سەرەکی » چاوپێکه‌وتن » شۆخێك له‌ نێو مه‌ته‌رێزی شه‌ره‌ف و یه‌كه‌م ژنه‌ پێشمه‌رگه‌ی بیانی له‌ شۆڕشی نوێ-دا

گفتوگۆی نــه‌رمین عوسمـــان له‌گه‌ڵ خاتوو ئه‌گنێتا

شۆخێك له‌ نێو مه‌ته‌رێزی شه‌ره‌ف و یه‌كه‌م ژنه‌ پێشمه‌رگه‌ی بیانی له‌ شۆڕشی نوێ-دا

چەند ژنە کەسایەتییەکی ناسراو لە مێژووی کورددا هەن کە لەبواری جیاجیادا کەسانی لێوەشاوەو چالاک بوون، بەڵام هەرگیز ئەو چالاکییانەیان نەکردووەتە بانگەشە و کایەیەک بۆ خۆناساندن، لەوبارەیەوە لە ماوەی رابردوودا خاتوو نەرمین عوسمان کە بۆ خۆشی ژنێکی چالاکی بواری پەروەردە و تێکۆشەرێکی کایەی سیاسیشە زنجیرەیەک سەردان و بەسەرکردنەوەی دەستپێکردووە بۆ گفتوگۆو هەڵدانەوەی لاپەڕە پرشنگدارەکانی ژیان و کارو چالاکیی ئەو خانمانەی کوردستان کە وەک سەربازی ون خزمەتێکی زۆریان بە چەند نەوەیەک کردووە لە بواری جیاجیادا، بەڵام نەوەی نوێ وەک پێویست ئاشنا نییە بە بەخشش و کۆششە مرۆڤدۆستانەکانیان، بۆیە بەسوپاسەوە خاتوو نەرمین پوختەی ئەو گفتوگۆیانە و ئەرشیفی وێنەو بیرەوەرییەکانی ئەو خانمە چالاکوانانە دەنووسێتەوەو بۆ دەربازکرنیشیان لە فەوتان و لەبیرچوونەوە، پێشکەشی کوردستانی نوێ-ی دەکات و کوردستانی نوێش ناوبەناو وێنەکان و چیرۆکی ژیانی پڕ بەخششی ئەو کەسایەتییانە بڵاودەکاتەوە.

ئه‌گنێتا، رۆحێكی په‌پوله‌ئاسا، عاشقانه‌ بۆ تیشكی ئاگری نه‌وه‌ی زه‌رده‌شتییان، پشتی كرده‌ ئازادیی و خۆشبه‌ختی و روویكرده‌ چیاكانی كوردستان.
ئه‌گنێتا، به‌ جه‌سته‌ به‌جێی هێشتین، جوانیی رۆحی بۆ به‌جێهێشتین. هاوڕێی خۆشه‌ویست؛ كۆچی ئه‌به‌دیت پیرۆزبێت به‌ره‌و ئاسمان، نیشتمانی رۆح جوانه‌كان.
دوای گفتوگۆكه‌مان، هیوام بوو یه‌كتر ببینینه‌وه‌، ئاواته‌كه‌مت له‌گه‌ڵ خۆتدا برد بۆ دوایین ئارامگه‌ت. ده‌نگت له‌ گوێمدا ده‌زرینگێته‌وه‌ كه‌ وتت: «من ته‌نها له‌گه‌ڵ تۆدا گفتوگۆ ده‌كه‌م، ده‌مێكه‌ هیچم نه‌وتووه‌».
خاتوونه‌كه‌م، ئه‌م چه‌ند پرسیار و وه‌ڵامه‌، دوایین رسته‌كانته‌ له‌ لاپه‌ڕه‌كانی مێژووی نه‌ته‌وه‌یه‌كی به‌شمه‌ینه‌ت كه‌ به‌شداربووی له‌ نووسینه‌وه‌یدا و بۆ هه‌میشه‌ به‌ جوانی ده‌مێنێته‌وه‌.
به‌داخه‌وه‌، ئه‌م گفتوگۆیه‌ت له‌سه‌ر لاپه‌ڕه‌كانی (كوردستانی نوێ) و به‌رگی دووه‌می كتێبه‌كه‌م نه‌بینی. به‌ڵێن بێت؛ بۆ هه‌میشه‌ وه‌ك جوانیی رۆحت بتهێڵینه‌وه‌ له‌نێو دڵماندا.
ئه‌م گفتوگۆیه‌م، چه‌ند رۆژێك پێش ماڵئاوایی و دوایین كۆچی له‌گه‌ڵ خاتوو ئه‌گنێتا، هاوژین و هاوڕێی كاك عومه‌ر شێخمووس كرد، گفتوگۆكه‌مان به‌ زمانی سویدیی بوو، وا لێره‌دا ده‌قه‌كه‌ی به‌ كوردیی بڵاوده‌كه‌مه‌وه‌.

*باسی ئه‌گنێتام بۆ بكه‌؟ ئه‌گنێتا كێیه‌ و له‌ كوێ له‌دایكبووه‌؟
– له‌ خێزانێك گه‌وره‌ بووم كه‌ توانای دارایی له‌ سه‌رووی باشه‌وه‌ بوو، باوكم به‌ڕێوه‌به‌ری كۆمپانیایه‌كی پیشه‌سازیی بوو، ژماره‌یه‌ك كارمه‌ند و كرێكار كاریان بۆ ده‌كرد. له‌ یه‌كێك له‌ باشترین گه‌ڕه‌كه‌كانی ناوشاری ستۆكهۆڵم (پایته‌ختی سوید) ده‌ژیاین. په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ دایكمدا زۆر باشبوو، به‌رده‌وام پشتیوان و رێنیشانده‌رمان بوو، كاریگه‌ریی زۆری له‌سه‌ر خۆم و براكانم هه‌بوو (دوو برام هه‌بوو، یه‌كێكیان به‌ گه‌نجیی له‌ ساڵی 2000 كۆچی دوایی كرد).
له‌ ته‌مه‌نی چوار ساڵیدا چوومه‌ته‌ باخچه‌ی ساوایان، دواتر سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندی و ئاماده‌ییم ته‌واوكردووه‌. بۆ ماوه‌ی ساڵێكیش به‌شی سكرتاریه‌تم خوێندووه‌ (بۆ كاری سكرتێری)ی و دبلۆمێكی تریشم له‌ بواری ئابووریی و بازرگانیی به‌ده‌ستهێناوه‌.

*چۆن كاك (عومه‌ر)ت ناسی؟
-بۆ ئێواره‌ خوانێك لای هاوڕێیه‌كم بانگهێشتكرابووم، له‌و دانیشتنه‌دا، كوڕێكی كوردی هاوڕێی ئه‌و هاوڕێیه‌می لێبوو، ئه‌و كوڕه‌، عومه‌ر بوو. ئه‌وكات عومه‌ر خوێندكار بوو له‌ به‌شه‌ ناوخۆیی خوێندكاران له‌ (ئالڤیك) له‌ گه‌ڕه‌كی (بروما) ده‌ژیا.
ئێواره‌ی دواتر، عومه‌ر، بۆ بینینی فیلمێك له‌ سینه‌ما بانگهێشتی كردم. نانی ئێواره‌شمان به‌یه‌كه‌وه‌ خوارد. هه‌ستمانكرد بۆ باشتر یه‌كترناسین، پێویست ده‌كات زیاتر یه‌ك ببینین. دوای ماوه‌یه‌ك عومه‌ر له‌ به‌شه‌ ناوخۆییه‌كه‌یه‌وه‌ گواستییه‌وه‌ بۆ شووقه‌كه‌ی من كه‌ له‌ گه‌ڕه‌كی (كونگسهۆڵم) بوو له‌ ناوه‌ڕاستی شار. به‌ تێپه‌ڕبوونی كات، خۆشه‌ویستیمان گه‌شه‌ی كرد.

*كاتێك كه‌ كاك عومه‌رت ناسی ده‌تزانی كه‌ كه‌سێكی سیاسییه‌ و سه‌رقاڵی سیاسه‌ته‌؟
-هیچ زانیارییه‌كم نه‌بوو، نه‌ له‌سه‌ر كورد و نه‌ له‌سه‌ر كاری سیاسیی عومه‌ریش، به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ی نه‌خایاند كه‌ تێگه‌یشتم كه‌ عومه‌ر كوردایه‌تی و كاری سیاسیی ده‌كات. هه‌روه‌ها بۆ منیش بوو به‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی گرنگی تێگه‌یشتن و زانیاریی بۆ ناسینی نه‌ته‌وه‌ی كورد و مێژوو و كێشه‌ و گرفته‌كانیان، هه‌روه‌ها شۆڕش و چالاكییه‌كانیان. ئه‌وه‌نده‌شی پێنه‌چوو خۆشم زۆر به‌ قووڵیی و به‌ جدیی چوومه‌ ناو بابه‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانی ئه‌و پرسه‌ و بووم به‌ به‌شێك لێی.

*چۆن و به‌ چ شێوه‌یه‌ك هاوكاری كاك عومه‌ر بوویت؟
-سه‌ره‌تا له‌ كۆبوونه‌وه‌كانیان ئاماده‌ ده‌بووم (هه‌رچه‌ند زمانه‌كه‌شم نه‌ده‌زانی)، به‌شداریم له‌ خۆپیشاندانه‌كان و بۆنه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی وه‌ك نه‌ورۆز ده‌كرد. فێری هه‌ڵپه‌ركێی كوردیی بووم و له‌گه‌ڵ چه‌ند هاوڕێیه‌كی سویدیی له‌ هه‌ڵپه‌ڕكێكان به‌شدار ده‌بووین. دوابه‌دوای ئه‌وه‌ ده‌ستمكرد به‌ نووسینی كۆپییه‌ ئینگلیزییه‌كه‌ی گۆڤاری (شه‌راره‌ – The Spark) كه‌ گۆڤارێكی یه‌كێتیی نیشتمانیی بوو، به‌ ئامێری چاپ چاپم ده‌كرد و دابه‌شمان ده‌كرد به‌سه‌ر ده‌زگاكانی راگه‌یاندنی ئه‌وروپی و نێوده‌وڵه‌تیدا. هه‌روه‌ها هاوكاربووم له‌ چاپكردن و هه‌ڵه‌بڕی و دیزایینكردنی نووسراو و بڵاوكراوه‌كان به‌ زمانی سویدی و ئینگلیزی، پاشان دابه‌شكردن و بڵاوكردنه‌وه‌یان. هه‌ر له‌و ساڵانه‌ش به‌شدارده‌بووم له‌ زۆربه‌ی زۆری چالاكییه‌كان و خۆپیشاندانه‌كان و كۆڕ و كۆبوونه‌وه‌ و سیمیناره‌كانی یه‌كێتیی نیشتمانی و به‌شداریش ده‌بووم له‌ رێكخستنیان.
*له‌ هیچ قۆناغێك له‌ قۆناغه‌كانی ژیانت له‌و په‌یوه‌ندییه‌ی نێوانتان په‌شیماننه‌بوویته‌وه‌ به‌هۆی ناجێگیریی ژیانتان و دووریتان له‌یه‌كه‌وه‌ و سه‌رقاڵیی كاك عومه‌ر و مه‌ترسیی له‌سه‌ر ژیانی؟
-به‌ڵێ، زۆرجار په‌شیمانده‌بوومه‌وه‌، هه‌ستم ده‌كرد عومه‌ر زۆربه‌ی كاته‌كانی بۆ كاری سیاسی ته‌رخانكردووه‌. تا راده‌یه‌ك هه‌ندێجار وام هه‌ستده‌كرد منی پشتگوێخستووه‌، به‌ڵام ورده‌ ورده‌ بۆچوونم گۆڕی و تێگه‌یشتنم بۆ هۆكاری دووركه‌وتنه‌وه‌ی زیاتر ده‌بوو كه‌ به‌هۆی گرنگیی كاره‌كانی ده‌بوایه‌ كاتێكی باشیان بۆ ته‌رخان بكات و له‌و بارودۆخه‌ی خۆمان باش تێگه‌یشتم.

*بۆچوونت له‌سه‌ر كاره‌كانی كاك عومه‌ر بۆ پرسی نه‌ته‌وایه‌تیی چۆنه‌؟
-وه‌ك له‌ پرسیاری پێشوو وه‌ڵاممدایه‌وه‌، سه‌ره‌تا زۆر ئاسان نه‌بوو، به‌ڵكو زۆریش قورس بوو به‌ لامه‌وه‌، به‌ڵام ورده‌ ورده‌ تێگه‌یشتم كه‌ ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه‌ رووبه‌ڕووی چه‌وساندنه‌وه‌یه‌كی زۆر هاتووه‌ و به‌رده‌وامیشه‌ و پرسێكی ئاسان نییه‌ و هه‌ستمكرد كه‌ ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه‌ پێویستی به‌ پشتیوانییه‌كی زۆر هه‌یه‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئازادی و مافه‌ ره‌واكانی.

*له‌ناو بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وایه‌تیی كورد، جێده‌ستت زۆر دیاره‌ و توانیوته‌ بگه‌یته‌ ئاستێكی به‌رز و جێی رێزی هه‌موو لایه‌ك بووی، له‌ سه‌رده‌مانێك به‌هۆی دڕنده‌یی دوژمنان، زۆر كه‌م له‌ ژنه‌ كورده‌كان ده‌یانتوانی به‌شداربن، ئایا زۆر ئه‌سته‌م نه‌بوو به‌و شێوه‌یه‌ بێیته‌ ناو ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌؟
-له‌ ساڵی 1978، عومه‌ر گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ كوردستان، به‌نیاز بوو ته‌نها سێ هه‌فته‌ دووركه‌وێته‌وه‌، به‌ڵام شه‌ش مانگی پێچوو، له‌و ماوه‌یه‌دا تووشی دڵه‌ڕاوكێیه‌كی زۆر هاتم، له‌و كاتانه‌شدا زۆر له‌ سیاسی و رۆژنامه‌نووسه‌كان په‌یوه‌ندییان پێوه‌ ده‌كردم و پرسیاریان ده‌رباره‌ی باری سیاسیی كوردستانی (رۆژهه‌ڵات، باشوور) لێ ده‌كردم، ئه‌و سه‌رده‌مه‌ شۆڕشی ئێران به‌رپا بووبوو و رووداوی زۆر روویده‌دا، كاتێك عومه‌ر گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ سوید دوای شه‌ش مانگه‌كه‌، وتی: «ئیتر ناگه‌ڕێمه‌وه‌ بۆ كوردستان.» به‌ڵام دوای چه‌ند رۆژێك بۆچوونی خۆی گۆڕی و وتی: «ده‌بێت بگه‌ڕێمه‌وه‌ بۆ كوردستان.» منیش ئه‌مجاره‌ وتم: «بڕۆیت، له‌گه‌ڵتا دێم.» سه‌ره‌تا وتی: «نابێ شتی وا بكه‌ی.» به‌ڵام من پێداگریم كرد و وتم: «تۆ بڕۆیت، منیش دێم.» له‌دواییدا تێگه‌یشت كه‌ سوورم له‌سه‌ر ئه‌و بڕیاره‌،ره‌زامه‌ندیی ده‌ربڕی. بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ به‌پێویستمانزانی كه‌مێك زمانی كوردیی فێرببم. رۆژانه‌ كاژێرێكمان ته‌رخانكرد بۆ فێربوونی زمان، بۆماوه‌ی سێ هه‌فته‌ وانه‌ی كوردیی پێده‌وتم. دوایی عومه‌ر وتی: «به‌سه‌» ده‌ترسا له‌وه‌ی زیاتر فێرببم و نه‌یده‌ویست زیاتر تێبگه‌م له‌پێناو سه‌لامه‌تیی من، نه‌یده‌ویست به‌ ته‌واوی له‌و مه‌ترسییه‌ گه‌ورانه‌ی رووبه‌ڕوومان ده‌بێته‌وه‌ تێبگه‌م، چونكه‌ ماوه‌كه‌ كورت بوو بۆ فێربوونی زمانێكی تازه‌، بۆیه‌ نه‌مده‌توانی به‌ باشیی به‌ كوردیی بدوێم و تێبگه‌م، ئیتر رۆیشتین به‌ره‌و كوردستان و له‌ ناوزه‌نگ و توژه‌ڵه‌ گیرساینه‌وه‌ له‌ ناوچه‌ی سه‌ركردایه‌تیی یه‌كێتیی نیشتمانیی.

*كاتێ له‌ناو پێشمه‌رگه‌ بووی، په‌یوه‌ندیت له‌گه‌ڵ كێ باش بوو؟
-په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ قادر خه‌بات زۆر باشبوو، ده‌مانتوانی به‌ بێ كێشه‌ زیاتر له‌ نیو كاژێر به‌یه‌كه‌وه‌ قسه‌ بكه‌ین و له‌یه‌كتریش تێبگه‌ین، من به‌ سویدی و ئه‌و به‌ كوردی، زۆریش چێژم له‌ گفتوگۆكه‌مان وه‌رده‌گرت. هه‌روه‌ها په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ كاك نه‌وشیروان مسته‌فا زۆر باشبوو، كاك نه‌وشیروان فێری به‌كارهێنانی چه‌كی كردم و ناوبه‌ناو كه‌ ده‌چوو بۆ به‌سه‌ركردنه‌وه‌یباره‌گاكان، له‌سه‌ر شاخه‌كان گوڵی سروشتیی جوانی بۆ ده‌هێنام. د.كه‌مال خۆشناویش وه‌ك برایه‌ك وابوو ناویشمنابوو (برا گه‌وره‌). هه‌روه‌ها به‌ د.خدر مه‌عسومم ده‌وت: «برای بچووك» و ناویشمنابوو (سپیدی گۆنزالیس – Speedy Gonzalez) (كاره‌كته‌رێكی فیلمی كارتۆنییه‌، خێراترین مشكه‌ له‌ مه‌كسیك)، بۆیه‌ ئه‌م ناوه‌شم لێنا، چونكه‌ هه‌موو كارێكی به‌په‌له‌ و به‌ خێرایی ده‌كرد، خێراش نانی ده‌خوارد.په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ رووناك خان و مه‌لا به‌ختیار و له‌گه‌ڵ (تۆ و كاك دارۆ)ش زۆر باشبوو. هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ هێرۆ خانیش دوو هاوڕێی نزیكبووین. ئه‌وكاته‌ی من له‌ ناوزه‌نگ بووم، كاتێكی كه‌م به‌یه‌كه‌وه‌ ماینه‌وه‌ به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ مام جه‌لال بۆ هه‌ندێ كار نزیكه‌ی یه‌ك ساڵ چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ی كوردستان و ئه‌و ماوه‌یه‌ من له‌ ناوه‌ڕاستی ساڵی 1980 تا ناوه‌ڕاستی ساڵی 1981 له‌وێ مامه‌وه‌.

* ئه‌ی په‌یوه‌ندیت له‌گه‌ڵ مام جه‌لال چۆن بوو؟
-په‌یوه‌ندیمان باش بوو، كه‌سێكی قسه‌خۆش و خۆشمه‌شره‌ف بوو. له‌ سه‌ره‌تادا ئه‌وه‌نده‌ جدیی نه‌بوو، به‌ڵام ورده‌ ورده‌ په‌یوه‌ندیمان قووڵتر بوو.

*رووداوه‌ خۆش و ناخۆشه‌كانی ناو پێشمه‌رگایه‌تیم بۆ باس بكه‌؟
-جارێ په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌كان زۆر باشبوو، هه‌ستم ده‌كرد ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ به‌هێز و پۆزه‌تیڤه‌ و هیچ لایه‌نێكی نێگه‌تیڤم نه‌ده‌بینی و نه‌بوو، به‌ڵام له‌سه‌ر هه‌ندێ پرس و كاری سیاسی، چه‌ندین بۆچوون و دونیابینیی جیاوازمان هه‌بوو. هه‌ندێجار به‌ لامه‌وه‌ قورسه‌ تێبگه‌م له‌و ناكۆكی و نه‌گونجانه‌ی كه‌ هه‌یه‌ و هه‌بووه‌ له‌نێوان كه‌سه‌ به‌رپرسه‌كان، هه‌روه‌ها ئه‌و گه‌نده‌ڵییه‌ی كه‌ له‌م ساڵانه‌ی دواییدا هه‌یه‌، زۆرجار ده‌پرسم باشه‌ چۆن ده‌بێت ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ئاماده‌یی به‌خشینی ژیان و هه‌موو شتێكیان هه‌بوو له‌پێناو ئازادیی میلله‌ت و وڵات، ئێستا ئه‌و هه‌ڵانه‌ بكه‌ن له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندیی كه‌سیی و خۆیان، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌م پرسیار و گله‌ییانه‌شم، ده‌ڵێم؛ تا راده‌یه‌ك شته‌كان باش به‌ڕێوه‌چووه‌.

*هه‌ندێك له‌و بیره‌وه‌رییانه‌م بۆ باس بكه‌ كه‌ مه‌به‌ستته‌ بۆ مێژوو بمێنێته‌وه‌ و خوێنه‌ری لێ ئاگاداربكه‌یته‌وه‌؟
-وه‌ك باسمكرد، سه‌ره‌تا ئه‌و راستییانه‌ بۆ من نامۆ بوون، زۆرم ده‌رباره‌یان نه‌ده‌زانی، به‌ڵام دواتر و ئێستا هه‌موو شتێكم لا روونه‌، هه‌رگیز ئه‌و پێشمه‌رگانه‌م بیرناچنه‌وه‌ كه‌ له‌ كاتی بۆردومانی فڕۆكه‌ عیراقییه‌كان له‌ مانگی ته‌ممووزی 1980، شه‌هید و بریندار بوون. هه‌روه‌ها مامه‌ڵه‌ی هێزه‌ چه‌كداره‌كانی ئێران له‌گه‌ڵ كورده‌كانی رۆژهه‌ڵات.
بیره‌وه‌رییه‌كی ترم هه‌یه‌ كه‌ هه‌رگیز بیرم ناچێته‌وه‌؛ له‌ ناوه‌ڕاستی ساڵی 1981، كاتی گه‌ڕانه‌وه‌م له‌ كوردستانه‌وه‌ به‌ره‌و ئه‌وروپا، له‌ دوای ناوچه‌ی سه‌رده‌شت، له‌ بازگه‌یه‌كی پشكنینی ناو ئێران، كه‌وتنه‌ پشكنینی له‌شم و له‌ناو جله‌كانم (جلی كوردیی پێشمه‌رگایه‌تی) به‌رم، منیش دوو نامه‌ی گرنگی (شێخ عیززه‌دین حسێنی)م له‌ناو جله‌كانم شاردبووه‌وه‌، كه‌ ئه‌و دوو نامه‌یه‌ شێخ عیزه‌دین بۆ كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تیی نووسیبوو ده‌رباره‌ی ئه‌و نه‌هامه‌تی و چه‌وساندنه‌وه‌یه‌ی له‌ ئێران ده‌رحه‌ق به‌ میلله‌تی كورد ده‌یكات، نامه‌كان نه‌كه‌وتنه‌ ده‌ستیان و نه‌یاندۆزینه‌وه‌. له‌ هه‌مان جۆری نامه‌ درابوو به‌ هاوڕێیه‌ك و دۆستێكی نزیكمان به‌ ناوی (قه‌ره‌نی كه‌ریمی) به‌داخه‌وه‌ به‌هۆی ئه‌و نامانه‌وه‌، ده‌ستگیركراو له‌سێداره‌یان دا.

*ئایا هیچ بیره‌وه‌رییه‌كی خۆتت تۆمار نه‌كردووه‌؟
-نه‌خێر، به‌داخه‌وه‌ هیچم نه‌نووسیوه‌، هه‌رچه‌نده‌ زۆر كه‌س داوای لێكردووم و نه‌مكردووه‌، هه‌ستده‌كه‌م كارێكی ئاسان نییه‌.
ده‌مه‌وێت شتێك بڵێم؛ ده‌زانم من بووبووم به‌ نموونه‌یه‌كی جوان بۆ ژنانی كورد، ژنێكی سویدی پێشمه‌رگه‌ بوو كه‌ ئه‌وسا پێشمه‌رگه‌ی ژن زۆر كه‌مبوون و ته‌نها چه‌ند ژنێكی لێ بوو.

*چۆن توانیت خۆت له‌گه‌ڵ كولتووری كوردیی كه‌ زۆر جیاوازه‌ له‌گه‌ڵ كولتووری ئێوه‌، بگونجێنی؟
-له‌ سه‌ره‌تاوه‌ هه‌ندێك كتێبم له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی و لایه‌نی كولتووری و دابونه‌ریتتان خوێندبووه‌وه‌، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ندێك ره‌فتار به‌لامه‌وه‌ نامۆ بوو. بۆ نموونه‌؛ هه‌ندێك پیاوی موحافیزكار و ئایینیی هه‌بوون، ئاماده‌نه‌بوون ته‌وقه‌ له‌گه‌ڵ ژندا بكه‌ن، به‌تایبه‌تی من له‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی یه‌كسانخوازه‌وه‌ هاتبووم و ئه‌م ره‌فتاره‌م به‌لاوه‌ په‌سه‌ند نه‌بوو. هه‌رچه‌ند عومه‌ر هۆكاره‌كه‌ی بۆ شیكردمه‌وه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا به‌رامبه‌ر براده‌ره‌ به‌رپرسه‌كانی ناو یه‌كێتیی، ره‌تمكرده‌وه‌ و به‌ جیاكاریی و به‌كه‌م سه‌یركردنم پێناسه‌ كرد.
شتێكی خۆشتریش؛ كاتێك مام جه‌لال و عومه‌ر و هێرۆ خان و من بچووینایه‌ بۆ ناوچه‌یه‌كی تر، یان سه‌ردانێك، مام و عومه‌ر ئێمه‌یان پێش خۆیان ده‌دا، ده‌مبینی هه‌ندێك له‌و پێشمه‌رگانه‌ی له‌گه‌ڵماندا ده‌هاتن، به‌ هێمنی و نهێنیی پێكه‌نینیان به‌و جۆره‌ ره‌فتاره‌ ده‌هات كه‌ چۆن ده‌بێت ئێمه‌ له‌ پێش ئه‌وانه‌وه‌ بڕۆین.
ئه‌وانی تر له‌سه‌ر ژیانی رۆژانه‌مان بوو، ژیان له‌وێ زۆر ساده‌ و ساكار بوو. له‌ناو چادر، یان ژوورێكی قوڕ ده‌ژیاین، خواردنه‌كان ته‌نها چه‌ند جۆرێكی دووباره‌بوون، چوارده‌ورمان پڕبوو له‌ (رشك و ئه‌سپێ و دووپشك و مار و مشك) كه‌ به‌لامه‌وه‌ تا راده‌یه‌ك ئاسان نه‌بوو.

*كۆتا قسه‌ت ده‌رباره‌ی پرسی كورد؟
-به‌لامه‌وه‌ پرسێكی زۆر حه‌ق و ره‌وایه‌، ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه‌ زۆری چه‌شتووه‌ و مه‌ینه‌تیی زۆر بینیوه‌ له‌پێناو به‌ده‌ستهێنانی مافه‌كانیان و مافه‌ دیموكراتییه‌ سه‌ره‌تاییه‌كانیان، زۆریان قوربانیی داوه‌ له‌پێناو ئازادی و سه‌ربه‌خۆیی و زۆری خایاندووه‌. به‌لامه‌وه‌ كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و بزووتنه‌وه‌ و به‌رپرسه‌ كورده‌كانیش به‌رپرسیارێتییان ده‌كه‌وێته‌ ئه‌ستۆ، ئیتر كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ رێگای باش و ئاشتییانه‌ بۆ ئه‌م پرسه‌ گرنگه‌ بگرنه‌به‌ر.
منیش له‌ كۆتاییدا ده‌ڵێم؛ ژیان بۆ هیچ كه‌س هه‌تا سه‌ر نییه‌، تا بكرێت به‌ دوای ئاشتی و ئاشته‌وایی و به‌یه‌كه‌وه‌ژیان عه‌وداڵ بین، گفتوگۆی ئاشتییانه‌، كردنه‌وه‌ی باوه‌شی خۆشه‌ویستیی، رق به‌لاوه‌نان، تا ئاشتیی هه‌بێ ژیان ئاسووده‌یه‌. پێكه‌وه‌ژیانی به‌ ئاشتیی، وا له‌ من و تۆ و ئه‌م و ئه‌و ده‌كات ببین به‌ پارچه‌یه‌ك له‌ هه‌ستی گه‌رم له‌ باوه‌شی زستانێكی سارد، له‌ هه‌ر كوێیه‌ك خۆشه‌ویستیی هه‌بوو بڕۆین بۆی، دووركه‌وینه‌وه‌ له‌ چاڵ هه‌ڵكه‌ندن و رق بڵاوكردنه‌وه‌. ئه‌مه‌ گفتوگۆی من و ئه‌گنێتا بوو سه‌باره‌ت به‌ رۆژانی سه‌ختی خه‌بات و ژیان

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*