سەرەکی » وتار »  ‌شادمان مه‌لا حه‌سه‌ن‌ (پەڕە 9)

 ‌شادمان مه‌لا حه‌سه‌ن‌

عیراق لەسەر نەخشەی جوگرافیادا

لە دوای ساڵی 2003 هیچ كات دەوڵەتی عیراق بەقەد ئێستا لەسەر نەخشەی جوگرافی و سیاسی خۆی بەهێز نەبووە. شكستەكانی عیراقی پێش ساڵی 2003 لە ئەنجامی سەركێشیەكانی سەدام حسێنی تاكە بڕیاردەر و سەرۆكی ئەوكات بوو، هەر لە ئەنجامی سەركێشیەكانی ئەو ئەم حكومەتەی ئێستا هاتە سەر دەسەڵات. بەهێز بوونەوە و پەڵ هاویشتنی حكومەتی ئێستای عیراق لە ئەنجامی هەڵە كوشندەكانی پێكهاتەی سوننەی عەرەب ...

زیاتر »

فاكتەرەكانی گەڕانەوەی كورد بۆ دۆخی پێشوو

ووتەیەك هەیە دەڵێت: كێشە لە كەوتن نییە،گرنگی لە هەڵسانەوەیە. باشووری كوردستان لەسەر عینادی بەشێك لەسەركردەكانی دووچاری شكانەوەیەكی جوگرافی و سیاسی و ئابوری و سەربازی و دیبلۆماسی بوو . ئەمە بووە بەشێك لە رابردوو،واتە كورد كەوت،ئێستا دەبێت كار بۆ هەڵسانەوەی خۆی بكات . زۆر قسە دەكرێ ئەمەی ئێستا روویدا و روودەدات رێك ئاشبەتاڵێكە لە شێوەی ئاشبەتاڵی ساڵی 1975. راستە ئەمە ئاشبەتاڵێكە ...

زیاتر »

باشووری كوردستان لە قۆناغێكی تازەدا

ووتەیەك هەیە دەڵێت: مێژوو بریتیە لە گۆڕانێكی بەردەوام به‌ڵام رووداوە گەورە و كاریگەرەكان بەخێراكەری ئەم گۆڕانەن یان وەرچەرخانی گرنگن لە رەوتی رووداوەكان . باشوری كوردستان لەم ساڵدا چەند رووداوێكی كاریگەر تێیدا روویدا ، لەوانە ئەنجامدانی ریفراندۆمێك كە پێچەوانەی پره‌نسیپ و یاسا بنەڕەتیە نێودەوڵەتیەكان بوو،دۆست و دوژمن سەرنجی سەركردایەتی كوردیان راكێشا نەیكات كردی،بۆیە ئەمە بووە رووداوێكی كاریگەر لەسەر رەوتی گۆڕانەكانی باشوری ...

زیاتر »

كێ‌ ئەم دۆخە ئارام دەكاتەوە

دۆخی ئەمڕۆی كوردستان لەبەردەم زۆرینەیەكی خەڵك لەبەرچاو بوو،كەوا ئەم دۆخە دێت،به‌ڵام ئەوەی لەبەرچاوی نەبوو هیچ خوێندنەوەیەكی بۆ نەبوو،زیاتر ئەو دەستەبژێرەی كە دۆسیەی ریفراندۆمیان بەرێوە دەبرد،هەر ئەوەی خەڵك چاوەڕێی دەكرد هاتە دی.هەموو ئەو تەلارەی كە لەماوەی رابردوو لە جوگرافیاوهێز و دیبلۆماسیەت وئابووری بونیادنرا بوو،لە ماوەیەكی كەمدا بەسەریەكدا رووخا. ئەوەی ماوەتەوە بەشێكە، ئەویش نازانرێ چۆن هەنگاوی بۆ بنرێت لەم دۆخە رزگار بكرێت ...

زیاتر »

ده‌رئه‌نجامه‌ خراپه‌كانی‌ ریفراندۆم

ریفراندۆمه‌كه‌ی‌ 25ی‌ ئه‌یلول له‌ بنه‌ڕه‌تدا ریفراندۆمێك بوو هیچ وێنه‌یه‌كی‌ له‌م شێوه‌ ریفراندۆمه‌ له‌ دونیادا نه‌بووه‌و نه‌كراوه‌. چونكه‌ ریفراندۆم دوای‌ به‌یه‌ك گه‌یشتنی‌ دوو لایه‌نی‌ ناكۆك له‌سه‌ر ته‌واوی‌ كێشه‌كان ئه‌وجا بابه‌ته‌كه‌ رووبه‌ڕووی‌ ده‌نگی‌ میلله‌ت ده‌كه‌نه‌وه‌. ئه‌مه‌ش ئامرازێكی‌ تری‌ پرسی‌ دیموكراسییه‌. ریفراندۆمه‌ تاكلایه‌نه‌كه‌ی‌ بارزانی‌ زۆر ناواقعی‌ بوو. له‌گه‌ڵ هیچ پێوه‌رێكی‌ یاسایی‌ و پره‌نسیپی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ نه‌ده‌هاته‌وه‌. له‌به‌رامبه‌ردا زۆرینه‌ی‌ وڵاتانی‌ جیهان هاتنه‌ تكاو رجا، به‌ڵام ...

زیاتر »

راستییەکەی

عیراقی دوای داعش عیراقی نوێ‌ لەدوای 2003 ساڵی  بەردەوام لە گێژاوی شەڕ و كردەوەی تیرۆرستی بووە. دواین گروپی بەهێز كە بەشێكی یەكجار زۆری لە خاكی عیراق خستە ژێر دەسەڵاتی خۆی رێكخراوی تیرۆرستی داعش بوو. داعش لە ساڵی 2014 لە عیراق و سوریا وەك هێزێكی كاریگەر و بەهێز دەركەوت. لەوكاتەوە عیراقی شیعە مەزهەب كەوتە بەر مەترسیەكی گەورە. خەریك بوو ئەوەی خەونیان ...

زیاتر »

بەرهەمی داعش بۆ كێ‌ بوو؟

ئیسلامی سوننە بەگشتی و عەرەب بەتایبەت لە ماوەی سێ دەیەیی دوایی بەعەقلیەتێكی زۆر سەیر و ووشك جوڵانه‌وه‌ . لەبەرامبەر تەوژمەكانی تر زیانی گەورەیان كرد. بەتایبەت لەبەرامبەر ئێران كە ستونی لە مێژینەی هێزە سوننیەكانە. لە ساڵی 1991 بەدواوە رێكخراوی تیرۆرستی ئەلقاعیدەیان دروست كرد. ئەگەرچی ئەم جوڵانەوەیە لەسەرەتادا بۆ بەرپەرچ دانەوەی جوڵانه‌وه‌ی كۆمەنیستی   شەڕی ئەفغانستان بوو،كەچی دوای نەمانی یەكێتی سۆڤیەت یەكسەر ...

زیاتر »