سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 10)

ئەدەب – سێبەر و سایە

به‌ختیار عه‌لی و پرسی شۆڕش و سه‌ركرده‌ و مێژووی كورد

ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا 1-2 ماوه‌یه‌كی زۆره‌ نووسه‌ران گله‌یی ئه‌وه‌ له‌ خوێنه‌ران ده‌كه‌ن، كه‌ پشتیان له‌ خوێندنه‌وه‌ی كتێب كردووه‌، له‌مه‌شدا ته‌كنه‌لۆژیا رۆڵێكی ئێجگار نێگه‌تیڤی هه‌بووه‌، چونكه‌ وایكردووه‌ كه‌ خه‌ڵكی زیاتر به‌ ئینته‌رنێت و تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانه‌وه‌ وابه‌سته‌ بن و پشت له‌ خوێندنه‌وه‌ی كتێب و رۆژنامه‌ بكه‌ن. له‌ هه‌شتاكان و حه‌فتاكاندا تاڕاده‌یه‌كیش سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌كان، له‌ كوردستاندا، خوێنه‌رێكی زۆر هه‌بوون، به‌شێوه‌یه‌ك خه‌ڵكی سه‌ره‌ی ده‌گرت بۆ ...

زیاتر »

سۆلاریس هه‌ساره‌ی خه‌یاڵ

تاركۆڤسكی سینه‌ماكاری گه‌وره‌ی‌ روس، ئه‌و پیاوه‌ی‌ سینه‌مای‌ برده‌ قۆناغێكی‌ تره‌وه‌، جیاواز له‌ سینه‌ماكارانی‌ سه‌رده‌می‌ خۆی‌ به‌ رێگایه‌كی‌ دیكه‌دا رۆیشت، ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و له‌ سینه‌مادا كردی داهێنانێكی‌ مه‌زن بوو، ئه‌و شاعیری سینه‌ما بوو، ته‌كنیكی‌ كاركردنی، فه‌لسه‌فه‌كه‌ی له‌باره‌ی ژیان و هونه‌ره‌وه‌ هێشتاش له‌ نێو ئه‌م جیهانه‌ به‌رینه‌دا پانتاییه‌كی‌ فراوانیان گرتووه‌، تا ئه‌مڕۆش بینه‌رانی‌ سینه‌ما به‌سه‌رسامییه‌وه‌ له‌و به‌رهه‌مانه‌ی‌ ده‌ڕوانن. بۆ چاوی‌ بینه‌ری‌ ئه‌م سه‌رده‌مه‌ش ...

زیاتر »

ئاره‌ش

پگاه رشیدی ئاره‌ش مردبوو، مردبوو، له‌ دایكم، له‌ باوكم، له‌ باوكی، له‌م ماڵه‌، له‌ هه‌موو شوێنێك، رۆیشتبوو. به‌ڵام ئه‌و نه‌فره‌تییه‌ له‌ من نه‌ده‌ڕۆیشت. له‌ من نه‌ده‌بۆوه‌. نه‌یده‌هێشت لێی ببمه‌وه‌ و بژیم، نووسابوو به‌ دڵمه‌وه‌. نووسابوو به‌ بێخی گه‌روومه‌وه‌، به‌رده‌وام غه‌مگینتری ده‌كردم. ئێمه‌ پێكه‌وه‌ گه‌وره‌ ببووین. پێنج شه‌ش ساڵێ له‌ من گه‌وره‌تر بوو. عاشقم ببوو، عاشقی خۆی كردبووم. دڵم بۆ قه‌د ...

زیاتر »

به‌ربه‌ست

سه‌ید شاڵاو رای‌ ده‌كرد… به‌ راكردن به‌ دوای‌ ئێمه‌دا ده‌هات، رای‌ ده‌كرد و پێمان نه‌ده‌گه‌یشته‌وه‌… دوو جار گوێم له‌ ده‌نگێكی‌ ناڕوون بوو ده‌هاته‌ به‌ر گوێم. سه‌ره‌تا هیچ گرنگییه‌كم به‌و ده‌نگه‌ نه‌دا. جارێكی‌ دیكه‌ ئه‌و ده‌نگه‌ هاته‌وه‌ به‌ر گوێم، ئه‌م جاره‌ تۆنی‌ ده‌نگه‌كه‌ له‌ پێشتر به‌رزتربوو. ئه‌مجاره‌ نه‌ده‌كرا به‌ دوای‌ سه‌رچاوه‌ی‌ ئه‌و ده‌نگه‌دا نه‌كه‌ومه‌ سۆراخ. له‌ جامه‌كه‌وه‌ ته‌ماشای‌ لای‌ راستم كرد ...

زیاتر »

مشتێك په‌پووله‌

ئه‌ده‌ب و هونه‌ر ئه‌م ساڵانه‌ی‌ دوایی دنیا به‌جۆرێك گۆڕانكاری به‌سه‌ردا هات، به‌ئاراسته‌ی ته‌كنه‌لۆژیا و تازه‌گه‌رییدا گه‌شه‌ی‌ سه‌ندووه‌، به‌جۆرێك گه‌لێك كه‌س پێیان وابوو سه‌رده‌می‌ ئه‌ده‌ب و به‌تایبه‌ت شیعر به‌سه‌رچووه‌، به‌ڵام له‌ دنیای‌ شیعر و ئه‌ده‌بیاتدا كه‌ بوارێكی‌ نوخبه‌ییه‌، پیشه‌ی‌ كه‌مینه‌یه‌كی‌ تایبه‌ته‌ هێشتا گه‌لێك شاعیری‌ ده‌سته‌بژێر هه‌ن كه‌ خاوه‌نی‌ ئه‌زموونێكی‌ ده‌وڵه‌مه‌ندن له‌ شیعر و چیرۆك و رۆمان، له‌ راستیدا ئه‌وه‌ دنیای‌ ته‌كنه‌لۆژیا ...

زیاتر »

به‌ سه‌د ساڵ ته‌نهایی به‌خته‌وه‌ر بووم

ئیسماعیل حه‌مه‌ئه‌مین دوای خوێندنه‌وه‌ی وه‌رگێڕانی كوردیی سه‌د ساڵ ته‌نیایی – گابرێل گارسییا ماركێز) ده‌توانم بڵێم، كه‌ هه‌ر ئه‌حمه‌دی مه‌لای شاعیر و نووسه‌ر به‌كاری ئاوه‌ها ده‌وێرێت. هۆكاره‌كه‌ی ئه‌وه‌یه‌، كه‌ ئه‌حمه‌دی مه‌لا جگه‌ له‌وه‌ی زاڵه‌ به‌سه‌ر زمانه‌ فه‌ره‌نسییه‌كه‌دا و عه‌یامێكه‌ له‌ ئیسپانیا ده‌ژی وه‌ك له‌ ‌كتێبه‌كه‌دا هاتووه‌ و زاڵه‌ به‌سه‌ر زمانه‌ ئۆرگیناله‌كه‌یدا كه‌ ئیسپانییه‌. بێگومان كوردییه‌كه‌ی ئه‌حمه‌دی مه‌لا له‌ ئاسته‌ به‌رز و ...

زیاتر »

«بەیتەكان عەیبی مەكەن خوار و كەچن»

ره‌هبه‌ر سه‌ید برایم بەسەربەرزی و شانازی و شكۆیی، حەزرەتی حاجی قادری كۆیی، شاعیرێكی مەزن و نەتەوەیی و پێشكەوتن خواز بووە، پێش قۆناغی خۆی كەوتووە و دووربین و بە پێشنیاز بووە، سەلماندویەتی خەونی شاعیرانە مەحاڵ نیە، بەیرەقی كوردان، سەربەخۆیی هەر تەنها خەیاڵ نیە، گەر گەشتێ‌ بكرێ‌ بەناو شیعرەكانیدا، لە بواری زمان و رۆژنامەوانیدا، لە پەیام و داهێنان و هونەری جوانیدا، بێ‌ ...

زیاتر »

حەمەساڵح دیلان لە كوانووی تێكۆشان و ژیانی بەندیخانەدا

موتەلیب سەعید باری كۆمەڵایەتی و ژیانی ناهەمواری نەتەوەی كورد تەژییە بە دەیان بەسەرهات و رووداو و ململانێی جیاواز چەرخی بیستەم وەك دیارترین قۆناغی دژوار لە ژیان و ئەدەبی كورد ئەو قۆناغە مێژووییەی گەلی كورد بەسەختیرین بارودۆخدا ژیانی گوزەراندووە ئەم ناسەقامگیرییە لە ژیانی هاووڵاتیانی ئەم دەڤەرەدا هەرگیز بەخواستی كەس نەبووە بەڵكو چانس و چارەنووسی خەڵكێكی بەشمەینەت و گەلێكی بی پشت و ...

زیاتر »

تۆفیق ئاغای گەڵاڵی..کوردپەروەر و ئەدەب‌دۆست

كه‌مال ئه‌حمه‌د گەڵاڵی، هۆزێکی گەورەی کوردن‌و لە دێر زەمانەوە لە وڵاتی شارەزووری کۆن نیشتەجێ بوون. بەشی زۆریان ئێستا لە ڕۆژهەڵات‌و باشووری کوردستان نیشتەجێن. بە چەندین شوێن‌و وڵاتی جیهاندا بڵاوەیان کردووەو لە هەندێ شوێن بچڕبچڕ و، لە هەندێ کیشوەر تۆق تۆق مۆڵیان داوە. لەم بەشەی کوردستان گەڵاڵی نزیکەی حەوتسەد ساڵە لەگەڵ تیرەکانی هۆزی گەورەی جـاف تێکەڵن‌و، لەو ماوەدا تا ئەم درەنگە، ...

زیاتر »

کەسان شیعر بۆ شیعر دەنووسێ

دڵشادی عومەر کاکـی دەمێک بولێرەو لەوێ ڕێم دەکەوتە سەر لاپەڕەکانی ڕۆژنامەو چاپەمەنیەکان ،لە دیداری( تی.ڤی)یە کاندا، شاعیرێک کەم وزۆر ئاوڕی پی دەدامەوە و سەرقاڵی سەرنج و تێڕامانە شیعرەکانیی خۆی دەکردم،سەرەڕای دوریم لە وڵات وسەرقاڵیم بە ژیانی رۆژانەوە دەمویست وهێشتاکە ئەو تواناو تاقەتەم ماوە شرۆڤەو پرشنگیک لە وشە بەدوای ئەو شیعرو شاعیرو نوسەرانەدا بکێشم. عومەر عەبدولکەریم) (کەسان) جگەلەوەی ئاشنای شیعرەکانییم لە ...

زیاتر »