سەرەکی » چاوپێکه‌وتن » مام جەلال،به‌هۆی تایبه‌تمه‌ندییه‌ كه‌سییه‌كانییه‌وه‌ له‌ هه‌موو پله ‌و پۆست ‌و به‌رپرسیاریه‌تییه‌ك گه‌وره‌تر بوو

سه‌ڵاح ئه‌لزه‌واوی

مام جەلال،به‌هۆی تایبه‌تمه‌ندییه‌ كه‌سییه‌كانییه‌وه‌ له‌ هه‌موو پله ‌و پۆست ‌و به‌رپرسیاریه‌تییه‌ك گه‌وره‌تر بوو

دیداری/ ئاریان محەمەد

سه‌ڵاح ئه‌لزه‌واوی باڵیۆزی فه‌له‌ستین له‌ تارانی پایته‌ختی كۆماری ئیسلامی ئێران‌و عه‌میدی سلكی دیپلۆماسییه‌ له‌و وڵاته‌، له‌ساڵی (1981)ه‌وه‌ نوێنه‌رایه‌تی بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی فه‌له‌ستین ده‌كات له‌ ئێران‌و كه‌سایه‌تیه‌كی ناسراوی فه‌له‌ستینه‌و به‌وه‌ ناسراوه‌ كه‌ دۆستایه‌تیه‌كی به‌تینی له‌گه‌ڵ كاره‌كته‌ره‌ سیاسیه‌كانی ئۆپۆزسیۆنی عیراقی سه‌رده‌می رژێمی به‌عس هه‌بووه‌و په‌یوه‌ندییه‌كی برایانه‌ی له‌گه‌ڵ خوالێخۆشبوو سه‌رۆك مام جه‌لال هه‌بووه‌، له‌ساڵی (1937) له‌باكوری فه‌له‌ستین‌و له‌شاری (سه‌فد) له‌دایكبووه‌و پاشان به‌هۆی ناكۆكی‌و هه‌ڵایسانی شه‌ڕ ئاواره‌ی باشووری لوبنان ده‌بێت‌و دواتریش له‌ شاری حه‌له‌بی سوریا ده‌گیرسێته‌وه‌، ئه‌و كه‌سایه‌تییه‌ ناسراوه‌ی فه‌له‌ستین به‌درێژایی چل ساڵی رابردووی هه‌میشه‌ وه‌ك دۆست‌و هاوڕێیه‌كی مام جه‌لال ماوه‌ته‌وه‌، له‌و دیداره‌دا باسی په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ سه‌رۆك تاڵه‌بانی ده‌كات‌و یاده‌وه‌رییه‌كانی خۆی له‌گه‌ڵ ئه‌و رابه‌ره‌ ده‌گێڕێته‌وه‌.

*چه‌ند ساڵێك به‌سه‌ر یاده‌وه‌ری كۆچی دوایی مام جه‌لال تێده‌په‌ڕێت، چۆن له‌و بۆشاییه‌ سیاسییه‌ راده‌مێنێ، كه‌ به‌هۆی كۆچی تاڵه‌بانییه‌وه‌ دروستبووه‌؟

قسه‌كردن‌و ئاخاوتن ده‌رباره‌ی هاوڕێ‌و خۆشه‌ویست‌و براكه‌م مام جه‌لال، قسه‌كردنه‌ ده‌رباره‌ی كه‌سایه‌تییه‌ك كه‌ به‌هۆی تایبه‌تمه‌ندییه‌ كه‌سییه‌كانییه‌وه‌ له‌هه‌موو پله‌و پۆست‌و به‌رپرسیاریه‌تییه‌ك گه‌وره‌تر بوو، كه‌سایه‌تییه‌كی مرۆڤدۆست، گه‌ردون دۆست، ئاشتی دۆست‌و دۆستی هه‌موو جوانییه‌كانی دنیا بوو، ئه‌و هه‌میشه‌ ده‌یتوانی باوكایه‌تی بۆ ته‌واوی بزووتنه‌وه‌ رزگاریخوازه‌كانی دنیا بكات‌و له‌سۆنگه‌ی ئه‌و ئاكاره‌ به‌رزو كه‌سێتییه‌ سه‌نگینه‌یه‌وه‌، نه‌ك هه‌ر له‌چوارچێوه‌ی گوتار، به‌ڵكو له‌سه‌ر بنه‌مای خه‌باتی هاوبه‌ش‌و تێكۆشانی پێكه‌وه‌ییش خۆی له‌گه‌ڵ هه‌موو دۆخه‌كان بگونجێنێ، له‌راستیشدا نموونه‌یه‌كی بێ نموونه‌ بوو، كه‌ بتوانێت ئه‌و هه‌موو به‌رپرسیاریه‌تی‌و خه‌سڵه‌ته‌ باڵایه‌ له‌ كه‌سێتی خۆیدا به‌رجه‌سته‌ بكات.

مه‌زنی‌و گه‌وره‌یی جه‌لالی برام، باڵایی ئه‌و كاریزما مێژووییه‌ به‌ته‌نها گرێدراوی ئه‌وه‌ نه‌بوو، كه‌ توانیبووی له‌ ئامانج‌و خواسته‌كانی گه‌ل‌و نیشتمانه‌كه‌ی تێبگات، به‌ڵكو له‌تێگه‌یشتنی ئه‌و زاته‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی ده‌گرت كه‌ بۆ كۆی پرس‌و دۆزی ئه‌وانی دیكه‌ هه‌یبوو، په‌یوه‌ست بوو به‌و حاڵیبوونه‌ سیاسی‌و ستراتیژییه‌ی كه‌ مام جه‌لال له‌ تێگه‌یشتن له‌ خه‌ون‌و خه‌یاڵی نه‌ته‌وه‌یی‌و مرۆیی ئه‌وانی تر گه‌یشتبووه‌ قۆناغی كه‌ماڵ‌و پڕاوپڕی، ئه‌و زاته‌ی ئێمه‌ یادی ده‌كه‌ینه‌وه‌، دێڕ به‌ دێڕو چركه‌ به‌ چركه‌ی مێژووی ئه‌وانی تر، هه‌ڵكشان‌و داكشانی خه‌باتی نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌، ئاراسته‌ی بیرو دنیابینی‌و فه‌لسه‌فه‌ی شۆڕشه‌كانی تری ئه‌زبه‌ركردبوو. جه‌لالی مرۆڤ‌و رابه‌ر، بۆ ئێمه‌ فه‌له‌ستینی بوو، نه‌ك ته‌نها له‌و ره‌هه‌نده‌وه‌ كه‌ ده‌یتوانی له‌ئازارو مه‌ینه‌تییه‌كانمان تێ بگات، به‌ڵكو له‌و ده‌ستپێشخه‌ریی‌و هه‌ڵوێسته‌ باڵایانه‌ش كه‌ له‌پێناو هاوخه‌باتی‌و هاوچاره‌نووسی كورد‌و فه‌له‌ستینییه‌كان هه‌نگاوی بۆنا، ئه‌و هه‌ڵوێستانه‌ش نه‌ك ته‌نها له‌سه‌ر بنه‌ڕه‌ت‌و ئاستی تیۆری، به‌ڵكو وه‌ك پرۆسه‌یه‌ك بۆ هاوخه‌باتی‌و تێكۆشانی پێكه‌وه‌یی له‌پێناو نه‌هێشتنی سته‌م‌و ئازاره‌كانی چه‌وسانه‌وه‌ له‌سه‌ر میلله‌ت‌و نه‌ته‌وه‌ بنده‌سته‌كان، مه‌گه‌ر كاممان ووتاره‌ به‌ پێزه‌كه‌ی مام جه‌لالمان له‌بیر ده‌چێته‌وه‌ كه‌ له‌كۆنگره‌ی بیست‌و سێهه‌مینی رێكخراوی سۆسیال ئه‌نته‌رناسیۆنال خوێندییه‌وه‌و به‌بێ پێچ‌و په‌ناو به‌ ئاشكرایی به‌رگری له‌ گه‌یشتنی هه‌موو چه‌وساوه‌كانی دنیا كرد بۆ گه‌یشتنیان به‌ مافی چاره‌ی خۆنووسین‌و گه‌یشتن به‌ ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی، له‌ناو ئه‌و نه‌ته‌وه‌و میلله‌تانه‌ش فه‌له‌ستینییه‌كان، خۆ ئه‌وه‌ تاقه‌ هه‌ڵوێست‌و جوامێری ئه‌و پیاوه‌ مه‌زنه‌ نه‌بووه‌، به‌ڵكو له‌هاوبه‌شیكردنی سه‌ربازگه‌كانی مه‌شقی سه‌ربازی‌و له‌ ئامێزگرتنی شۆڕشگێڕه‌كانیشمان مام جه‌لال هه‌رگیز له‌ پێناو ئێمه‌ درێغی نه‌كردووه‌.

له‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌و بۆشاییه‌ی مام جه‌لال به‌كۆچه‌كه‌ی دروستیكرد، ته‌نها په‌یوه‌ندی به‌ جوگرافیای عێراق‌و هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ نه‌بووه‌، به‌ڵكو بۆ ئێمه‌ی فه‌له‌ستینیش وه‌ك هاوخه‌باتێك ئه‌و بۆشاییه‌ی دروستكردووه‌.

*به‌شێكی زۆر له‌ نووسه‌رو سیاسی‌و بیرمه‌ندانی عه‌ره‌ب‌و نه‌ته‌وه‌كانی جیهان مام جه‌لال وه‌ك حه‌كیمی سیاسی قه‌یرانه‌ قوڵه‌كان ده‌بینن، ئێوه‌ی دۆستی مام جه‌لال چۆن ئه‌و كاره‌كته‌ر‌و كارێزمایه‌ ده‌بینن؟

مام جه‌لال مرۆڤێكی ناوازه‌ بوو، گه‌وهه‌رێكی كه‌موێنه‌ی ناو مێژوویه‌كه‌، كه‌ خه‌ریكه‌ دروستبوون‌و باڵابوونی مرۆڤی كاریزما تێیدا به‌ره‌و نه‌مان بچێت، ئه‌و له‌تێگه‌یشتن له‌سروشتی ئازاره‌كانی كوردو كێشه‌و ده‌رده‌سه‌رییه‌كانی ئه‌و نه‌ته‌وه‌ ره‌سه‌نه‌ وه‌ك كوردێك بیری ده‌كرده‌وه‌، له‌هه‌مانكاتدا وه‌ك عێراقییه‌كی پاك‌و بێگه‌رد له‌ سروشتی قه‌یران‌و مه‌ینه‌تییه‌كانی عێراقی ده‌ڕوانی‌و ده‌یزانی ده‌رده‌كانی چین‌و هه‌میشه‌ش وه‌ك حه‌كیم‌و پزیشكێك ره‌چه‌ته‌ی چاره‌سه‌رییه‌كانی له‌بنده‌ست بوو، بۆ سورییه‌كانیش به‌ هه‌مان چه‌شن، به‌هۆی ئه‌و په‌یوه‌ندی‌و قوڵاییه‌ مێژووییه‌ی مام جه‌لالی به‌ خاكی شام‌و سوریاوه‌ ده‌به‌سته‌وه‌، هه‌میشه‌ له‌جێگه‌ی ئه‌وه‌ی وه‌ك میوانێكی خوێن شیرین خۆی وێنا بكات، ده‌بووه‌ خانه‌خوێیه‌كی به‌رپرس‌و به‌رده‌وامیش به‌دیدگا به‌نرخه‌كانی خۆی، به‌ تێفكرینه‌ به‌جێیه‌كانی خۆی ده‌یه‌ویست له‌ده‌ربازبوون له‌ مه‌ینه‌تییه‌كان ده‌ستی هاوكارییان بۆ درێژ بكات، ئه‌وه‌ چجای ئه‌و پێگه‌و ئه‌رزشه‌ گه‌وره‌یه‌ی مام جه‌لال له‌دڵی میسرییه‌كان‌و له‌سه‌رو هه‌مووشیانه‌وه‌ له‌دڵی كۆچكردوو عه‌بدولناسردا، كه‌ وایكردبوو تاڵه‌بانی ببێته‌ دۆست‌و هاوڕێ‌و برای هه‌موو رابه‌رانی شۆڕشی 23ی یۆلیۆی 1952ی میسرییه‌كان، ئه‌و روبه‌ڕه‌ به‌رین‌و فراوانه‌ی تێكۆشان كه‌ ته‌نها مام جه‌لال ده‌یتوانی تێی بگات‌و گوتارو سیاسه‌ت‌و ستراتیژه‌ مرۆییه‌كه‌ی خۆی له‌سه‌ر بینا بكات، ببووه‌ پایه‌و كۆڵه‌كه‌یه‌كی به‌هێزو به‌تین له‌ دژایه‌تی هه‌موو جۆره‌كانی داگیركاریی‌و چه‌وسانه‌وه‌و خه‌بات له‌پێناو به‌دیهێنانی دادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی‌و داهاتوویه‌كی باشتر بۆ هه‌موو نه‌ته‌وه‌كانی ئه‌و ناوچه‌یه‌.

مام جه‌لال به‌پێچه‌وانه‌ی زۆربه‌ی سه‌ركرده‌و رابه‌ره‌كانی تری ئه‌و ناوچه‌یه‌ قۆناغی لۆكاڵیبوون‌و ناوچه‌یی تێپه‌ڕكردبوو، ئه‌و چیتر له‌سیاق‌و جوگرافیایه‌كی بچوكدا نه‌ده‌ژیا، به‌ڵكو به‌هۆی سه‌نگینیی‌و ژیریی‌و لێهاتووییه‌وه‌ ببووه‌ كارێزمایه‌كی هه‌رێمیی، كۆماری ئیسلامی ئێران سه‌رباری بایه‌خه‌ سیاسی‌و جیۆپۆله‌تیكی‌و كاریگه‌رییه‌ هه‌رێمیی‌و جیهانییه‌كه‌ی، به‌ڵام هه‌میشه‌ به‌چاوی شكۆو رێزه‌وه‌ له‌مام جه‌لالی رابه‌ریان ده‌ڕوانی، هاوبه‌شییه‌كانی تاڵه‌بانی له‌گه‌ڵ كۆماری ئیسلامی له‌سه‌ر بنه‌ڕه‌تی زۆر پرسی گرنگی هاوبه‌ش بیناكرابوو، كه‌ كۆی ئه‌و هاوبه‌شیانه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئارامی‌و سه‌قامگیریی‌و به‌دیهێنانی ئاشتی راسته‌قینه‌دابوو، ئه‌و تێڕوانینه‌ سه‌نگین‌و دووربینییه‌ سیاسی‌و ستراتیژییه‌ی مام جه‌لال، بۆ ئێرانییه‌كان‌و ته‌واوی نه‌ته‌وه‌ دۆسته‌كانی ئه‌و ناوچه‌یه‌ جێگه‌ی ستایش‌و پێزانین بووه‌، ئه‌وه‌ش به‌رده‌وام له‌ دانیشتن‌و گفتوگۆكان به‌ ئاشكرا ره‌نگیداوه‌ته‌وه‌.

كوردستانی نوێ: به‌ڕێزتان به‌وه‌ ناسراون كه‌ دۆستایه‌تیه‌كی به‌تین ئێوه‌ی به‌ مام جه‌لالی رابه‌ره‌وه‌ گرێداوه‌، ئایا سروشتی ئه‌و په‌یوه‌ندی‌و دیدارانه‌ی ئێوه‌ له‌گه‌ڵ مام جه‌لال چۆن بووه‌؟

سه‌ڵاح ئه‌لزه‌واوی: دوو دیداری مام جه‌لالم هه‌رگیز له‌ بیرناچێته‌وه‌، به‌داخه‌وه‌ كه‌ هه‌ردوو دیده‌نیه‌كه‌ خه‌مناك بوو، هه‌ر خۆی هاوڕێیه‌تی‌و دانیشتن‌و دیدار له‌گه‌ڵ ئه‌و پیاوه‌ی كه‌ له‌ ترۆپكی راستگۆیی‌و وه‌فادارییه‌ شتێكه‌ شایان به‌ بیرچوونه‌وه‌ نییه‌، بۆ یه‌كه‌مین جار كه‌ له‌ تاران به‌دیداری گه‌یشتم، دۆخ‌و قه‌یران‌و ناكۆكییه‌كانی ناو عێراق به‌ته‌واوی بێده‌نگی كردبوو، به‌ڵام له‌ راستیدا بێده‌نگیه‌كه‌شی هه‌ر قسه‌ بوو، كه‌مدوییه‌كه‌شی هه‌ر هه‌ڵوێست بوو، مرۆڤ كاتێك له‌و زاته‌ راده‌ما تێده‌گه‌یشت ئه‌و جه‌سته‌ به‌نرخه‌ی مام جه‌لال داخۆ چۆن جێگه‌ی ئه‌و هه‌موو خه‌ون‌و خه‌یاڵ‌و خه‌مه‌ی ناوچه‌كه‌ ده‌بێته‌وه‌، ئه‌و مامی خه‌م‌و ته‌كبیری چاكه‌كاریی هه‌مووان بوو، جاری دووه‌م وا رێككه‌وت له‌گه‌ڵ باڵیۆزی فه‌له‌ستین له‌هه‌ولێر گفتوگۆ بكه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی له‌ شاری سلێمانی بچینه‌ خزمه‌ت مام جه‌لال، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ سه‌رباری ئه‌وه‌ی نه‌خۆشیش بوو، به‌ڵام له‌پێناو كورد‌و عێراقییه‌كان ئازاره‌كانی نه‌خۆشی ره‌چاونه‌كردو به‌ره‌و تاران به‌رێكه‌وتبوو، له‌و گه‌شته‌دا براو هاوڕێم نازم ده‌باغی له‌گه‌ڵدا بوو، كاتێك له‌وێ به‌دیده‌نی گه‌یشتم‌و گفتوگۆمان كرد، به‌تێروته‌سه‌لی له‌باره‌ی خاڵه‌ هاوبه‌شه‌ مێژووییه‌كانی نێوان گه‌لی كورد‌و فه‌له‌ستین قسه‌ی بۆ كردین، له‌راستیشدا له‌وێ زیاتر تێگه‌یشتم ئه‌و پیاوه‌ گه‌وره‌ی مێژووی مرۆڤایه‌تی چه‌نده‌ خه‌ون‌و پرۆژه‌ی ئازایانه‌ی له‌ یاده‌وه‌ری خۆیدا هه‌ڵگرتووه‌ له‌پێناو ئه‌و پرس‌و دۆزه‌ ره‌وایانه‌ی كه‌ له‌په‌روه‌رده‌ی سیاسی‌و كۆمه‌ڵایه‌تی‌و خێزانییه‌وه‌ بۆی بۆته‌ نه‌ریت، له‌راستیدا له‌و دیداره‌دا ئه‌وه‌ی مام جه‌لال به‌ زمان‌و چاوه‌كانی پێی ووتم، شتێك نییه‌ به‌ قه‌ڵه‌م‌و زمانی من گوزارشتی لێ بكرێت، وه‌ڵامه‌كانی ده‌رهه‌ق به‌ پرسیاره‌كانی من هێنده‌ قوڵ‌و دووربین بوون ته‌نانه‌ت تێگه‌یشتنیش لێی ئه‌سته‌م بوو، به‌ڵام له‌ راستیدا بۆیه‌كه‌مجار هه‌ستمكرد پێده‌چێت ئه‌وه‌ دوا دیدار بێت‌و لێك جیابوونه‌وه‌و دابڕانی هه‌میشه‌یی رووبدات، به‌داخیشه‌وه‌ هه‌ر وابوو، پاش ئه‌وه‌ ئیتر من به‌دیده‌نی ئه‌و برا‌و هاوڕێ گه‌وره‌یه‌ی خۆم شاد نه‌بوومه‌وه‌، له‌راستیشدا په‌یوه‌ندییه‌كانی مام جه‌لال له‌گه‌ڵ ئێمه‌مانان به‌ ئه‌ندازه‌یه‌كی به‌تین‌و برایانه‌ بوو، كه‌ ته‌نانه‌ت له‌دوا گه‌شتیدا بۆ ئێران، ئه‌وانه‌ی به‌و سه‌فه‌ره‌یان ده‌زانی به‌ په‌نجه‌كانی ده‌ست ده‌ژمێردران، كه‌چی له‌ناو ئه‌و ژماره‌ كه‌مه‌ی په‌نجه‌كانیش منی هه‌ر له‌یادبوو.

*له‌و دیدارانه‌دا چیت له‌ كه‌سایه‌تی مام جه‌لالی رابه‌ر به‌دیكرد؟
ساڵح ئه‌لزه‌واوی: له‌راستیدا مام جه‌لال خۆی به‌ته‌نها خوێندنگاو مه‌دره‌سه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆی جیهادو خۆڕاگریی‌و بیرتیژیی بوو، هه‌ر به‌ ته‌نها خۆی كۆلیژێكی سه‌ربه‌خۆی په‌یوه‌ندی دبلۆماسی‌و تێگه‌یشتن بوو له‌ په‌یوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، له‌سه‌رو هه‌موو ئه‌وانه‌شه‌وه‌ زانكۆیه‌كی ئاست به‌رزی حاڵیبوون بوو له‌ كۆی بزاوته‌ جیاجیاكانی رزگاری نیشتمانی له‌جیهاندا، هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌ ژیانیاندا شه‌ره‌فی ناسین‌و كارلێك‌و گفتوگۆیان له‌گه‌ڵ ئه‌و زاته‌ بۆ ره‌خساوه‌، به‌هۆی ره‌هه‌نده‌ مرۆیی‌و هاوسۆزییه‌ قوڵه‌كه‌ی‌و رۆشنبیرییه‌ به‌رینه‌كه‌ی بۆته‌ به‌شێك له‌ یاده‌وه‌ری‌و چۆته‌ قوڵایی دڵیانه‌وه‌، راستییه‌كه‌ی مام جه‌لال رابه‌رێكی بێ هاوتاو بیرمه‌ندێكی ناوازه‌و سه‌ركرده‌یه‌كی ده‌گمه‌ن بوو، كه‌ به‌خۆنه‌ویستیه‌كه‌ی، به‌ساده‌یی‌و له‌سه‌رخۆییه‌كه‌ی، نه‌ك هه‌ر كورد‌و دۆسته‌كانی، به‌ڵكو ناوچه‌كه‌شی له‌ده‌یان كاره‌سات‌و ده‌رده‌سه‌ریی پاراستووه‌.

*ئه‌گه‌ر رۆژگار بگه‌ڕێته‌وه‌، به‌دڵنیاییه‌وه‌ تامه‌زرۆی دیدارێكی تری مام جه‌لال ده‌كه‌یت؟، ئه‌گه‌ر بتبینبا چیت پێ ده‌ووت؟

به‌دڵنیاییه‌وه‌، ژیان ناگه‌ڕێته‌وه‌، به‌ڵام دڵنیام رووحی مام جه‌لالی برام هه‌ر له‌گه‌ڵمانه‌، بۆیه‌ ئێستا پێی ده‌ڵێم‌و بۆی ده‌نووسم «براو خۆشه‌ویستم مام جه‌لال، رێگه‌م بده‌ ئه‌وكاته‌ی به‌جه‌سته‌ لێم دووری بتدوێنم، به‌دڵنیاییه‌وه‌ ده‌زانم ئێستا جه‌سته‌ت له‌من دووره‌، به‌ڵام روحی پاك‌و بێگه‌ردت، ئه‌زموون‌و ئاكاری بڵندت، له‌هه‌موو كات زیاتر ماوه‌ته‌وه‌، ئاخۆ چۆن من تۆ له‌ بیربكه‌م، چۆن ئه‌و رۆژه‌م هه‌رگیز له‌بیرده‌چێته‌وه‌ له‌ماڵه‌كه‌ی خۆم، له‌به‌رچاوی ده‌یان باڵیۆزو نێرده‌ی دبلۆماسی، به‌ به‌رچاوی ئه‌و هه‌موو كه‌سانه‌ی كه‌ له‌ بینینت شاگه‌شگه‌ بوون، به‌ حیكمه‌ت‌و ئامۆژگارییه‌كانی خۆت رێی خه‌بات‌و تێكۆشانی ئێمه‌ت رۆشن ده‌كرده‌وه‌. چۆن بتوانم ئه‌و هه‌موو هه‌ڵوێست‌و خۆنه‌ویستیه‌ت له‌بیر بكه‌م، چۆن ئه‌و نامه‌ ئاڵتونیه‌ له‌ خه‌یاڵم ده‌چێته‌ ده‌ر، كه‌ به‌هاوڕێیه‌كی هاوبه‌شدا بۆ منت ره‌وانه‌كرد، ئه‌و نامه‌یه‌ی پاش ئه‌وه‌ی زانیبووت كه‌ له‌ به‌رپرسیاریه‌تی باڵیۆزی فه‌له‌ستین خانه‌نشین ده‌كرێم‌و ده‌گه‌ڕێمه‌وه‌ وڵاته‌كه‌ی خۆم، بیرمه‌ له‌نامه‌كه‌تدا نووسیبووت»به‌ سه‌ڵاح ئه‌لزه‌واوی برام بڵێن، ماڵه‌كه‌ی له‌ سلێمانی ئاماده‌یه‌، خۆ ئه‌گه‌ر به‌وێش رازی نه‌بوو، به‌دڵنیاییه‌وه‌ بێ سێ‌و دوو ماڵه‌كه‌ی خۆمی بۆ چۆڵ ده‌كه‌م»، هه‌روه‌ها من دڵسۆزی‌و خۆنه‌ویستی خوێندكاره‌كانیشی له‌بیرناكه‌م، وه‌ك چۆن پاشی ده‌ستبه‌كاربوونی د. به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح له‌كاتی سه‌ردانیكردنی كۆماری ئیسلامی ئێراندا، چۆن ده‌ستی ئامێزی پێداكردم‌و به‌خۆشه‌ویستییه‌كی زۆره‌وه‌، له‌ناو ئه‌و ئاپۆره‌ گه‌وره‌یه‌ی دبلۆماتكاران، به‌ منی ووت «سڵاو له‌ هاوڕێ‌و برا خۆشه‌ویسته‌كه‌ی مام جه‌لال».

چیرۆكی من له‌گه‌ڵ مام جه‌لال زۆره‌، یه‌كێكی تر له‌و چیرۆكانه‌ ئه‌وكاته‌یه‌ كه‌ مام جه‌لال وه‌ك سه‌رۆك كۆماری عیراق هه‌ڵبژێردرا، ره‌نگه‌ زۆر كه‌س پێیانوابووبێت چیتر ئێمه‌ مام جه‌لاله‌ شۆڕشگێره‌كه‌ی جاران نابینینه‌وه‌، چونكه‌ پله‌و پۆست‌و به‌رپرسیاریه‌تی ره‌نگه‌ بیگۆڕێ‌و نه‌توانین جارێكی تر به‌ حیكمه‌ت‌و دووربینییه‌كانی ئاشنا ببینه‌وه‌، كه‌چی به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌و چیرۆكانه‌وه‌، دوور له‌و تێڕوانینه‌ ساده‌و ساكاره‌ی خۆمانه‌وه‌، ئه‌وكاته‌ی تاڵه‌بانی برام، له‌ ترۆپكی ده‌سه‌ڵاتی عیراقیدا بوو، كه‌چی هه‌ر وه‌ك سه‌رده‌مانی ئۆپۆزسیۆن‌و شۆڕشگێریی له‌گه‌شت‌و سه‌ردانه‌كانی بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران هه‌رگیز ئێمه‌ی له‌بیر نه‌ده‌كردو به‌ لوتف‌و خۆشه‌ویستی خۆی هه‌موو جار به‌سه‌ریده‌كردینه‌وه‌‌و هه‌مووجارێكیش من ئه‌و شه‌ره‌فه‌م پێبڕاوه‌ له‌ شوێنی نیشته‌جێبوونی خۆی بچمه‌ خزمه‌تی‌و به‌ ئامۆژگارییه‌كانی خۆی به‌سه‌رمان بكاته‌وه‌، به‌داخه‌وه‌ به‌كۆچه‌كه‌ی جارێكی تر ئه‌و چانسه‌م نه‌ما، له‌ حیكمه‌ت‌و زانایی‌و دانایی ئه‌و به‌هره‌مه‌ند بم.

شتێكی گرنگ له‌دووربینی مام جه‌لال كه‌ نووسینه‌وه‌و گوزارشت لێكردنی ئاسان نییه‌، ئه‌و حیكمه‌ت‌و نێوه‌ندگیرییه‌ سه‌نگینه‌ بوو كه‌ هه‌میشه‌ پێی ده‌ناسرایه‌وه‌، كێ له‌بیری ده‌چێته‌وه‌، ئه‌وكاته‌ی وڵاته‌كه‌ی مام جه‌لال (عێراق) له‌گه‌ڵ وڵاتی دووه‌می تاڵه‌بانی (سوریا) له‌ناكۆكی‌و دڕدۆنگی‌و ململانێدابوون، به‌ڵام به‌ لێزانی‌و بیرتیژی‌و خۆنه‌ویستی ئه‌و زاته‌، له‌جێی ململانێ‌و ركابه‌ری خۆشه‌ویستی‌و ئارامی‌و ئاشتی جارێكی تر بۆ په‌یوه‌ندی هه‌ردوو وڵات گه‌ڕایه‌وه‌، راسته‌ عیراق‌و سووریا به‌درێژایی مێژوو وه‌ك دوو ده‌وڵه‌تی عه‌ره‌بی ناسراون، به‌ڵام بۆ ئێمه‌ی فه‌له‌ستینی شه‌ره‌فه‌ گه‌وره‌كه‌ له‌وه‌دایه‌، كه‌ پشتیوانی هه‌ردوو ده‌وڵه‌ت له‌ دۆسیه‌ی فه‌له‌ستین‌و مافه‌ ره‌واكانی پشكی سه‌ره‌كی‌و بنه‌ڕه‌تی بۆ ئێوه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، ئێوه‌ كوردێك بوون نه‌ك بۆ فه‌له‌ستین‌و عه‌ره‌ب‌و كورد، به‌ڵكو بۆ ته‌واوی مرۆڤایه‌تی ره‌مزو هێمای شكۆو گه‌وره‌یی‌و مه‌زنین.

هاوڕێم مام جه‌لال … ره‌حمه‌ت‌و میهره‌بانی خوای گه‌وره‌ت له‌سه‌ر جه‌سته‌و رۆح‌و ناوه‌كه‌ت برژێت، ئێمه‌ت هاندا سوپاسگوزاری خوا بین، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و جوگرافیایه‌ی جیهانی عه‌ره‌بی‌و ئیسلامی‌و هه‌موو پێكهاته‌كانی به‌ له‌دایكبوون‌و گه‌وره‌بوونی پیاوێكی مه‌زنی وه‌ك ئێوه‌ ئاشنا بین، كه‌ نه‌ك ته‌نها له‌پێناو به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی نه‌ته‌وه‌كه‌ی تێكۆشا، به‌ڵكو به‌هۆی مه‌زنیه‌كه‌یه‌وه‌، له‌پێناو كۆی مرۆڤ‌و به‌ها مرۆییه‌كان تێكۆشاو توانی له‌ناو ئه‌و جیهانه‌ پڕ كێشمه‌ كێش‌و سه‌رئێشه‌دا، له‌ناو ئه‌و دڵڕه‌قی‌و سته‌مكارییه‌دا، هه‌روه‌ك مێرخاسێك بمێنێته‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ی به‌رگری له‌ ئازادی‌و ئارامی‌و ئاسایش‌و مافه‌كانی مرۆڤ بكات.

چه‌ند ساڵێك دوای پرۆسه‌ی ئازادی عێراق له‌یه‌كێك له‌وتاره‌كانی سه‌رۆكی حكومه‌تی فه‌له‌ستینی به‌ هه‌ڵه‌ ناوی پێشمه‌رگه‌و تێكۆشه‌رانی كورد هات‌و ئه‌وه‌ش به‌ته‌واوی شه‌قامی كوردی‌و دۆست‌و هاوپه‌یمانه‌ كورده‌كانی توڕه‌كرد، ئه‌وكاته‌ به‌نوێنه‌رایه‌تی سه‌رۆكی حكومه‌تی فه‌له‌ستینی ئیسماعیل هه‌نیه‌ چوومه‌ خزمه‌تی مام جه‌لال‌و په‌یامی لێبووردن‌و رونكردنه‌وه‌ی خه‌ڵك‌و ده‌سه‌ڵاتی فه‌له‌ستینم به‌ مام جه‌لال گه‌یاند، كه‌ هه‌رگیز ئه‌و به‌كارهێنانه‌ ئامانجدار نه‌بووه‌و گه‌له‌كه‌مان به‌ چاوی رێزو خۆشه‌ویستییه‌وه‌ ته‌ماشای تێكۆشه‌رانی كوردو بزووتنه‌وه‌ نیشتمانیه‌كه‌یان ده‌كات، خۆشبه‌ختانه‌ مام جه‌لال به‌وپه‌ڕی لێبورده‌ییه‌وه‌ ئه‌و نامه‌یه‌ی وه‌رگرت‌و دڵنیایكردینه‌وه‌، كه‌ كورد‌و سه‌ركردایه‌تیه‌كه‌ی هه‌رگیز له‌به‌رامبه‌ر براكانیان دڵڕه‌ق نابن.

print

 189 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*