سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » فوئاد مه‌جید میسری: حاڵی حازر شانۆی كوردی له‌ خانه‌ی نه‌بووندایه‌

فوئاد مه‌جید میسری: حاڵی حازر شانۆی كوردی له‌ خانه‌ی نه‌بووندایه‌

ئه‌گه‌رچی نووسه‌ر و رووناكبیر فوئاد مه‌جید میسری قه‌ڵه‌مێكی ناسراوه‌ و پێویستی به‌ ناساندن نییه‌، به‌ڵام بۆ بیرخستنه‌وه‌ی خوێنه‌رانی ئه‌ده‌ب و هونه‌ری كوردستانی نوێ، پێم باشه‌ چه‌ند سه‌ره‌قه‌ڵه‌مێكی له‌باره‌وه‌ بنووسم. بێگومان ئه‌م قه‌ڵه‌مه‌ ژیر و به‌توانایه‌ نزیكه‌ی په‌نجا ساڵه‌ ده‌نووسێت و سه‌ره‌تای نووسینی وه‌كو ره‌خنه‌گرێك هاتۆته‌ بواری كلتووری كوردییه‌وه‌ و یه‌كێكه‌ له‌و كه‌سانه‌ی له‌ مناقه‌شه‌كانی روانگه‌دا به‌شداریی كارای كردووه‌. دواتر رووی له‌ نووسین و وه‌رگێڕان و ئاماده‌كردنی ده‌قی شانۆیی كردووه‌ و خه‌رمانی ره‌نجی چه‌ند ساڵه‌شی بریتییه‌ له‌ كتێبی (كۆی به‌رهه‌مه‌ شانۆییه‌كانم) كه‌ پارساڵ (2018) له‌ دووتوێی (1036)لاپه‌ڕه‌دا، له‌سه‌ر ئه‌ركی وه‌زاره‌تی رۆشنبیریی و لاوان چاپ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ و بریتییه‌ له‌ (نۆ ده‌قی شانۆیی) به‌ نووسین و وه‌رگێڕان و ئاماده‌كردنه‌وه‌. له‌ سه‌ره‌تای هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی رابردووه‌وه‌ بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت فوئاد مه‌جید میسری وێڕای شاره‌زایی له‌ بواری ره‌خنه‌ و شانۆدا، له‌ بنه‌ماكانی ئایین و ئیسلامی سیاسیشدا شاره‌زاییه‌كی باشی هه‌یه‌، ئه‌مه‌شمان له‌و ره‌خنه‌یه‌وه‌ بۆ ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ به‌ ناونیشانی (ناوه‌ڕۆكی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ چیرۆكی -خه‌ون و خه‌م-دا) له‌سه‌ر چیرۆكی (خه‌م و خه‌ون)ی ره‌زا سه‌ید گوڵ نووسیوێتی و ساڵی (1983) له‌ ژماره‌ (5) گۆڤاری كاروان-دا بڵاوبۆته‌وه‌. پاشان پێویستیی و ئه‌و شاره‌زاییه‌ هانده‌ری بوون بۆ ئه‌وه‌ی دوای راپه‌ڕین، له‌ بواری ئیسلامی سیاسییشدا لێكۆڵینه‌وه‌ی ورد و بابه‌تی بكات، له‌م بواره‌شدا دوو كتێبی گرنگی نووسیوه‌ كه‌ بریتین له‌ (كۆمه‌ڵگا له‌ سایه‌ی ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌تدا و بیری ئووسوڵیی ئیسلامی) كه‌ هه‌ر كام له‌م كتێبانه‌ی ته‌رجه‌مه‌ بكرێن بۆ زمانێكی ئه‌وروپی به‌ دڵنیاییه‌وه‌ دكتۆرا بۆ نووسه‌ره‌كه‌ی مسۆگه‌ر ده‌كه‌ن. جگه‌له‌وه‌ش نووسه‌ری ئه‌م كتێبانه‌ وه‌رگێڕێكی به‌توانایه‌ و له‌ بواری وه‌رگێڕانشیدا چه‌ند كتێبێكی هه‌یه‌. ماوه‌ته‌وه‌ بڵێم ئه‌م دیداره‌ی لێره‌دا ده‌یخوێنینه‌وه‌ ته‌رخان كراوه‌ بۆ شانۆ و شانۆی كوردی، كه‌ به‌وپه‌ڕی سوپاس و پێزانینمه‌وه‌، فوئاد مه‌جید میسری زۆر به‌ وردیی و رۆشنبیرانه‌ وه‌ڵامی هه‌موو پرسیاره‌كانمی دایه‌وه‌ و به‌ وه‌ڵامه‌كانی قووڵه‌كانی سه‌رسامی كردم.

سازدانی: محه‌مه‌د كه‌ریم

1-3

*چۆن پێناسه‌ی شانۆی كوردی ده‌كه‌ی؟
-پێناسه‌كردنی هه‌ر شتێك به‌نده‌ به‌ خه‌سڵه‌ته‌كانی ئه‌و شته‌وه‌ كه‌ ده‌ته‌وێ پێناسه‌ی بكه‌یت. چونكه‌ جیاوازی خه‌سڵه‌ته‌كانه‌ ئه‌م شته‌ له‌و شته‌ جیائه‌كاته‌وه‌. شانۆ، وه‌ك تێكست ژانرێكی ئه‌ده‌بییه‌. ئه‌و كاته‌ ده‌چێته‌ سه‌ر شانۆ و نمایش ده‌كرێت، ده‌بێته‌ به‌رهه‌مێكی هونه‌ری. چونكه‌ چه‌ند لقی تری هونه‌ری تێكه‌ڵ ئه‌بن، وه‌ك هونه‌ری نواندن. هونه‌ری راپه‌راندن (الاخراج) موزیك، دیكۆر … تاد . به‌ڵام هه‌موو ئه‌مانه‌یش هه‌ر نایكه‌نه‌ شانۆ، ئه‌گه‌ر بینه‌ری نه‌بێ. هاوكێشه‌ی شانۆ بینه‌ره‌. به‌بێ بینه‌ر، هاوكێشه‌ی شانۆ لاسه‌نگه‌. بوون و نه‌بوونی بینه‌ریش هۆكاری خۆی هه‌یه‌. راسته‌ هۆشیاریی كۆمه‌ڵایه‌تی (ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ یه‌كێك بێ له‌ فاكته‌ره‌كان) رۆڵی خۆی له‌ بونیاتنانی شانۆدا ئه‌بینێ، به‌ڵام به‌ درێژایی مێژووی شانۆ، بینه‌ری شانۆ ته‌واوكه‌ری شانۆ بووه‌. ئه‌مڕۆ كه‌ ئه‌ڕوانینه‌ ئاسه‌واری شانۆی مه‌زنی گریكی و رۆمانی، تێده‌گه‌ین له‌ بونیاده‌وه‌ شانۆ به‌ بینه‌ره‌وه‌ به‌ند بووه‌ و یه‌كتریان ته‌واوكردووه‌. به‌م مانایه‌ شانۆی كوردی حاڵی حازر له‌ خانه‌ی نه‌بووندایه‌.

*به‌ڕای تۆ بنیاتنه‌رانی شانۆی كوردی كێن؟
-حه‌قیقه‌تێك هه‌یه‌ نابێ له‌ یادی بكه‌ین كه‌ مێژووی ئه‌ده‌بیاتی كوردیی نووسراو تێكستی شانۆیی به‌خۆیه‌وه‌ نه‌دیوه‌. هیچ كام له‌ شاعیره‌ كلاسیكییه‌كانی كورد هه‌وڵی نووسینی ده‌قی شانۆییان نه‌داوه‌. (پیره‌مێرد) له‌ ناوه‌ڕاستی سه‌ده‌ی رابردوودا هه‌وڵێكی داوه‌، وه‌ك ژانرێك بهێنێته‌ ناو ئه‌ده‌بیاتی كوردییه‌وه‌، به‌ڵام هه‌وڵێكی سه‌ره‌تایی بووه‌ و به‌ پێوانه‌ی ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی، شه‌رایتی تێكستی شانۆیی له‌ (پیه‌سه‌كان)دا نییه‌ وه‌ك خۆی ناوی ناوه‌. هه‌ر له‌و رۆژگاره‌دا و كه‌مێك دواتر، چه‌ند مامۆستایه‌كی قوتابخانه‌كان، جار جاره‌ ده‌قێكی بیانییان وه‌رگێڕاوه‌ یان ئاماده‌یان كردووه‌ و له‌سه‌ر شانۆ به‌ شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی نمایشیان كردووه‌. ئامانجیش داهاته‌كه‌ی بووه‌ بۆ باربووی لێقه‌وماوانی بوومه‌له‌زه‌ و لافاو و شتی له‌و بابه‌ته‌. ساڵی 1955 تیپی (هونه‌ره‌ جوانه‌كان ) له‌ سلێمانی دامه‌زراوه‌ و دوای ماوه‌یه‌ك شانۆیی (پیسكه‌)ی نووسه‌ری فه‌ره‌نسایی (مۆلێر) به‌ ده‌ستكارییه‌كی زۆره‌وه‌ كراوه‌ته‌ كوردی و له‌سه‌ر شانۆ به‌ ناونیشانی ( پیسكه‌ی ته‌ڕپیر) نمایشكراوه‌. ئه‌توانین بڵێین ئه‌وه‌ یه‌كه‌مین شانۆییه‌ تا راده‌یه‌ك شه‌رایتی شانۆیی له‌خۆگرتبێ.
ئه‌گه‌رچی ئه‌مه‌ی لای ئێمه‌یش كراوه‌، لاساییكردنه‌وه‌یه‌كی میكانیكی هه‌وڵێكی نووسه‌ری عه‌ره‌ب (مارۆن ئه‌لیاس ئه‌لننه‌قاش)ی لوبنانییه‌ كه‌ ساڵی 1848 له‌سه‌ر شێوه‌ی (پیسكه‌)ی (مۆلێر) ده‌قێكی به‌ هه‌مان ناونیشان ئاماده‌كردووه‌! به‌ش به‌ حاڵی خۆم له‌به‌ر ئه‌وه‌ی باوه‌ڕم به‌ شتێك نییه‌ ناوی شانۆی كوردی بێت، هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ ئه‌توانم بڵێم، هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌و چالاكییه‌ هونه‌رییه‌دا به‌شداربوون و شانۆیان به‌ خه‌ڵك ناساندووه‌، جۆرێك سه‌روه‌رییان بۆ خۆیان تۆماركردووه‌.

*كام قۆناغی شانۆی كوردی، قۆناغێكی زێڕینه‌؟
-زێڕین به‌ چ مانایه‌ك؟! ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستت له‌ زۆریی به‌رهه‌مه‌، پێم وایه‌ له‌ رووی تیۆرییه‌وه‌ ناهه‌قییه‌كی گه‌وره‌ له‌ بنه‌ماكانی ئیستاتیكای زانستی ده‌كه‌یت!! له‌ هیچ قۆناغێكی مێژووییدا، نه‌ بۆ شانۆ و نه‌ بۆ هیچ ژانرێكی تری هونه‌ری، چه‌ند (الكم) نابێته‌ پێوانه‌. جیاوازی نێوان به‌رهه‌مهێنانی سامانی ماددی له‌ به‌رامبه‌ر سامانی فیكریدا، له‌وه‌دایه‌ هه‌میشه‌ به‌رهه‌می بیر حسابی چۆن (النوع)ی بۆ ئه‌كرێ نه‌ك چه‌ند. راسته‌ له‌ نێوان ساڵانی 1975 – 1987 دا شانۆ جووڵانه‌وه‌یه‌كی باشی به‌ خۆیه‌وه‌ دیوه‌. چه‌ندین به‌رهه‌می شانۆیی له‌و ماوه‌ی دوانزه‌ ساڵه‌دا نمایشكراون، ره‌نگه‌ من له‌و ناوه‌دا پشكی شێرم به‌ربكه‌وێت چونكه‌ شه‌شیان: (خه‌ج و سیامه‌ند، راپۆرت، ته‌نه‌كه‌، سه‌له‌ی نانكه‌ر، چرا، گالیلۆ) ده‌قی من بوون. به‌لای منه‌وه‌ گرنگ چه‌ند نییه‌، گرنگ ئه‌وه‌یه‌ چی پێشكه‌شكراوه‌. گوته‌ی كۆمه‌ڵایه‌تیبوونی هونه‌ر له‌و به‌رهه‌مانه‌دا تا چه‌ند به‌رجه‌سته‌ بووه‌؟! هه‌ر وا له‌ خۆوه‌ بوو ده‌قێكی شانۆیی مانگێك و زیاتریش نمایش ده‌كرا و هه‌ندێ جار شاره‌ و شار ده‌برا؟ ئه‌م دیارده‌یه‌ به‌ڵگه‌ی بوونی جۆرێك هۆشیاری بوو. به‌ڵگه‌ی تێگه‌یشتنی هونه‌رمه‌ند بوو له‌ ئه‌ركه‌ مێژووی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كه‌ی. به‌ڵگه‌ی ئیلتیزامكردنی نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ند بوو به‌ مه‌سه‌له‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كانی ژیانی خه‌ڵكه‌وه‌.

*بۆچی كورد ده‌قی شانۆیی خۆماڵی كه‌مه‌؟ ئه‌ی ئاماده‌كردن و به‌ كوردیكردنی ده‌قی بیانی بۆ كه‌مه‌؟!
-من پێموایه‌ ئه‌م دیارده‌یه‌ هه‌ر كوردی نه‌گرتۆته‌وه‌. دیارده‌یه‌كه‌ له‌ ئه‌ده‌بیات و هونه‌ری ته‌واوی گه‌لانی موسوڵماندا ره‌نگی داوه‌ته‌وه‌. وێناكردنی كار و كرده‌وه‌ی مرۆڤ و نواندن و سه‌ماكردن له‌سه‌ر شانۆ به‌پێی تێگه‌یشتنی ئاینی ده‌چنه‌ خانه‌ی حه‌رامه‌وه‌. بۆیه‌ ئه‌بینین ده‌قی شانۆیی له‌ناو گه‌لانی موسوڵماندا هه‌م دره‌نگ ده‌ركه‌وتووه‌، هه‌م دانسقه‌یه‌. عه‌ره‌ب كه‌ خۆیان به‌ خاوه‌نی ئاینی ئیسلام ده‌زانن، به‌ر له‌ هه‌موو گه‌لانی تری موسوڵمان به‌ ده‌ست كه‌میی ده‌قی شانۆوه‌ ئه‌ناڵێنن. هه‌ر ئه‌م فاكته‌ره‌شه‌ وایكردووه‌ گه‌لانی موسوڵمان له‌سه‌ر رێوشوێنی كلتووری عه‌ره‌ب، زیاتر روو له‌ شیعر بكه‌ن. ئه‌گه‌رچی ئاینی ئیسلام شیعریشی لا په‌سه‌ند نییه‌ ئه‌گه‌ر بۆ پیاهه‌ڵدانی ئاینه‌كه‌ نه‌بێت. هه‌موو مێژووی ده‌وڵه‌تی عه‌بباسی له‌ سه‌رتاسه‌ری قه‌ڵه‌مڕه‌وه‌كه‌یدا باس له‌ شتێك ناكا ناوی شانۆ یان ده‌قی شانۆیی بێت. تورك نزیكه‌ی شه‌شسه‌د ساڵ ته‌واوی قه‌ڵه‌مڕه‌وی ئیسلام و به‌شێكیش له‌ ئه‌وروپای كۆنترۆڵكرد و بووه‌ خاوه‌نی ئیمپراتۆریه‌تی عوسمانی، كه‌چی له‌ناو ئه‌ده‌بیاتی ئه‌و سه‌رده‌مه‌دا ده‌قێك نابینیته‌وه‌. ئێرانییه‌كان كه‌ خاوه‌نی كلتوورێكی ئه‌ده‌بی و هونه‌ری یه‌كجار ده‌وڵه‌مه‌ندن و پاشخانێكی مێژوویی قووڵیان هه‌یه‌، بۆچی هاوشێوه‌ی گریك نه‌بوونه‌ خاوه‌نی نووسه‌ری شانۆیی وه‌ك (سۆفۆكلیس و یۆرپیدس و ئه‌سخیلۆس)؟ بۆچی له‌ ناو قه‌ڵه‌مڕه‌وی سێ ئیمپراتۆریه‌تی گه‌وره‌ی (ساسانی، عه‌بباسی، عوسمانی) به‌رهه‌مێكی شانۆیی هاوشێوه‌ی (ئۆدیب) و (ئه‌لێكترا) و (ئه‌نتیگۆنا) و (فارسه‌كان)… تاد به‌رهه‌م نه‌هاتووه‌؟! بۆچی له‌م قه‌ڵه‌مڕه‌وانه‌دا (شه‌كسپیر) ێك، (مالرۆ) یه‌ك، (كۆرنێ) یه‌ك (راسین) و (مۆلێر)ێك هه‌ڵنه‌كه‌وتن؟! ئه‌م حه‌قیقه‌ته‌ مێژووییانه‌ حه‌قیقه‌تێك ده‌سه‌لمێنن كه‌ هه‌ر ئێمه‌ گیرۆده‌ی كه‌میی تێكست نین. عه‌ره‌ب كه‌ خاوه‌نی شاعیر و به‌هره‌مه‌ندی گه‌وره‌ی وه‌ك (ئه‌حمه‌د شه‌وقی) و (نه‌جیب مه‌حفووز) و (یوسف ئه‌لسباعی) و (حه‌ننا مینه‌) و (جه‌برا ئیبراهیم) و (عه‌بدولڕه‌حمان مونیف) و (موحه‌ممه‌د ماغوت) و (زه‌كریا تامر) و (غائب توعمه‌ فه‌رمان) و (مه‌مدوح عودوان) و (عادل كازم) و (غه‌سان كه‌نه‌فانی) و ده‌یان داهێنه‌ری ترن، باس له‌ قه‌یرانی ده‌قی شانۆیی ئه‌كه‌ن.
ئێستا دێمه‌ سه‌ر به‌شی دووه‌می پرسیاره‌كه‌ كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ ئاماده‌كردن و به‌ كوردیكردنی ده‌قی بیانییه‌وه‌ هه‌یه‌.
پرۆسه‌ی ئاماده‌كردن كه‌ سه‌رله‌نوێ داڕشتنه‌وه‌ی ده‌قێكی دیاریكراوه‌ و نووسه‌ر به‌ كه‌ڵك وه‌رگرتن له‌ بیرۆكه‌ی سه‌ره‌كیی ده‌قێكی تر، تێكستێكی نوێ به‌رهه‌م ئه‌هێنێ، مێژوویه‌كی دێرینی هه‌یه‌ و ده‌قی شانۆییش له‌ رۆژی سه‌رهه‌ڵدانییه‌وه‌ ئه‌م رێڕه‌وه‌ی گرتووه‌. شانۆی گریكی كه‌ به‌ دایكی شانۆی جیهانی ناسراوه‌، بابه‌ته‌كانی له‌ بنه‌ڕه‌تدا ئه‌فسانه‌ن. بڕوانه‌ ده‌قه‌ كلاسیكییه‌كان. وه‌ره‌ بۆ نیوكلاسیك، (شه‌كسپیر) و بابه‌ته‌ شانۆییه‌كانی. (مالرۆ) و شانۆیی (فاوست) به‌ نموونه‌ كه‌ له‌ بنچینه‌دا چیرۆكێكی ئه‌ڵمانی بێ خاوه‌نه‌. هه‌ر (فاوست) لای (گۆته‌) ده‌بێته‌ ده‌قی شانۆیی. هه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ به‌ هه‌مان ناونیشانه‌وه‌ له‌م ساڵانه‌ی دواییدا (عه‌بدلكه‌ریم برشید) دروستی ده‌كاته‌وه‌. نووسه‌ری ناسراوی عه‌ره‌ب (سه‌عده‌ڵڵا وه‌نووس) به‌ ناونیشانی (ملحمة السراب) سه‌رله‌نوێ دایئه‌ڕێژێته‌وه‌. (برێشت) رۆمانی (دایك)ی (گۆركی) بۆ شانۆ ئاماده‌ ده‌كاته‌وه‌. (كۆردوێلان) كه‌ بابه‌تێكی مێژووییه‌ و كاتی خۆی (شه‌كسپیر) به‌رهه‌می هێناوه‌ (برێشت) هه‌مان ده‌ق كه‌ باس له‌ سه‌ربازێكی رۆمانی ده‌كات، سه‌رله‌نوێ له‌ دیدگای خۆیه‌وه‌ دایئه‌ڕێژێته‌وه‌ به‌ هه‌مان ناونیشان نمایشی ده‌كات. هونه‌رمه‌ندی ناسراوی عیراقی (ئیبراهیم جه‌لال) سه‌ره‌تای حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی پێشوو ده‌قی ( بازنه‌ی ته‌باشیری قه‌وقازی _ دائرة‌ الطباشیر القفقازیة‌)ی (برێشت) ئاماده‌ده‌كاته‌وه‌ و ناوی ده‌نێت ( بازنه‌ی خه‌ڵوزی به‌غدادی _ دائرة الفحم البغدادیة‌). ئه‌مانه‌ كه‌ من لێره‌دا ئاماژه‌یان پێ ئه‌ده‌م نموونه‌یه‌كی كه‌من و هه‌ر بۆ ئه‌وه‌یه‌ له‌وه‌ تێبگه‌ین كه‌ پرۆسه‌ی ئاماده‌كردن و كه‌ڵك وه‌رگرتن له‌ بیرۆكه‌ی به‌رهه‌می تر شتێكی نوێ نییه‌ و ره‌گ و ریشه‌ی مێژوویی هه‌یه‌. ئه‌ڵبه‌ت ئه‌م كاره‌ش شتێكی هه‌ر وا ئاسان نییه‌ هه‌رچی هه‌ڵسێ و بیكات، وه‌لێ كارێكی ره‌وایه‌. چونكه‌ ئامانجی پرۆسه‌كه‌ سه‌رله‌نوێ خوڵقاندنی تێكستێكی نوێیه‌ به‌ فۆرم و ناوه‌ڕۆكه‌وه‌ و خۆی له‌ خۆیدا داهێنانه‌. داهێنانیش جه‌وهه‌ری رۆشنبیرییه‌. به‌م مانایه‌ رۆشنبیریی ده‌بێت به‌ چۆنیه‌تی مامه‌ڵه‌كردنی مرۆڤ له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی جا ئه‌گه‌ر رۆشنبیر به‌پێی تاریفه‌كه‌ی (گرامشی) رۆشنبیرێكی ئۆرگانیكی بێت، ده‌توانێت رۆڵی هه‌بێت له‌ گه‌شه‌پێدانی هۆشیاری كۆمه‌ڵایه‌تی و پێشخستنی كۆمه‌ڵگادا. چونكه‌ به‌بێ ئاستێكی رۆشنبیریی به‌رز داهێنان ده‌چێته‌ خانه‌ی مه‌حاڵه‌وه‌. ئه‌م پاشا گه‌ردانییه‌ی ئه‌مڕۆش بواری رۆشنبیریی كوردی گرتۆته‌وه‌ و هه‌موو كایه‌كانی ئه‌ده‌ب و هونه‌ر پێوه‌ی ده‌ناڵێنن هه‌ر لێره‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ئه‌گرێ.
زاراوه‌یه‌كی تر كه‌ هه‌ر په‌یوه‌ندی به‌م خاڵه‌وه‌ هه‌یه‌ ده‌سته‌واژه‌ی (ده‌قئاوێزان)ه‌ كه‌ له‌ جێگای (التناص)ی عه‌ره‌بی هاتۆته‌ ناو فه‌رهه‌نگی كوردییه‌وه‌. ئه‌م ده‌سته‌واژه‌یه‌ كه‌ زاراوه‌یه‌كی ره‌خنه‌ییه‌ و زۆریش تازه‌ نییه‌، به‌ مانای هاوشێوه‌، یان لێكچوونی ده‌قێك و ده‌قێكی تر، یاخود كه‌ڵك وه‌رگرتن له‌ چه‌ند ده‌قێك و داهێنانی ده‌قێكی نوێ، كاتی خۆی (جولیا كریستیڤا)ی به‌ ره‌گه‌ز بولگاری دایهێنا و بووه‌ یه‌كێك له‌ بنه‌ما تیۆرییه‌كانی ستره‌كچه‌رلیزم (البنیویة‌) و پۆست ستره‌كچه‌رلیزم. ئێستا ده‌بێت ئه‌و پرسیاره‌ له‌ خۆمان بكه‌ین ئاخۆ لای ئێمه‌ كه‌ به‌ حه‌ق و ناحه‌ق قسه‌ له‌ ده‌قئاوێزان ده‌كرێ و به‌ حساب كاری له‌سه‌ر ئه‌كرێ، تا چه‌ند شاره‌زای میتۆدی ستره‌كچه‌رلیزمن؟ ده‌زانن چۆن سه‌ری هه‌ڵدا و چۆن وه‌ك ته‌وژمێكی ئه‌ده‌بی سه‌ری نایه‌وه‌؟!

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

خوێندنه‌وه‌یه‌كی ره‌خنه‌گرانه‌ بۆ رۆمانی 360 شانشین

هۆشیار جه‌مال رۆمانی 360 شانشین یه‌كێكه‌ له‌ و رۆمانانه‌ی له‌لایه‌ن ...