سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 70)

ئەدەب – سێبەر و سایە

مه‌مله‌كه‌تی ئه‌ده‌بی ئه‌لبێرتۆ مۆراڤیا

له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: نه‌رمین عوسمان محه‌مه‌د به‌ رای ئه‌لبێرتۆ مۆراڤیا هه‌ركه‌سه‌ كلیلی خۆی هه‌یه‌ بۆ زانینی راستی هێنری به‌لزاك پاره‌ی هه‌بووه‌ ‌و مۆراڤیا خۆی ژنی هه‌بووه‌ واتا كلیلی مۆراڤیا ژن بووه‌. مۆراڤیا رۆماننووسێكه‌ له‌ نێو دێڕه‌كان ‌و له‌ودیویانه‌وه‌ ده‌نووسێت ‌و تاڕاده‌ی نووقمبوون له‌ نێو ناخی مرۆڤدا مه‌له‌ ده‌كات تا بتوانێت بگاته‌ نێو قووڵاییه‌كان، مۆراڤیا نامۆ نه‌بوو له‌ سه‌رده‌مه‌كه‌ی خۆی ‌و نادیار ...

زیاتر »

ده‌رباره‌ی پڕۆژه‌ی كانه‌بی گوتارێكی دره‌نگوه‌خت، بۆچی كانه‌بی؟

فاروق هۆمەر فاروق هۆمه‌ر یه‌كێكه‌ له‌ چیرۆكنووسه‌ دیاره‌كانی نه‌وه‌ی نه‌وه‌ده‌كان، به‌ شێوه‌یه‌كی راستگۆیانه‌ و به‌ زمانێكی شیرین له‌ زنجیره‌ وتارێكدا ئه‌زموونی چیرۆكنووسینی خۆی و چه‌رمه‌سه‌رییه‌كانی سه‌ره‌تای چیرۆكنووسینی ده‌گێڕێته‌وه‌، دوای مۆڵه‌ت لێوه‌رگرتنی به‌ سوپاسه‌وه‌ پێمان باشبوو له‌ ئه‌ده‌ب و هونه‌ریش بڵاوی بكه‌ینه‌وه‌. ئه‌ده‌ب و هونه‌ر 1-سه‌ره‌تایێك ناچارم بۆ ئه‌وه‌ی له‌ كانه‌بی بدوێم، هه‌نگاوێك بگه‌ڕێمه‌وه‌ بۆ دواوه‌ بۆ ڕابردووی خۆم و له‌و ...

زیاتر »

ڤێرجینیا وۆڵف له‌ بیر مه‌كه‌ن

مه‌حمود نه‌جمه‌دین ئه‌م ساڵانه‌ی دوایی وه‌كو زۆر بواری دیكه‌ی رۆشنبیریی بواری وه‌رگێڕانیش گه‌شه‌ی باشی كردووه‌ و گه‌لێك به‌رهه‌می ناوازه‌ و شاكاری جیهانی وه‌رگێڕدراون، هه‌ر له‌به‌رهه‌مه‌كانی گابرێل گارسیا ماركیز و دۆسیۆیڤسكی و تۆلستۆی و چیخۆف و سالینجه‌ر و مارسیل پروست و ئۆرهان پاموك و نه‌جیب مه‌حفوز و مه‌حمود ده‌وڵه‌ت ئابادی و هتد… چه‌ ندین به‌رهه‌می دیكه‌ و ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ش هه‌ندێكیان زۆر ...

زیاتر »

دیوانه‌كه‌ی مه‌حوی

جه‌بار سابیر مامۆستایه‌كمان هه‌بوو ده‌یوت دزی دزێوترین كارێكه‌ كه‌ مرۆڤ ده‌یكات. له‌ ڕاستیدا كورتترین پێناسه‌ بۆ دزی بێ ڕه‌وشتییه‌‌. دزی له‌ هه‌موو ڕه‌فتارێكی مرۆڤ ناشیرینتره‌، به‌ڵام به‌ینی خۆمان بێ دزینی كتێب حه‌ڵاڵه‌ و بۆتان ڕێكه‌وت كتێب بدزن. چونكه‌ ئه‌مه‌ تاقه‌ دزییه‌كه‌ مرۆڤ لێوه‌ی فێرده‌بێ و هه‌ر ئه‌مه‌یش وای لێده‌كات له‌ دزی و درۆ دووربكه‌وێته‌وه‌. كتێب بدزه‌ و بیخوێنه‌وه‌، به‌ڵام دواتر ...

زیاتر »

چه‌ند شیعرێكی یانیس ریتسۆس

وه‌رگێڕانی: ئازاد به‌رزنجی كه‌ لای په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ ئه‌وه‌ستی كه‌ لای په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ ئه‌وه‌ستی شانه‌كانت په‌نجه‌ره‌ و ده‌ریا و به‌له‌می ماسیگره‌كان دائه‌پۆشێ كه‌ لای په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ ئه‌وه‌ستی ماڵه‌كه‌مان له‌ سێبه‌ری تۆ پڕ ئه‌بێ وه‌كو سایه‌ی په‌یكه‌رێكی باڵابه‌رزی فریشته‌یێ خونچه‌ی تابانی ئه‌ستێره‌كان له‌سه‌ر نوێنی گوێیه‌كانی تۆ ئه‌پشكوێن په‌نجه‌ره‌كه‌مان ئه‌بێته‌ ده‌روازه‌یێ به‌ ڕووی ته‌واوی دونیادا وه‌كو ڕاڕه‌وێكی لێ دێ به‌ ڕووی به‌هه‌شتا و تۆش ئه‌بیته‌ كانیاوی ...

زیاتر »

من هێشتا ژنم

ماریه‌ پاكنه‌هاد ده‌ست له‌سه‌ر ده‌ستم دائه‌نێی و شه‌وقێكی سوور ژێر پێستت ئه‌سووتێنێ هێشتا من ژنم.. هه‌موو پیاده‌ڕه‌وه‌كانی ئه‌م گه‌ڕه‌كه‌، له‌ به‌ر هێزی پیاوه‌تیت رووت ئه‌بنه‌وه‌. ده‌زانی؟ چاوه‌كانت پڕن له‌ سێكس و زمانت پڕ تر له‌ تومیس و جه‌بر و ماكیا! بیر له‌ ده‌نگی هه‌ناسه‌كانت ده‌كه‌مه‌وه‌ و فه‌لسه‌فه‌ له‌ مندا نوقم ئه‌بێ. من هێشتا ژنم، ئه‌و كات كه‌ بزه‌ی له‌ ناكاوی ...

زیاتر »

زیره‌ك، قومێك ئاوی‌ سارد بۆ ده‌روونێكی‌ گه‌رم (باسێكی‌ ده‌روونی‌)

دکتۆر فه‌همی عه‌لی عه‌زیز* مرۆڤ بە گوێرەی پێناسە زانستییەکەی پێکهاتووە لە سێ پێکهێنەری سەرەکی: جەستە، دەروون و ڕۆح. هەرکام لەمانە هەم سەربەخۆ و هەم بە جیایش ئاوێتەی یەکترین و کاریگەرییان لە سەر یەکتری هەیە. هەروەکو چۆن تەندرووستی هەیە ئاوهایش دەرووندرووستی هەیە، واتە دەروونیش بۆی هەیە ساغ بێت و بۆیشی هەیە نەخۆش بکەوێت. زانستی دەروونناسی ئەوەی دەرخستووە کە هونەری میوزیک و ...

زیاتر »

حه‌سه‌ن زیره‌كی‌ بلیمه‌ت و ده‌نگ و سه‌دا بۆ؟

عادل محه‌مه‌د كه‌ریم زۆر كه‌م هونه‌رمه‌ندی‌ ده‌نگبێژ هه‌ن ، هاوشێوه‌ی‌ حه‌سه‌ن زیره‌ك ئه‌و ده‌نگو سه‌دا بێ‌ وێنه‌یه‌ی‌ هه‌بێت له‌ ناو نه‌ته‌وه‌كه‌ی‌، ده‌نگی‌ حه‌سه‌ن بۆ پیرو گه‌نجی‌ مرۆڤی‌ كورده‌ بۆ هه‌مو چینو توێژه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگای‌ كورده‌وارییه‌. دووباره‌ حه‌قی‌ خه‌ڵكه‌ بپسرێ‌ بۆ؟ من بۆ حۆم له‌سه‌ره‌تای‌ ده‌ست به‌كاربونم بۆ كاری‌ هونه‌ری‌ موزیك زۆر جار تاو توێی‌ وه‌ڵامی‌ ئه‌م پرسیاره‌م كردووه‌، به‌ڵام سه‌ره‌تا وه‌ڵامی‌ ...

زیاتر »

حه‌سه‌ن زیره‌ك وه‌ك خۆی‌

عه‌بدولی‌ حه‌مه‌ باقی‌ به‌چاكی‌ ده‌زانم بۆ ئه‌م باسه‌ لایه‌نی‌ وتوێژێكی‌ ڕابه‌خانمی‌ دواخێزانی‌ به‌هه‌شتی‌ حه‌سه‌ن زیره‌ك به‌یاد بێنمه‌وه‌ كه‌ له‌ كه‌ناڵێكی‌ ئاسمانیی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌ پار ساڵ واته‌ (30\3\2017) په‌خشكرا. دیاره‌ ئه‌ودیدار و چاوپێكه‌وتنه‌ كۆمه‌ڵێ‌ پرسیاری‌ هونه‌ریی‌ و كۆمه‌ڵایه‌تی‌ باشی‌ له‌خۆ گرتبوو، ده‌كرێ‌ ببێته‌ ئه‌رشیفێكی‌ دۆكۆمێنتاری‌ و لایه‌نی‌ په‌یوه‌ندیدار زۆر به‌ وردی‌ و هه‌ستیارییه‌وه‌ ڕاڤه‌ و شیكاری‌ ته‌واو بۆ ده‌ق و سایكۆلۆژیای‌ ...

زیاتر »

زیرەک لە نێو پەیـوەندی کەسایەتی و کۆمەڵایەتیدا

سەرکەوت حەمەئەمین* چەندە جوانە مرۆڤێک تەواوی ژیانی بخاتە گەڕ هەست بکات هونەرێک دەنگێک لە خوێنیدا دەگەڕێت و پیش دەخواتەوە و هەر دەیهێنێت و دەیبات هۆش و ئارامی لێ بڕیوە تا لەو ئەشقە مەزنە سیحراوییە بگات کە لێوان لێوە لە جوانی. هونەرمەندێک کە لێوڕیژە لە هونەر لە جوانی و بەرائەت ، لە خۆشەویستی لە پاکی و خۆرسکی. تەماشاکەن سیمای خۆشحاڵی و ...

زیاتر »