سەرەکی » زانست (پەڕە 70)

زانست

ته‌قینه‌وه‌ ئه‌تۆمییه‌كان مه‌ترسی‌ گه‌وره‌ن بۆ سه‌ر مرۆڤایه‌تی‌

نه‌وزادی‌ موهه‌ندیس* به‌شی‌ دووەم به‌ڵام ئایا ئه‌م ڕاگه‌یاندن و گوتانه‌ تا چه‌ند ڕاستن؟ ئایا بۆ دڵنیاكردنه‌وه‌ی‌ دانیشتوانی‌ ناوچه‌كه‌یه‌ یان بۆ خۆده‌ربازكردنه‌ له‌ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی‌ ژیان و پاكڕاگتنی‌ ژینگه‌ی‌ ناوچه‌كه‌یه‌؟ به‌ڵام شاره‌زا ڕوسی‌ و ڕۆژئاواییه‌كان ده‌ڵێن له‌ ڕاستیدا ئه‌و تاقیكردنه‌وه‌یه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ ڕۆكێتی‌ 9 ئێم730 پۆریفیستنیك كه‌ به‌ڕوسی‌ مانای‌ ((باڵنده‌ی‌ نوئه‌ دێت كه‌ بچوكترین باڵنده‌ی‌ ده‌ریاییه‌)). پێشتریش سه‌رۆك پۆتین له‌ساڵی‌ 2018دا و ...

زیاتر »

وازهێنان له‌ جگه‌ره‌كێشان چی له‌ له‌ش ده‌كات؟

پاش وازهێنان له‌ خووی جگه‌ره‌كێشان له‌شی كه‌سه‌كه‌ چه‌ندی ده‌وێت تا ده‌چێته‌وه‌ دۆخی جارانی؟ هه‌موو ئه‌و هۆشداریی و ڕێنماییانه‌ كه‌ له‌سه‌ر پاكه‌ته‌كانی جگه‌ره‌ نوسراون و دانراون بۆ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ گوزارشت له‌و واقیعه‌ بكات كه‌ جگه‌ره‌كێشان زیان به‌ ته‌ندروستی ده‌گه‌یه‌نێت، كه‌واته‌ چی ڕووده‌دات كه‌ یه‌كێك واز له‌ جگه‌ره‌ كێشان بێنێت؟ كه‌ی له‌ شوێنه‌واره‌ زیانبه‌خشه‌كانی جگه‌ره‌كێشان ڕزگاری ده‌بێت و له‌شی پاكده‌بێته‌وه‌؟ ئه‌وه‌ی جێگه‌ی ...

زیاتر »

دیواری سه‌وزی مه‌زن له‌ ئه‌فریقیایه‌

به‌ به‌شداریی 20 وڵاتی ئه‌فریقیی و بۆ ڕێگرتن له‌ دیارده‌ی به‌ بیابانبوون دیواری سه‌وزی مه‌زن له‌ ئه‌فریقیا دروست ده‌كرێت. بیابانی گه‌وره‌ له‌ كیشوه‌ری ئه‌فریقیادا به‌ هێواشیی و به‌ به‌رده‌وامیی به‌ره‌و ناو ئه‌و وڵاتانه‌ ده‌كشێت كه‌ له‌ باشوری كیشوه‌ره‌كه‌دان و به‌ وڵاتانی كه‌نار ناسراون، ئه‌م درێژبوونه‌وه‌ی بیابانه‌ش له‌ چوارچێوه‌ی دیارده‌ی به‌ بیابان بووندایه‌ و چه‌ند هۆكارێكیش له‌ پشت دیارده‌یه‌وه‌، له‌وانه‌ش چه‌ند ...

زیاتر »

شۆڕشی ژینگە بەردەوامە

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* ( بەشى یەکەم) یەکێك لە جوانیەکانی پەیڕەوکردنی سیاسەتی ژینگە ئەوەیە، کە تەنها سیاسەتە، نەك هەر لە پێناوی مرۆڤایەتیدا، بەڵکو لە پێناوی تەواوی زیندەوەری سەر گۆی زەویدا دەکرێ، سیاسەتێکە کە بەرەو ئامێزی سروشت و بەرەو پاراستنی ئەو جوانیەی سروشتەت دەبات کە بەداخەوە وا تاڵان دەکرێ، تاڵان کردنی سروشت؛ واتە دروستکردنی هەڕەشەیەك دژ بە مرۆڤایەتی خۆی و دژ بە ...

زیاتر »

شۆڕشی سپی كیسه‌ی خام، هه‌وڵێكه‌ بۆ پاراستنی ته‌ندروستی خه‌ڵك و ژینگه‌یه‌كی خاوێنتر

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان عه‌لاگه‌ی نایلۆن ، كه‌ چه‌ند ساڵێكه‌ به‌كارهێنانی له جیهاندا ته‌شه‌نه‌ی سه‌ند ، به‌هۆی هه‌رزانی ، ڕۆژانه‌ ملیاره‌های لێ فڕێ ده‌درێته‌ ژینگه‌وه‌ ، به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌ كه‌ له‌ ماده‌یه‌كی نامۆ به‌ سروشته‌ و شی بونه‌وه‌شی ساڵانێكی ده‌وێت ، به‌ پیسكه‌ری ژینگه‌ ناسرا ، هه‌رچۆن ده‌ركه‌وت كه‌ زیانی بۆته‌ندروستی خه‌ڵك هه‌یه‌ كاتێك خۆراكی تێده‌كرێت . بۆیه‌ له‌جیهاندا هه‌ڵمه‌تێكی به‌رفراوان بۆ ...

زیاتر »

خه‌وی زۆر و كه‌مخه‌ویی مه‌ترسیی…

خه‌وی زۆر و كه‌مخه‌ویی مه‌ترسیی نه‌خۆشییه‌ كوشنده‌كان زیاتر ده‌كه‌ن توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ هۆشداری ده‌دات له‌وه‌ی خه‌وتنی زۆر و كه‌مخه‌ویی وه‌ك یه‌ك زیانیان هه‌یه‌ و ئه‌گه‌ری توشبوون به‌ نه‌خۆشییه‌كانی دڵ زیاتر ده‌كه‌ن. ئه‌و توێژینه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌ هاوبه‌شی له‌لایه‌ن زانكۆیه‌كی ئه‌مریكیی و به‌ریتانییه‌وه‌ كراوه‌، نوستنی كه‌متر له‌ پێنج سه‌عاتیان به‌ستووه‌ته‌وه‌ به‌زیادبوونی مه‌ترسییه‌كانی نۆبه‌ی دڵ . به‌پێی ئه‌و توێژینه‌وه‌ هاوبه‌شه‌، ئه‌وانه‌ی كه‌متر له‌ پێنج ...

زیاتر »

ته‌قینه‌وه‌ ئه‌تۆمییه‌كان مه‌ترسی‌ گه‌وره‌ن بۆ سه‌ر مرۆڤایه‌تی‌

نموونه‌ش ته‌قینه‌وه‌ ئه‌تۆمیه‌كه‌ی‌ روسیا نه‌وزادی‌ موهه‌ندیس* به‌شی‌ یه‌كه‌م •پاراستنی‌ ژینگه‌ خۆشبه‌ختانه‌ له‌م قۆناغی‌ نوێگه‌راییه‌دا وه‌ك بنه‌مایه‌كی‌ زۆر مرۆڤدۆستانه‌ هاتۆته‌ ناو كایه‌ی‌ گفتوگۆو مشتومڕه‌كانی‌ نێوان سه‌ركرده‌ و وڵاتان و كۆمه‌ڵگا و تاكه‌كانیش ، و به‌ده‌یان و سه‌دان حیزبی‌ سیاسی‌ و ڕێكخراوی‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ مه‌ده‌نی‌ له‌پێناو پاراستنی‌ ژینگه‌ی‌ گۆی‌ زه‌ویدا دروست و دامه‌زراون، له‌ڕێگه‌ی‌ خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تیه‌كان و فشاره‌كانیان بۆ سه‌ر حكومه‌ته‌كان گه‌لێك ...

زیاتر »

توێژینه‌وه‌یه‌ك، چاویلكه‌ نوێییه‌كه‌ی (Google) یارمه‌تی تووشبوانی ئۆتیزمی داوه‌

توێژینه‌وه‌یه‌كی پسپۆڕانی زانكۆیه‌كی ئه‌مریكی ئاشكرایكردووه‌:چاویلكه‌ هۆشمه‌نده‌كه‌ی(Google)توانیویه‌تی یارمه‌تییه‌كی باشی ئه‌و كه‌سانه‌ بدات كه‌ نه‌خۆشیی ئۆتیزمیان هه‌یه‌ له‌ خوێندنه‌وه‌ی هه‌سته‌كانی كه‌سانی به‌رامبه‌ریان و په‌یوه‌ندییكردنیان له‌گه‌ڵ ده‌وربه‌ره‌كه‌یاندا. ئه‌و توێژینه‌وه‌یه‌ له‌ لایه‌ن پسپۆڕانی زانكۆی ستانفۆردی كالیفۆرنیاوه‌ كراوه‌‌و ئه‌نجامه‌كه‌شی له‌ وه‌رزنامه‌ی (بدیاتریكس)ی سه‌ر به‌كۆمه‌ڵه‌ی پزیشكیی ئه‌مریكیدا بڵاوكراوه‌ته‌وه‌، تێیدا (71)مناڵ له‌ ته‌مه‌نی 6 ساڵیی تا 12 ساڵی توشبوو به‌ ئۆتیزم به‌شدارییان كردووه‌، ده‌ركه‌وتووه‌ ئه‌و چاویلكه‌ هۆشمه‌نده‌ ...

زیاتر »

دۆزینه‌وه‌ی جۆرێكی نوێی دایناسۆر له‌ ژاپۆن

زانایانی ژاپۆن جۆرێكی تری دایناسۆریان دۆزییه‌وه‌ كه‌ قه‌باره‌یه‌كی گه‌وره‌ی هه‌یه‌‌و ناویانناوه‌ خواوه‌ندی ئه‌ژدیها. تیمێكی زانایانی ژاپۆنی سه‌ر به‌ زانكۆی هۆكادیۆی ئه‌و وڵاته‌ چه‌ند ئێسكه‌په‌یكه‌رێكیان دۆزیوه‌ته‌وه‌ كه‌ ئێسكی جۆرێك دایناسۆرێكه‌ كه‌ به‌گه‌وره‌ترین دۆزینه‌وه‌ داده‌نرێت له‌ مێژووی ئه‌و وڵاته‌دا. دوای توێژینه‌وه‌یه‌كی ورد له‌چه‌نده‌ها به‌شی ئه‌و ئێسكه‌په‌یكه‌ره‌ كه‌ درێژییه‌كه‌ی 8 مه‌تره‌،زانایان له‌و بڕوایه‌دا كه‌ ئێسكی دایناسۆری جۆری( هادرۆسۆرید) بێت كه‌ ئاژه‌ڵێكی زه‌به‌لاح بووه‌ ...

زیاتر »

دۆزینه‌وه‌ی گه‌ردیله‌یەک له‌ پیسایی مرۆڤدا

دۆزینه‌وه‌ی گه‌ردیله‌ی پلاستیك له‌ پیسایی مرۆڤدا زانایان گه‌ردیله‌ی پلاستیكیان له‌ پیسایی چه‌ند كه‌سێكی چه‌ند وڵاتێكی جیهاندا دۆزییه‌وه‌. تیمێكی توێژینه‌وه‌ی زانایانی كۆلیژی پزیشكیی ڤیه‌ننا له‌ نه‌مسا له‌میانه‌ی توێژینه‌وه‌یه‌كیاندا سه‌باره‌ت به‌ كاریگه‌ریی پلاستیك له‌سه‌ر ته‌ندروستی مرۆڤ و دوای پشكنینی نمونه‌ی پیسایی كه‌ له‌ چه‌ند كه‌سێكی هاوڵاتی ژماره‌یه‌ك وڵاتی جیهانه‌وه‌ وه‌ریانگرتبوو، پاشماوه‌ی پلاستیكیان له‌ پیساییه‌كانیاندا دۆزییه‌وه‌. تا ئێستا زاناكان سه‌رقاڵی لێكۆڵینه‌وه‌ن له‌وه‌ی داخۆ ...

زیاتر »