سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 26)

ئەدەب و هونەر

خۆڵه‌مێش

سه‌لام مه‌نمی (كافور)ی سه‌رۆكی جه‌ندرمه‌كان مرۆڤێكی چاكڵده‌می گاینجه‌ لووتی ده‌مشڕ- له‌و ده‌ڤه‌ره‌دا ناوبانگی به‌– شۆله‌كه‌ سك- زڕابوو، هه‌میشه‌ خۆڵه‌مێش و سركه‌ و سووتان و سووته‌مه‌ڕۆ له‌ناوچه‌وانی ده‌باری، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی سروشتی له‌گه‌ڵ ئه‌واندا ده‌ حه‌جمان و كه‌ر و خۆڵه‌مێش بوون و لافاوی تاوانه‌كانی شه‌پۆلیانده‌دا و شاخیان ده‌كرد، ره‌نی خه‌رمانی دڕك و داڵ و خۆڵه‌مێشیان ده‌نا و له‌گه‌ڵ گیاكه‌ڵه‌دا عاشقه‌ و ماشقه‌ ...

زیاتر »

ئارام حه‌مه‌:له‌ داهاتوویه‌كی دووره‌وه‌ رووداوه‌كان ده‌گێڕمه‌وه‌

ئارام حه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌و رۆماننووسه‌ گه‌نجانه‌ی‌ ئه‌مڕۆ، كه‌ چه‌ند به‌رهه‌مێكی‌ نووسیوه‌، له‌ رابردوودا سێ‌ رۆمانی بڵاوكردۆته‌وه‌ و ناو به‌ ناویش بابه‌ت و نووسین و لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی ده‌نووسێت، شیعری نووسیوه‌، كۆمه‌ڵه‌ چیرۆكێكیشی نووسیوه‌، ده‌رباره‌ی پرسی نووسینی گه‌نجانه‌ له‌م دیداره‌دا به‌م جۆره‌ وه‌ڵامی پرسیاره‌كانی دایه‌وه‌. سازدانی: شاخه‌وان سدیق *رۆمان و رۆماننووسین به‌تایبه‌تی مێژوویه‌كی زۆر كۆنی به‌نیسبه‌ت ئێمه‌وه‌ نییه‌، به‌تایبه‌ت نووسینی رۆمان به‌قه‌ڵه‌می ...

زیاتر »

مۆسیقاناسانی كورد له‌ روانگه‌ی ره‌خنه‌وه‌

كاوه‌ فه‌قیەزاده‌: مه‌هاباد نازانم تاكه‌ی مۆسیقاناسان، ژه‌نیاران و گۆرانیبێژانی كورد هه‌ر ده‌ڵێن ئه‌وه‌ مه‌قامی فارسه‌ یا مه‌قامی عه‌ره‌به‌، ئه‌وه‌ ئێرانییه‌ یا عیراقی، تورك یا ئازه‌رییه‌. كورد له‌ دنیادا 40 ملیۆن كه‌سه‌، تا ئێستا ره‌سمولخه‌تێكی یه‌كگرتووی بۆ خۆی نییه‌. شێوه‌زاری سۆرانی له‌ فۆنتی عه‌ره‌بی وه‌رگیراوه‌ و شێوه‌زاری كرمانجی له‌ ئینگلیزی یا فه‌ره‌نسی. سه‌دان ساڵه‌ شاعیر، نووسه‌ر و چیرۆكنووسانی كورد له‌ به‌شی ...

زیاتر »

له‌باره‌ی كتێبی شاسوارێك به‌سه‌ر پشتی باوه‌

گوڵزار حه‌مه‌ فه‌ره‌ج خۆشییه‌كانی پاشا وه‌ك ئه‌ستێره‌یه‌كی گه‌شاوه‌ی تیژڕه‌و به‌ره‌و تاریكی كشاوه‌، به‌و چاوانه‌ی كه‌ له‌خۆشیدا ئه‌دره‌وشایه‌وه‌ و نیگای خۆشی و سه‌روه‌ت و سامان و شه‌هوه‌ت، له‌ نێو تاریكیدا خۆی بینییه‌وه‌، ئه‌و سه‌ركێشییانه‌ی كه‌ ده‌ینواندن، له‌ نێو زێڕ و ئه‌ڵماس و ژنهێناندا، دواتر وه‌ك سیمایه‌ك بوو له‌ نێو چڕی ته‌ڵخ و ته‌مدا، وه‌ك هه‌ورێكی تیژ به‌لایدا گوزه‌ری كرد، چووه‌ دنیای ...

زیاتر »

بۆنی خۆشی جگه‌ره‌

ئه‌لبا دی سیسپیدیس له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم له‌ به‌هاری (1944)دا له‌گه‌ڵ هه‌ندێك له‌ هاوڕێیانمدا كه‌ ئه‌وانیش دوورخراوه‌بوون له‌ (ناپۆلی) بووین. پاره‌مان پێ نه‌بوو، كه‌ممان ده‌خوارد و جل و به‌رگی هه‌ژارانه‌مان له‌به‌ر ده‌كرد. تاكه‌ دڵخۆشیی ئێمه‌ مۆڵه‌تی چوونه‌ده‌ره‌وه‌ی عه‌سران بوو، له‌ كاتێكدا ئه‌وانی تر به‌هۆی قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆوه‌ ناچاربوون له‌ ماڵه‌وه‌ بن، هه‌ڵبه‌ته‌ چوونه‌ده‌ره‌وه‌ی ئێمه‌ به‌هۆی ئیشه‌كانمانه‌وه‌ بوو. ئێمه‌ له‌سه‌ر قادرمه‌كانی مه‌یدانی ...

زیاتر »

بۆچی ده‌نووسیت؟

ئەمە ئەو پرسیارەیە كە چەندان جار لە ئەدیبان و نووسەران كراوە و چەندان وەڵامی جیاوازیشیان داوەتەوە، بەڵام لەم بابەتەدا بەشێوەیەكی جیاواز هەم پرسیارەكە ئاراستە كراوە و هەم وەڵامەكانیش بە ئاراستەیەكی جیاوازدا دەڕۆن و تینووێتی ئەو كەسە ناشكێنن كە پرسیارەكە ئاراستە دەكات. ئەوەی مایەی سەرنجە پرسیارەكە ئاراستەی نووسەرێكی خەیاڵیی كراوە و ئەویش هەرچی دەكات ناتوانێت لە وەڵامی نووسەرانی دیكە دەربازبێت، لەلایەكی ...

زیاتر »

له‌ژێر كه‌پرێكدا و له‌پێناوی زمانی كوردیدا ناوه‌ندێك بۆ نووسه‌رانی تاراوگه‌

ناوەندی کەپر ئه‌مساڵ له‌ تاراوگه‌، چه‌ند نووسه‌رێك، له‌پێناوی گه‌ڕاندنه‌وه‌ی به‌ها بۆ كتێب، بۆ نووسه‌ر، بۆ زمان و ئه‌ده‌بیات، ناوه‌ندێكی ئه‌ده‌بی و هونه‌رییان به‌ ناوی كه‌پره‌وه‌ دامه‌زراندووه‌. ئه‌م نووسه‌رانه‌ به‌هاوبیری و هاوكاریی یه‌كتر كتێبه‌كانی خۆیان چاپ و بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌، له‌م رووه‌وه‌ ده‌توانین بڵێین، كه‌پر ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ نییه‌ و ره‌شنووس له‌ هیچ كه‌س و لایه‌نێك بۆ چاپ و بڵاو كردنه‌وه‌ وه‌رناگرێت. ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ كۆمه‌ڵه‌ چیرۆكی دنیا سێ پیته‌

سه‌دیق سه‌عید رواندزی چیرۆكی نوێ، به‌ كۆمه‌ڵێك خاسییه‌تی هونه‌ری و ته‌كنیكی نوێ ده‌ناسرێته‌وه‌، كه‌ جیای ده‌كاته‌وه‌ له‌ چیرۆكی كۆن. كۆن به‌ مانا مۆپاسانییه‌كه‌ی كه‌ تیایدا بونیادی هونه‌ری چیرۆك، له‌گرێچن و ناوه‌ڕۆك و كۆتایی رووداوه‌كان پێكدێت و ره‌نگه‌ خوێنه‌ر به‌ ئاسانی له‌ ناوه‌ڕۆكی چیرۆكه‌كه‌ بگات. به‌ڵام چیرۆكی نوێ، جۆرێك له‌ ئاڵۆزی ماناو گه‌مه‌ی زمانه‌وانی و مانایی تێدایه‌، كه‌ خوێنه‌ر ناچار به‌ ...

زیاتر »

خه‌یاڵی سه‌ربه‌رماڵ

لانه‌ ساماڵ هه‌ناسه‌م ته‌نگه‌، دیواره‌كانم لێ بۆته‌ شورای قه‌ڵایه‌كی به‌ردین، جگه‌ له‌ خوا ده‌نگم به‌هیچ كه‌سێ ناگا، ئه‌ژنۆكانم ئه‌له‌رزن، وه‌ك منداڵ ده‌یانده‌م به‌یه‌كدا و زمانم گۆ ناكات، هێز ده‌ده‌مه‌ به‌رخۆم و به‌ ئه‌سپایی ئه‌ڵێم: ئه‌رێ كه‌س لێره‌ نییه‌؟ هێی له‌گه‌ڵ ئێوه‌مه‌… بێ هوده‌یه‌ نه‌ كه‌س دیاره‌ و نه‌ كه‌س وه‌ڵامم ده‌داته‌وه‌. ئه‌و كاته‌ی منداڵ بووم دایكم ئه‌چووه‌ سه‌ردانی كه‌سێكی‌ نزیكی ...

زیاتر »

مردوانی ده‌ره‌وه‌ی گۆڕستان

ئه‌سعه‌د عه‌زیز محه‌مه‌د ته‌مه‌نم گه‌یشتۆته‌ بیست و هه‌شت ساڵ له‌ خانه‌واده‌ییه‌كدا ده‌ژیم پڕه‌ له‌ بێ ئومێدی، هیچ كه‌س ئومێدی به‌هاتنی رۆژێكی خۆش نییه‌، هه‌موو ئه‌ندامانی ئه‌م خانه‌واده‌یه‌ له‌ نائومێدیی و حه‌سره‌ت و خه‌م و په‌ژاره‌ی رابردوودا نغرۆ بوون، خۆشترین به‌سه‌رهات و گێڕانه‌وه‌كانیان ئه‌و كاته‌یه‌ كه‌ باسی رابردوو ده‌گێڕنه‌وه‌، ئه‌وه‌نده‌ ئازار و مه‌ینه‌تی ژیانیان چه‌شتووه‌، گه‌ر باسی سبه‌ینێیان له‌گه‌ڵدا بكه‌یت پێكه‌نینیان ...

زیاتر »