سەرەکی » زانست (پەڕە 73)

زانست

با‌ ده‌ریاییه‌كان بۆ وزه‌ی هه‌موو جیهان

ئاشه‌ بایه‌كانی به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ كه‌ له‌ ده‌ریاكاندا داده‌نرێن به‌هێزترن له‌وانه‌ی له‌ ووشكانیدان، به‌هۆی به‌هێزییان له‌سوود وه‌رگرتن له‌و بایانه‌ی له‌به‌رگه‌ هه‌واوه‌ دێن.  توێژینه‌وه‌یه‌كی په‌یمانگای كارنیگی بۆ زانسته‌كان له‌ئه‌مریكا ئاشكرایكردووه‌، ئه‌و ئاشه‌ بایانه‌ی به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی كاره‌بایی له‌ با  كه‌ له‌ ده‌ریاكاندا داده‌نرێن ده‌توانن وزه‌یه‌كی ئه‌وتۆ به‌رهه‌مبهێنن كه‌ به‌شی سه‌رانسه‌ری جیهان بكات. زانایانی ئه‌و په‌یمانگه‌ ئه‌مریكییه‌ ئاماژه‌یان داوه‌، ئه‌و بایه‌ به‌هێزه‌ی له‌ده‌ریاكانه‌وه‌ هه‌ڵده‌كه‌ن ...

زیاتر »

بنه‌ڕه‌تی ناوی وڵاتان

ڕه‌نگه‌ خه‌ڵك زۆری له‌ باره‌ی وڵاتان خوێندبێته‌وه‌ و یان له‌ قوتابخانه‌كاندا  له‌سه‌ر ئه‌و وڵاتانه‌ چه‌ند زانیارییه‌كانیان خوێندبێته‌وه‌، به‌ڵام له‌باره‌ی بنه‌ڕه‌تی ناوی وڵاتانه‌وه‌ شتێكی زۆر نازانن. پێگه‌ی (Quartz) هه‌وڵی داوه‌ وه‌ڵامی پرسیاری زۆر كه‌س بداته‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ مانای ناوی ده‌وڵه‌تان و بنه‌مای هه‌ندێك له‌و ناوانه‌، به‌پێی ئه‌و گه‌ڕانه‌ی كردوویه‌تی و 195 وڵاتی گرتووه‌ته‌ خۆی، 4 خاڵی دیاریكراو هه‌یه‌ كه‌ بوونه‌ته‌ بنه‌مای ...

زیاتر »

توێژینه‌وه‌یه‌ك :كوڕان زیاتر له‌ كچان تووشی ئۆتیزم ده‌بن

زاناكانی زانكۆیه‌كی ئه‌مریكیی له‌توێژینه‌وه‌یه‌كیاندا ئه‌و جیاوازییه‌یان ئاشكراكرد له‌ ڕێڕه‌وی ئاماژه‌كانی مێشكدایه‌ و ده‌بێته‌ هۆی پشێویی ئاوێزه‌ی ئۆتیزمی  و له‌ كوڕاندا زۆرتر ده‌رده‌كه‌وێت.  (تید ئیبڵ) له‌ زانكۆی ویلایه‌تی ئیوای ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا وتی» یه‌كێك له‌لایه‌نه‌ گرنگه‌كانی نه‌خۆشیی ئۆتیزم ئه‌وه‌یه‌ كه‌ زۆربه‌ی جار كارده‌كاته‌ سه‌ر كوڕان، له‌كاتێكدا ئه‌و كاریگه‌رییه‌ی له‌سه‌ر كچان كه‌متره‌ و تێكڕاكه‌ی 4 كوڕه‌ له‌ به‌رامبه‌ر یه‌ك كچدا». له‌و توێژینه‌وه‌یه‌دا ...

زیاتر »

نۆ ملیۆن كەس بە هۆی ژینگەوە مردوون

توێژینەوەیەكی گەورەی نێودەوڵەتی دەریخستووە كە لە ساڵی 2015 دا پیسبوونی ژینگە بۆتە هۆی گیان لەدەستدانی نۆ ملیۆن كەس لە سەرتاسەری جیهاندا، هەروەها زۆربەی حاڵەتی مردنەكان بەهۆی نەخۆشییەكانی دڵ‌و شێرپەنجەی سییەوە بوون، كە هۆكارەكەیان پیسبوونی ژینگەیە. توێژینەوەكە كە نزیكەی 40 زانای نێودەوڵەتی تیایدا بەشداربوون‌و داتای پەیمانگەی ئەندازەی تەندروستی‌و هەڵسەنگاندنی سەر بە زانكۆی واشنتۆن-یان بەكار هێناوە‌و لە خولی پزیشكیی لانسیت بڵاویكردۆتەوە، ئاماژەی ...

زیاتر »

خێراكردنی چارەسەری برینەكان

توێژەرانی نێودەوڵەتی جۆرێكی نوێ لە باندج دروستدەكەن كە چارەسەری برینەكان زۆر خێراتر و كاراتر كار دەكات. توێژەرانی زانكۆی نیبراسكا لینكۆڵن بەهاوكاری پزیشكانی سكوڵی پزیشكی هارڤارد و پەیمانگای ماساچیوتس بۆ تەكنۆلۆژیا لە كامبریج لەزگەیەكی پزیشكی نوێیان دیزاین كردووە كە دەتوانرێت دەرمانی تایبەتی تێبكرێ و بە گوێرەی جۆر و قۆناخی برینەكە بەكاریبهێنن. توێژەرەكان دەڵێن بیرۆكەی دروستكردنی باندجە نوێیەكە لەوە هاتووە كە ویستیان ...

زیاتر »

حەوت ئامۆژگاری بۆ زاڵبوون بەسەر خەمەكانی ژیاندا

دیاری هەركی ژیان پڕە لە ساتەكانی خۆشبەختی، هەروەك زۆریش ئەو ساتانەی تیایدا هەست بە خەم و بێ ئومێدی دەكەین. لەگەڵ تێپەڕینی تەمەندا خۆشییەكان بەرەو كەمبونەوە دەچن، یان لانی كەم خۆشییەكان نابنە بارتەقای ئەو خەم و مەینەتیانەی رۆژانە بەرۆكمان دەگرن. بۆیە پرسیارەكە ئەوەیە، چی بكەین بۆ ئەوەی بەسەر خەم و ناسۆرەكانی ژیاندا زاڵ بین: بە بەشی خۆت رازی بە پێشینان وتویانە، ...

زیاتر »

شێوازێكی باشتری سەعیكردن

لە شارۆچكەی چاتاك سەربە پارێزگای وانی باكووری كوردستان، ژنە بێریڤانەكان (شیردۆشەكان) لە گەرمای تاقەتپڕوكێنی هاویندا، هەموو رۆژێك سەدان مەڕ، مانگا و بزن دەدۆشن و بەشداریی لە دابینكردنی بژێویی خانەوادەكانیاندا دەكەن. بێریڤانەكان كە سەر لەبەیانی زوو لە گەڕەكی نارلیجای خوارووەوە كە ٢٥ كیلۆمەتر لە شارۆچكەكەوە دوورە بەرەو كوێستانەكان دەكەونەڕێ، گەشتەكەیان بە پاسە بچووكەكان ماوەی دوو كاتژمێر دەخایەنێت. دوای ئەوەش كە دەگەنە ...

زیاتر »

بۆچی‌ منداڵ له‌ پزیشك ده‌ترسێت؟

ئا: ژیانداری‌ منداڵ به‌گشتی‌ هه‌ستێكی‌ ناخۆشیان لا دروست ده‌بێت به‌ چوونه‌ لای‌ دكتۆر، به‌ڵام ده‌بێت بپرسین كه‌ ئایا دكتۆر ئازار به‌ منداڵ ده‌گه‌یه‌نێت؟ ئایا منداڵ پێویسته‌ لای‌ دكتۆر به‌شێك له‌ جله‌كانی‌ لابه‌رێت به‌ مه‌به‌ستی‌ پشكنین؟ ئایا دكتۆر ده‌بێت ده‌رزی‌ لێبدات؟ ئه‌مانه‌ كۆمه‌ڵێك تێڕوانینی‌ هه‌ڵه‌یه‌ كه‌ له‌وانه‌یه‌ له‌مێشكی‌ منداڵدا هه‌بێت كاردانه‌وه‌ی‌ منداڵ له‌به‌رامبه‌ر دكتۆر زۆر جیاوازه‌. هه‌ندێكجار منداڵان زۆر شه‌رم ده‌كه‌ن‌و ...

زیاتر »

ڕۆشنبیری‌ ده‌روونی‌ خێزان ترسی‌ منداڵ له‌چوونه‌ قوتابخانه‌ ده‌ڕه‌وێنێته‌وه‌

ئا:  ئازاد جه‌لال ترسی‌ منداڵ له‌ چوونه‌ قوتابخانه‌، یه‌كێكه‌ له‌ كێشه‌ هه‌نووكه‌ییه‌كان. لاپه‌ڕه‌ی‌ ژیانداری‌  شاره‌زایانی‌ بواری‌ په‌روه‌رده‌و ده‌روونناسی‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ هێناوه‌ته‌ دوان. دكتۆر ڕێبوار حه‌مه‌غه‌ریب ـ پسپۆڕی‌ بواری‌ ته‌ندروستی‌ ده‌روونی‌ هه‌رزه‌كارو منداڵ له‌میانی‌ دیمانه‌یه‌كدا بۆ كوردستانی‌ نوێ‌ هێما بۆ ئه‌وه‌ ده‌كات كه‌  به‌شێك له‌ دایك‌و باوك  شاره‌زاییان نییه‌ سه‌باره‌ت به‌ شێوازی‌ مامه‌ڵه‌ی‌ ته‌ندروست له‌گه‌ڵ هه‌رزه‌كار و منداڵدا. بۆچی‌ قوتابی‌ ...

زیاتر »

توێژه‌رێك: خۆشه‌ویستی‌ وزه‌یه‌كی‌ ئیجابی‌ زۆر دروست ده‌كات

ئا: هاوڕاز عه‌بدول به‌شداربوانی‌ ئه‌م ڕاپۆرته‌ به‌شێكیان باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ خۆشه‌ویستی‌ پێش پڕۆسه‌ی‌ هاوسه‌رگیریی گرنگه‌. به‌شێكی‌ تر بۆچوونیان وایه‌ كه‌ كچان ڕاستگۆترن. شاره‌زایانی‌ بواری‌ كۆمه‌ڵایه‌تیش ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ خۆشه‌ویستی‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ دروستكردنی‌ گه‌شبینی‌. به‌شێك له‌ كوڕان ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ خۆشه‌ویستییان له‌ پێش پڕۆسه‌ی‌ هاوسه‌رگیریی كردووه‌، به‌ڵام ئه‌نجامی‌ نه‌بووه‌. هاوكار محه‌مه‌د 26 ساڵ، فه‌رمانبه‌ره‌ به‌ وته‌ی‌ خۆی‌  له‌هه‌موو ...

زیاتر »