت. یەكەمین كەس كە بیری لە گرنگیی ڕەنگی ...

زیاتر »

زانكۆی گەرمیان و زانكۆی نۆتینگهامی..

زانكۆی گەرمیان و زانكۆی نۆتینگهامی بەریتانی پرۆتۆكۆلێكی زانستییان ئیمزاكرد ئەمڕۆ پێنجشەممە لێكتێگەیشتنێكی زانستیی لەنێوان زانكۆی گەرمیان و زانكۆی نۆتینگهامی بەریتانی، ئیمزا كرا. لەوبارەیەوە پ.ی.د فەرهاد قادر سەرۆكی زانكۆی گەرمیان بە كوردستانی نوێ‌-ی ڕاگەیاند: دوای سێ‌ مانگ كاركردن بۆ ئەنجامدانی لێكتێگەیشتنێكی زانستیی هاوبەش لەنێوان زانكۆی گەرمیان و زانكۆی نۆتینگهامی بەریتانی، ئەمڕۆ ئەو پرۆتۆكۆلە زانستییە لەنێوان هەردوولادا ئیمزاكرا. لەبارەی ناوەڕۆكی لێكتێگەیشتنەكە، سەرۆكی ...

زیاتر »

ڤاكسین وەك پارێزەرێكی كاریگەر

ڤاكسین وەك پارێزەرێكی كاریگەر بۆ ڕێگریكردن لە توشبوون بە نەخۆشی كۆرۆنای نوێ COVID-19 نوسینی: م. هێمن محمد حسین ماستەر لە توشبوون و بەرگری لەش م. كارۆخ علی خوێندكاری ماستەر لە مایكرۆبایۆلۆجی و زەرعی خانەی گیانەوەری (Animal Cell Culture) ڤاكسینەكان بە هەرمادەیەك دەوترێن كە دژەپەیداكەر (Antigen) بێت و توانای ھاندانی بەرگری تایبەتی لەش (Immunogenicity) ھەبێت و تا لەشمان ئامادەبكات و فێربكات ...

زیاتر »

كلۆر و كۆرۆنا

سه‌ربه‌ست عبدالرحمن كلۆر ‌خۆی بەته‌نیا بێت ماده‌یه‌كی ژه‌هرینه گازێكی سه‌وزی زه‌رد باوه‌، هه‌موو جۆرەکانی زینده‌وه‌ر ده‌كوژێت، هه‌ربۆیه‌ وه‌ك چه‌كی شه‌ڕ له‌ساڵی 1915 به‌كار هاتووه‌. ئەڵمانه‌كان 168 تۆن گازی كلۆریان به‌كارهێنا له‌شه‌ڕێكا دژ به‌ فه‌ره‌نسییه‌كان و نزیكه‌ی 5000 سه‌ربازی فه‌ره‌نسیان له‌ ناوچه‌ی ئیبر كوشتووە،كلۆر وه‌ك چه‌كی ژه‌هرین له‌ ناوچه‌ی دوما له‌ دیمه‌شق ساڵی 2018 و ئیدلب له‌ لایه‌ن سوریاوه‌ به‌كار هات ...

زیاتر »