سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 10)

ئەدەب و هونەر

خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ كتێبی مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵانی

كۆسره‌ت ئه‌حمه‌د ئه‌م كتێبه‌ی بوخاری وشیاری ئه‌گه‌ر له‌ پێشه‌كییه‌وه‌ حسابی بۆ بكه‌ین بریتییه‌ له‌17 به‌ش، یان بابه‌ت سه‌باره‌ت به‌ مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵان، لێكۆڵه‌ر 29 سه‌رچاوه‌ی به‌ زمانی جیاواز به‌ كارهێناوه‌ ئه‌مه‌ش متمانه‌ ده‌داته‌ خوێنه‌ر سه‌باره‌ت به‌لێكۆڵینه‌وه‌كه‌. گرنگی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ له‌وه‌دایه‌. ده‌كرێت ببێته‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی كورت و پوخت سه‌باره‌ت به‌ماه شه‌ره‌فخان، دۆزینه‌وه‌ی زانیاری و په‌یوه‌ندی نوێ به‌شێكه‌ له‌ هه‌نگاوه‌كانی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌. دیاره‌ لێكۆڵه‌ر ...

زیاتر »

ئیتر قیتاره‌كان ناگه‌ن

كامۆ حه‌وێزیی‌ ئه‌م كتێبه‌ كۆمه‌ڵه‌چیرۆكێكی چیرۆكنووسی گه‌نج سیروان كه‌ریمه‌ سیروان یه‌كێكه‌ له‌و گه‌نجانه‌ی‌ به‌ بێده‌نگی‌ ده‌نووسێ، به‌ بێده‌نگی ده‌رده‌كه‌وێت، هێمنانه‌ به‌سه‌ر شه‌قامه‌كاندا ده‌ڕوات، نووسه‌رێك له‌ روخساریدا غه‌مگینی‌ و ئازار ده‌بارێت، له‌ هه‌ناوی‌ هه‌موو دڵۆپێك له‌و ئازار و غه‌مگینییه‌ چیرۆكێكی‌ شاراوه‌ هه‌یه‌، جگه‌ له‌ نووسینه‌كانی‌ كه‌س له‌م خه‌مانه‌ی‌ سیروان تێناگات، له‌م ناونیشانه‌وه‌ ده‌گه‌ینه‌ ئه‌و بڕوایه‌ی‌ كه‌ رۆحی‌ سیروان كه‌ریم له‌ناو ئه‌و ...

زیاتر »

هونه‌ر و پۆلینی هونه‌ر

ته‌یب جه‌بار هونه‌ر چییه‌؟ و چۆن پۆلین ده‌كرێت؟ وه‌ڵامی ئه‌م دوو پرسیاره‌ تاكو ئێستا جێگای مشتومڕه‌. سه‌دان ساڵه‌ چه‌ندین بیرمه‌ند و فه‌یله‌سوف له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ مشتومڕیانه‌ و نه‌گه‌یشتوونه‌ته‌ دوا وه‌ڵامی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌. هه‌ریه‌كه‌ و به‌پێی بیروبۆچوون و ئیجتیهادی خۆی رای له‌سه‌ر ده‌ربڕیوه‌. بۆیه‌ ئێمه‌ش له‌م نووسینه‌دا هه‌وڵده‌ده‌ین هه‌ندێ پێناسه‌ و جۆری پۆلینی هونه‌رتان پێشكه‌ش بكه‌ین له‌ كۆتاییشدا راو بۆچوونی خۆمانتان بۆ ...

زیاتر »

ئه‌كته‌ره‌ ئه‌كتیڤه‌كه‌ی سینه‌ما

كامیرۆن میچیلی دیاز نووسه‌ر و ئه‌كته‌ر و كۆنه‌ نمایشكاری جلوبه‌رگ، ئه‌و ئه‌كته‌ره‌ دیار و ناسراوه‌ی كه‌ به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك له‌ خێزانێكی كوبییه‌ و باوكی ئیمیلۆ دیاز سه‌رۆكی كرێكارانی كۆمپانیای نه‌وته‌ له‌ كالیفۆرنیا و دامه‌زرێنه‌ری یونوكاله‌، دایكیشی به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك ئه‌ڵمانییه‌. كامیرۆن دیاز له‌ 30ی ئابی 1972 له‌سان دیێگۆ، كالیفۆرنیا له‌ دایكبووه‌، ئێستا ته‌مه‌نی 47 ساڵه‌ چالاكانه‌ به‌رده‌وامه‌ له‌ كاری هونه‌ری، ئه‌م ئه‌كته‌ره‌ ئه‌مریكییه‌ پێشتر ...

زیاتر »

تاوانی پیرۆز

بێهزاد قادری – ته‌نیا تاوانی من ئه‌وه‌ بوو! تۆ پێت وایه‌ ئه‌وه‌ تاوانه‌؟ نا، به‌ڕاستی ئه‌وه‌ تاوان نییه‌، به‌ڵام له‌ روانگه‌ی ئێمه‌وه‌ وایه‌. له‌ روانگه‌ی ئه‌وانه‌وه‌ ئه‌وه‌ تاوانه‌، گه‌وره‌ترین تاوان، له‌ كوشتن و بڕین و دزی خراپتره‌. به‌ڵام بێده‌نگیم هه‌ڵده‌بژارد. هیچم نه‌ده‌گوت، هه‌ڵسه‌نگاندنم نه‌ده‌كرد، دادوه‌ریم نه‌ده‌كرد و ته‌نیا پرسیارم ده‌كرد، كاری من پرسیاركردن و وردبوونه‌وه‌یه‌ له‌ بابه‌ته‌كه‌. وێڕای ئه‌وانه‌ش هیچی ...

زیاتر »

كارنامه‌ی هونه‌ر سه‌لیم

سه‌رباری هه‌ر ئاسته‌نگ و گرفتێكی سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی، هه‌وڵی جیدی ده‌درێ بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌ده‌بیات و هونه‌ری كوردی جێگه‌ی خۆیان بكه‌نه‌وه‌ له‌ جیهاندا. له‌ بواری سینه‌مادا گه‌لێك هونه‌رمه‌ندمان هه‌یه‌، كه‌ هه‌وڵه‌كانیان به‌جیهانی كراوه‌ و گه‌یشتوونه‌ته‌ سینه‌مای جیهانی. له‌وانه‌ به‌همه‌نی قوبادی، ته‌ها كه‌ریمی جوانەمەرگ، هونه‌ر سه‌لیم و… گه‌لێك ناوی دیكه‌ به‌ به‌رهه‌مه‌كانیان توانیویانه‌ سینه‌مای كوردی پێشبخه‌ن. هونه‌ر سه‌لیم یه‌كێكه‌ له‌و سینه‌ماكارانه‌ی به‌ ...

زیاتر »

مایكخۆر

دەچیتە پشت دوو مایكەكەوە. وەكو گاكڕ بە چاوی كڕیار سەیری خەڵكەكە دەكەیت. نیگای چاوانت فلاش ئاسا لای راستی هۆڵەكەوە دەكشێت بۆ لای چەپی. كە دەبینیت خەڵكێكی زۆر چاوەڕێی دەموكاوێژت دەكەن، لە ناخەوە دەگەشێیتەوە. من نازانم بۆچی ناویان ناویت مایكخۆر؟ چونكە مایك ناخۆیت. بەڵام، دڵنیام ئەو بیژییەی ئەو ناوەی بەسەرا دابڕیویت، وشەی پیاوخۆری لە خەیاڵ بووە، چونكە پیاوخۆریش پیاو ناخوات، بەڵام، ...

زیاتر »

علی اصغر حداد: كه‌س ناتوانێت لاسایی شێوازی كافكا بكاته‌وه‌

وه‌رگێڕانی رۆمانی دادگایی-كافكا له‌لایه‌ن عه‌لی ئه‌سغه‌ر حه‌داده‌وه‌ كه‌ له‌لایه‌ن ده‌زگای چاپ و په‌خشی (ماهی)یه‌وه‌ (له‌ ئێران) چاپ و بڵاوكراوه‌ته‌وه‌، رووداوێكی گرنگ بوو له‌ بواری وه‌رگێڕانی رۆمانی بیانیدا. پێش ئه‌مه‌ش چه‌ند وه‌گێڕانێكی تری رۆمانی دادگایی بڵاوكرابۆوه‌، به‌ڵام، وه‌رگێڕانه‌كه‌ی عه‌لی ئه‌سغه‌ر حه‌داد یه‌كه‌م وه‌رگێڕانی ئه‌م رۆمانه‌یه‌ له‌ ده‌قه‌ ئه‌ڵمانییه‌كه‌یه‌وه‌. به‌ هه‌مانشێوه‌ وه‌رگێڕانی به‌رهه‌مه‌كانی تری كافكا له‌لایه‌ن ئه‌م وه‌رگێڕه‌وه‌ به‌شێوه‌ی هه‌ڵبژارده‌یه‌ك له‌ دوو ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌ی ده‌قی شیعری- لاوكی هه‌ڵه‌بجه‌

گۆریان هه‌ڵه‌بجه‌یی 2-2 ئێمه‌ چه‌ند روتین له‌به‌رده‌م تۆفانی گازی ژه‌هراوی و بێڕه‌وشتی ئه‌م چه‌رخه‌دا؟! له‌ سه‌ردێڕی 300 تا كۆتایی سه‌ردێڕی 354 گرنگه‌ بچینه‌وه‌ سه‌ر هه‌مان سه‌رچاوه‌ بۆ تێگه‌شتن له‌چێژی ده‌قی ئه‌ده‌بی كه‌ فۆرمالیسته‌كان و بارت و تۆدۆرۆف له‌خاڵێكدا كۆده‌كاته‌وه‌ كه‌ ده‌ق سوود وه‌رگره‌ له‌ زمانی سه‌رووی كۆمه‌ڵگاوه‌ ئاوێته‌كردنی به‌زمانی هێڵی گشتی و له‌كۆتاییدا داڕشتنه‌وه‌یه‌تی به‌زمانی شاعیرانه‌، واته‌ جۆره‌ ده‌لاله‌تێكه‌ له‌ ...

زیاتر »

له‌ نه‌خۆشییه‌ك ده‌ترسم نامه‌وێت ناوی‌ له‌م كتێبه‌دا هه‌بێت

كامۆ حه‌وێزیی‌ كۆمه‌ڵه‌شیعر، نووسینی‌ داستان به‌رزان ساڵی‌ 2019 چاپ و بڵاوكراوه‌ته‌وه‌. شیعر یه‌كێك له‌و ژانره‌ گرنگانه‌یه‌، كه‌ فیكر و دیدگا و زمانیشی‌ تێدا ده‌ناسرێت، له‌ مێژووی‌ ئه‌ده‌بی‌ كوردیدا ته‌نها له‌ ئه‌ده‌بی‌ قۆناغی‌ كلاسیكدا به‌دوی‌ فیكر و فه‌لسه‌فه‌ و دونیابینیدا گه‌ڕاوین، ئه‌ده‌بی‌ كوردی‌ پێچه‌وانه‌ی‌ دونیا له‌ باشه‌وه‌ به‌ره‌و خراپ شۆڕبووه‌ته‌وه‌، مه‌به‌ست له‌م گوزارشته‌ گۆڕانكاریی‌ گوتاریی‌ ئه‌ده‌بی‌ كوردییه‌ له‌ گوتاری‌ مژده‌ به‌خشی‌ ...

زیاتر »