سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » ره‌هه‌نده‌كانی‌ تری‌ غوربه‌ت،له‌ تێكستێكی‌ شیعریی كه‌ساندا

ره‌هه‌نده‌كانی‌ تری‌ غوربه‌ت،له‌ تێكستێكی‌ شیعریی كه‌ساندا

شیروان حسێن خۆشناو

هەمیشە ئەو تێکستانەی‌ لە غوربەتدا لە دایک دەبن هەست و سۆز تێیاندا زاڵترە، بەڵام ئەوەی‌ باوە، سنوری‌ غوربەت هەمیشە ئەو دیو سنوورەکان و تاراوگە بووە. بۆیە هەمیشە بۆ دیاریکردنی‌ غوربەت بەدوای‌ تێکستەکانی‌ تاراوگەدا گەڕاوین. بەڵام ئەمە مەرج نییە، چونکە زۆرجار دەشێت لە نزیکترین چەقی‌ بونەوە، غەریب بین و ئەو خاڵەی‌ کە تێدا دەژین، یان لە زادگەو شوێنی‌ بونمانەوە غەریب بین. ئەوەی‌ لە تێکستە ئەدەبییەکاندا هەر لە نالی‌ و حاجی‌ قادری‌ کۆیی‌ و مەولانا خالیدی‌ نەقشەبەندییەوە تا شاعیرانی‌ نوێی‌ وەک ڕەفیق سابیرو پەشێو و هەندێ حاڵەتی‌ تایبەتی‌ شێرکۆ بێکەس، دوری‌ لە نیشتیمان و غوربەت بۆتە هۆی‌ ئەفراندنی‌ تێکستی‌ باڵا، ڕەنگە نامەکەی‌ نالی‌، باڵاترین نمونە بێت بۆ ئەم ئەفراندنە. هەربۆیەش بۆتە هەوێنی‌ زۆر تێکست و نامەی‌ شیعری‌ بەدوای‌ خۆیدا. ئەم تێکستانە هەستی‌ خۆشەویستی‌ هێجگار بەرزیان بۆ شوێنە دور و دەست پێڕانەگەیشتوەکە تێدا بەدی‌ دەکرێت. ئەمە ڕەهەندێکی‌ دیارو بەرجەستەیە لە ئەدەبیاتی‌ هەمو میللەتان و لەناویشیدا ئەدەبی‌ کوردی‌.

ئێمە لەم وتارەماندا، دەمانەوێت، ڕەهەندەکەی‌ تری‌ غوربەت کە دەکرێت پێی‌ بڵێن غوربەتی‌ نزیک یان غوربەتی‌ ناوەوە، لە تێکستێکی‌ (کەسان)دا، بخەینەڕوو، تێکستەکە بەناوی‌ (نامەیەکی‌ غوربەتی‌ دیکەی‌ نالی‌) لە (٣٠/١٢/٢٠٠٤) لە پاشکۆی‌ ئەدەب و هونەر ژمارە (٤١٦) بڵاوکردوەتەوە.

تێکستەکە هەمان شێوەی‌ نامەکەی‌ نالی‌ بۆ سالم، لە کەسانەوە بۆ جەمال غەمبار لە ئوستورالیا نێردراوە، و هەروەکو نالیش بە فۆرمی‌ زمانی‌ بانگکردن دەست پێدەکا:

ئەی‌ حەسرەتی‌ چاو
ئەی‌ غوربەتی‌ دڵی‌ غەریبی‌

وا دیارە بانگکراوەکان (حەسرەتی‌ چاو) و (غوربەتی‌ دڵی‌ غەریبی)ن، دیارە ڕوی‌ شاعیر لە هەندێ کەرەستەی‌ هەستی‌ و نابەرجەستەیە، کە دەشێ لەڕێگەیانەوە درک بە پەنهان و نادیارەکان ببرێت. لەوانە، حەسرەتی‌ چاو هەمیشە وێڵە بەدوای‌ لەدەستچوەکان، دڵیش دەتوانێت یادی‌ ئەوشتانە بکاتەوە. با هەرچەندە بونێکی‌ فیزیکیشیان نەبێت.

لە غوربەتدا خەیاڵ ڕۆڵی‌ سەرەکی‌ دەبینێت، لە کێشانی‌ یان وردتر بڵێین لە فلاشباک کردنی‌ هەمو ئەو وێنە بینراوانەی‌ کە پێشتر بینراون و ئێستا بینینیان ئەستەم و مەحاڵ بوە. بەڵام لای‌ شاعیر ئەم غوربەت و غەریبییە خەیاڵیشی‌ پەک خستووە، دەڵێت:

لەتوانایدا نییە
مەلی‌ خەیاڵم بفڕێ
بێ قۆناغ و باڵی نەپسێ
بۆ جارێ بێتە حزوری‌ یادت.

سنوربەزێنی‌ یەکێکە لە سیماکانی‌ خەیاڵ، کە هەمیشە مرۆڤ دەتوانێت تا ئەو دیو سنورە پەنهان و شاراوەکانیش پێی‌ بڕوات، بەڵام غەریبی‌ و غوربەت ئەم توانایەی‌ خەیاڵیش لەکاردەخەن. سیمایەکی‌ تری‌ خەیاڵ نەسکی‌ و باریکییەتی‌ وەک نالی‌ دەڵێت:

زارم وەکو هیلال و نەحیفم وەکو خەیاڵ
ئایا دەکەومە زارو بەدڵدا دەکەم خوتور

بۆیە مەلی‌ خەیاڵی‌ شاعیریش لە توانایدا نییە و زو باڵی‌ دەپچڕی‌ و ناگاتە شوێنی‌ مەبەست.

یەکێک لەو سیمایانەی‌ کە غەوربەت دور لە غوربەتی‌ نزیک و ناوەکی‌ جیادەکاتەوە، ڕەشبینییە، هەمیشە شارعیرانی‌ تاراوگە ئەگەر تێکستەکانیان تژی‌ بێتلە غوربەت و غەریبی‌ وەلێ هەمیشە گەشبینی‌ و کڵاوڕۆژنەی‌ ئاسۆکانیان ڕونە. بەڵام ئەوانەی‌ لە ناو نیشتیماندا غەریب دەبن، دەگەنە پلەیەکی‌ باڵای‌ رەشبینی‌، دوای‌ ئەوەی‌ شاعیر خەیاڵیش چارەی‌ دەری‌ غەریبی‌ و غوربەتی‌ ناکات، دەکەوێتە دۆخی‌ ڕەشبینی‌ و کۆمەڵێک پرسیاری‌ بێ وەڵام دەکات، کە ئەمانە نیشانەی‌ نائومێدی‌ شکنەبردنی‌ ئاسۆیەکی‌ ڕونە، دەڵێت:

ئەدی‌ من چی‌ لەو هەمو
شەوە مەستانەی‌ جارانم بکەم
چۆن چۆنی‌ وەڵامی‌
ئەو هەمو عیشق و
جێ ماچی‌ ئەوینانە بدەمەوە
کە قەرزاری‌ شعریانم
ئەدی‌ من چی‌ لە غوربەتێک بکەم
کە نیشتمانەکەی‌ غەریبە بە دڵی‌ جیهان.

ئەم غوربەتە تێکەڵ بە هەستێکی‌ نیشتیمانی‌ و غەریبی‌ نیشتیمان خۆی‌ کراوە، نەک تەنها شاعیر خۆی‌ بەڵکو نیشتیمانەکەشی‌ غەریبە، بە جیهان. ئەمەش بێ شوناسی‌ نیشتیمانی‌ شاعیر لەناو دونیادا وێنا دەکات.

بۆیە دەکرێت بڵێن لە نیشتیمانی‌ غەریبدا، هاونیشنیمانیان هەر لە غوربەتدا دەبن. ئەمەش ڕەهەندێکی‌ ڕاستەقینە و حەقیقی‌ هەیە، بەڵام شاعیر هاتوە ئەم وێنەیەی‌ بەشێوەی‌ بەخودکردنی‌ نیشتیمان پیشان داوە.

لە تێکستەکەدا، زیاتر لە بیست جار وشەکانی‌ (غوربەت و غەریب و غەمبار) بەکارهاتون، کە سیما واتاییەکانی‌ هەریەک لەو وشانە هەستی‌ غەریبی‌ و غوربەت پیشان دەدەن. سەرەڕای‌ ئەوەش دەشێ وشەی‌ (غەمبار) وەک ئاماژەدان بە ناوی‌ (جەمال غەمبار) بێت، کە تێکستەکە وەک نامەیەکی‌ شیعری‌ ئاڕاستەی‌ ئەو کراوە، کە لەم سیمایەشدا، واتە نامەی‌ شیعری‌، کەوتوەتە ژێر کاریگەری‌ نالییەوە.

ئاوێتەکردنی‌ سروشت، یەکێکی‌ ترە لە سیما دیارەکانی‌ ئەم تێکستە، بەڵام لای‌ شاعیر دیسان سروشتیش بە وێنە خەمهێن و غەریب و غەمبارەکانەوە دێتە بەرچاو کە لە کۆتاییدا، دەبێتە سیمایەکی‌ رەشبینی‌ و نائومێدبونی‌ شاعیر، وەک لەم کۆپلانەدا دەیبینین:

لەدڵی‌ سستی‌ گەڵا هەڵوەریوەکانی‌
چنارەکانی‌ سەرچنارەوە
حاڵی‌ دڵە غەمبارەکەت دەخوێنمەوە

شاعیر بەهەمان شێوەی‌ نالی‌ دێتە سەر پیشاندانی‌ وێنەی‌ هەندێک لە شوێنە تایبەتەکانی‌ سلێمانی‌، کە جێگەی‌ سەرنج و تێڕامانی‌ زۆرینەی‌ خەڵکی‌ شار بون لەوانە (سەرچنار و دارەکانی‌) لەناویشیاندا، گەڵاوەریوەکانی‌ کە لەوانەیە گەلای‌ وەریو سیمایەکی‌ خەمباری‌ و هەستێکی‌ ناخۆش پیشان بدات، بەڵام شاعیر ئەرکێکی‌ جیاواز بەو گەڵایانە دەسپێرێت، وەک ئاوێنە نمایەک بۆ خوێندنەوەی‌ دڵی‌ هاوڕێکەی‌ بەکاریان دەهێنێت. لە هەمان کاتدا ئەمە ئاماژەیەکە بەوەی‌ کە هاوڕێکەی‌ دڵی‌ لەو شارە بەجێماوە و تەنها جەستەکەی‌ لە تاراوگەیە.

یەکێکی‌ ترە لەو شوێنە دیارو بەرچاوانەی‌ سلێمانی‌ کە وەک ڕەمزێک لە شعیری‌ کۆن و نوێدا ئاماژەی‌ پێکراوە، لای‌ شاعیریش بە وێنەیەکی‌ هونەری‌ زۆر باڵا ئاماژەی‌ بۆ کراوە، بەتایبەت کاتێک گۆیژە وەک مەمکی‌ نیشتیمان پیشاندەدرێت، سەرچاوەی‌ شیری‌ عیشق و خۆشەویستی‌ نیشتیمانە، کە ئەمەش تێکەڵکردنی‌ وێنەی‌ سروشت بە وێنەی‌ ئافرەت و وێنەی‌ کۆمەڵایەتییە، بەتایبەت لەو ڕوانگەیەوە کە باری‌ کۆمەڵایەتی‌ کوردیدا، دایکان هەمیشە کە خۆشەویستی‌ بۆ ڕۆڵەیەکیان دەردەبڕن دەڵێن (شیری‌ مەمکەکانمت پێ حەڵاڵ بێت.) وەک دەڵێت:

لە گۆی‌ مەمکی‌ گۆیژەوە
شیری‌ عیشقی‌ نیشتمانت
پێ حەڵاڵ دەکەمەوە

ئەم کۆپلەیە ئاوێتەکردنی‌ جەمسەرەکانی‌ سروشت و خۆشەویستی‌ و ئافرەت خویادکەت. ئەم ئاوێتەکردنە لە نامەکەی‌ نالیشدا، بەهەمان شێوە هەست پێدەکرێت، بەتایبەت خۆشەویستی‌ نیشتیمان و کێشانی‌ وێنەی‌ سروشت عیشقی‌ یار، وەک لە دوماهیک بەیتدا، نالی دەڵێت:

حاڵی‌ بکە بەخوفیا کە ئەی‌ یاری‌ سەنگ دڵ
(نالی‌) لە شەوقی‌ تۆدا دەنێرێت سەلامی‌ دور

پەیوەندی‌ نێوان شیعر و نەمری‌ یەکێکە لەو مژارانەی‌ کە لە تیۆری‌ ئەدەبیدا، هەمیشە جێگەی‌ هەڵوەستەیە. چونکە ئەو پەیامەی‌ شیعر هەڵیدەگرێت بێشک درێژترو سنوربڕترە بۆیە ئەگەر بمانەوێت تێڕوانین و بیروبۆچونەکانمان سنورببەزێنن و بەنەمریش بمێننەوە گەرەکە قاڵبی‌ شیعری‌ بکەینە، هۆکار بۆ ئەم پەیامە، هەربۆیەش شاعیر درکی‌ بەمە کردوە، دەڵێت:

بۆ ڕۆحی‌ نەمری‌ شیعر
بە فرمێسکی‌ دیدەم
ئەم نامەیەت
بۆ دەهۆنمەوە

(فرمێسکی‌ دیدە) لای‌ زۆرێک لە شاعیران کراوەتە کەرەستەی‌ نوسینەوەی‌ بەتایبەت بۆ ئەو نامانەی‌ کە لە غوربەتەوە بۆ نیشتیمان یان بە پێچەوانەوە دەنوسرێن و ئەو نامانە لێوان لێون لە خۆشەویستی‌ بگرە دەگەنە پلەی‌ عیشق.

بەهێزترین نامۆبون و غوربەت ئەوەیە لەنێو دەوروبەر و کەرەستە دیارو خۆشەویستەکان نامۆ و غەریب بیت، لەوەش بەهێزتر ئەوەیە لەناو نیشتیمان غەریب بیت، ئەمەش دەگاتە ئەوپەڕی‌ پلەی‌ بێ هیوای‌ و ڕەشبینی‌. شاعیر غوربەتی‌ خۆی‌ و هاوڕێکەی‌ بەراورد دەکات، هاوڕێکەی‌ لە سەرابەوە غەریبە، بەڵام خۆی‌ لەناو جوانییەکانی‌ نیشتیمانەوە غەریبە، واتە ئەو دەمەی‌ توشی‌ نامۆبون دەبیت، جوانییەکانی‌ دەوروبەر ناتوانن بە باندۆربن لەسەر ناخ و دەرون و لەم ڕوەوە شاعیر دەڵێت:

تۆ لە شەکەتی‌ سەرابی‌ هەورەوە
غەریبی‌ بەدڵی‌ نیشتیمان
من لە مێرگوزاری‌ نیشتیمانەوە
غەریبم بە چاوە عاشقەکانی‌ نێرگز

ئەوپەڕی‌ پلەی‌ غەریبی‌ بریتییە لە غەریببون لەناو نیشتیمانا، یان نامۆبون بە نیشتیمان، کە ئەمە ئەنجامی‌ ئەوپەڕی‌ بێ هیواییە و نائومێدبونە لە نیشتیمان، کە لەدوای‌ ئەم دەقە (شێرکۆ بێکەس) ئەم مژارەی‌ لە دەقی‌ (ئێستا کچێک نیشتیمانمە) گەیاندە دوند.

لە کۆپلەیەکی‌ تردا، کە بەهەمان شێوە ڕوی‌ لە هاوڕێ شاعیرەکەتی‌، بەراوردی‌ غەریبی‌ خۆی‌ و هاوڕێکەی‌ دەکات و دەڵێ:

تۆ لە غوربەتی‌
مەنفاکانی‌ عەدەمەوە
سیروانێ فرمێسکت
کردە عیشقی‌ سەرابی‌ بیابان
من لە سینەی‌ دایکی‌ نیشتیمانەوە
غەریبم
لەبەندەری‌ یەک وشەی‌ خۆشەویستی‌

بەم پێیە عیشقی‌ هاوڕێکەی‌ عیشقێکی‌ نەبوە، ئەو هەمو فرمێسکانەی‌ کە بەقەد سیروانن، هەمویان بونە سەرابی‌ بیابان، لێرەشەوە عیشقی‌ نیشتیمان دەبێت بەسەراب و ون دەبێت، کە ئەمەش دیسان ڕەشبینی‌ و نائومێدییە لە نیشتیمان. دوری‌ و غوربەتی‌ هاوڕێکەی‌ و خۆشەویستییەکەی‌ دەبێت بەسەراب و ون دەبێت، بەڵام خۆیشی‌ کە لەسەر سینەی‌ دایکی‌ نیشتیمانە، هێشتا هەر غەریبە. لەمێژە ئەم لێکچواندنە هەیە کە دەڵێن نیشتیمان دایکە، مرۆڤ هەمیشە لەناو باوەشی‌ دایکە هەست بەئارامی‌ دەکات، بەڵام دایکە نیشتیمانی‌ شاعیر ناتوانێت ئەو ئارامی‌ و ئۆغژەنییە بە ڕۆڵەکەی‌ ببەخشێت، کە ئەمە تەوەلابونە لەم دایکە.

ئاماژەیەکی‌ تر، بۆ نالی‌ و ئاوێتەبونی‌ عیشقی‌ مەجازی‌ و عیشقی‌ حەقیقی‌ لە (حەبیبە)دا، بۆتە سیمبول و شاعیر ئاماژەیەکی‌ تێلنیشانی‌ بۆ دەکات، کە وەک میراتێکی‌ عاشقانە ماوەتەوە و دەبێتەوە هەوێنی‌ لەدایکبونی‌ چەندین دەقی‌ دیکە، لەم ڕوەوە دەڵێت:

دیارە عیشقی‌ (حەبیبە)
بە حەرام کراوی‌ ماوەتەوەو
بەخوێنی‌ جەستەی‌ میراتی‌ شیعرما ڕۆدەچێ

ئەمە یەکێکە لە سیماکانی‌ دەقاوێزان بونی‌ شعیری‌ کەسان بە نالی‌. ئەم ڕەمزە (حەبیبە) بەتایبەت لە شیعری‌ نوێی‌ کوردیدا ڕەنگڤەدانەکا بەرچاڤ یا هەی.
دوای‌ ئەمە شاعیر دێتە سەر دڵدانەوەی‌ هاوڕێکەی‌ و هەتا کۆتی‌ نیشتیمان بەهێز بێت دڵی‌ شاعیریش قاڵتردەبێت لەناو ئازاو نەهامەتییەکان. و یادێک لە ڕابردوش دەکاتەوە بەوەی‌ کە هەر ئەوان بون لەسەردەمە تاریکەکانیشدا، کە مەبەست لەسەردەمانی‌ پێش ڕاپەڕینە، لەناو هەراو زەنای‌ زوڵم و ستەمی‌ بەعسیش شیعری‌ ناسیکیان دەنوسی‌، ئەم گەڕانەوە بۆ سەردەمەکانی‌ بۆری‌ لای‌ نالیش بەدی‌ دەکرێت، وێنەیەکی‌ کۆنی‌ پێش کۆچ و چونە تاراوگەی‌ پیشان دەدات، کە ئەم وێنەیە لای‌ کەسانیش دەبینرێت، هەرچەندە لێرەدا هاوڕێ شاعیرەکەشی‌ دەکاتە هاوپشک و جۆرێکیش لە شانازی‌ بەخۆوەکردنی‌ تێدا ڕەنگدەداتەوە. وەکو هاتووە:

وەلێ هاوڕێم
دڵت لەخۆ دانەمێنێ
چەند کۆتی‌ نیشتیمان زیاتر بتوێتەوە
دڵی شاعیر
مەگەر هەر خۆی‌ پێ بزانێ!
چۆن قاڵتر دەبێ لە زامی‌ ئەشک و ئازار
دەنا هەر ئەو دڵە پڕ ئەوینە نەبوو
بەستەڵەکی‌ دڵە ژەنگاوییەکانی‌
زاڵمی‌ بە شیعری‌ ناسک دەتاسان

لێرەدا وێنەیەکی‌ ڕۆمانتیکیانە خۆی‌ دەنوێنێ، ئەویش خەم و ئازارە، دڵی‌ شاعیرانی‌ ڕۆمانتیکی‌ هەمیشە پڕە لە ئازارو خەم، تەنانەت لەناو وێنە جوانەکانی‌ سروشتیشەوە وێنە خەمهێنەکان دەبینن.
لێرەوە شاعیر دەکەوێتە دوالیزمەیەکەوە، کە دوای‌ ئەوەی‌ غەریب و نامۆیە بە نیشتیمان و لە غوربەتی‌ ناو نیشتیمانا نوقم دەبێت، دەڵێت:

ئێستا شار خۆشە
نیشتیمان شادو جوان

شادی‌ و جوانی‌ و خۆشی‌، دەبێت هەمیشە ببنە مایەی‌ گەشبینی‌، نەوەک غوربەت و نامۆیی‌، هەر ئەمەشە شاعیر دەخاتە بارێکی‌ دەرونی‌ دوالیزمی‌، بە پێی‌ ڕەخنەی‌ دەرونشیکاری‌ شاعیر لە نێوان دو جەمسەری‌ دژیەک دەوەستێتەوە. دوای‌ ئەمە شاعیر دێتە سەر پەیکی‌ نامەبەر، کە هەڵبەت ڕوی‌ لە ئاسمانە، واتە لەسەر زەوی‌ بۆ ئەم نامەبەرە ناگەڕێت بەڵکو لە ئاسمان، وەک ئەوەی‌ کە نالی‌ ئەم ئەرکە دەسپێرێت بە (با) ئەرکەکەی‌ بۆ بەجێ دێنێ، بەڵام لای‌ کەسان نە ئەستێرە و نە(با) ناتوانن ببن بە پەیکی‌ نامەبەر.

شەوانە وێڵم بە ئاسمانی‌ خەیاڵا
شەکەتم بەدوی‌
ئەدرەسی‌ چاوە غەمبارەکانی‌ تۆدا
ئەفسوس لەو هەسارە بەرینەدا
لەو جیهانە فراوانەدا
نییە ئستێرەیەک
هەواڵی‌ شەوقی‌ فرمێسکی‌
چاوە بە حەسرەتەکانی‌ منت
بۆ بهێنێ…
ئەستێرەیەک نییە
نهێنی‌ غوربەتی‌ دڵە غەمبارەکەی‌ تۆم
پێ ببەخشێ

هەڵبژاردنی‌ ئەستێرە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، کە هەمیشە تیشکدەرەوەی‌ ڕوناکی‌ دەبێت و هاوبەشە لە نێوان مەودا دورەکاندا، بۆیە زۆرێک لە شاعیران پەنایان بۆ مانگ و ئەستێرە بردوە، تاکو بکارن، پەیام و ڕازی‌ خۆیان پێدا بنێرن بۆ مەعشوقەکەیان، دروشانەوەیان و شوعلەیان لەشەودا جگە لەجوانی‌ بوەتە جێگەی‌ ڕاز و نیازان. وەلێ شاعیر ئەمەش دادی‌ نادات، بۆیە لە فەزای‌ فراوانی‌ گەردونەوە دەگەڕێتەوە ناو ناخی‌ خۆی‌ و ئەم ئەرکە بەدڵ دەسپێرێت، واتە پەیوەندییەکە دەکات بە پەیوەندی‌ لەدڵەوە بۆ دڵ و پەیامەکە لەڕێگەی‌ ئەم کەناڵەوە ئاڵوگۆڕ دەکەن. وەک دەڵێت:

کەچی‌ ترپەی‌ دڵم
لێدانی‌ ترپەی‌ دڵم تۆم
لەشعیرێکی‌ دوا نیوەشەودا بە ماندویی‌
بۆ دێنێ
ئەوسا بەدەم
یادەکانی‌ جارانەوە خەوم لێ دەکەوێ و
دێم بۆ لات….!

ئەم نامە شیعرییە لەگەڵ نامە شیعرییەکەی‌ نالیدا، کۆمەڵێک لێکچون و جیاوازی‌ هەیە، بەگشتی‌ شاعیر زۆر سودی‌ لە نامەکەی‌ نالی‌ وەرگرتوە، لە کۆمەڵێک جێگەدا ئەو ئاماژانە دەبینین، و هەست بەدەقاوێزانی‌ دەکەین.

لێکچون لە نێوان کارەکتەرەکانی‌ هەردو دەقەکەدا، هەیە، بەوەی‌ کە ئاڕاستەکراوی‌ نامەکە هەردوکیان شاعیر و هاوڕێن، نامەکەی‌ نالی‌ لە غوربەتەوە بۆ نیشتیمان نێردراوە، بەڵام ئەم نامەیە لە نیشتیمانەوە بۆ تاراوگە نێردراوە، بەڵام هەردوکیان بەدوای‌ خەمی‌ نیشتیمان و خۆشەویستییەکەوە نێردراون. جیاوازییەکی‌ تر ئەوەیە نالی‌ بەڕاستەقینە لە غەریبی دایەو ئەزمونی‌ غوربەت دەکات، بەڵام کەسان لەناو نیشتیمانەوە غوربەت ئەزمون دەکات، کەواتە غەریببون پەیوەست نییە، بەشوێنەوە و دەچێتە ناو ناشوێنەوە.

بێشک جیاوازییەکی‌ تری‌ ئەم دو تێکستە قاڵبە شیعرییەکەیەتی‌، ڕەنگە ئەمەش پەیوەست بێت بە کاتی‌ لەدایکبونی‌ تێکستەکانەوە، سەردەمی‌ لەدایکبونی‌ نامەکەی‌ نالی‌ ئەدەبیاتی‌ کلاسیک لە دوندی‌ گەشانەوەی‌ خۆیدا بوە، بۆیە قاڵبەکەش قاڵبی‌ شیعری‌ کلاسیکە، کە بە کێشی‌ عەروزی‌ و سەروای‌ یەکگرتو نوسراوە. بەڵام تێکستەکەی‌ کەسان کە نزیک بە سەدەو نیوێک دوای‌ نالی‌ نوسراوە، بە قاڵبی‌ شیعری‌ ئازاد نوسراوە. کە ئەمڕۆ شێوازی‌ هەرە باوی‌ شیعرە.

ئەگەر لە ڕوانگەی‌ زمانیشەوە هەردوو تێکستەکە بەراورد بکەین، دیسان هەر وابەستە بە زەمانەوە، جیاوازی‌ زمانی‌ دەبینین.

print

 309 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*