سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 2)

ئەدەب – سێبەر و سایە

رۆمانی تۆپەكەی ساعیدی

ئەدەب و هونەر غوڵام حسێن ساعیدی یەكێكە لە نووسەرە ناودارەكانی ئێران، بە ماركیزی ئێران ناسراوە. یەكێكە لە پێشڕەوانی ئەدبیاتی ئێرانی. ساعیدی خاوەنی كۆمەڵێك بەرهەمی ئەدەبییە لە چیرۆك و رۆمان، بەشێك لەم بەرهەمانەی وەرگێڕدراون بۆ سەر زمانی كوردی لەوانە ترس و لەرز و تازێبارانی بەیەل نووسەر و وەرگێڕ بەرۆژئاكرێی وەریگێڕاون، هەروەها رۆمانی تاتار خەندان و رۆمانی تۆپ لەلایەن وەرگێڕ خالید فاتیحییەوە ...

زیاتر »

ماڵی په‌ڕه‌سێلكه‌كان

شادان ئه‌حمه‌د خه‌به‌رم بووه‌وه‌. له‌ ماڵێكی گڵینی گونده‌كه‌ماندا بووم. دوانیوه‌ڕۆیه‌كی به‌هاری بوو. قه‌رسیل تا ئه‌ژنۆ هاتبوو. بیرم كه‌وته‌وه‌ له‌ چێشته‌نگاوێكی دره‌نگدا من و دایكم بۆ دییه‌نییه‌كی به‌په‌له‌ هاتووین و بۆ رۆژی دوایی ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ شار. خێرا له‌ناو جێگاكه‌ ده‌رپه‌ڕیمه‌ ده‌ره‌وه‌، كه‌ هاتمه‌ ناو حه‌وشه‌كه‌ له‌سه‌ر ته‌نووره‌كه‌وه‌ گوێم له‌ تریقانه‌وه‌ی ژنه‌كان بوو. هه‌وایه‌كی فێنك به‌ر روخسارم كه‌وت، به‌ره‌و لای ته‌نووره‌كه‌ رۆیشتم، ...

زیاتر »

ته‌واونه‌كردنی یارییه‌كی كۆن

ئه‌سعه‌د عه‌زیز محه‌مه‌د ئه‌وه‌ ماوه‌ی چه‌ندین رۆژه‌ ده‌زانم كه‌سێك به‌دوامه‌وه‌یه‌، هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو شوێن پێمی هه‌ڵگرتووه‌، دوام كه‌وتووه‌، بۆ هه‌موو ئه‌و جێگایانه‌ دێت كه‌ رووی لێده‌كه‌م، پرسیارم ده‌كات و هه‌واڵم ده‌پرسێت، بێ ئه‌وه‌ی هیچ ئاسه‌وارێك به‌جێ بهێڵێت، به‌ ئه‌سپایی و دوور له‌ چاوی هه‌مووخه‌ڵك تێده‌په‌ڕێت و ده‌ڕوات. هه‌ندێجار له‌ خه‌یاڵی خۆمدا ده‌مشوبهاند به‌ تارماییه‌ك یان سه‌رابێك ده‌مویست بڕوا به‌ خۆم ...

زیاتر »

رێنیسانس،لەدایکبوونێکی نوێ

خالید مەجید فەرەج (1-2) ((بزوتنەوەیەکی رۆشنبیری کاریگەریی بەهێزی هەبوو لەسەر ژیانی فیکری ئەوروپی لەکۆتاییەکانی سەدەکانی ناوەڕاستدا. لەئیتالیا سەری هەڵداو لە سەدەی شانزەهەمدا وەکو ئاگر لەپوش بەربوبێ هەموو ئەوروپای تەنیەوە .کاریگەری لەسەر فەلسەفە وئەدەب وهونەر وموسیقا وسیاسەت وزانستەکان وئاین هەست پێدەکرا وەڵامی زۆر لەمەسەلە فیکریە بێ وەڵامەکانی سەدەکانی ناوەڕاست دەدایەوە. لەهەرە خەسڵەتە دیارەکانی سەردەمی رێنیسانس ئەوەبوو زاناکانی شیوازی ئینسانیان لە توێژنەوەدا ...

زیاتر »

ژان پۆڵ سارتەر و ریمۆن ئارۆن

ئیتیان بارلیی جەیمس . د. فلیكنسۆن شوان ئەحمەد كردوویەتی بەكوردی بەشی یەكەم ژان پۆڵ سارتەر (1905_ 1980) ، لەگەڵ ڕیمۆن ئارۆن (1905_ 1983)، لەیەك سەردەم و قۆناغدا ژیان. لە قۆناغەكانی خوێندندا هاوڕێ و هاوپۆل بوون. لە سەروبەندی كاروانی فیكریشیاندا، زیاد لە جارێك لێك زویر بوون و ناكۆكی كەوتۆتە نێوانیانەوە. هەردووكیان لەنێو هاوتەمەن و هاوسەردەمانی خۆیاندا، دیارترین و ناسراوترین رۆشنبیر بوون. ...

زیاتر »

شێخ حسێنی خانەقا:جوامێری وەتەنپەروەر

خەلیل عەبدوڵڵا راسپێرم هەیە، گوێ‌ بگرە بەزەین بچۆ خزمەت شێخ كاكە حوسەین بڵێ‌: ئەی نووری دوو دیدەی نووری نووری خەریكە بمرێ‌ لە دووری (شێخ نووری شێخ ساڵح) بنەماڵەی خانەقا، یەكێك لەبنەماڵە دیارو ناسراوەكانی شاری كەركوكن،ئەم بنەماڵەیە لە دوو سەدەی رابردوودا، خزمەتێكی زۆریان بەكایەكانی نیشتمانی‌و ئاینی‌و زانستی‌و ئەدەبی‌و رۆشنبیریی كوردستان كردووە، شوێن پەنجەیان لەو بوارانەدا دیارە‌و مێژوو بەشانازییەكی زۆرەوە تۆماری كردووە. ...

زیاتر »

ئـاخۆ دره‌خته‌كانی (گوێ سیروان) خه‌و ده‌بینن؟!

كه‌مال ئه‌حمه‌د 2-2 شێرکۆ بێکەس ئەڵێ: (( من ژنێکی خەڵکی (زینانە)م نـاوم (کـاڵـێ)یە سەرگوزەشتەی دۆزەخ و دۆزەخەوان و بەیتی حەشر و قیامەت و حیکایەتی دابڕان و هەڵـقـرچان و، هاتنەوە لەوەو دنیاوە لە لای مـنـە! ئەوەی کە ئاو پێی ئەزانێ و ئەوەی کە داری سەرەڕێ و باڵندەکان پێی ئەزانن، کورتەی خەمە و ئێجگار کەمە. من بۆ خۆم قیژەی ناو چاڵ و ...

زیاتر »

بەرهەمێكی تری شیعریی بەناز كوێستانی

«قەرسیلیترین شەو»، ناوی بەرهەمێكی تازەی شاعیر «بەناز كوێستانی»ە، لە (21) دەقی شیعری پێكهاتووە لەگەڵ كۆمەڵێك مۆتیڤی جەبار سابیر لە دوو توێی 200 لاپەڕەدا. لە چاپخانەی كارۆ چاپكراوەو ئاوات حەسەن ئەمین لە پێشەكی كتێبەكە دا دەڵێت: «دیوانی (قەرسیلیترین شەو) هاوڕێ و خاتوونی شاعیر بەناز كوێستانی دیوانێكە ئەوە هەڵدەگرێت قسەی لەسەر بكرێت، چونكە بایی ئەوە بارگاوییە بە تەلیسمەكانی شیعر بوون و كەدەكرێ ...

زیاتر »

سەگەناز

محه‌مه‌د كه‌ریم باوكم لە سەرەتای حیكایەتەكەدا دەیگوت: دەرگاكەمان جیڕەجیڕكەرە سەگەكەمان حەپەحەپكەرە بەڵام ئەمەی من دەیگێڕمەوە حیكایەت نییە، بەڵكو چیرۆكێكی راستەقینەی رۆژگاری سۆشیال میدیایە. ئەوەندە وەڕسم نازانم چی بكەم، نە خەوم یەت، نە تاقەتی هیچ شتێكم هەیە. مۆبایلەكەم لەولامەوە، بێ سرتەیە، وەكو جوچكی مردارەوە بوو جوكەی لێوە نایەت. خەیاڵێك وەكو شمڵی شەڕ دێتە كۆڵی مێشكم و دەڵێم: «بۆ گوێ لە لایڤێك ...

زیاتر »

ئـاخۆ دره‌خته‌كانی (گوێ سیروان) خه‌و ئه‌بینن؟!

كه‌مال ئه‌حمه‌د 1-2 زمانی پاکژی کوردیی، کە پێویستی بە پاڵفتەکردن نەبێ، ئەو زمانەیە کە خەڵکی لادێ پێی دەئاخفن، زمانی لادێکانی ئەو ناوچانەی کەمترین وشە و کەمترین دەربڕینی بیانییان پێگەشتووە. گــوێ: ئەندامێکی جەستەی مرۆڤە، کاری سەرەکیی گوێ، ڕێكخستنی هەستی بیستنە. لە پاڵ جوانیی سەروسیما و بایەخە تەندروستییەکانی تریدا. (گوێبیست، گوێڕایەڵ، گوێگران، گوێشەوارە، گوێلەمست، بێگوێ، گوێ زل، گوێقوڵاخ …هتد) لە هەموو ئەمانەدا ...

زیاتر »