سەرەکی » زانست » كه‌شتی نوح (پەڕە 1)

كه‌شتی نوح

وەرزی چوونەوەی ئاژەڵدارانە بۆ بناری…

وەرزی چوونەوەی ئاژەڵدارانە بۆ بناری قەندیل جێگر خدر كە بەهار دێت، بناری قەندیل پڕدەبێت لە دەنگی تەپەی پێی مەڕ و بزن و زەنگوڵەكانیان، تێكڕا ئاوێتە دەبن لەگەڵ هاژەی رووبار و جریوەی سوێسكە و باڵەندەكانی دیكە، رەشماڵ هەڵدەدرێن و شوان و بێری رۆڵی ئەرێنی خۆیان لە بوژانەوەی ژیاندا دەبینن. بەشێكی زۆر لە ئاژەڵدارانی گوندەكانی سنووری پشدەر و بیتوێن، هەموو ساڵێك و ...

زیاتر »

بۆیەیەك جێگەی ئامێرە فێنككەرەوەكان دەگرێتەوە

كەشتیی نوح زانایانی ئەمریكا جۆرە بۆیەیەكیان دروستكردووە ئەگەری هەیە ببێتە جێگرەوەی ئامێرەكانی فێنككردنەوە و چارەسەرێكی باشیش بێت بۆ دیاردەی گەرمبوونی گۆی زەوی. تیمێك لە توێژەرانی بازنەی ئەندازیاریی میكانیكی لە زانكۆی (بیردیۆ)ی ئەمریكا گەشەیان بە جۆرە بۆیەیەك داوە كە بۆ رەنگكردنی سەربانی خانوو و تەلارەكان بەكاردێت و ئەنجامی توێژینەوەكەشیان لە گۆڤاری بە ناوبانگی (Applied Materials & Interfaces) بڵاوكردۆتەوە. (زیولین رووان) مامۆستای ...

زیاتر »

تەلیسكۆبی هابڵ، 31 ساڵ زانیاریی و وێنەی دەگمەن

كەشتیی نوح بەبۆنەی 31 ساڵەی تەمەنی لە بۆشایی ئاسمان، تەلیسکۆبی هابڵ وێنەی ئەستێرەیەكی دەگمەنی پێشكەشی زانایان و مرۆڤایەتی كرد. تەلیسکۆبی هابڵ لە (24)ی نیسانی (1990) دا رەوانەی بۆشایی ئاسمان كرا و هەمیشە بەو وێنە دەگمەنانەی رەوانەی دەكات بۆ تیمی سەرپەرشتیاری لەسەر زەوی زاناكان و مرۆڤایەتی سەرسام دەكات، ئەمساڵیش لە یادی 31 ساڵەی تەمەنیدا وێنەی ئەستێرەیەكی دەگمەنی رەوانە كردووە كە لە ...

زیاتر »

مەترسیی چاوەڕوانكراوی تەقینەوەی كۆرۆنا

خەڵك بە شێوەیەكی گشتی لە دیاردە و ڕووداوەكان تێ ناگەن، تا ترساندنی لەگەڵ نەبێت. وەك بیرهێنانەوەیەك ساڵی پار لە وەرزی هاویندا رێژەی كۆرۆنا بەرزبۆوە. رەنگە ئەم ساڵیش هەمان بارودۆخ دووبارە ببێتەوە، لەبەر چەند هۆكارێك لە خوارەوە ئاماژەی پێكراوە. هۆكارەكان گریمانەن و مەرج نیە لەسەدا سەد راست بن بۆ هەموو كەسێك و شوێنێك، چونكە بەرگریی لەشی كەسەكان و بارودۆخ لە شوێنێكەوە ...

زیاتر »

خواردنی مێروو لە نێوان كەلتوری خواردن و بێزلێكردنەوەدا

كەشتیی نوح مێرووەكان سەرچاوەی سەرەكی پرۆتینن، بەشێكی زۆری دانیشتوانی جیهان پشتی پێدەبەستن، لە هەمانكاتدا هەندێكی تر بێزیان لێدەكەنەوە، بەڵام ئایا تا كەی ئەو بێزكردنەوەیە بەردەوام دەبێت و ناگۆڕێت؟ رەنگە بۆ هەندێك كەس قورس بێت كە بیرۆكەی خواردنی هەمبەرگرێكی قالۆنچەی هاڕدراو بخوات و بێزی لێبكاتەوە، بەڵام لە راستیدا رەنگە مێرووەكان بببنە بەشێكی گرنگی سیستمی خۆراكیی مرۆڤ و هەندێك لە توێژانیش لەو ...

زیاتر »

لە نەخۆشییەكانی باڵندە ماڵییەكان: دەردەتووتی psittacosis

دكتۆر فەرەیدون عەبدولستار* لە كوردەواریدا بەم نەخۆشییە دەوترێت دەردەتووتی و لە سەرچاوەكانی پزیشكیی ڤێترینەری بە (psitta cosis) یان (ornithosis) ناودەبرێت. دەردەتووتی تووشی زۆربەی جۆرەكانی باڵندە ماڵی و كێوییەكان دەبێت و بە گوێرەی سەرچاوەكان تووشی مرۆڤ دەبێت و زیانی تەندروستی پێدەگەیەنێت و هەروەها هۆكارەكەی بۆ هەندێك لە ئاژەڵە شیردەرەكانیش دەگوێزرێتەوە، بەڵام بە بەراورد بە باڵندەكانی دیكە تووتی و كەناری زۆر هەستیارن ...

زیاتر »

چوارەم نیشتنەوەی فڕۆكە پەروانەدارەکە لەسەر مەریخ شكستیهێنا

ئاژانسی ناسا رایگەیاند تاقیكردنەوەی گەشتی چوارەمی فڕۆكە پەروانەدارەکە Ingenuity بۆ سەر مەریخ شكستیهێنا لە نیشتنەوەدا. شارەزایانی ناساش لە لێكۆڵینەوەدان بۆ دۆزینەوەی هۆكاری شكستەكە. رۆژی پێنجشەممەی رابردوو Ingenuity چوارەم گەشتی خۆی بۆسەر مەریخ كرد لە چوارچێوەی ئەو پڕۆگرامەی ناسا داینابوو بۆ گەشتی بەردەوامی ئەو فڕۆكە پەروانەدارە. هەروەها ناسا ئاماژەی بەوەش كردووە بەردەوام دەبن لە تاقیكردنەوەی گەشتی پەروانەدارەكەیان بۆ سەر مەریخ بەبێ ...

زیاتر »

بەكارهێنانی ئینتەرنێت چ سوودێكی هەیە؟

ئا: ئالان رەئوف گۆڤاری (چاودێری تەندروستی) لەراپۆرتێكیدا بڵاویكردۆتەوە كە توێژینەوەیەكەی زانستی ئاشكرای كردووە بەكارهێنانی ئینتەرنێت بۆ ماوەیەكی زۆر سوودی هەیە بۆ ئەو مروڤانەی تەمەنیان لە 55 بۆ 75 ساڵیدایە. ئەو توێژینەوەیە كە لە زانكۆی ساری بەریتانیا كراوە ئاماژەی بەوە كردووە ئەو مرۆڤانەی لەو تەمەندان بەهۆی بەكارهێنانی ئینتەرنێت‌و پەیوەندی بەردەوامیان لە تۆرە كۆمەڵایەتییەكان كەمتر دوچاری خەمۆكیدەبن . ئێستاش كە ڤایرۆسی كۆرۆنا ...

زیاتر »

سینی ‌و زەرفی ئەمساڵ وەك ساڵانی رابردوو گەرموگوڕ نییە

نووسینگەی كەركوك، هێمن ئەحمەد یاری سینی ‌و زەرف لە شاری كەركوك‌ و لە گەڕەكەكانی ئیمام قاسم و بڵاخ و بەرتەكییە و موسەڵڵا و پیریادی و قۆریە و بەگلەر و شاترلوو دەكرا، لەم گەڕەكانەوە بڵاوبۆوە بۆ گەڕەكەكانی تری كەركوك تەنانەت بۆ هەولێریش. یاری سینی و زەرف هاوشێوەی یاری (كڵاوێن)و (محێبس) تەنها لە مانگی رەمەزاندا دەكرێت، یارییەكی میللییە لە نێوان گەڕەكەكاندا دەكرێت، ...

زیاتر »

لە بەریتانیا پۆستەرەكانی خۆپارێزیی لە كۆرۆنا دیكۆمێنت دەكرێن

لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا وێنەگرێكی رۆژنامە بەدەیان تابلۆی رێنماییە خۆپارێزییەكانی دژ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا بۆ مێژوو دەكاتە دیكۆمێنت. ئەو وێنەگرە ناوی ( ماتیۆ چاتل)ە و تا ئێستا (270) وێنەی تابلۆی رێنماییەكانی دژ بە كۆرۆنای گرتووە كە تایبەتن بە بەڵای كۆرۆنا، ئەمەش بەمەبەستی دیكۆمێنتكردنی وەك بەشێكی گرنگی مێژوویی لە بەریتانیا. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە بەریتانیا لە سەرتاسەری لەندەن دەستكرا بە ...

زیاتر »