سەرەکی » زانست » ئامێرە سەردەمییانەكەی مرۆڤایەتی كە مۆبایلە بۆتە هۆی…

رەگەزی مێ زۆرترین باجی داوە!

ئامێرە سەردەمییانەكەی مرۆڤایەتی كە مۆبایلە بۆتە هۆی…

ئامێرە سەردەمییانەكەی مرۆڤایەتی كە مۆبایلە بۆتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی خێزانەكان

نووسینگەی كەركوك، هێمن ئەحمەد

هەمووان درك بەو راستیە دەكەن كەسەرجەم ئەو ئامێرانەی بۆخزمەتی مرۆڤایەتی دروستكراون دەبێت لەجێگای خۆیاندا بەكاربهێنرێت، بەڵام لەهەموو كۆمەڵگەیەكدا كەسانێك هەیە بەشێوازێكی ناشارستانی‌و نادروست ئەو ئامێرانە بەكاردەهێنن‌و لەئەنجامیشدا كارەسات بەدوای خۆیدا رادەكێشێت كە لەزۆر وڵات‌و شارو ناوچە‌وشارۆچكە‌وگوند كارەساتی گەوەرەی خولقاندووە.

پیش ئەوەی ئامێری مۆبایل وەك داهێنراوێكی سەردەم بێتە نێوكایەی ژیانی خەڵكەوە بۆ هەندێك كەس بۆتە مایەی نیگەرانی‌و كێشەو گرفتی خێزانەكان كەهەرگیز بەو شێوە زۆروو زەقە روویان نەدەدا، چونكە گەنجی ئەمڕۆ كەئاسانترین فاكتەر كەپەنای بۆ ببات‌و بیەوێ‌ لەگەڵا كچاندا بكەویتە قسەو غەریزەكانی خۆی پێدامركێنێتەوە مۆبایل‌و ئامێرەكانی دیكەیە وەكو ئینتەرنیت، بەڵام زیاتر بەهۆی مۆبایلەوە ئەو جۆرە گەنجانە دەتوانن ئافرەتانی پێ فریو بدەن‌و بەهۆی مۆبایلەوە شیرازی خێزانەكان هەڵوەشێنەوە.

توێژەێكی كۆمەڵایەتیش رایدەگەیەنێت؛ كۆمەڵگەی ئێمە كۆمەڵگەیەكی داخراوە، گەربێت ئامێرەكان‌و تەكنەلۆژیا بەشێوازێكی باش بەكارنەهێنرێت كارەساتی لێدەكەوێتەوە.

لەناكاو زەنگی مۆبایلەكەی لێدا
هاونیشتمانی ح .ع، تەمەن 32 ساڵ، سەبارەت بەخیانەتی هاوسەرەكەی بۆ كوردستانی نوێ دەلێت: ڕۆژێك لەكارەكەم گەڕامەوە بۆ ماڵەوە دوای پشودان لەچێشتخانەكە دانیشتبوم‌و چاوەڕی ئەوەم دەكرد كەهاوسەرەكەم خواردنم بۆ ئامادە بكات ئەوە بوو مۆبایلەكەی لەسەر مێزەكە دانابوو، لەناكاودا نامەیەكی لەژمارەیەكی نەناسراوەوە بۆ هات منیش نامەكەم كردەوەو بینیم نامەی عیشق‌و غەرامیاتەو منیش هیچ دەنگم نەكردو هیچم پێینەوت یەكسەر ژمارەكەم لەمۆبایلەكەی خۆم خەزنكردو دواتر پەیوەندیم بەو ژمارەیەوە كرد كەنامەی بۆ هاوسەرەكەم ناردبوو ئەو ژمارەیە پەیوەندی لەگەڵدابوو بۆیە گومان لا دروست بوو دواتر گەڕامەوە ماڵ‌و بەهاوسەرم وت: چەند رۆژیكە كچێك پەیوەندیم پێوەدەكات‌و دەڵێت: خۆشمی دەوێ‌ و نامەم بۆ دەنیرێ‌، یەكسەر توڕە بوو وتی: چۆن ئەوكارە قبووڵ دەكەیت؟و خیانەتم لێدەكەی؟ كردی بەدەنگە دەنگ، وتم ئەی باشە تۆ بۆ نامەی جۆراوجۆرت بۆ دێ‌ خیانەت دەكەیت‌و دواتر زۆرم لێدا ئەو رۆژە وتی: بەڵێ راستە من كوڕێكم خۆشدەوێ‌ ناوی ئاسۆیە پیش ئەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ تۆبكەم ئێستا ئەبێ‌ تەڵاقم بدەیت ئەوە بوو یەكسەر منیش بڕیاری جیابوونەوەمداو تەڵاقمدا.

خۆم بۆ بەخێوكردنی منداڵەكانم تەرخانكردووە
ج .ع، تەمەن 37 ساڵ، بۆمان دەگێڕێتەوە كەچۆن ژیانی هاوسەرگیری تێكچوو، بۆ كوردستانی نوێ دەڵێ: رۆژێك هاسەرەكەم چووە گەرماو خۆی بشوات لەپرێكدا مۆبایلەكەی زەنگی لێداو زەنگێكی جیاواز بوو منیش مۆبایلەكەم دەركردو پێموت ئەم مۆبایلە هی كێیە؟ ئەویش بێ هیچ دوو دڵییەك پێوتم: بێزەحمەت ئەو مۆبایلەم بدرێ هی (ل..)دراوسێمانەو لای من دایناوە.. بۆیە زور توڕە بووم‌و پێموت: جارێكی تر مۆبایلی كەس نەهێنی تاقەتی كێشەم نییە، رۆژێك بڕێك بارەم دا بەهاوسەرم تا هەڵیبگری دوای چەند رۆژێك داوای پارەكەم لێكردو ژماردم كەمی كردبوو منیش پێموت: بۆ ئەم پارەیە كەمیكردووە؟ خۆی توڕەكرد وتی: بۆ ناشمانكەی بەدز وتم: ناڵێم تۆ دزی، بەڵام بچۆ ئەو شوێنە باش بگەڕێ كەپارەكەت لێدانابوو دواتر ئەوە بوو خۆم بۆفیەكە گەڕام‌و نەیهیشت تاكەبوفیەكەی خۆی بگەڕیم بەزۆر كلیلەكەم لێساند بۆفیەكەم كردەوە بینیم هەمان مۆبایل لەناو بۆفیەكەبوو لەگەل ئەو بڕە پارەیەی كەدیار نەمابوو ئیتر پرسیارم لێكردو وتم ئەمە چیە؟ وتی: ئەوە مۆبایلی (ل…) دراوسێمانە، منیش وتم بۆم بانگ بكە بابزانم چۆن بێپرسی باوكی ئەمشتانەی لای تۆ داناوە زۆری هەوڵدا بانگی نەكەم، بەڵام من وازم لێنەهێنا ئەوە بوو بانگی كردو وتی: بەڵێ مۆبایلەكە هی منە منیش وتم: باشە با ئیوارە باوكت بێتەوە بزانم چون تۆ بەدزی باوكتەوە ئەم هەموو شتانە دەكەی یەكسەر ترساو وتی: توخوا بەباوكم مەڵێ من هەموو شتێكت بەڕاستی پێدەڵێم وتی: ئەم شتانە هیچی هی من نییەو هاوسەرەكەت وتی: تۆ بڵێ ئەو مۆبایلە هین منە با توشی كێشە نەبم، دواتر ئەوە بوو پێم ووت: تۆ بڕۆ ماڵی خۆتان ئێشم بەتۆ نەما یەكسەر بڕیاری جیابوونەوەمدا هاوسەرم ناردمەوە بۆ ماڵی باوكی.

باسی لەوەشكرد تەمەنی خۆم بۆ بەخێوكردنی سێ‌ منداڵەكەم تەرخان كردووەو سوێندم خواردوە هەتاكو لەژیاندا مابم ژن نەهێنم.

بەدەستی خۆم ماڵی خۆمم وێرانكرد
س. س تەمەن 39 ساڵەو بەهەناسەیەكی قوڵی هەڵكیشاو چاوەكانی پڕ بوون لەفرمیسك‌و بەسەرهاتەكەی خۆی بۆ كوردستانی نوێ گیرایەوە وتی: ماوەی چوار ساڵە ژیانی هاوسەرگیریم پێكهێناوەو خۆم بەدەستی خۆم ماڵی خۆمم وێرانكرد، سەرەتا ماڵمان لەهەولێر بوو باری ئابوریمان زۆرخراپ، دواتر خۆم هاوسەرم بڕیارماندا بگەڕێنەوە بۆ كەركوك بو ئەوەی ژیانێكی خۆش بەسەر ببین، بەڵام نەمزانی ژیانم لێتێكدەچێ‌ ئەوە بوو لەكەركوك خانویەكی بچووكمان بەكرێ گرت‌و دراوسێیەكمان هەبوو پێنج كوڕو یەك خۆشكیان هەبوو، رۆژێك هاوسەرم وتی: حەزم لەمۆبایلەو منیش دڵم نەهات دڵی بشكێنم و جوانترین مۆبایلم بۆ كرێ‌و وتم: ژمارەكەت بەكەس مەدە ئەویش وتی: خەمت نەبێ‌ نایدەمە كەس ئەوە، بوو رۆژێك ئەو كچەی دراوسێمان بە هاوسەرم دەڵێت: مۆبایلەكەتم بدەرێ‌ تەلەفۆنێك بۆ براكەم دەكەم ئەویش لەڕودا دەمێنێ‌ مۆبایلەكەی دەداتێ‌ برای ئەو كچە ژمارەكەی هاوسەرم لای خۆی خەزن دەكات رۆژانە پەیوەندی پێوەدەكات‌و نامەی بۆ دەنێرێت، بەڵام هاوسەرم لەترسان هیچ بەمن ناڵێت رۆژێك لەماڵەوە بووم مۆبایلەكەی زەنگی لێدا دڵم داخورپاو وتم: ئەمە چییە ئەی من پێتم نەوت ژمارەكەت مەدە بەكەس؟ وتی: چێت پێبڵێم ئەو كچەی دراوسێمان هات داوای مۆبایلەكەی لێمكرد منیش لەڕودامام لەو رۆژەوە ئەم ژمارەیە بێزاریكردووم، بەڵام من زۆر بێبڕوا بووم باوەڕم پێنەكرد زۆرم قسە پێوت ئەو شەوە زۆرم لێدا، بەڵام هەر ئەگریاو ئەیوت باوەڕم پێبكە هیچم لەگەڵ ئەو كوڕە نییە من هەر باوڕم پێنەكرد، بۆ بەیانی بۆ سەر كارەكەم خۆم رۆشتم كاتی نیوەڕۆ بوو هاوڕێیەكی خۆم هات وەك قەڵەرەش هەواڵی هاوسەری بۆم هێنا كەخۆی سوتاندووە كاتێك گەڕامەوە بۆ ماڵەوە بینیم هاوسەرم پارچە خەڵوزێكە لەحەمامەكە كەوتوە زۆر پەشیمان بومەوە، بەڵام پەشیمانی دادی نادا، بۆیە بڕیارم داوە هەتابمێنم لەدوای ئەو ژن ناهێنمەوە.

ژیرانە مامەڵە بكەین
لەوبارەیەوە تیشك حەمید توێژەری كۆمەڵایەتی سەبارەت بەزیانەكانی ئامێری مۆبایل‌و بەكارهێنانی تۆرە كۆمەڵایەتیەكان بەكوردستانی نوێ-ی راگەیاند: كۆمەڵگای داخراو خۆی لەخۆیدا هەموو داب‌و نەریتێكی بە بەهاو پرنسییەكانی داخراوەو لەئاستێكی دیاریكراودایە، جا ئامێرێكی وەك مۆبایلیش كەهاوكێشەی بەیەك گەیاندنی پەیوەندییەكانە، گەر هاتوو بەخراپی بەكاربهێنرێت ئەوەنەی تر لەكۆمەڵگایەكی داخراوەوە دەبێتە كۆمەڵگایەكی وێرانكاری، بۆیە دەبێ هەموو چین‌و توێژەكان بەبێ جیاوازی زۆر ژیرانە مامەڵە لەگەڵ تۆرە كۆمەڵایەتیەكان بكەن، بەڵام ئافرەت بەگوێرەی ئەوەی سادەو ساوێلكەترەو كارەساتەكانی دوای ئەوە نابینێت‌و بەرچاوروونی كەمترەو بڕوابوونی زیاترە دەبێتە نێجیری ئەو ئامێرە، چونكە چەندها خێزان هەڵوەشێنراوەتەوەو چەندین قوربانی دڵتەزێنیشی لێكەوتووتەوە، بۆیە دەبێت ورد بینتربین.

سانسۆر نییە لەسەر تۆرە كۆمەڵایەتیەكان
باسی لەوەشكرد قوربانیانی تۆرە كۆمەڵایەتیەكان هەموو چین‌و توێژەكانی بەبێ جیاواز دەگرێتەوە، بەڵام دەبێت ئێمە بەسوودو زیانی ئەو ئامێرانە بزانین‌و كەسێكی رۆشنبیربین، واتا هەستكردن بەهەموو ئاكارێكی رەوشتی‌و كۆمەڵایەتی، هەركاتێ بەهەستیاریەوە مامەڵەتكرد ئەوە تۆ رۆشنبیرتر شتەكان دەبینێت، بەڵام ئافرەتانی رۆشنبیرو نا رۆشنبیر زۆربەی جار تووشی گرفتەكان دەبن‌و بڕوا ناكەم هیچ سانسۆرێك هەبێ لەسەر تۆرە كۆمەڵایەتیەكان كە وا لەكەسەكان بكات بەشێوەیەكی ئیجابی بەكاری بێنن بۆیە كەسەكان خۆیان دەتوانن ببنە چاودێری خۆیان.
راشیگەیاند حكومەت ناتوانێت رێگری لەخراب بەكارهێنانی بكات، چونكە جیهانی تۆرە كۆمەڵاتیەكانی هێندە فراوانە هەموو رێگاكانی بڕیوە تا ئەو ئاستەی لەكۆنترۆڵ دەرچووە، بۆیە دەبێت حكومەت هەوڵ بۆ كردنەوەی خولی رۆشنبیری‌و گەشەپێدانی مرۆیی‌و كۆمەڵایەتی‌و هۆشیاركردنەوەی خەڵك بدات، هەروەها دەتوانێت زیانەكانی كەمتر بكاتەوە بۆئەوەی كۆمەڵگایەكی تەندروست‌و كەشێكی لەبار ببەخشێت.

 

print

 155 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*