سەرەکی » زانست (پەڕە 70)

زانست

ئه‌ستێره‌یه‌كی بچووك چۆنییه‌تی سه‌رهه‌ڵدانی زه‌وی ئاشكرا ده‌كات

زاناكان پێیانوایه‌ ئه‌و ئه‌ستێره‌ بچووكه‌ی كه‌وتووه‌ته‌ قوڵایی گه‌له‌ئه‌ستێره‌كه‌مانه‌وه‌، ڕه‌نگه‌ به‌ڵگه‌ی چۆنیه‌تی سه‌رهه‌ڵدانی زه‌وی‌و بنه‌ڕه‌تی سیستمی خۆرمان پێببه‌خشێت. بۆ یه‌كه‌مین جار ( یوكی ئۆكۆدا) كه‌ گه‌ردوونناسێكی گه‌نجه‌ چاودێری ئه‌و ئه‌ستێره‌یه‌ی كردووه‌، به‌ڵام به‌ له‌به‌رچاوگرتنی دوورییه‌كه‌ی و قه‌باره‌ بچووكه‌كه‌ی و به‌ هۆی ئه‌وه‌ی زۆر سارده‌، تا ئێستا زۆر ناسراو نییه‌. ئه‌و ئه‌ستێره‌یه‌ له‌پشت هه‌ورێك له‌گاز‌و گه‌ردو تۆزه‌وه‌یه‌وه‌، كه‌ ئه‌و تیشكه‌ كه‌مه‌ ده‌شارێته‌وه‌ ...

زیاتر »

باشترین جۆری گۆشتی سوور

زانایانی زانكۆی ماكماسته‌ری كه‌نده‌دا ئاشكرایانكرد : هه‌ندێك جۆری گۆشتی سوور باشن بۆ كاری دڵ و شاده‌ماره‌كان. ئه‌و زانایانه‌ له‌توێژینه‌وه‌یه‌كیاندا كه‌ نزیكه‌ی 218 هه‌زار كه‌س به‌شدارییان تێدا كرد و كران به‌پێنج گروپه‌وه‌ به‌ پێی سیستمی خۆراكیان، دواتر ئه‌نجامه‌كان به‌راورد كران به‌پێی خشته‌یه‌ك كه‌ ئاماژه‌ی ده‌دا به‌ مادده‌كان و هه‌ریه‌كه‌یان له‌ژه‌مه‌كانی ڕۆژانه‌یاندا وه‌ریانده‌گرت. به‌پێی توێژه‌ره‌وه‌كان، سیستمی خۆراكیی دروست 18 خاڵ یان زیاتری ...

زیاتر »

خه‌ونی سه‌فه‌ركردن به‌ ناو كاتدا ده‌بێته‌ راستیی

دوو زانای ئه‌مریكیی و به‌ریتانیی به‌هاوبه‌شیی ئامێری (سه‌فه‌ركردن به‌ ناو كات) دا دروست ده‌كه‌ن. هه‌ریه‌ك له‌زانایان ( بن تیبیت) له‌زانكۆی كۆلۆمبیای به‌ریتانی و ( ده‌یڤید تسانگ)له‌ زانكۆی (ماریلاند) له‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مریكا یه‌كه‌مین نمونه‌ی ماتماتیكیی ئامێری (سه‌فه‌ركردن به‌ ناو كات)یان دروست كردووه‌ كه‌ یه‌كه‌مین ئامێری له‌و جۆره‌یه‌ له‌ جیهاندا. ئه‌نجامی ئه‌و داهێنانه‌ نوێیه‌ له‌گۆڤاری (IOPscience)دا بڵاو كراوه‌ته‌وه‌ و به‌و پێیه‌ی ...

زیاتر »

به‌بێ وه‌رزش كردن و ڕێجیم كێشت دابه‌زێنه‌

گه‌ر هه‌وڵده‌ده‌یت كێشت دابه‌زێنیت بێگومان له‌جیاتی خواردنه‌وه‌ شیرین و گازییه‌كان ئاو ده‌خۆیته‌وه‌، به‌ڵام توێژه‌ره‌كان له‌ هه‌وڵی دۆزینه‌وه‌ی كۆمه‌ڵێك كاریگه‌ری تری ئاودان له‌سه‌ر كێش دابه‌زاندن و برسێتی. له‌ دواهه‌مین توێژینه‌وه‌دا له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵه‌ی توێژینه‌وه‌ی هه‌ڵسوكه‌وت له‌ ئه‌مه‌ریكا، كاریگه‌ری ڕێژه‌ی جیاوازی ئاو له‌سه‌ر مێشك ئاشكرا كراوه‌، توێژه‌ره‌كانیش له‌ زانكۆی ڤاهنێینن له‌ هۆڵه‌ندا توێژینه‌وه‌یان له‌سه‌ر ١٩ پیاوی ته‌ندروست كرد و خواردنیان دانێ له‌گه‌ڵ ھه‌موو ...

زیاتر »

تێكه‌ڵه‌یه‌ك قۆلۆن پاك ده‌كاته‌وه‌

قۆڵۆن ئه‌و ئه‌ندامه‌ی جه‌سته‌یه‌ كه‌ په‌یوه‌ندییه‌كه‌ی زۆری هه‌یه‌ به‌ ته‌ندروستی هه‌موو به‌شه‌كانی جه‌سته‌ و كاریگه‌ری هه‌یه‌ له‌سه‌ر هه‌موو ئه‌ندامه‌كانی تر و ته‌نانه‌ت باری ده‌روونیش، گه‌ر قۆڵۆنی كه‌سێك نه‌خۆش بێت ئه‌وا كه‌سه‌كه‌ تووشی زۆر كێشه‌ی ته‌ندروستی ده‌بێت و له‌ڕووی ده‌روونیشه‌وه‌ هه‌ست به‌ بێزاری و ناجێگیری ده‌كات. یۆنانیه‌ كۆنه‌كان ده‌ڵێن «مردن له‌ قۆڵۆنه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كات» و ئێستاش زانست ئه‌وه‌ی سه‌لماندووه‌، ته‌نها له‌ ...

زیاتر »

ئایا ده‌توانرێت پێشبینی بوومه‌له‌رزه‌ بكرێت؟

ئا- هێدی جه‌مال عه‌بدوڵڵا هه‌رچه‌نده‌ تائێستا هیچ زانستێكی هێنده‌ پێشكه‌وتوو نییه‌ له‌جیهاندا بتوانێت وه‌ك چۆن پێشبینی باری كه‌شوهه‌وا ده‌كرێت به‌و شێوه‌یه‌ پێشبینی بومه‌له‌رزه‌ بكات، به‌ڵام ڕه‌نگه‌ ڕۆژێك بێت زانست هێنده‌ی تر پێشكه‌وێت و بتوانرێیت ئه‌و خه‌ونه‌ی مرۆڤ بهێنرێته‌ دی. مرۆڤ هه‌ر له‌كۆنه‌وه‌ و به‌هۆی گه‌شه‌كردنی ژیریی خۆیه‌وه‌ توانیویه‌تی زۆر له‌مه‌ترسییه‌كانی سروشت تێبگات و هه‌رچه‌ند نه‌یتوانیوه‌ كۆنترۆڵیان بكات ، به‌ڵام توانیویه‌تی ...

زیاتر »

هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ی موگناتیسی، زیانی گه‌وره‌ له‌ دانیشتووانی گۆی زه‌وی ده‌دات

له‌م چه‌ند ساڵه‌ی دواییدا زانایان پێشبینی ئه‌وه‌یان كردووه‌ كه‌ كایه‌ی موگناتیسیی زه‌وی ئاماده‌یه‌ بۆ هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌، به‌وه‌ی جه‌مسه‌ری موگناتیسیی باشور ده‌بێته‌ باكور و باكوریش ده‌بێته‌ باشور. به‌پێی ئه‌و پێشبینیه‌ش بێت ڕووداوی كاره‌ساتبار ڕووده‌دات و پشێوییه‌كی زۆر له‌ هێڵه‌كانی كاره‌بادا دروست ده‌بێت و ژیان له‌سه‌ر گۆی زه‌وی ڕووبه‌ڕووی بڕێكی زۆرتری تیشكی خۆر ده‌بێته‌وه‌. هه‌رچه‌نده‌ پێشتر وا ده‌زانرا ئه‌و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌یه‌ له‌ قۆناغێكی دووری ...

زیاتر »

په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌ڤۆكادۆ و كێش دابه‌زاندن ئاشكراده‌كرێت

ئه‌ڤۆكادۆ یه‌كێكه‌ له‌و خواردنانه‌ی ده‌وڵه‌مه‌نده‌ به‌ چه‌ورییه‌ ته‌ندروسته‌كان و سوودێكی زۆر به‌ ته‌ندروستی ده‌گه‌یه‌نێت و له‌ ڕێجیمه‌كانی دابه‌زاندنی كێشدا بوونی هه‌یه‌، بۆ زیاتر لێكۆڵینه‌وه‌ له‌كاریگه‌ری ئه‌ڤۆكادۆ له‌سه‌ر دابه‌زاندنی كێش توێژه‌ره‌كان له‌ زانكۆی لۆما لیندا، پێن سته‌یت، توفتس و زانكۆی كالیفۆرنیا سه‌رقاڵی توێژینه‌وه‌یه‌كن له‌سه‌ر ٢٥٠ كه‌س. له‌م توێژینه‌وه‌یه‌دا به‌شداربووه‌كان ده‌كرێن به‌ دوو گروپه‌وه‌، گروپی یه‌كه‌م هه‌موو ڕۆژێك یه‌ك ئه‌ڤۆكادۆ ده‌خۆن بۆ ...

زیاتر »

له‌ڕووی پزیشكییه‌وه‌ سوودی ئه‌م خۆراكانه‌ بزانه‌

تانیا ئاواره‌ به‌پێی ڕێنماییه‌كانی د.عقید عابد علی /پسپۆڕی نه‌شته‌رهه‌ری گشتی هه‌ناوهه‌ریه‌كه‌ له‌م خواردن و چه‌ره‌ساته‌ له‌ڕووی پزیشكی یه‌وه‌ سود و به‌های تایبه‌تی خۆی هه‌یه‌ له‌وانه‌ ١- خورما خورما شوێنی سه‌ره‌كی بریتییه‌ له‌دوركه‌ی عه‌ره‌ب پاشان بڵاو بووه‌ته‌وه‌ بۆ ئاسیا خورما وزه‌ی زۆری تیایه‌ وشه‌كره‌كه‌ی سووكه‌ وپاش نیو كاتژمێر ئاماده‌یه‌ ، به‌ پێچه‌وانه‌ی میوه‌كانی تر كه‌وا ماوه‌یه‌كی زۆری ده‌وێت وهه‌روه‌ها فیتامینی ئه‌ی ...

زیاتر »

تووشی ئه‌م نه‌خۆشیانه‌ت ده‌كات

زۆربه‌ی خه‌ڵك به‌درێژایی ڕۆژه‌كه‌ی له‌به‌رده‌م سپلیتدایه‌ چ له‌كاره‌كه‌ی بێت یان له‌ ماڵه‌وه‌، ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆكاری چه‌ندین كێشه‌ی ته‌ندروستی، له‌وانه‌ش: 1- هه‌ست كردن به‌ ماندوویی و لاوازی: له‌كۆتایی ڕۆژه‌كه‌تدا كاتێك له‌ كاره‌كه‌ت ته‌واو ده‌بیت هه‌ست به‌ ماندووییه‌كی زۆر ده‌كه‌یت و هه‌ندێك جار تووشی سه‌رئێشه‌ ده‌بیت، ئه‌مه‌ش هۆكاره‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ كه‌م كردنه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمای ناو ژوور به‌هۆی سپلیته‌وه‌ و پێی ده‌وترێت «نیشانه‌ی ...

زیاتر »