سەرەکی » ساڵۆنی کوردستانی نوێ » رەهبەر سەید برایم: خەندەی خەبات، هەڵقوڵاوی ناو گریان و ئاگردانی شۆڕش و رۆژانی سەخت و سەنگەری خەباتن

ساڵۆنی

رەهبەر سەید برایم: خەندەی خەبات، هەڵقوڵاوی ناو گریان و ئاگردانی شۆڕش و رۆژانی سەخت و سەنگەری خەباتن

لەم دووتوێیەدا

لەدوای ماوەیەك وەستان بەهۆی بەستنی كۆنگرەی چوارەمی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و پشووەكانی سەری ساڵ، ساڵۆنی كوردستانی نوێ‌، بە كۆڕێك بۆ ناساندن و واژۆكردنی كتێبێكی نوێی نووسەرو رۆژنامەنووس رەهبەر سەید برایم بەناوی (خەندەی خەبات) دەستی بە كۆڕەكانی كردەوە.
كتێبی خەندەی خەبات، زیاد لە 300 بەسەرهات و گێڕانەوەی سەردەمی شاخ و پێشمەرگایەتی و خەبات لەخۆدەگرێت كە بەشێوەی تەنز نووسەر كۆیكردوونەتەوەو لەدوو توێی كتێبێكدا بەناوی (خەندەی خەبات) بڵاوی كردونەتەوە.
لەبارەی كتێبەكەوە، رەهبەر سەید برایم دەڵێت: وتەی بەتام و نەستەق و راستی رووداو و بەسەرهاتن، هەڵقوڵاوی ناو گریان و ئاگردانی شۆڕش و رۆژانی سەخت و سەنگەری خەباتن، مەبەست لێیان هەڵكشان و شكاندن نییه بەنیەتی سووكایەتی، بەڵكو دەرخستنیانه وەك سامانێكی نەتەوایەتی و كوردایەتی.
كۆڕەكە، لەلایەن مەریوان مەسعود سكرتێری نووسینی كوردستانی نوێ‌ بەڕێوەدەبرا.

مەریوان مەسعود:

هەموو لایەك بەخێربێن بۆ ساڵۆنی كوردستانی نوێ، ئەمڕۆ میوانداری برای بەڕێزمان رەهبەر سەید برایم-مان كردووە بۆ واژۆكردنی كتێبە تازەكەی بەناوی خەندەی خەبات، جگە لەوەش لە پاڵ ئەو كتێبەدا كتێبێكی دیاری بۆ ئێوە داناوە كە لەسەر كۆچكردوو كاك مستەفا ساڵح كەریم خەرمانێك بیرەوەری رۆژنامەنوسێك بەتامی چیرۆك ئەیكاتە دیاری بۆ ئێوە، بەڕێزان ماوەیەك ساڵۆنی كوردستانی بەهۆی بەستنی كۆنگرەی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان‌و پشوەكانی سەری ساڵەوە كارەكانی وەستانبوو، ئەمڕۆ بەخۆشحاڵییەوە دەستمان پێكردۆتەوە.
بەرلەوەی كاك رەهبەر قسەمان بۆ بكات كورتەیەك لە ژیانی كاك رەهبەرتان بۆ باس دەكەم، كاك رەهبەر بەشی رۆژنامەنوسی بەشی پەیمانگای تەكنیكی سلێمانی تەواو كردووە، دوای ئەوەش بەشی راگەیاندنی زانكۆی سلێمانی كۆلێژی زانستە مرۆڤایەتیەكانی تەواو كردووە، چەندین جار لە ژیانی پێشمەرگایەتی بریندار بووە‌و پلەكانی پێشمەرگایەتی بڕیووە، جگە لەوەش خاوەن ئیمتیازی دوو گۆڤارە، گۆڤاری رۆژنامەوان‌و گۆڤاری كەكۆن، ئەندامی كارای رۆژنامەنوسانی سەندیكای كوردستان‌و سەندیكای رۆژنامەنوسانی جیهانییە، خاوەنی مەدالیای پێشمەرگەی دانەبڕاوی هەڤاڵ مام جەلال، جگە لەوانە خاوەنی 16 بەرهەمی چاپكراوە كە خۆی لە شیعرو گۆشە‌و ‌و توێژینەوە دەبینێتەوە، 56 نوسینی هەیە لە كوردستانی نوێ بڵاوكراوەتەوە 23 میدیا نامەی هەیە، ئەوەی جێگەی باسە لە راگەیاندنی یەكێتیی چوار هەڤاڵمان بوونەتە سەركردایەتی ئەوانیش كاك قادرو كاك رەهبەر‌و كاك ستران‌و خاتو دڵپاكن جێگەی خۆشحاڵییە بۆ هەموو لایەك، كتێبەكەش كۆمەڵێك وتەو قسەی خۆشن با كاك رەهبەر خۆی لەو بارەیەوە قسەمان بۆ بكات.

رەهبەر سەید برایم:
سوپاس بۆ كاك مەریوان‌و جەنابتان‌و لە ساڵی تازە كەیەكەم كۆڕە دەبەسترێت‌و پیرۆزبایش لەو هەڤاڵانە دەكەم كە چوونە سەركردایەتی یەكێتیی، بێگومان خەندەی خەبات‌و قسەی خۆش بنچینەیەكی مێژووی هەیە زۆركەس هەوڵی داوە لە هەمویان زیاتر ئەوەی رشتەی مروارییە، سەرنوسەری گۆڤاری سلێمانی مەقالێكی دوورو درێژی هەیە لەسەر ئەو بابەتانە، پیرەمێرد گاڵتەو گەپی چاكردووە رشتەی مرواری هەشت بەرگە چەندین جار چاپكراوەتەوە، دكتۆر عیزەدین مستەفا رەسوڵ شانەی ناوماڵی هەیە، شەوچەرە ئەحمەد حەوێزی هەیەتی، ئەو نوكتانە‌و ئەو قسانە كۆن نییە، ئەوەی ئێستا باسی دەكەین هی پێشمەرگایەتییە خەڵكی تریش هەوڵی داوە ئەوەی بزانم كاك محەمەد مەردان نوكتەی ناو ئەدیبەكان كۆدەكاتەوە، بەڵام ئەوانەی ئێمە هەمووی لەناو پێشمەرگایەتی‌و خەبات‌و تێكۆشان روویداوە ئەوەی یەكەم كتێب نییە گۆشەیەكمان هەبوو ناوی شنەی شاخ بوو، ئەوەش باجی لەسەر دراوە هەیە پێی ناخۆشە جواب ئەداتەوە ئەم جارەش توشی هەمان كێشە بووین، من یەكەم كەس نیم نوكتەكانی پێشمەرگایەتی بنوسێتەوە پێش من عەبدوڵڵا قەرەداغی هەیە بەناوی مارف وڕینە دەكات، گرنگی بە حاجی محەمەدی حاجی عەوڵای گوڵانی داوە، بەڵام لەوێش گرنگی بەنوكتەی ناو حزبی شوعی داوە، وەزۆر كەسی تر بەرلەمن هەوڵیان داوە بەڵام نوبووە بەكتێب، ئەوانەشی كەباسمكرد هەموو روداوی راستەقینەن.
ئەو راژۆیانە یەعنی نوكتە،
وتەی بەتام ونەستەق وڕاستی ڕووداو وبەسەرهاتن، هەڵقوڵاوی ناو گریان وئاگردانی شۆڕش وڕۆژانی سەخت وسەنگەری خەباتن، مەبەست لێیان هەڵكشان وشكاندن نییه بەنیەتی سووكایەتی، بەڵكو دەرخستنیانه وەك سامانێكی نەتەوایەتی و كوردایەتی، چونكه خەنده دەبێته مەشخەڵی ڕووناكی مرۆڤایەتی، پیاوێك گریا تا دونیا پێ بكەنێت، (چارلی چاپلین) توانی داری غەم هەڵبكەنێت، كەسی به دۆزەخ نەدەترساند وبەڵێنی بەهەشتی نەدەدا بەكەس، پەیامبەری شادومانی وپێكەنین بوو بەس، بەجووڵه وگۆچان شەپقه، یەك قسەی نەكرد ونەیكرد نەقه!. ئەو گوتی گەورەترین وگرنگترین شانازی بەنده، گۆڕینی گریانی خەڵكه بۆ پێكەنین وخەنده، ئەو قسه خۆشانه بۆ خەنده وخۆشی گشتیین، گوڵی شاخی ودەشتی وسروشتین، بەهاراتی پێوەكراوه وترش وخوێ كراون، بەڵام وەك خۆیانن لەگەوهەر وجەوهەر نەگۆڕدراون، گوڵه نێرگزی ناو شەخته وسەختی زستانن، شەمامەی بەتامەی ناو ڕەز و بیستانن، لەچەقەن وڕەقەن وناوتەقه وناو بەفر ڕواون، بەفرمێسك وخوێن وئارەقه ئاودراون، مێژویەكی گەشه به ئاورێ، خەنده دوژمن دەكاته هاورێ، ڕووی مرۆڤی پێ گەش دەبێتەوه، ئازارەكانی دەروون دەسڕێتەوه، وەك دەڵێن پێكەنین خەرجی نییه سوودی فراوانی هەیه، بۆ هەست كردن بۆ خۆشبەختی وئارامی ڕۆح وخەندەی لێوانی هەیه، هەموو مرۆڤەكان پێ دەكەنن بەیەك زمان ولێو، ئەو قسانه لەسەر زاران دەبنه شەكرەسێو، یەك خەنده بەسه، كورتترین ماوەی دوو كەسه، خەندەی خەبات وشنەی شاخ هەر ئەوەندەنین، زۆر ماون وباسنەكراون وشاراوەن لەكن بەندەنین، گەر هەندێ وشه نەشیاو وهێلی سوورن، به گەورەیی حەزرەتی شێخ ڕەزای تاڵەبانی لێمان ببوورن.
دەبێت سوپاسی ئەو زاته بەڕێزانە خاوەن تەنز وئازیزانه بكەین هاوكارمان بوون زۆر كات، بۆ (خەندەی خەبات)، بۆیه ئەو كتێبه پێكهات:
1.كاكه حەمەی حاجی مەحمود
2.م.جەعفەر(فازیل كەریم ئەحمەد) 3.ئارێز عەبدوڵڵا
4.شێخ چاپوك سەید عومەر
5.دلاوەر ئەحمەد مەجید
6.مەلا ئاریان محەمەد
7.هەڵۆ حەسەن
8.جەمال ساڵح خۆشناو
9.سامی قادر
10.باوان محەمەد صدیق
11.سەرمەد سەڵاح سابیر
12.ڕازاوه ڕەزا
13.ئیسماعیل ڕەسول
14.هەرێم عوسمان
15.پەیوەند هۆشیار
16. سەروەر پێنجوێنی

ئەو نوكتانە راستە لەناخەوە پێی پێدەكەنی، بەڵام گریانیشی تێدا هەیە پێویستە ئەو نوكتانەی شاخ لەلایەن مامۆستایانی زانكۆوە توێژینەوەیكی لەسەر بكرێت لەو رۆژە سەختانەی كە هەبووە بۆ نمونە لەژیانی پێشمەرگایەتی زۆر رەزالەتیان بینیووە ئەو كتێبە پێك هاتووە لە 333 نوكتە 142 وێنەشی تێدا هەیە، ئەگەر دیقەت بدەیت مەسەلەی گۆشت خواردن لە پێشمەرگایەتی چەند گرنگ بووە، كە ئێستا هەموو دەڵێی خراپە‌و كۆرسترۆڵ بەرزدەكاتەوە، لە پێشمەرگایەتی زۆر بەزەحمەت دەست دەكەوت، بەلاتانەوە سەیربێت سەركردایەتی یەكێتیی ساڵی 1980 بڕیاریدا كە مام جەلال بە بێ میوان نابێ گۆشت بخوات، ئیتر مام جەلال چیبكات ئەوە بڕیاری سەركردایەتییە، لە شۆڕشی نوێی (ی.ن.ك)ساڵانی (1976-1979) خەبات وپێشمەرگایەتی زۆر سەخت ونالەباربوو، شای ئێران نەڕووخابوو، شەڕی عێراق وئێران نەبوو نان وپارە وئازوقە وگۆشت سەخت دەست دەكەوت، ئەوسا لە كۆبونەوەی سەركردایەتی بڕیاردرا نابێ مام جەلال جاروبار گۆشت بخوات، مەگەر مێوانی هەبێ، مام جەلال ئەو بڕیارەی پەسەند كرد، بۆ سبەینێ قادر دۆشكەی نارد كە لێپرسراوی مەفرەزەكانی بوو، ڕایسپارد بچێتە گوندی شێنێ بە كوێخا عەولای شێنێ بڵێ بۆ نانی نیوەڕۆ مێوانی مام جەلالی بێ، كوێخا عەوڵای شێنێ ئەو مێوانداریەی پێ سەیربوو، بۆیە چوو، داوەتەكەی پێ خۆش بوو برادەرانی سەركردایەتی زانییان كوێخا عەولای شێنێی مێوانە، گیسك سەربڕاوە، هەستیان كرد! فێڵیان لە مام جەلال پێ ناكرێ، ناتوانن بڕیار لەسەر مام جەلال بسەپێنن، حەزی لە گۆشت بێ میوان پەیدادەكات، بۆیە سەركردایەتی وەڵامیان بۆ مام جەلال نارد با بە كەیفی خۆی بەپێی توانا ودەستكەوت با گۆشت بخوات، وازیان لەو بڕیارە هێنا.

خەلیل دهۆكیمان هەبوو نوسەر بوو دوای چووە ناو ئاڵای شۆڕش‌و لەگەڵ یەكێتیی نەما پێیان دەوت قسەیەكی خۆش بكە، دەیوت گۆشت جا لەوە خۆشتر هەیە،

لە زەمانی شاخ وڕۆژگاری سەختی پێشمەرگایەتی لە شۆڕشی نوێ، گۆشت خواردن كەم بوو، ئەو دەم مەحمود خۆشناو وشێخ عەلی شێخ حمە ساڵح لە سكرتاریەتی مام جەلال بوون، مام جەلال داوەتیان دەكات بەمریشك، ساڵی 1981 خۆی داوەتەكە مریشكێك بووە، یەك مریشك پێشتر مام جەلال دەڵێ با فێڵێك لە مەحمود خۆشناو بكەین بزانین بە ملەقۆتەیەك یان باڵێك یان قوونە جۆرەیەك ڕازی ناكەین، هەرچەند خۆشناوە بەڵام بەخوا فێڵی لێ ناكرێ، كە مریشكەكە دەهێنن مام جەلال دەڵێ مەحمود خۆشناو چ دەخۆی؟ ئەوەی دەقڕێ واتە(ملەقۆتە)، یان ئەوەی دەفڕێ واتە(باڵ)، یان ئەوەی دەتڕێ واتە(قونەجۆرە)، مەحمود خۆشناویش دەڵێ ئەوەی دەڕوا ڕێ دەبڕێ!! واتە (ڕان) مریشكیش ڕان وسینگە، مام جەلال دەڵێ نەمگووت فێڵی لێ ناكرێ.
نوكتەكان وەك ئەو وێنانە وان، بەر لە یەكێتیی نیشتمانی كوردستان شێخ مەحمودی نەمر زۆر حەزی لە نوكتە بووە ئەو كاتە نوكتەكان زۆر كەم نوسراوەتەوە مام جەلالیش خۆی زۆر حەزی لە نوكتە بووە هەتا كاك نەوشیروان بەو توندوتیژییەی خۆشی زۆر حەزی لە نوكتە بووە كاك ملازم عومەر كاك جەمال ئاغا ئەوانەی زۆربەی خەڵكی سلێمانین حەزیان لە نوكتەیە نوكتەكان هەموو راستە، بۆیە وتم دیراسەی لەسەر بكرێت كاتی خۆی بەشیر موشیر هەبووە پێم وایە بەس كامیل ژیر ماوە وەزیری خاریجی ئیران وتویەتی ئەسڵی كورد فارسە مام جەلال بەناوی بەشیر موشیر جوابێكی داوەتەوە بەشیر موشیر یەك عادەتی هەبوو ساحیبی هیچ نەبوو زمانێكی تایبەتی هەبوو. بشیر مشیریان ئوستاد كەسایەتییەكی سەیر بوو خۆی بە گەورەی كورد دادەنا وخەیاڵی لێدەبووە ڕاستی، لە حەیدەر خانەی بەغدا قەڵغان بوو بۆ سیاسەتمەداران وڕەوشەنبیرانی ئەو سەردەمە! دوكانەكەی یانەیەكی سیاسی بوو، لە دوكانەكەی نوسیبووی ( الخیاط الملكی و العسكری) صاحب المقص الذهبی (البشیر المشیر) بشیر مشیر لە ساڵی 1890 لە شاری سلێمانی لە دایك بووە، چۆتە بەغدا بەرگ دروویی كردووە، دەڵێن (زەفتێ) بووە كتێب و ڕۆژنامە وگۆڤاری فرۆشتووە، لە 30/7/1963 لە بەغدا كۆچی دوایی كردووە، زۆربەی ژیانی لە بەغدا ولەناو عەرەبان بووە، كەچی وەسیەتی كرد بوو لە سلێمانی بمنێژن چونكە لە پاش مردن لە ناو عارەبان ناحەوێمەوە!! ئوستاد وتار ونوسین وشیعری نەبووە، بەڵام ئیمزای كردووە، بۆتە موڵكی ئەو، هەندێ زاراوەی هەبوو هەروەك. (ئەمین –من) –(پەیتووكە –ماشێن – سیارە) (دیماغ – دەماغ) –(جەعلی – دەستكرد) جەوابمان دا – دەرمان كرد – پوختە ئەفسوونێك بوو لە كەسایەتی خۆیدا، خۆی بە فەیلەسووف دەزانی، بەشیریستەكان و موژدەی حەوتەوانە، مەسەلەی خۆش و خەمڕەوێن و دووربینی لێ دەگێڕنەوە، جارێك مام جەلال وتارێكی بە عەرەبی بەناوی بشیر مشیر نوسیبوو، دەربارەی هەندێ ڕوون كردنەوەی وەزیری دەرەوەی ئێران، تێدا نووسرا بوو ئەسڵی كورد فارسە!! مام جەلال نووسیبووی دیراساتی فیلولۆجی ولێكۆڵینەوەی ئەنترۆپۆلۆجی ڕوونی كردۆتەوە كەوا ئەسڵی فارس كوردە!! بۆیە هەقە فارسەكان قسەی وانەكەن! وتارەكە هێندە كاریگەر وگرینگ بوو دەنگی دا بۆوە حاجی مەلا سەعید دەچێتە دوكانەكەی ودەڵێ مامۆستا وتارەكەتم خوێندەوە، وتارێكی زۆر جوان بوو، بشیر مشیر دەڵێ(ئەمین) واتە (من) شتی جوان دەنوسم، كابرا دەپرسێت دوو وشەی تێدا بوو (فیلۆجی وئەنترۆپۆلۆجی) تێیان نەگەیشتم مامۆستا بشیر مشیر خۆی نەیدەزانی مانای چی یە ودەڵێ (ئەوە حكومەت بۆ خۆی تێی دەگات)، كابرا دەڵێ ئاخر مامۆستا من لە ڕۆژنامە كاردەكەم وقوتابی كولیەم نابێ یەكێكی وەك من تێی نەگات! سەرەنجام ئوستاد بشیر مشیر تووڕە دەبێت ودەڵێت (ئەمین جەلەبی نانووسم تا ئەتۆ تێ بگەیت)! حكومەت بۆخۆی تێی دەگات وبڕایەوە.
لە رووی زمانەوانییەوە ئێمە هەریەك خەڵكی جێگایەكین جەمال ئاغا بە سلێمانی ئەسڵ قسەی دەكرد جا زۆر رقی لە یاپراخ بوو جارێك ئەو مەحمود خۆشناوە زۆر بە هەولێرو خۆشناو ئەوانەی رادەبوارد مەحمود خۆشناو سكرتێری مام جەلال بوو، مام جەلال زۆرجار دەیگوت ئەو خۆشناوە كڵاوی لەسەری منیش دەنێ، جەمال ئاغای حەكیماغا لەڕاستیدا هەولێری وبادینی وژن ویاپراخ ومامۆستای نەدەحوباند دەیان نوكتەی لەسەر هەولێری دەگێڕایەوە ساڵی 1982 مەحمود خۆشناو دەڵێ مامە جەمال گەر مەعاشی ئەسڵیت (99) دینار بێ لە سلێمانی یەك دیناری دیكەت بۆ زیاد بكەن دەبیتە چەند؟ مام جەمال بێ قەزابی ئەبمە سەی ئەسڵی.
جارێكیان لیوا خەلیل بە دهۆكیان قسەی دەكرد،لیوا خەلیل دۆسكی بادینی بوو، لە قسەكردندا (ی) بەكاردەهێنا بۆ نموونە بە خەسووی دەگووت خەسی، بە موصل دەیگووت میسل بە حكومەتی دەوت حیكمەت، لە شەڕەكانی سەركردایەتی تووشی بەرزانی قالەی خەڵوز دەبێت، لیوا خەلیل دەپرسێت: بارزان حیكمەت گەیشتۆتە كوێ ؟! بارزان دەڵێت حیكمەت لە سەرگەڵووە لە (بارەگای فەرەیدوون عەبدولقادر) لیوا خەلیل دەحەپەسێ چۆن حیكمەت هاتۆتە ئەوێ، كەوابێ سەركردایەتی گیراوە، تومەز مەبەستی بارزان حیكمەتی پ.م بوو لە بارەگای فەرەیدوون عەبدولقادر ئەویش مەبەستی هێزی حكومەت بوو دەیگوت حیكمەت.
شەهید عەلی عەسكەری ساڵی 1977 دێتە ناوچەی خۆشناوەتی لەگەڵ شەهید سەعدی گچكەو كاك قادر عەزیز‌و ئەوان بووە دەیەوێ مفەوەزات لەگەڵ حكومەت بكات دەگەن سماقوڵی بەشەهید عەلی دەڵێن ئەوە كاكە حەمەیە، كوێخا ئەحمەدیش دەیزانی ئەوە كاكە حەمە نییە بە سەعدی گچكە دەڵێ ئەوە كێیە ئەویش دەڵێ كاكە حەمەیە ئەویش دەڵی ئەوە عەلی عەسكەرییە هەر بەو دەچێت، كوێخا دەڵی ئەگەر ئەوە كاك عەلی بێت شەرت بێت دوو قەلتان بۆ سەرببڕم شەهید سەعدی دەڵی وەڵڵا ئەوە عەلی عەسكەرییە، عەلی عەسكەریش دەڵی بە دوو قەل منتان فرۆشت.
لەرووی زمانی عەرەبییەوە خۆتان دەزانن چیمان بەسەر هات ئەنفال‌و كیمیا باران‌و ئەو هەموو نەهامەتییە، شیروان شێرواندی بەرەحمەت بێت وتی چی عەرەب هەیە بیكوژی باشە وتی عادل موراد‌و عەدنان موتیش بكوژی باشە وتمان بۆ وتی ئەوان عەرەبی باش دەزانن.
لە رووی چینایەتییەوە برادەرێك هەیە
فاروق كەمال لە بەگی (وەرێ)ی خۆشناوەتی بوو ناسراو بوو بە زیرەك كەمال، لە رێكخستن پەیوەندی لەگەڵ حزبی شیوعی هەبوو، ساڵی 1984 دەبێتە پێشمەرگە، دار و دەستەی بەعس بانگی كەمال بەگی وەرێ دەكەن، دەڵێن كوڕەكەت لە كوێیە! كەمال بەگی وەرێ چ زانیاری نابێ كەوا كوڕێكی بۆتە پێشمەرگە، (زۆری دەهێنن و دەبەن) ئەوان دەزانن كوڕەكەی پێشمەرگەی حزبی شیوعیە، بۆ كەمال بەگی وەرێ قورس بووە چونكە خۆی لە بەگزادەكانی خۆشناوەتییە، لەگەڵ بیرۆكەی حزبی شیوعی یەكناگرێتەوە، كە دەگەڕێتەوە بۆ گوندی وەرێ، نامەی كوڕەكەی بە دەست دەگات، ئاماژە بە ئەوە دەكات كە دیار نەبووە، بۆتە پێشمەرگەی حزبی شیوعی و لە كۆتایی نامەكەی نوسیبووی كوڕی خۆت (زیرەك) كەمال بەگی وەرێ هێندەی دی تووڕە دەبێت، دەڵێت: گەر لەسەر بوونی بە شیوعیەت نەیكوژم بەڵام هەردەبێ لەسەر ناوی (زیرەك) بیكوژم، چونكە بەگزادەیە و ناوی چاوەشێكی لە خۆی ناوە.

لە رووی رەگەزەوە ژنێك هەیە فەیمە كۆچەری لە گوندی ژاڵەی ڕەوەت (ڕەبات)ی ناوچەی سەنگاو لەدایك بووبوو، لەپێناوی پاراستنی زەوی و(ی.ن.ك) هەر چەك وخەنجەر ودەمانچەی پێ بووە (51) كەسی ئەنفال بوو، لەگەڵ ژنێك دەیەوێ ببێ بە پێشمەرگە، چەكی خۆی پێ بووە، دەچنە كن مام ساڵحی گۆر ئەسپ ئەوسا جێگری تیپی (51)گەرمیان بوو، (مام سالحی گۆر ئەسپ) قسە خۆش بوو، دەڵێن هاتوون بۆ پێشمەرگایەتی مام ساڵح دەڵێ چۆن دەبێ )ماكەر( لەناو ئەو هەموو نێرەكەرە بێ فەیمە كۆچەریش راست تفەنگەكەی لەشان دەهێنێتە خوار وفیشەك لەبەردەم قاچەكانی دەدا مام ساڵح گۆڕئەسپ هاوار دەكات مەكە وەڵا بابە تۆ نێرەكەری پێشمەرگایەتیت پێ دەكرێ.
لە رووی ئەوەی خۆتان دەزانن یەكێتیی نیشتمانی كوردستان لەم كۆنگرەی دوایدا یەكێتیی دوو باڵ بوو بەڵام یەكەم جار سێ باڵ بوو بزوتنەوە‌و خەتیە گشتی ‌و كۆمەڵە دەچن لە سەرەتای شۆڕش بە كوێخا سماقوڵی دەڵێن یەكێتی سێ باڵە‌و وەك سێ رێكخراو ئەڵی ئەقڵم نایبڕێ هەر یەك حزب باشە ئەڵێن بۆ یەك حزب باشە ئەڵی وەڵڵا ئەگەر دوو خوا لە عاسمان بوایە ئەستیرەكان بەشەڕ دەهاتن ئەوە ئێستا سەرتای شۆڕشە هەر یەكتری دەكوژن.
جارێكی كە هەر لە رووی ناكۆكییەوە مامە عومەر دەبابە شۆڕشگێران بوو كاك نەوشیروان سكرتێری كۆمەڵە بوو لە كۆنگرە لە بەر چاوی خەڵكی جەڵدە لێی داو مرد، كاك نەوشیروان وتارێكی زۆر جوانی خوێندەوە، كاك كۆسرەتیش وتی وەڵڵا وتارێكی زۆر جوان بوو، كاك نەوشیروان وتی كورە شۆڕشگێران بمرن ئەوها شتیان لەسەر دەنوسم.
بۆ پشتیوانی خۆزگە دكتۆر موشیر لێرەبوایە سواراغای عەباساغای سەركەپكان فەرماندەی هەرێمی (14)ی ئاكۆ بوو لەساڵانی 1979-1985 د.مشیر ڕابەری سیاسی هەرێمەكەی بوو، نێوانیان خۆش بوو، دۆستایەتی وبرادەرایەتیان ڕەگی قوولی هەبوو، لە ساڵی 2015 سواراغای سەركەپكان، تەلەفۆن بۆ د.مشیر دەكات دەڵێ: خەونم بە ماڵی مام جەلالەوە بینیوە، دەبێ چی بێ؟ د.مشیر ڕاوەستە ئەوە لێكدانەوەی دەوێ دەڵێ ئەگەر خەوت بە شێخ عەلی شێخ حەمە ساڵح بینی بێ، ئەوە بێ ئیش دەبێ، ئەگەر خەونت بە ئاكۆی شێخ جەنگی بینیبێ ئەوە قەڵەو دەبی، ئەگەر خەونت بە لاهوری شێخ جەنگی بینیبێ ئەوە دەبیە لێپرسراوێكی گەورە! ئەگەر خەونت بە شێخ سەلاحی شێخ شەرەفەوە دیبێ، تووشی نەخۆشی شەكرە دەبی. ئەگەر خەونت بە ئاراس شێخ جەنگی یەوە بینیبێ ئەوە زۆر دەوڵەمەند دەبی، سواراغاش دەڵێ: بەگۆڕی كاكە باسی خەونم حەینەن بە ئاراس شێخ جەنگی یەوە بینیوە، د.مشیر دەڵێ: تەواوە كەواتە زۆر دەوڵەمەند دەبی!. جارێكی دیكە كابرایەك دێتە لای د.مشیر دەڵێ: لاهور تەمەنی هەیە وپیرە! د.مشیر دەڵێ كاكە كابرا گەلەك گەنجە تۆ خۆ باسی زەمانی شێخ ئەحمەدی هیندی لاهور ناكەی! كابرا دەڵێ: دەبێ بەتەمەن بێ وپیربێ! د.مشیر دەڵێ كاكە تازە پێدەگات من دەیناسم ومردووت مرێ بە منداڵی چەند جارم لەباوەش كردیە! ئێستا بەڵام ئەو ئەستێرەی گەشە ولێپرسراوێكی گەورەیە وبەدەسەڵاتە پێویستە بەو تەمەنەوە بەسەر سپیەوە لەباوەشم بگری.

ستران عەبدوڵڵا:
ئەم كاتەتان باش، زۆرم پێخۆشە كۆڕەكانی ساڵۆن دەستی پێكردەوە ئەوانەی كاك رەهبەر باسی كرد وەك‌و بیرۆگرافیایەك بوو لەسەر ئەوانەی كە ئەو بەڕێزانەی كە نوكتەكانی شۆڕشیان كۆكردتەوە دوێنی دكتۆر مارف گوڵ لێرەبوو باسی كاك ناسری رەزازی كرد وتی كاتی خۆی كاك ناسر هەندێك لەو نوكتانەی بڵاوكردەوە لە گۆڤاری مامۆستای كورد ئەوەی كاك فەرهاد شاكەلی دەریدەكات مەجموعەیەكی بڵاوكردەوە هەموی بەناوەوە بوو پاش ماوەیەك كۆڵی دا چونكە گلەیی هاتە سەر، ئەوەی كاك رەهبەر هەتا ئێستا بەردەوامە‌و هیوادارم قەزێیەكیشی هەیە بیباتەوە كە لەسەر نوكتەیەك توشی بووە ئەو بەڕێزانەی كە ئەم نوكتانە ئەیانگرێتەوە وەك بەشێك لە سۆسۆلۆجیای كوردەواری وەری بگرن، خالید قشتینی یەكێكە لەو نوسەرانەی عیراقی ئەو حكایەت‌و بەسەر هاتانەی زەمانی خۆی‌و عیراق دەگێڕێتەوە ئەڵی ئەو قسەو نوكتە‌و نەزیلانەی دەگێڕێردرێنەوە رۆژێگ دێ نامێنی هۆكارەكەشی باس دەكات دەڵی نوكتە عادەتەن لەسەر كەمینەكانن نەتەوە سەردەستەكان نوكتە لەسەر كەمینەكان دەكەن پیاو لەسەر ژن نوكتە دەكات سەدەی 21 سەدەی مافەكانە ئیتر ووردە ووردە نوكتە نامێنی هەتا خەباتی دیموكراسی پەرەبسێنی بەداخەوە نوكتە نامێنی بۆیە دەبێت چارەسەرێك بۆ ئەوە بدۆزینەوە زۆر سوپاس.

د. كارزان محەمەد
ئەم كاتەتان باش عەزیز نەسین لە كۆمەڵەی چیرۆكی کلک بڕاوەكان دەڵی كیمیا گەرانی سەدەی بیست نەیان توانی بەرد بكەن بەزێڕ، بەڵام من توانیم فرمێسكی خۆم بكەم بە پێكەنین‌و پێشكەشی جیهانی بكەم، یەكێك لە جوانیەكانی نوكتە هەر ئەوە نییە زەردەخەنەمان پێدەبەخشێت بەڵكو سەرچاوەیەكی دەوڵەمەنە بۆ ناسینەوەی كەموكوڕی قۆناغێكی دیاریكراو، بەداخەوە یەكێك لە گرفتەكانی ئەمڕۆ ئەوەیە نەمانی رۆژنامەی نوسراو راستە میدیای ئەلەكترۆنی بۆتە سەرچاوەیەكی باش بۆ نوكتە، ئەگەر چی ئێمە لە بیتوێن‌و پشدەر پەیجێكمان هەیە بەناوی نوكتەخۆشەكانی پشدەر هەمویم كۆكردۆتەوە بەڵام تكام لە وەزارەتی رۆشنبیری هەیە هەر یەكەو لەناوچەی خۆی كۆكردنەوەی زۆر سەرچاوەیەكی سۆسۆلۆجین، بانوكتەیەكی ئەو ناوچەیەشتان بۆ بگێرمەوە، مەلایەك ژمارەی لەبەر نەبووە 30 دەنكە مێوژی خستۆتە گیرفانی‌و هەر رۆژەی دەنكێكی لێدەخوات بزانی چەندی ماوە بۆ جەژن سێ و چوار رۆژێكی دەمێنی دەڵێن مامۆستا چەندی ماوە بۆ جەژن،سوتفە مەلا رانككەی لەماڵەوە هەڵدەواسێ سوتفە مەلا ژن دەست دەكات بە گیرفانیا چەند دەنكێك مێوژی تێدایە دەڵی دەی كوێربم مەلا حەزی لە میوژە هەموو گیرفانەكانی بۆ پڕدەكات لە میووژ، ئیتر لێی دەپرسن ئەویش دەست دەكات بە گیرفانیا ئەو هەموو مێوژەی تێدایە دەڵی وەڵا ئەگەر بە پێی حسابی مێووژەكە بێـت ئەم ساڵ چاوتان بە جەژن ناكەوێت.

محەمەد حمە ساڵح تۆفیق
زۆر دەستخۆشی لە كاك رەهبەر دەكەم من پێشتر ئەم كتێبەم دەست كەوت‌و دوو جار خوێندمەوە چەندین جار دام لە قاقای پێكەنین، دوو جار من لە كتێب خوێندنەوە پێكەنیوم یەكیان ساڵی كتێبی گیلە پیاو كە مامۆستا عەبدوڵڵای حەسەن زادە وەریگێڕا، ئەوی تریشیان ئەوەی كاك رەهبەرە، كاك فەرید ئەسەسەرد پێشەكێكی جوانی بۆ نوسیووە ئەم جۆرە نوكتانە لەناو ئەو هەموو شەڕو تەقانە بووە ئەگەر ئەو هیوایەی بەرزانی قالەی خەڵوزو ئەوانەی تر نەبوایە ئەو بەردەوامییە نەدەبوو، مێژووی سەروەختێكی ئابووری تۆمار دەكات كە نەنوسراوەتەوە، بەداخیشەوە مێژووەكانمان وەك پێویست نانوسرێتەوە، ئەم كتێبە گەلانی تر پێشتر لە ئێمە ئەو شتانەی كردووە، كەسێك هەبووە ناوی جی بایف بووە شەوانە سەریان دەكردە سەرو دەیانوت ئەگەر سەركەوتوبین بت خەینە بەرپرسی هەموو زەوی ئەمە بوو بە فیلم‌و من ساڵی 1976 بینیومە راستیەكەی ئەم كتێبەی كاك رەهبەر ئەوە گەلێك لەو جێ بایفەمان هەیە،ئێمە گەلێك شەخسیاتی ئەفسانەیمان هەیە،نمونەمان زۆرە دەستخۆشیت زۆر زۆر لێدەكەم ئەوە مێژووی راستقینەی خەڵكە.

دەستخۆشی لەكاك رەهبەر دەكەم ‌و زۆر خۆش مەشرەفییە لەگێرانەوەی نوكتەكان وە سیفاتی قیادی ئەوەیە لە ئینساندا بتوانی مەجلیس خۆش بكات لەبەر ئەوە ئەوە كارێكی زۆر خۆش و سەركەوتنە ئەوە روویەكی ناوێكی شۆڕشە شۆڕش هەر شەڕو تفەنگ نبووە، بۆیە بەراستی دەرخستنی ئەم راستیانەی ناوەوەی شۆڕش سیفاتی ئەو خەڵكانە دەرئەخات، ئەم دیراسەتی تایبەتیان دەوێت،ئەوانەی كاك رەهبەر زۆر جوانن‌و قابیلێتی گێڕانەوەشی هەیە وە كاك رەهبەر چونكە خۆی پێشمەرگە بووە شارەزایی تەواوی هەیە.
رەهبەر سەید برایم:
زۆر سوپاس ئەوە دووەم كتێبمە لەسەر نوكتە بەڵام كتێبێكی تریشمان هەیە لەسەر قۆشمەی پێشمەرگایەتی كە ئەوانە لەسەر خۆشم روویداوە، حاجی شێخ رەشیدێك هەیە خەڵكی دۆڵی خەلەكانە منی زۆر خۆش دەویست من سەرتیپی نەوەتوو سێی كۆیە بووم سرودی مەشخڵان هەبوو هێزی گەلەو ی.ن.ك رابەرمان ئەو بە هەموو ئەقڵی خۆیەوە وەی دەزانی دەڵی هێزی گەلەو هێزی كاكە رابەرمان دەیوت مام جەلال هەموو ئێوارەیەك باسی ئەو دەكات ئاخر چۆن خۆشم نەوێت زۆر لەو نوكتانە لەسەر خۆم قەوماوە سوپاسی كاك ستران دەكەم كاك دكتۆر كارزان سوپاس بۆ مامۆستا محەمەد حەمە ساڵح كاك شێخ سەڵاح. ئاخر شت لەسەر مام جەلال بۆتان دەگێڕمەوە، كاكبرایەك هەبوو كۆنە جەلالی بوو ناوی ئەحمە ساوەرە ئەو ئەحمەدە ئیشی هەر ئەوە بوو ساوەری كۆدەكردەوە، مام جەلال بەڕەحمەت بێت هاتە كۆیە وتی ئەری ئەحمەد ساوەر ئێستا تۆ چیت وتی لە من گەڕی ئەی تۆ چیت، مام جەلال وتی من ئێستا سكرتێری یەكێتیی نیشتمانی كوردستانم وتی وەڵاهی تۆ بەزیویت، زۆر سوپاس بۆ هەموو لایەك.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*