سەرەکی » زانست (پەڕە 49)

زانست

ئەو شوێنانەی كەس ناتوانێت سەردانیان…

ئەو شوێنانەی كەس ناتوانێت سەردانیان بكات هەندێك شوێن هەن لە جیهاندا كە تا ئێستا زۆر كەس پەی پێنەبردوون‌و هەندێكیشیان تەنانەت لە نەخشەكانی گەشتیارییدا ئاماژەیان پێنەكراوە و هیچ كەس ناتوانێت سەردانیان بكات لەوانەش 1- حەشارگەی نهێنی جیمس بۆند لە ساڵی (1956)دا نوسینگەی جەنگی بەریتانیا بنكەی ( هێزی ئاسمانیی شاهانەی مینویس هێل)ی لە باكوری یۆركشیر كردەوە، ئەو بنكەیە زۆر سەیرو نامۆیە و ...

زیاتر »

سیستمێكی چاودێریی هەسارۆكەكان، هەسارۆكەیەكی ناوازە دەدۆزێتەوە

سیستمی ئاگاداركردنەوە لە هەسارۆكە مەترسیدارەكانی ناسراو بە (ATLAS)كە سەر بەزانكۆی (هاوای)یە بە ڕێكەوت هەسارۆكەیەكی دۆزییەوە كە شێوەیەكی سەرنجڕاكێشی هەیە. زانایانی زانكۆی هاوای لە ڕێگەی ئەو سیستمەوە كە بە تایبەت بۆ دۆزینەوە و ئاشكراكردنی ئەو هەسارۆكانە دروستكراوە كە ڕەنگە ببنە هەڕەشە بۆ سەر زەوی بەردێكی فەزاییان دۆزییەوە كە زۆر دەگمەنە وەك ئەوەی یەكتربڕێك بێت لە نێوان هەسارۆكە و كلكدارێكدا و سەربە ...

زیاتر »

سامانی ئاو وەکو فشارێکی سیاسی

د. مه‌دیحه‌ سۆفی /هاوسەرۆکی ڕێکخراوی سەوزی ئەوروپی – کوردستانی ئەوەی لە ئێستادا جیهانی بە گشتی سەرقاڵ کردووە، جگه‌ له‌ په‌تای کۆڕۆنا بەم دواییە، بریتیە لە دوو فاکتەری سەرەکی، یەکێکیان گەرمبوونەوەی ئەتمۆسفێری گۆی زەویە، کە کاردانەوەی نەرێنی لەسەر هەموو بوارەکانی ژیاندا هەیە، وەکو کشتوکاڵ، ئاسایشی خۆراك، ئاسایشی ئاو، پیشەسازی، ئاوارەبوون، بەرهەمهێنان، وەبەرهەمهێنان و ئابووری بەگشتی، فاکتەری دووەم ترس لە کەمبوونەوە و ...

زیاتر »

قڕكه‌ره‌كانی گژوگیا و كاریگه‌رییان له‌سه‌ر ژینگه‌و ته‌ندروستی

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان له‌و كاته‌وه‌ مرۆڤ ده‌ستی كردوه‌ به‌ چاندن، هه‌وڵی داوه‌ له‌ كێڵگه‌كه‌یا ته‌نیا ئه‌وجۆره‌ ڕوه‌كه‌ بڕوێت، كه‌ خۆی مه‌به‌ستی بووه‌ . بێگومان به‌پێی سرووشتی هه‌رناوچه‌یه‌ك جۆری خاك و كه‌شو ئاو هه‌وای، چه‌ند جۆرێك ڕوه‌ك له‌وانه‌ گژوگیا خۆڕسكانه‌ ده‌ڕوێن، ئه‌و ڕوه‌كانه‌ كه‌ به‌ درێژایی مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی ژیان له‌ زه‌ویدا، له‌ وناوچه‌یدا خۆیان گونجاندووه‌، زۆر به‌ باشی ده‌ڕوێن و تۆو ...

زیاتر »

دوو مامۆستای کورد،توێژینەوەیەکی…

دوو مامۆستای کورد،توێژینەوەیەکی زانستی دەربارەی کۆرۆنا لە گۆڤارێکی ئیمپاکت (4.945) بڵاودەکەنەوە پڕۆفیسۆری یاریدەدەر د.ئاراز رەمەزان، بەڕێوەبەری راگەیاندن و مامۆستا لە زانکۆی راپەڕین و پڕۆفیسۆری یاریدەدەر د. هێرش رسوڵ مامۆستا لە زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی، توێژینەوەیەکی زانستی هاوبەشیان دەربارەی (کاریگەریی سۆشیال میدیا لە بڵاوکردنەوە و دروستکردنی ترس و تۆقاندن لە سەردەمی ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ، لە هەرێمی کوردستان، لە یەکێک لە گۆڤارە ئیمپاکت ...

زیاتر »

ماسكێك بۆ دۆزینەوەی تووشبوانی كۆرۆنا

زانایانی ئەمریكا گەشەیانداوە بەجۆرە ماسكێك كە توشبووانی كۆرۆنا دەدۆزیتەوە و لەكاتی هەرگومانێكی تووشبووندا دادەگیریسێت. لە هەنگاوێكی نوێدا و بە مەبەستی خێرا دەستنیشانكردنی حاڵەتەكانی توشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، تیمێكی زانایانی زانكۆی هارفارد و پەیمانگای ماساچوتس بۆ تەكنەلۆژیا، دیزاین و بەرهەمهێنانی جۆرە ماسكێكی پزیشكییان ڕاگەیاندوە كە دەتوانێت كەسە گومانلێكراوەكانی توشبوو بە ڤایرۆسی كۆرۆنا پشتڕاست بكاتەوە. بەپیی ڕاپۆرتێك كە پێگەی( بیزنس ئینسایدەر) بڵاویكردوووەتەوە ...

زیاتر »

كۆڤید -19 لە نێوان لێدوانە رەشبین و راشكاوەكاندا

زانایەكی ڕێكخراوی تەندروستیی جیهانیی ڕایدەگەیەنێت ڕەنگە جیهان پێویستی بەچەند ساڵێك بێت بۆ ئەوەی لە بەڵای كۆرۆنا ڕزگاری بێت. (سوامیناتان) كە خانمە زانایەكی هیندیی بەرجەستەیە لە ڕێكخراوی تەندروستیی جیهانیی لە لێدوانێكیدا بۆ ڕۆژنامەی( فاینانشال تایمز)ی بەریتانیی وتی» چەندین هۆكار هەیە وابكات هەوڵەكان بۆ لەناوبردنی ڤایرۆسی كۆرۆنا كاتێكی زۆر بخایەنێت كە ڕەنگە بگاتە (٥)ساڵی تر ، هۆكارەكانیش بریتییە لە گەشەكردنی بەردەوامی ڤایرۆسەكە ...

زیاتر »

هەندێك ئازار نیشانەیە بۆ كەمیی ڤیتامین (D)

پسپۆرانی تەندروستیی ئاشكرای دەكەن: ئازاری هەندێك ناوچەی دیاریكراوی لەش نیشانەی ئاگاداركردنەوەیە بۆ كەمیی ڤیتامین (D). ئەوەی زانراوە ئەوەیە كە لەشی مرۆڤ ڤیتامین(D) لە كۆلیسترۆڵەوە دروست دەكات كاتێك كە پێست بەر تیشكی خۆر بكەوێت، كەمیی ئەو ڤیتامینەش شتێكی زۆر باوە لەجیهاندا، بە شێوەیەك نزیكەی یەك ملیار كەس لە جیهاندا بەدەست كەمیی ڤیتامین(D)یەوە دەناڵێنن و ئەوەش كێشەی گەورەیان بۆ دروستدەكات، هەربۆیە زۆر ...

زیاتر »

پەتای كۆرۆنا و كاریگەرییە باشەكانی لەسەر ژینگە

نه‌وزادی‌ موهه‌ندیس* ئاشكرایە لەسەرەتای سەرهەڵدانی پەتای كۆرۆناوە لەچیندا لەسەرەتای ساڵی 2020وە و بڵاوبونەوەی لەماوەیەكی كەمی 2-3 مانگیدا بەهەموو جیهاندا،ترس و دڵەڕاوكێیەكی گەورەی خستە نێو دڵ و دەروونی هەموو وڵاتان‌و كۆمەڵگاكانەوە بەهەژار‌و دەوڵەمەندەوە،بەپێشكەوتوو دواكەوتویانەوە ،و هەریەكە لەهەوڵی خۆپاراستن و چارەسەردا بوو بۆ خۆی نەك بۆ جیهان ،هەریەكە و بەتەنها نەك بە دەستەجەمعی ڕووبەڕووی ئەم پەتا جیهانیە ترسناكە دەبونەوە و كە تائێستاش ...

زیاتر »

پەیوەندی نێوان مرۆڤ و ژینگەکەی دەبێ چۆن بێت؟

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* دەربارەی پێناسەی ژینگە، دەتوانین بڵێین، ژینگە ئەو ناوەندە بایەلۆژیەیە کە مرۆڤ تیایدا نیشتەجێ دەبێ و پێداویستیه‌کانی خۆی بۆ ژیان تێدا ده‌ستده‌که‌وێت، هەردوولا واته‌ مرۆڤ و ژینگه‌ش کاریگەریان لەسەر یەکتر دەبێ، ئه‌و کاریگه‌ریه‌ش ده‌توانێ، ئه‌رێنی یا نه‌رێنی بێت. پەیوەندی نێوان مرۆڤ و ژینگەکەی، پەیوەندیەکی ئه‌زه‌لی و دێرین و ئاڵوگۆڕە و لەبەر ئەوەی سروشت هێزێکی لەبن نەهاتوو و ده‌وڵه‌مه‌ند ...

زیاتر »