سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 29)

ئەدەب و هونەر

رۆژگاری خوێناویی،یان مرەبای ترشاو!

هێمن حەمەجەزا – لە کوێیە، تا لە چاڵاوی خۆیا بمبینێ؟! دەمویست ئاسمانی بم دەمویست هێلانەی باڵندەکانی بم بەڵام ئەوم حەیف! کە ڕۆیشت، نەگەڕایەوە و ون بوو. چوونکە بوو بە دووکەڵ و چوو بە-هەوا-دا خۆش نەبوومەوە منیش ئیتر، تا نەچووم بە-با-دا. من: ئەو پیاوە ماندووەی، کە لە سوچی وێنەکەدا ڕاوەستاوم و بە دووچاوی تەڕەوە، دووبارە لە ئازار هەڵدێم و لە تۆ ...

زیاتر »

نووسەر شێتە!

حفیظالله نادری* لە فارسییەوە: محەمەد كەریم چیرۆك گێڕانەوە ئالوودەبوونە و ئەم ئالوودەبوونەش وەكو دەیان ئالوودەبوونی تر، هەموانی گرتۆتەوە واتە هەموو مرۆڤەكان. من لەم رووەوە هیچ جیاوازییەك لە نێوان نووسەر و كەسانی تردا نابینم كە نووسەر نین. هەردوولایان پڕن لە قسە و چیرۆك و هەردوولایان حەزدەكەن بیگێڕنەوە و كەسانی تر گوێیان لێبگرن. تەنیا جیاوازییەك كە لە نێوان ئەم دوو گروپەدا هەیە ...

زیاتر »

لە چاوەڕوانی دۆستێكی هەمیشەییدا، قسەكردن لە شیعر

شوكر سلێمان   پێشەكی: قسەكردن لەسەر شیعر بەهەر شێوەیەك و بەهەر جۆرێك بێت ناكرێت بەبێ‌ باسێك لەسەر خودی شیعر بازێك بەسەر لۆژیكی شیعردا بهاوێژین، ئەمەش هەر گەڕانەوەیە بۆ سەرەتایەكی بچووك و پێناسەیەكی دیاریكراو بۆ شیعر، خۆ پێناسەكردنی شیعریش دەرچوونە لە لۆژیكی شیعریی، چونكە بەلای هەندێ كەسەوە گەیشتن بە واتایەك بۆ شیعر راگەیاندنی مەرگی شیعرە، چونكە شاعیر لە نووسینەوەی هەر دەقێكی ...

زیاتر »

رۆمانی بەشی من

گوڵزار حەمە فەرەج یەكەم بەرهەمی ئەدەبی نووسەری ئێرانی پەرینووش سەنیعیە كە لە ئێراندا بە یەكێك لە رۆمانە سەرنجڕاكێشەكانی ئەدەبی هاوچەرخ دەژمێردرێت، ئەم رۆمانە فرەڕەهەندانە كار لەسەر دنیای مێینە دەكات، بە وردەكارییەوە كێشەكانی ژن لە هەموو قۆناغەكانی ژیانیدا دەخاتەڕوو، چ وەك كچێكی هەرزەكار، چ وەك دایك دواتر بێوەژنێكی منداڵداری سنوور بۆ كێشراو كە دەبێت لەناو ئەو چوارچێوە تەسكەدا و لە خەمی ...

زیاتر »

ئاوڕدانەوەیەكی خێرا لە رەوتی چیرۆكی كوردی

عەبدولقادر نیازی تەمەنی چیرۆكی كوردی لە رۆژهەڵاتی كوردستان، ناگاتە سەدەیەكیش و لەو ماوە كورتەشدا رەنگە بەهۆی گۆڕانی بارودۆخە سیاسی و كۆمەڵایەتی و فەرهەنگییەكان، هاوكات لەگەڵ ئەوەی كە تەنگژەی زۆری بە خۆیەوە دیوە، بەڵام لە گۆڕانكاری و توێخ هاویشتنیش خۆی دوورەپەرێز و بێ بەهرە نەكردووە. چیرۆكی كوردی لە رۆژهەڵاتی كوردستان هەر لە «پێكەنینی گەدا» وە تا ئێستا كە گۆڕانكاری بنەڕەتی زۆری ...

زیاتر »

ئەلیكساندرا ئانا داداریۆ

ئەدەب و هونەر ئەلیكساندرا ئانا داداریۆ ئەكتەر و نمایشكارە ئەندام رێك و بڵند و شۆخ و شەنگەكەی سینەمای ئەمریكی، كە بە یەكێ لە خانمە جوانەكانی دنیای سینەما دادەنرێ. ئەم نەشمیلە ئەمریكاییە هەر لە منداڵییەوە خولیای هونەری سینەما و دراما و دەركەوتن لە شاشەی هەبووە، بەدووی ئەم خولیایەی رۆیشتووە و كۆڵی نەداوە تاوەكو لە بوارەكەدا جێگەی خۆی كردووەتەوە و بووە بە ...

زیاتر »

شه‌هاب حسێنی پیاوه‌ هه‌ڵكه‌وتووه‌كه‌ی سینه‌مای ئێرانی

ئه‌ده‌ب و هونه‌ر شه‌هاب حسێنی «تنكابنی» ساڵی 1974، له‌ تاران له‌ دایكبووه‌، نۆبه‌ره‌ی خێزانه‌كه‌یه‌تی و یه‌ك برا و دوو خوشكی هه‌یه‌، ئه‌سڵ و فه‌سڵی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ «تنكابنی» مازنده‌ران. به‌ مناڵیی له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌یدا چه‌ند ساڵێك له‌ «خوڕه‌م ئاباد» ژیاوه‌. له‌ زانكۆی تاران له‌ به‌شی ده‌روونزانیی وه‌رگیراوه‌، پاشان به‌ مه‌به‌ستی سه‌فه‌ركردن بۆ كه‌نه‌دا وازی له‌ زانكۆ هێناوه‌. چالاكی شه‌هاب حسێنی به‌ بێژه‌ری ...

زیاتر »

تراجیدیا،کۆمیدیا

تێڕوانینێکی فەلسەفی دانا رەئووف دەکرێت شانۆ لە ساکارترین پێناسەکانیدا لە وشەی درامادا کۆبکەینەوە، درامایش «تراجیدیا، یاخود کۆمیدیا» ململانێیە، قەیرانە، کێشەیە، بەرگریکردنە. دەتوانین بڵێین، کە بە شێوەیەکی گشتی، ململانێ و کێشەکان، لە تراجیدیادا بە کارەسات کۆتایی دێت، بەڵام بە پێچەوانەوە لە کۆمیدیادا، بە خۆشی کۆتاییان دێت. تراجیدی، لە کۆتایدا دەبێتە تراجیدی؛ بە مردن، ئازار و ژان، دابڕان، خەمێکی گەورە و قووڵ، ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ رۆمانی رۆژێك له‌و ساڵانه‌ هه‌ڵده‌گرم

دڵشاد كاوانی دوا ئه‌وه‌ی ده‌ستم دایه‌ خوێندنه‌وه‌ی رۆمانی رۆژێك له‌و ساڵانه‌ هه‌ڵده‌گرم-ی ئارام محه‌مه‌د، نه‌متوانی وه‌ك چه‌نده‌ها كتێبیتر ته‌نیا به‌خوێندنه‌وه‌ و چێژێكی خودی به‌سه‌ریدا تێپه‌ڕم، چونكه‌ ئه‌م رۆمانه‌ بۆ من جێگای سه‌رنج و چێژێكی تایبه‌تی بوو، روونتر بڵێم وه‌ك یه‌كێك له‌ كتێبه‌ جوان و سه‌رنجڕاكێشه‌كان دێته‌ هه‌ژمار، كه‌ خوێنه‌ر ناچار ده‌كات دوای خوێندنه‌وه‌ی هه‌ست بكات شتێكی تازه‌ و وانه‌یه‌كی نوێ ...

زیاتر »

دیلان،قوڕگێكی ره‌سه‌نی كوردی

جه‌مال نوری هونه‌رمه‌ندی گه‌وره‌ و ناسراوی كورد مامۆستا محه‌مه‌د ساڵح دیلان، وه‌ك هونه‌رمه‌ندێكی خاوه‌ن ئه‌زموون، وه‌ك ده‌نگ و قوڕگێكی ره‌سه‌نی كوردی له‌ناو ناوه‌ندی هونه‌ری گۆرانی كوردیدا، توانیویه‌تی له‌ رێگای ده‌نگه‌ژێیه‌كانی قوڕگییه‌وه‌، ده‌نگه‌كه‌ی جیابكرێته‌وه‌ له‌و ده‌نگانه‌ی كه‌ كه‌وتوونه‌ته‌ ژێر كاریگه‌ری كلتووری هونه‌ری فارس و تورك و عه‌ره‌ب، هه‌ر ئه‌م جیاكارییه‌ی له‌ ده‌نگی دیلان دا بۆته‌ فاكته‌رێكی گرنگ، تاوه‌كو گه‌لی كورد وه‌ك ...

زیاتر »