سەرەکی » دۆسێ (پەڕە 10)

دۆسێ

زمانی کوردی لەبەردەم هەڕەشەکاندا

فەرەیدون سامان* (بە بۆنەی سازدانی کۆنفرانسی دووەمی زانستی نێودەوڵەتی زمانی کوردی و زاراوە یاساییەکان لە رۆژانی ١٧ و ١٨ حوزەیرانی ٢٠٢١- سلێمانی). پێشەکی کەسانێک هەن بۆچوونیان وایە قسەکردن یان نووسین و توێژینەوە لەسەر کێشەکانی زمانی کوردی لە کایەکانی پەروەردە و میدیا و زمان و زار و بنزارەکان و تەنانەت لەسەر ئاستەکانی زانست و یاسادا، تەنها مافی ئەو کەسانەیە کە هەڵگری ...

زیاتر »

كۆمسیۆن: دوای 24 سەعات بەرەنجامی هەڵبژاردن رادەگەیەنرێت

كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن لە عیراق، ئامادەیی خۆی دەردەبڕێت بۆ دەستپێكردنی هەڵمەتی میدیایی و دەڵێت، بەرەنجامی هەڵبژاردن لە ماوەی 24 سەعات لە دوای پرۆسەی دەنگدان رادەگەیەنرێت، هاوكات هاوپەیمانی سائیرون كە لەلایەن موقتەدا سەدر رابەری رەوتی سەدرەوە سیاسەتەكانی ئاراستە دەكرێن، هۆشداریی دەدات «لەو هەوڵانەی لەلایەن هەندێكەوە خراونەتەگەڕ بۆ تێكدانی پرۆسەی دیموكراتی و هەڵبژاردن لە عیراق». كۆمسیۆن هەوڵەكانی خستۆتەگەڕ بەپێی بەیاننامەیەك كە ...

زیاتر »

وڵاتانی دراوسێ‌ عیراق رووبەڕووی كەمئاوی دەكەنەوە

ئەندامێكی لیژنەی كشتوكاڵ لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق پێیوایە وڵاتانی دراوسێ‌ رێز لە یاسا نێودەوڵەتییەكان ناگرن، هۆشداریش دەدات لە هاتنەبەری تەنگژەی ئاو لە وڵاتدا. جەمال فاخر، ئەندامی لیژنەی كشتوكاڵ لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە لێدوانێكی رۆژنامەوانی لە 29ی ئایاری رابردوو رایگەیاند:»لیژنەی كشتوكاڵی پەرلەمان كۆبوونەوەیەك بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێكی خێرا بۆ تەنگژەی ئاو سازدەكات و گوشار دەخاتە سەر سەرۆك وەزیران و سەرۆك كۆمار، ...

زیاتر »

خۆپیشاندەرانی عیراق بە ئاگر و ئاسن وەڵام دەدرێنەوە

نید پرایس، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا دەڵێت، ویلایەتە یەكگرتووەكان توڕەیە لەوەی خۆپیشاندەرانی ئاشتیخواز لە عیراق، بە هەڕەشە و توندوتیژی و دڕندەیی» وەڵام دەدرێنەوە. پرایس لە بەیاننامەیەكدا لە كۆتایی مانگی ئایاری 2021 رایگەیاندبوو»ویلایەتە یەكگرتووەكان توڕەیە لەوەی خۆپیشاندەرانی ئاشتیخوازیی عیراقی كە دەڕژێنە سەر شەقامەكان و داوای چاكسازیی دەكەن، بە هەڕەشە و توندوتیژی و دڕندەیی وەڵام دەدرێنەوە». لێپێچینەوە لە میلیشیا لەیاسادەرچووەكان وەزارەتی دەرەوەی ...

زیاتر »

عیراق، كۆرۆنا گەڕانەوە بۆ ژیانی لە عیراق ئاسایی قورس دەكات

لەگەڵ دابەزینی ئاستی تووشبوون و مردن بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە عیراق، گەڕانەوەی بۆ ژیانی ئاسایی و دەبونەریتەكان لای زۆرێك لە دانیشتوان قورس بووە، ئەمەش دوای ئەوەی رێكارەكانی خۆپارێزی یان خۆلادان لە توشبوون، نەریتە بۆماوەییەكانیان بەرەو لەبیربردنەوە برد. رەنگە دەركەوتووترین ئەو نەریتانە كە لەنێو عیراقییەكاندا باوە، تەوقە و باوەشكردن بە یەكدا و خواردنەوەی قاوە بێت لە یەك فنجان لە مەجلیسەكان، و ...

زیاتر »

شوناس و ناسیۆنالیزمی کوردی لە سەرەتاکانی سەدەی بیست و یەکدا

مارتن ڤان برونەسن کوردناس و پسپۆڕی توێژینەوە ئیسلامییەکان لە زانکۆی ئوتریخ/ هۆڵەندا لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق مارتن ڤان برونەسن Martin Van Bruinessen توێژەر و زانایەکی ئەنترۆپۆڵۆجیی هۆڵەندییە و ساڵی 1946 لەدایکبووە. ژمارەیەکی زۆری توێژینەوەی لەسەر کەلتوری کورد، ئیندۆنیسی، تورک، فارس، زازا نووسیوە و بەگشتیش لەسەر کەلتوری ئیسلامی باس و توێژینەوەی بەرچاوی هەیە. لە ئینستیتیووتی دەوڵەت بۆ لێکۆڵینەوە ئیسلامییەکان لە ...

زیاتر »

پایتەختی موهاجیرەكانی هەرێمی شەمزینان

ناوچەی برادۆست و نەوەكانی میر بەدری حەسنەوی میرنشینی حەسنەوی لەساڵانی (961)ی زاینی هەتا (1015)ی زاینی لە كرماشانی خۆرهەڵاتی کوردستان لە ناوچەی (دینەوەر) سەریهەڵداو فراوان بوو هەتا باكووری میسۆپۆتامیا و خۆرئاوای ئێران، (ئەولفەوارسی حەسنەوییە) كە سەرداری هۆزی (بەرزیكانی) پاش كۆچی ئەم سەردارە لەساڵی (979)ی زاینی لە گوندی (سەرمایی) شاری هەرسین لە باشووری بیستون، (میر بەدر)ی كوڕی بوو بە جێنشین‌ و بوو ...

زیاتر »

مێژووی جینۆسایدی گەرمیانییەكانی بە زیندوویی هێشتەوە

حەسەن مەلا دەگەڕێینەوە بۆ ئاوایی ئالیاوە بۆ نووسینەوەی مێژوویەك هێشتا لاپەڕەكانی كاڵ نەبوونەتەوە، گەڕانەوە بۆناو سروشتی كوردەواریی و گوندنشینی، لێرە مێژووی برینە قەتماخبووەكانی نەتەوەیەك بەڕووی چارەنووسێكی نادیاردا، گەواهی دەدەن بۆ ستەمدیدەیی گوندنشینان، لێرە لە ئاوایی ئالیاوە بە پێنووسێكی كوردەواریی و خۆمانە سەربوردەی رۆژانی ئاوایی بەرلە وەیشومەی ئەنفال و ساتی كۆكردنەوەی جینۆسایدكراوانی سنووری گوندەكانی قادركەرەم دەنووسینەوە، خوێنەرمان بن. مێژووی ئاوەدانی ئالیاوە ...

زیاتر »

كۆمسیۆن: هەڵبژاردن لە وادەی خۆیدا دەكرێت

كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردن لە عیراق، جەحت لەسەر بەڕێوەچوونی پرۆسەی هەڵبژاردنی پێشوەخت دەكات لە وادەی دیاریی كراوی خۆی، سەرۆكی لیژنەی ئاسایش و بەرگریش لە پەرلەمان، بەدووریدەزانێت حكومەت لە سایەی كۆنترۆڵنەكردنی چەكی لەدەستدەرچووی شەقامدا بتوانێت پرۆسەكە بەڕێوەببات. كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن لە عیراق، ئامادەیی تەواوەتی خۆی خستەڕوو بۆ سازدانی هەڵبژاردن لە وادەی دیاریی كراوی خۆی كە دەی تشرینی یەكەمی داهاتووە، دابینكردنی ئاسایش ...

زیاتر »

ستراتیژێكی نوێ‌ بۆ بەگژداچوونەوەی داعش

دەسەڵاتدارانی ئەمنی لە عیراق، ستراتیژێكی نوێ‌ بۆ بەگژداچوونەوەی رێكخراوی تیرۆریستی داعش رادەگەیەنن كە پێنج ساڵ دەخایەنێت، ئاماژە بە گرتنەبەری رێڕەوی نوێش دەكەن بۆ چەسپاندنی ئاسایش لەنێوخۆ و سنورەكانی عیراق، لەپێناو رێگرتن لە دزەكردنی چەكدارانی رێكخراوەكە. لە میانی كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانی ئەمنی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكان و دەزگای دژە تیرۆر و پۆلیس لە 22ی ئایاری 2021، سەباح نوعمان وتەبێژی دەزگای دژە تیرۆر رایگەیاند:»دەزگاكەیان ...

زیاتر »