سەرەکی » چاوپێکه‌وتن » د.عیرفان مسته‌فا:كورد نه‌ریتێكی نه‌گۆڕ و پیرۆزی نیه‌

دیمانه‌ی هه‌ڵۆ به‌رزه‌نجه‌یی له‌گه‌ڵ د. عیرفان مسته‌فا له‌ باره‌ی کورد و مودێڕنیتێ

د.عیرفان مسته‌فا:كورد نه‌ریتێكی نه‌گۆڕ و پیرۆزی نیه‌

به‌شی دوازده‌یه‌م

به‌پێی بنه‌مای گواستنه‌وه‌ی ده‌ستكردی نه‌ریته‌كان بێت زمانی عه‌ره‌بی به‌ر له‌ هه‌موو زمانه‌ رۆژئاواییه‌ مۆدێرنه‌كان به‌ پرۆسه‌ی به‌ مۆدێرنكردندا براوه‌و گواستنه‌وه‌ سروشتییه‌كه‌ی گۆڕاوه‌ بۆ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد. بۆیه‌ به‌ پێی بنه‌مای مۆدێرنیزم زمانی عه‌ره‌بی هه‌زرا ساڵ زیاتره‌ زمانێكی مۆدێرنه‌، به‌ڵام ئه‌و زاره‌ عه‌ره‌بیانه‌ی وه‌ك میسری وجه‌زائیری و عێراقی و..هتد كه‌ به‌هۆی لادان له‌ گواستنه‌وه‌ ده‌ستكرده‌كه‌ی زمانی عه‌ربی ستاندارده‌ په‌یدابوون و كۆمه‌ڵه‌ زمانێكی تازه‌ن و له‌ گه‌شه‌كردنی سروشتی خۆیاندان ئه‌مانه‌ زمانی كێوین و مۆدێرن نین‌، ئه‌مانه‌ به‌رهه‌می لادانن له‌و بنه‌مایه‌ی كه‌ زمانێك وه‌ك زمانێكی مۆدێرن راده‌گرێت.
به‌ڵام به‌پێی بنه‌مای مۆدێرنیتێ زاره‌ عه‌ربییه‌ ناوچه‌ییه‌كانی نیشتمانی عه‌ره‌بی زمانی نوێن و زمانی عه‌ربی ستاندار هه‌ر ئه‌و زمانه‌ كۆنه‌یه‌ كه‌ عه‌ره‌بی نیوه‌دوورگه‌ی عه‌ره‌بی هه‌زارو پێنج ساڵ له‌مه‌وبه‌ر به‌كاریان هێناوه‌و تا ئێستاش وه‌ك خۆی به‌بێ هیچ گۆڕانێك له‌ نه‌ریته‌كه‌یدا ماوه‌ته‌وه‌. ئه‌مه‌ ئه‌وه‌ ده‌گه‌یێنێ مۆدێرنیزم خواستێكی هه‌میشه‌ییه‌ی بۆ نه‌ریتپارێزی و هێشتنه‌وه‌ی نه‌ریته‌كان وه‌ك خۆیان، واته‌ خواستێكی كۆنه‌پارێزه‌ نه‌ك نوێخواز. به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ مۆدێرنیتێ خواستێكی هه‌میشه‌ییه‌ بۆ نوێبوونه‌وه‌ی نه‌ریته‌كان و ده‌خوازێت نه‌ریته‌ كۆنه‌كان شوێن بۆ نه‌ریته‌ نوێكان چۆڵ بكه‌ن.

له‌ هیچ قۆناغێكی مێژوودا
گه‌ر سه‌یری پرۆسه‌ی گه‌شه‌كردنی نه‌ریته‌ كوردییه‌كان بكه‌ین ئه‌وه‌ به‌ روونی ده‌بینین ئه‌و نه‌ریتانه‌ به‌شێوه‌یه‌كی سروشتی ده‌گوازرێنه‌وه‌و گه‌شه‌ی خۆیان ده‌كه‌ن و له‌ هیچ قۆناغێكی مێژوودا پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌كه‌یان له‌ پرۆسه‌یه‌كی سروشتییه‌وه‌ نه‌گۆڕاوه‌ بۆ پرۆسه‌یه‌كی ده‌ستكردو چاودێریكراوه‌. ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ده‌گه‌ینێ‌ كورد وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌ك هیچ مه‌یلێكی بۆ گواستنه‌وه‌ی ده‌ستكردی نه‌ریته‌كان نییه‌و ده‌یه‌وێت نه‌ریته‌كانی به‌ شێوه‌یه‌كی سروشتی و زیندوو بگوازرێنه‌وه‌. هه‌ر ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ له‌گه‌ڵ مۆدێرنیزمدا دژ بێت و له‌گه‌ڵ مۆدێرنیتێدا هه‌مئاهه‌نگ بێت.
گه‌ر له‌ مێژووی نه‌ریته‌ كوردییه‌كان رامێنین ئیتر نه‌ریته‌ زمانییه‌كانی بن یان نه‌ریته‌ ئاینییه‌كانی یان نه‌ریته‌ هونه‌ری و ئیستاتیكییه‌كانی ئه‌وه‌ی تێدا ده‌بینین كه‌ مه‌یلێكی به‌رده‌وامی بۆ نوێبوونه‌وه‌ی نه‌ریته‌كانی هه‌یه‌و هه‌ر ئه‌م مه‌یله‌شه‌ وایكردووه‌ به‌رده‌وام له‌ نه‌ریته‌كانیدا گۆران رووبدات و نه‌ریتێكی كۆنی نه‌بێت كه‌ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد گواستبێتییه‌وه‌و بۆ هه‌زرا ساڵ مابێته‌وه‌.
له‌ رێگه‌ی مه‌سه‌له‌ی گواستنه‌وه‌ی ده‌ستكردانه‌ی نه‌ریته‌كان و گواستنه‌وه‌ی سروشتیانه‌ی نه‌ریته‌كان به‌ ئاسانی ده‌توانین له‌وه‌ تێبگه‌ین كه‌ بۆچی عه‌ربه‌كان و ئه‌و میلله‌ته‌ به‌ عه‌ره‌بكراوانه‌ی كه‌ ئینتمایان بۆ زمانی عه‌ربی ستاندارد و كولتوره‌ مه‌زهه‌بییه‌ گوازراوه‌كه‌ی هه‌یه‌و فارسه‌كان و توركه‌كانیش به‌ ئاسانی ده‌وڵه‌تی مۆدێرنی خۆیان دروست ده‌كه‌ن به‌ڵام كورد تا ئێستاش به‌بێ ده‌وڵه‌ت ماوه‌ته‌وه‌.
ئه‌وان ده‌وڵه‌تی مۆدێرنی خۆیان دروستده‌كه‌ن چونكه‌ به‌ر له‌ دروستكردنی ده‌وڵه‌ته‌كانیشیان ئه‌وه‌یان قبوڵكردووه‌ كه‌ به‌و نه‌ریتانه‌ ژیانی خۆیان بگوزه‌رێنن كه‌ پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌كه‌یان له‌ پرۆسه‌یه‌كی سروشتی نه‌ریتگۆڕه‌وه‌ كراوه‌ به‌ پرۆسه‌یه‌كی ده‌ستكردی نه‌ریتپارێز.

هه‌زارو دووسه‌د ساڵه‌
گه‌ر نه‌ریتی زمانی وه‌رگرین ئه‌وه‌ ده‌بینین عه‌ربه‌كانی ناو ده‌وڵه‌تی مۆدێرن هه‌ر هه‌مان ئه‌و زمانه‌ له‌ داموده‌زگا ده‌وڵه‌تیه‌كانی خۆیاندا په‌یڕه‌و ده‌كه‌ن كه‌ هه‌زارو دووسه‌د ساڵه‌ له‌ پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌ سروشتییه‌كه‌ی خۆی خراوه‌و به‌ شێوه‌یه‌كی ده‌ستكردوو چاودێریكراو به‌ نه‌گۆڕی گوێزراوه‌ته‌وه‌ بۆ ناو سه‌رده‌مه‌ مۆدێرنه‌كه‌. گه‌ر سه‌یری زمانی فارسی ستانداریش بكه‌ین هه‌ر ئه‌و زمانه‌ ده‌بینین كه‌ هه‌زارساڵ له‌مه‌وبه‌ر بووه‌ به‌زمانی ئه‌ده‌بیاتی باڵای فارسی و به‌ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد نه‌وه‌ به‌ نه‌وه‌ تا ئیستا گوازراوه‌ته‌وه‌و وه‌ك خۆی ماوه‌ته‌وه‌. ئه‌مه‌ بۆ نه‌ریته‌ زمانییه‌ توركییه‌كه‌ش هه‌مان شته‌.
ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ده‌گه‌یێنێ كه‌ به‌ر له‌ سه‌رهه‌ڵدانی مۆدێرنیزم ئه‌و میلله‌تانه‌ له‌ گواستنه‌وه‌ی نه‌ریتدا په‌یڕه‌وییان له‌ گواستنه‌وه‌ی ده‌ستكردی نه‌ریته‌كان كردووه‌ نه‌ك گواستنه‌وه‌ی سروشتی. ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ له‌گه‌ڵ مۆدێرنیزمدا كه‌ ئایدیۆلۆجیای دروستكردنی ده‌وڵه‌تی مۆدێرنه‌و داوای ئه‌و نه‌ریتانه‌ ده‌كات كه‌ به‌ ده‌ستكرد ده‌گوازرێنه‌وه‌، به‌ ئاسانی و به‌بێ كێشه‌ ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی خۆیان به‌و ئایدیۆلۆجیایه‌ دامه‌زرێنن.
به‌ڵام كورد له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌ گواستنه‌وه‌ی نه‌ریته‌كانیدا په‌یڕه‌وی له‌ گواستنه‌وه‌ی ده‌ستكرد نه‌كردووه‌و نه‌ریتێكی زمانی یان مه‌زهه‌بی نه‌گۆڕو گوازراوه‌ی نه‌بووه‌و پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌ی نه‌ریته‌كانی له‌ دۆخه‌ سروشتیه‌كه‌ی خۆیدا هێشتووه‌ته‌وه‌، ئه‌مه‌ بووه‌ته‌ رێگر له‌ به‌رده‌م ئه‌وه‌دا بتوانێت ده‌وڵه‌تی مۆدێرنی خۆی دروست بكات.
گه‌ر ئێمه‌ له‌ پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌ی نه‌ریتی زمانی لای كورد رامێنین ئه‌وه‌ به‌ ئاسانی ده‌بینین‌ ئه‌و نه‌ریته‌ زمانییه‌ی كه‌ له‌ سه‌رده‌می به‌ر له‌ مۆدێرندا شیعری كلاسیكی خۆی پێنوسیووه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌كه‌ی پرۆسیه‌كی سروشتی بووه‌و ده‌ستكرد نه‌بووه‌ وه‌ك زمانی نوسین نه‌ماوه‌ته‌وه‌و‌‌ له‌گه‌ڵ هاتنی سه‌رده‌می مۆدێرندا زمانی نوسین گۆرانی تیا دروست ده‌بێت و ده‌بێت به‌ زمانێكی تر.
ئه‌مه‌ بۆ نه‌ریتی ئاینیش هه‌مان شته‌
ئه‌و زمانه‌ی گۆرانی شاعیر شیعری پێی نوسیووه‌ ئه‌و زمانه‌ نییه‌ كه‌ نالێ شیعری پێی نوسیووه‌ به‌ڵام شاعیرێكی مۆدێرنی عه‌ره‌ب و شاعیرێكی كلاسیكی عه‌ره‌ب به‌ هه‌مان نه‌ریتی زمانی شیعره‌كانی خۆیان نوسیووه‌، ئه‌مه‌ بۆ شاعیرانی فارس وتوركیش هه‌مان شته‌. ئه‌مه‌ش هۆكاره‌كه‌ی بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ ئه‌و میلله‌تانه‌ی تر قبوڵی ئه‌وه‌یان كردووه‌ پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌ی نه‌ریتی زمانی له‌ پرۆسه‌یه‌كی سروشتییه‌وه‌ بگۆڕیت بۆ پرۆسه‌یه‌كی ده‌ستكردو نه‌ریتێكی زمانی بۆ‌ هه‌زارساڵ به‌بێ هیچ گۆڕانێك بهێڵێته‌وه‌، به‌ڵام كورد قبوڵێ ئه‌وه‌ی نه‌كردووه‌ نه‌ریته‌ زمانیه‌كانی له‌ پرۆسه‌ سروشتیه‌كه‌ی گواستنه‌وه‌یان بخات و به‌ شێوه‌یه‌كی ده‌ستكرد بیانگوێزێته‌وه‌ تا وه‌ك خۆیان بمێننه‌وه‌و هیچ گۆڕانێك تیایاندا روونه‌دات. ئه‌مه‌ بۆ نه‌ریتی ئاینیش هه‌مان شته‌.
كێشه‌ی كورد و مۆدێرنیزم له‌وێوه‌ ده‌ست پێده‌كات كه‌ كورد په‌یڕه‌وی له‌ بنه‌مای مۆدێرنیتێ ده‌كات و مه‌یلی بۆ ئه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌ی نه‌ریته‌كانی نه‌گۆڕیت بۆ پرۆسه‌یه‌كی ده‌ستكردو رێگه‌ به‌ نه‌ریته‌كانی بدات له‌ گواستنه‌وه‌ی سروشتی خۆیاندا گۆرانیان تیا درووست ببێت و به‌ جێگیری نه‌مێننه‌وه‌.
مۆدێرنیزم كه‌ ره‌وایتیده‌ر به‌وه‌ی میلله‌تێك ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی خۆی دروست بكات، ئه‌و مه‌رجه‌ی كه‌ بۆ ئه‌و ره‌وایتیدانه‌ هه‌یه‌تی، بۆ كورد مه‌رجێكی سه‌خته‌و تا ئه‌م ساته‌وه‌خته‌ش ئه‌و مه‌رجه‌ی تێدا نییه‌. مه‌رجه‌كه‌ش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ پرۆسه‌ی گواستنه‌وه‌ی نه‌ریته‌كانی له‌ پرۆسه‌یه‌كی سروشتییه‌وه‌ كه‌ نه‌ریتگۆڕه‌ بكات به‌ پرۆسه‌یه‌كی ده‌ستكرد كه‌ نه‌ریتپارێزبێت و نه‌ریته‌كه‌ به‌ جێگیری و به‌بێ هیچ گۆڕانێك بهێڵێته‌وه‌.
كاتێك ده‌وترێت كورد له‌ ناوخۆیدا یه‌ك نییه‌ بۆیه‌ ناتوانێت ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی دروستبكات هۆكاره‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ نه‌ریتێكی نییه‌ كه‌ به‌ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد بیگوازێته‌وه‌ تا ببێت به‌و نه‌ریته‌ سه‌رتاسه‌رییه‌ تا‌ هه‌موو كورد پێكه‌وه‌ په‌یڕه‌وی بكه‌ن و له‌ هه‌مان كاتدا بیكه‌ن به‌ نه‌ریتێكی پیرۆزی ده‌ست لێنه‌دراو و نه‌گۆڕ.

قبوڵیان كردووه‌
عه‌ره‌به‌كان له‌ ناوخۆیدا یه‌ك نه‌بوون به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی نه‌ریتێكی زمانییان هه‌بوو كه‌ به‌ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد ده‌گوازرێته‌وه‌و به‌ نه‌گۆڕی ده‌مێنێته‌وه‌ ئه‌وه‌ له‌و نه‌ریته‌دا توانیوویانه‌ ببنه‌وه‌ به‌یه‌ك. ناسنامه‌ی عه‌ربیانه‌ی ئه‌وان ناسنامه‌یه‌كی زمانییه‌و ئه‌و زمانه‌ پێیداون كه‌ قبوڵیان كردووه‌ به‌ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد بگوازرێته‌وه‌ تا ببێت به‌و نه‌گۆڕه‌ی كه‌ له‌ هه‌موو كاتێكدا نه‌گۆڕه‌و له‌ سه‌رتاسه‌ری ئه‌وه‌ی كه‌ ناونراوه‌ نیشتمانی عه‌ره‌بی پارێزگاری له‌ نه‌گۆڕیه‌تیه‌كه‌ی ده‌كرێت.
كورد له‌به‌ر ئه‌وه‌ی قبوڵی ئه‌وه‌ی نه‌كردووه‌ هیچ نه‌ریتێك له‌ نه‌ریته‌كانی به‌ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد بگوازرێته‌وه‌و لای هه‌موو كوردێك ببێت به‌و نه‌گۆڕه‌ پیرۆزه،‌ هیچ نه‌گۆڕێكی پیرۆزی نییه‌ كه‌ ناسنامه‌كه‌ی دیاری بكات. ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ ئه‌و مه‌رجه‌ی تیا نه‌بێت كه‌ مۆدێرنیزم له‌رێگه‌یه‌وه‌ ره‌وایه‌تی پێده‌دات ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی خۆی دروست بكات.
ده‌وڵه‌تێكی مۆدێرن كه‌ دروست ده‌كرێت بۆ هه‌تاهه‌تایی دروست ده‌كرێت و سیسته‌م جیهانییه‌كه‌ش له‌ دروستكردنی ده‌وڵه‌تی نوێدا به‌خشنده‌ نییه‌. ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ی كه‌ دروستده‌كرێت ده‌بێت بپارێزرێت ته‌نانه‌ت گه‌ر پارچه‌یه‌كیشی لێ ببیێته‌وه‌و ببێتبه‌ ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆ ده‌بێت وه‌ك خۆی بمێنێته‌وه‌، ته‌نانه‌ت ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ش كه‌ به‌هۆی كۆده‌تاوه‌ تایپه‌كه‌یان ده‌گۆرێت ده‌بێت وه‌ك خۆیان بمیننه‌وه‌.
مانه‌وه‌ی ئه‌م ده‌وڵه‌تانه‌ش به‌نده‌ به‌و نه‌ریته‌ نه‌گۆڕه‌وه‌ كه‌ له‌ گواستنه‌وه‌ی ده‌ستكردانه‌ی نه‌ریته‌كانه‌وه‌ په‌یدا ده‌بێت. ده‌وڵه‌ته‌كان گه‌ر به‌هۆی كۆده‌تایه‌كی سوپایی یان سیاسیشه‌وه‌ تایپه‌كه‌یان بگۆڕێت ده‌بێت نه‌ریته‌ نه‌گۆڕه‌كه‌یان به‌ نه‌گۆڕی بمێنێته‌وه‌.

كێشه‌ی كورد له‌وه‌دا نییه‌
بۆ نموونه‌ ده‌وڵه‌تی مۆدێرنی ئیران كه‌ له‌ پاشایه‌تییه‌كی عه‌لمانییه‌وه‌ به‌هۆی كۆده‌تاوه‌ ده‌گۆرێت بۆ كۆماریه‌كی مه‌زهه‌بی ئه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و گۆڕانه‌دا ئه‌و نه‌گۆڕه‌ی كه‌ یه‌كه‌مجار ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی له‌سه‌ر دامه‌زراوه‌ -واته‌‌ ئه‌و نه‌ریته‌ زمانییه‌یه‌ جێگیره‌یه‌‌ به‌ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد ده‌گوازرێته‌وه‌- هه‌ر وه‌ك خۆی ماوه‌ته‌وه‌و نه‌گۆڕاوه‌.
دوڵه‌تی پاشایه‌تی ئێران چۆن به‌رگری له‌و نه‌گۆره‌ی ده‌وڵه‌ت ده‌كرد به‌هه‌مان شێوه‌ كه‌ ده‌وڵه‌ته‌كه‌ش بوو‌ به‌ كۆماری هه‌ر به‌رگری له‌و نه‌گۆڕه‌ی ده‌وڵه‌ت ده‌كات. بۆیه‌ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت پێویستی به‌ نه‌گۆڕێكی ئاوا هه‌یه‌ كه‌ هه‌ر گۆڕانێك له‌ ده‌وڵه‌ته‌كه‌دا رووبدا ئه‌و هه‌ر به‌ نه‌گۆڕی بمێنێته‌وه‌و خه‌ڵكی ناو ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ پارێزگاری له‌ مانه‌وه‌و نه‌گۆڕانی بكه‌ن. كورد قبوڵی ئه‌وه‌ ناكات نه‌گۆڕێكی ئاوای هه‌بێت تا ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی له‌سه‌ر دامه‌زرێنێ، به‌بێ بوونی نه‌گۆڕێكی ئاواش ره‌وایه‌تی بۆ دروستكردنی ده‌وڵه‌ت وه‌رناگیرێ.
ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ده‌گه‌یێنێ كه‌ كێشه‌ی كورد له‌وه‌دا نییه‌ كه‌ كۆنه‌پارێزه‌و نایه‌وێت نه‌ریته‌كانی خۆی بگۆڕێت به‌ڵكو به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ كورد له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی نه‌ریتێكی نه‌گۆڕو پیرۆزی نییه‌ و قبوڵی ئه‌وه‌ ناكات نه‌ریته‌كانی به‌ گواستنه‌وه‌یه‌كی ده‌ستكرد بگوازرێنه‌وه‌ تا ببن به‌ نه‌ریتی نه‌گۆڕ بۆیه‌ ره‌وایه‌تی ئه‌وه‌ی پێنادرێت كه‌ ده‌وڵه‌تی خۆی دروست بكات.
به‌ مانایه‌كی تر كورد ناتوانێت ئه‌و لێكدژییه‌ له‌ خۆیدا كۆبكاته‌وه‌ كه‌ له‌ نێوان مۆدێرنیتێ و مۆدێرنیزمدا هه‌یه‌ كه‌ یه‌كه‌میان بنه‌مایه‌كه‌ ده‌خوازێت نه‌ریته‌كان نه‌بن به‌ نه‌ریتی نه‌گۆڕو پیرۆزو هه‌میشه‌ له‌ گۆڕاندا بن، دووه‌میشیان به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ بنه‌مایه‌كه‌ ده‌خوازێت نه‌ریته‌كان به‌‌ گواستنه‌وه‌ی ده‌ستكرد له‌ نه‌ریتێكی گۆڕاوه‌وه‌ ببن به‌ نه‌ریتێكی نه‌گۆڕو پیرۆزه‌. ئه‌مه‌ لێكدانه‌وه‌یه‌ ئه‌وه‌مان بۆ روون ده‌كاته‌وه‌ كه‌ نه‌كورد میلله‌تێكی كێوییه‌و نه‌ مۆدینیزمیش داوای نوێبوونه‌وه‌ی هه‌میشه‌یی نه‌ریته‌كان ده‌كات.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

من له‌ هه‌وڵی‌ فێركردنی‌ سته‌ملێكراوان بووم!

له‌ فارسیه‌وه‌: ئه‌كره‌می‌ میهرداد 1-2 پاولۆ فرێره‌ بیرمه‌ندی‌ شۆڕشگێری‌ ئه‌مریكای‌ ...