سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 10)

ئەدەب – سێبەر و سایە

جانتاكه‌ی باوكم

سواره‌ نه‌جمه‌دین پێرار جانتایه‌كه‌م لێ ون بوو، له‌ بۆداپۆسته‌وه‌ ده‌گه‌ڕامه‌وه‌ بۆ ئیستانبوڵ، بیرمه‌ هه‌رچیم پێبوو خستبوومه‌ جانتاكه‌وه‌، ته‌نانه‌ت مۆبایل و لاپتۆپه‌كه‌شم، له‌ فڕۆكه‌كه‌ دابه‌زیم بێ دواكه‌وتن چوومه‌ به‌رده‌م پلێته‌كه‌، لێ جانتاكه‌م نه‌هاتبوو، چه‌ندم كرد و كۆشام هیچ ئاسه‌واری نه‌بوو، له‌ بنكه‌ی هێڵی فڕۆكه‌وانییه‌كه‌ سكاڵام تۆمار كرد، ناو و ئه‌درێسی ته‌واوم جێهێشت، ئیمه‌یڵ و ژماره‌ ته‌له‌فۆن، وتیان بۆت ره‌وانه‌ده‌كه‌ینه‌وه‌ بۆ شاره‌كه‌ی ...

زیاتر »

گۆرانی و موزیكی كوردی به‌ره‌و كوێ؟

جه‌مال نوری بۆ شیكار و سه‌لماندنی ئه‌م تێزه‌ له‌ گۆرانی و هونه‌ری موزیك، پێویستی به‌ شاره‌زایی و قووڵبوونه‌وه‌ هه‌یه‌ به‌ناو كلتوور و مێژووی شارستانیه‌تی گه‌لانی ناوچه‌كه‌دا به‌تایبه‌تی كورد، واته‌ چ گۆرانی بێژ و چ موزیكسیانه‌كان پێویستیان به‌ جۆرێك له‌ شاره‌زاییه‌ له‌ چۆنێتی به‌كارهێنانی ئامێره‌ رۆژهه‌ڵاتییه‌كان به‌چه‌شنێ كه‌ رۆحی ئه‌و گۆرانییه‌ له‌گه‌ڵ موزیكه‌كه‌دا هارمۆنی بێت و بتوانێت له‌ رێگای نمایشێكی هونه‌ری ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌ی رۆمانی نیشتمانی‌ سارا

ئەدەب و هونەر مێژووی‌ جوله‌كه‌ به‌تایبه‌ت له‌ سه‌ره‌تای‌ سه‌ده‌ی‌ رابردوودا مێژوویه‌كی‌ خوێناوییه‌ به‌ ئه‌شكه‌نجه‌ و ئازار و كوشت و بڕ و قه‌تڵ و عام، ده‌ستپێكی‌ ئه‌و قه‌تڵ و عام و جوله‌كه‌ كوژییه‌ نازییه‌كانی‌ ئه‌ڵمانیا به‌پشتیوانی‌ هیتله‌ر بوو، كه‌ مێژوو شاهیده‌ ئه‌وه‌ی‌ به‌سه‌ر جوله‌كه‌دا هێنراوه‌ مه‌گه‌ر به‌سه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌كی‌ به‌ش مه‌ینه‌ت و سته‌م دیده‌ی‌ وه‌كو كورد هێنرابێ، یان ژاپۆن به‌سه‌ر میلله‌تی‌ چیندا ...

زیاتر »

قۆپی قەرەداخ،گەردنکێلی نیشتمان

كه‌مال ئه‌حمه‌د ڕکــان، یان زنجیرەیەک شاخی دیوارئاسایە. سنگیان تەخت‌و لووتیان قنجە. وەک کێل چەقیون. ناوە ناوە لە نۆ شوێندا نۆ دەربەندی تێکەوتووە‌. بە گشتیان ئێژن (قۆپیەکانی قەرەداخ). ئەمبەرو ئەوبەری هەر دەربەندێک بەرە.. بەرە لێویان نەوی کردووە بۆ یەکتر. بە قەدپاڵی لایەکی یەکێک لەو دەربەندانەوە لە ڕووی تاشە بەرد نەخشێک هەڵکۆڵراوە، شوێنەوارێکی مێژووییە، خەڵک پێیانوابووە وێنەی کەسێکی (بێ ئیمان = کافر ...

زیاتر »

مێژووی سەد ساڵەی عیراق و ناوچەکە لە دیدی عەلی بەدرەوە

ئەردەڵان عەبدوڵڵا هەمیشە لە عیراقدا شاعیری بەهێز و بەتوانای تێدابووە، هەربۆیە بە وڵاتی شاعیرە مەزنەکان دادەنرێت، بەڵام لە رووی رۆمانەوە، بەو شێوەیە نەبووە. راستە لە سەرەتادا کەسانی وەکو غائب توعمە فەرمانی تێدابووە،کە بە یەکێک لە رۆمان نووسە ناودارەکانی مێژووی ئەدەبی عیراقیی و عەرەبی دادەنرێت، لێ هێشتا وەکو شیعر پێشەنگ نەبووە. بەڵام لەم چەند ساڵەی پێشوودا کۆمەڵێک نووسەری بەتوانا دەرکەوتون، کە ...

زیاتر »

رۆژی جیهانیی زمانی دایك‌و كاروانی تێكۆشانی بەڕەسمی ناسینی زمانی كوردی!

خەلیل عەبدوڵڵا زمانی دایك بەیەكێك لەبنەما‌و رەگەزە سەرەكییەكانی پێكهێنەری هەر نەتەوەیەك دادەنرێت‌و لەسەر ئاستی ناوخۆو نێودەوڵەتی بایەخی زۆری پێدەرێت. هەر لەبەر ئەو بایەخە مەزنەیە كەرێكخراوی یونسكۆ لەساڵی 1999ەوە بەبڕیارێك رۆژی 21ی شوباتی هەموو ساڵێكی بەرۆژی جیهانیی زمانی دایك ناساندووە. كۆمەڵەی گشتی نەتەوەیەكگرتووەكانیش پشتیوانی لەو پرسە كردووە‌و بەبڕیارێك جەختی لەپاراستنی هەموو زمانەكان لەسەرانسەری جیهاندا كردۆتەوە‌و بڕوای وایە كەداننان بەفرەزمانی راستەقینەدا، یەكێتیی ...

زیاتر »

كە ژن لە گۆشەنیگای خۆیەوە دەنووسێ‌!

عەبدوڵڵا عەباس لەم رایەی دەری دەبڕم ، مەبەستم روانینە مەسەلەكەیە لەگۆشەیەكی فراوان و گشتییەوە ، نەك تەنیا كۆمەڵ و نووسەری خۆمان ، لەسەرەتای فامكردنەوەم لە روانینە پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان وەك نووسەر لەهەردوو مەیدانی پیشەیی وەك رۆژنامەنووس و وەك نووسەر لەدەرەوەی سنووری ئەو پیشەیە ، مەسەلەی ناونان لەوەی ژن ئەینووسێ‌ و دایئەهێنێ‌ بەنووسینی ژن و بەرامبەرەكەی بەنووسینی پیاو، نەچۆتە ئەقڵمەوە و ئەو ...

زیاتر »

ته‌یب جه‌بار: من له‌گه‌ڵ خۆم و خوێنه‌ردا راستگۆم

ته‌یب جه‌بار شاعیر و نووسه‌ر و ئه‌ندازیار، ناوێكی‌ دیاره‌ له‌ نێوه‌ندی‌ ئه‌ده‌بی كوردیدا. هه‌ر له‌ گه‌نجییه‌وه‌ له‌گه‌ڵ شیعردا ئاشنابووه‌، له‌ سه‌ره‌تای 1970 ده‌ستی به‌ شیعرنووسین كردووه‌. له‌ پاڵ كاره‌كه‌ی خۆیدا وه‌ك شاعیر له‌ حه‌فتاكانی‌ سه‌ده‌ی‌ رابردووه‌وه‌ چالاكانه‌ ده‌نووسێ و تا ئه‌مڕۆش به‌رده‌وامه‌ له‌ نووسین، دواین به‌رهه‌میشی وه‌رگێڕانی‌ دیوانه‌ شیعری‌ مشتێك په‌پووله‌-ی‌ شاعیری‌ عیراقی عه‌بدولعه‌زیم فنجانه‌، كه‌ ئه‌مه‌ یه‌كه‌م ئه‌زموونی‌ وه‌رگێڕانی‌ ...

زیاتر »

نه‌سری كوردی و گۆڕانی فۆڕم

ئەدەب و هونەر سه‌ید قادری هیدایه‌تی رۆماننووس و لێكۆڵه‌رێكی كورده‌، به‌ كاره‌ ناواز و ئاست به‌رزه‌كانی، به‌ شاكاره‌كانی توانێویتی پانتاییه‌كی فراوان له‌ نێوه‌ندی ئه‌ده‌بی كوردی بگرێت، تادێت زیاتر و باشتر و وردتر ده‌خوێنرێته‌وه‌، سه‌ره‌تا له‌ رۆژهه‌ڵات و ئێستاش له‌ باشووری كوردستان به‌ وردی ده‌خوێنرێته‌وه‌ و قسه‌ له‌سه‌ر به‌رهه‌مه‌كانی ده‌كرێت، توانا و سه‌لیقه‌ی ئه‌م نووسه‌ره‌ له‌ رۆمانی گابۆڕ و تۆقی عه‌زازێلدا ...

زیاتر »

رۆمانی گه‌مژه‌یی ماركیز

به‌گشتی‌ ئه‌ده‌بی عیراقی له‌ دوای‌ رووخانی‌ به‌عسه‌وه‌ وێنه‌ی‌ شه‌ڕێكی‌ به‌رده‌وام نمایش ده‌كات، ئه‌ده‌بی عیراقی تازه‌ ئه‌ده‌بێكی‌ خوێناوییه‌، چیرۆكی‌ شه‌ڕ و كاولكاری ده‌گێڕێته‌وه‌، یه‌كێك له‌و نووسه‌رانه‌ نه‌جم والییه‌، كه‌ خۆی‌ سه‌ربازبووه‌ له‌ به‌ره‌ی‌ جه‌نگدا، وه‌ك له‌ كوڕێكدا له‌ سلێمانی‌ ئاماژه‌ی‌ پێكرد كه‌ سه‌ربازبووه‌ له‌ كوردستان. له‌ دوای‌ ئه‌ویش چه‌ند چیرۆكنووس و رۆماننووسێك هاتنه‌ مه‌یدانه‌كه‌وه‌ ئه‌وانیش به‌ هه‌مانشێوه‌ چیرۆكی‌ شه‌ڕ و دیمه‌نه‌ ...

زیاتر »