سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 2)

ئەدەب و هونەر

کۆتا یاریی

سەید جاوید حیدری وەرگێڕانی: نەسێ جەبار سێ چوار کاتژمێر پێش هاتنم بۆ سەر جێگاکەم، ژوورەکەم تاریکە، گەرم و خۆشە. بۆنی داری سووتاو دەتوانم لەژێر لێفەکەمەوە هەست پێ بکەم. دەرەوە لە تەنیشت پەردە هەڵدراوەکەوە دەبینرێت، هێشتا بەفر دەبارێت و دەنگی با لە پشتەوەی شووشەی زۆپاکەوە دێت. گەڵای دارەکان دوور دەخاتەوە. کاتێک لەسەر سیسەمەکە راکشام، خەوم لێنەدەکەوت. بیرم لە هاوسەرەکەم دەکردەوە. بە ...

زیاتر »

ئۆرهان پاموك: من رۆماننووسێكی به‌ پلانم

ئه‌و نووسه‌ره‌ جیهانییه‌ به‌ ره‌گه‌ز توركه‌ی له‌ پڕێكدا بڕیار ده‌دات واز له‌ هونه‌ری شێوه‌كاری بهێنێت و ببێته‌ رۆماننووس به‌ رۆمانی جه‌وده‌ت به‌گ و كوڕه‌كانی دێته‌ نێو دنیای نووسین و هه‌ر به‌ وشه‌ نیگاری شار و سیما و ناخی مرۆڤه‌كانمان بۆ ده‌كێشێت، له‌ رۆمانی من ناوم سووره‌ گه‌شتی نێو وێنه‌ساز و به‌رگتێگره‌كانی ده‌ورانی عوسمانیمان بۆ ده‌نووسێته‌وه‌ و له‌ به‌فردا ده‌مانباته‌ ئه‌و ...

زیاتر »

پزیشكی لادێ

فرانس كافكا له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم زۆر شڵه‌ژابووم، سه‌فه‌رێكی خێرام له‌به‌ربوو. له‌ گوندێك له‌ دووری شانزه‌ كلیۆمه‌تره‌وه‌ نه‌خۆشێك كه‌ حاڵی خراپ بوو چاوه‌ڕێم بوو. فه‌زای دوور و درێژی نێوان من و نه‌خۆشه‌كه‌ به‌ به‌فر و با و بۆران ته‌نرابوو. گالیسكه‌یه‌كم هه‌بوو، سووكه‌ڵه‌، به‌جووتێ تایه‌ی گه‌وره‌وه‌، رێك ئه‌و شته‌بوو كه‌ به‌كه‌ڵكی رێگای گونده‌كانی ئێمه‌ ده‌هات. پاڵتۆ کەوڵەکەم له‌به‌ركرد، جانتای شته‌كانم گرت ...

زیاتر »

پۆرنۆگرافی له‌ نۆڤڵێتی په‌نجا و هه‌شت دا

نه‌زیره‌ ره‌سوڵی له‌ فارسییه‌وه‌: ئه‌ده‌ب و هونه‌ر زاراوه‌ی پۆرنۆگرافی بۆ یه‌كه‌م جار له‌ سه‌ده‌ی نۆزده‌دا هاته‌ ناو زمانی ئینگلیزییه‌وه‌. پۆرنۆگرافی بریتییه‌ له‌ وێنه‌گرتنی ره‌فتاره‌ سێكسییه‌كانی مرۆڤ یان ئاژه‌ڵ كه‌ ئامانجه‌كه‌ی جووڵاندن و وروژاندنی وه‌رگره‌. ئه‌مشه‌ له‌قاڵبه‌ جیاوازه‌كاندا ده‌بێت وه‌كو كتێب، وێنه‌، فیلم، گۆڤار، په‌یكه‌ر، وێنه‌كێشان و … ده‌خرێته‌ڕوو پۆرنۆگرافی یانی زه‌قكردنه‌وه‌ی سێكس و ئه‌ندامه‌ سێكسییه‌كان له‌ لایه‌كه‌وه‌ و دیارنه‌مانی ده‌روون ...

زیاتر »

ره‌خنه‌ و هه‌قیقه‌ت

ئا: كامۆ حه‌وێزیی‌ ره‌خنه‌ و هه‌قیقه‌ت یه‌كێكه‌ له‌ كتێبه‌ گرنگه‌كانی رۆلان بارت، كه‌ «ئیسماعیل زارعی» وه‌ریگێڕاوه‌ته‌ سه‌ر زمانی كوردی، هه‌رچه‌نده‌ ئه‌م كتێبه‌ پێشتر وه‌رگێڕداوه‌ته‌ سه‌ر زمانی فارسی، به‌ڵام له‌به‌ر گرنگی ئه‌م كتێبه‌، بۆیه‌ پێمان باشبوو، خوێنه‌ری كورد و به‌تایبه‌ت رۆشنبیر و ره‌خنه‌گرانی بواری ئه‌ده‌ب ئه‌م كتێبه‌ بخوێننه‌وه‌. وه‌رگێڕه‌ كوردییه‌كه‌ له‌ پێشه‌كی ئه‌م كتێبه‌دا جه‌خت له‌ گرنگی وه‌رگێڕانه‌ فارسییه‌كه‌ی ئه‌م كتێبه‌ ...

زیاتر »

جێنیفه‌ر لۆرانس، كچه‌ شۆخ و شه‌نگه‌كه‌ی سینه‌ما

ئه‌م خانمه‌ ناوداره‌ی جیهانی سینه‌ما. به‌ زیره‌كی خۆی و به‌ جوانی و ناسكی روخسار و به‌ده‌نی سه‌رنجی جه‌ماوه‌ری سینه‌مای بۆ لای خۆی‌ راكێشاوه‌. به‌و رۆڵانه‌ی كه‌ له‌ فیلمه‌كاندا بینیوێتی توانیوێتی به‌و ئاسته‌ بگات كه‌ ناوی بچێته‌ كتێبی گینیسه‌وه‌، وه‌ك ئه‌كته‌رێك كه‌ زۆرترین پاداشتی وه‌رگرتووه‌ له‌ مێژووی سینه‌مادا. فیلمی « Hunger Games «به‌ هۆیه‌وه‌ جێنیفه‌ر لۆرانس ئه‌و شانازییه‌ی پێ به‌خشرا كه‌ ...

زیاتر »

فێستیڤاڵی ئۆنلاینی فیلمی كوردی

راپۆرتی: نێرگز قادر فێستیڤاڵی فیلمی كوردی له‌ له‌نده‌ن، پلاتفۆرمێكه‌ بۆ نمایشكردنی فیلمی كوردی بۆ بینه‌رانی كورد و بیانی له‌ له‌نده‌ن. فێستیڤاڵه‌كه‌ له‌ ساڵی (2001)ه‌وه‌ له‌لایه‌ن گرووپێكی خۆبه‌خشه‌وه‌ دامه‌زرێنراوه‌ و تائێستاش له‌ژێر سه‌رپه‌رشتیی هه‌مان گرووپدایه‌ و ساڵانه‌ چالاكی هه‌یه‌. لارا شوانی كه‌ ئه‌ندامی فێستیڤاڵی فیلمی كوردییه‌ له‌ له‌نده‌ن و سه‌رپه‌رشتیاری سۆشیال میدیا و په‌یوه‌ندییه‌ گشتییه‌كانه‌ و له‌ دانیمارك نیشته‌جێیه‌، پێیوایه‌ ئه‌زموونی ...

زیاتر »

تۆنی مۆریسۆن: ئه‌گه‌ر حه‌زم له‌ چاره‌ی سیاسه‌تمه‌دارێك نه‌بێت یه‌كسه‌ر نامه‌ی بۆ ده‌نووسم

تۆنی مۆریسۆن (Toni Morrison) یه‌كه‌م ژنی ره‌شپێسته‌ كه‌ خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بیی وه‌رگرتووه‌ و به‌رهه‌مه‌كانی نه‌ك ته‌نیا له‌ناو خوێنه‌راندا جێگای بایه‌خن به‌ڵكو له‌لای ره‌خنه‌گرانیش جێگای بایه‌خن و پێشوازییان لێده‌كرێت. تۆنی مۆریسۆن ساڵی 1931 له‌ شاری لۆرین له‌ ویلایه‌تی ئۆهایۆ لە دایكبووه‌ و ساڵی 2019 به‌ نه‌خۆشی سیل له‌ ته‌مه‌نی هه‌شتا و هه‌شت ساڵیدا ماڵئاوایی له‌ ژیان كردووه‌. یه‌كه‌م رۆمانی (شینترین چاو-The ...

زیاتر »

ئاشنابوون به‌ ره‌خنه‌ی كتێب

به‌هادین محه‌مه‌د ناساندنی ره‌خنه‌ی كتێب: هه‌ڵسه‌نگاندن و داوه‌رییكردنی خوێنه‌ر له‌سه‌ر ناوه‌ڕۆكی به‌رهه‌مێك و پێكهاته‌ و ناواخنی ئه‌و به‌رهه‌مه‌، به‌ رێبازی ره‌خنه‌گرتن له‌و به‌رهه‌مه‌ داده‌نرێت. ره‌خنه‌گرتنه‌كه‌ ده‌شێ (زاره‌كی، یان نووسراو، كورت یاخود درێژ، وه‌سفی یان شیكاری، رووكه‌شانه‌ یاخود قووڵ، یه‌ك لایه‌نه‌ یا فره‌ لایه‌ن) بێت، دواتر دادپه‌روه‌رانه‌ یان نادادپه‌روه‌رانه‌ بێت. – ئه‌ركی ئه‌كادیمییانه‌ی ره‌خنه‌گره‌ كه‌ هه‌میشه‌ ئه‌وه‌ی له‌ یادبێت گرنگترین كاری ...

زیاتر »

گه‌شتێك به‌نێو مێژووی هونه‌ری شێوه‌كاریدا

خه‌لیل عه‌لی مێژووی هونه‌ری شێوه‌كاری یه‌كێكه‌ له‌ كتێبه‌ دانسقه‌كانی هونه‌رمه‌ند و نووسه‌ری به‌ریتانی «سۆزی هۆچ»، كه‌ له‌ لایه‌ن «هه‌ڵگورد ئه‌حمه‌د»ه‌وه‌ له‌ زمانی ئینگلیزییه‌وه‌ وه‌رگێڕدراوه‌ بۆ زمانی كوردی و له‌ لایه‌ن ناوه‌ندی غه‌زه‌لنووس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ له‌ دووتوێی كتێبێكی (331) لاپه‌ڕه‌ی نیو ئه‌یفۆر له‌ ساڵی (2017) له‌ تاران به‌ ره‌نگاو ڕه‌نگی به‌ چاپ گه‌یه‌نراوه‌. شایانی باسه‌ «سۆزی هۆچ» خاوه‌نی زیاتر ...

زیاتر »