سەرەکی » زانست » رووبەری سەوزایی زیاد نەكرێت، شارەكان دەخنكێنپەڕە 3

رووبەری سەوزایی زیاد نەكرێت، شارەكان دەخنكێن

كەشتیی نوح
بە هۆی زیاد بوونی ژمارەی دانیشتوانی هەندێك وڵاتی جیهان، شارەكان جەنجاڵ تر بوون و باڵەخانە و تەلارەكانیش زیاتر بوون و رووبەری سەوزاییش لە زۆر شاری جیهان كەم و كەمتر بووەتەوە، ئەمەش بووەتە هۆی پیسبوونی ژینگەی ئەو شارانە و بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی بە تایبەت نەخۆشییەكانی كۆئەندامی هەناسە، هەربۆیە هەندێك وڵات هەوڵی زیادكردنی رووبەری سەوزایی دەدات بە تایبەت لە شارە جەنجاڵەكان.

چین هەوڵەكانی خستووەتەگەڕ
ئامارەكانی (كۆڕبەندی كولتووری شارەكانی جیهان) ئاماژە بە جیاوازییەكی زۆر دەدات لە نەخشەی شارەكانی جیهان، بۆ نمونە لە شاری (شینزهن)ی چین، سەرەڕای گەشەكردنی كەرتی بیناسازیی، (40%)ی زەویی شارەكە تەرخان كراوە بۆ سەوزایی و لە بەیجینی پایتەختیش كار بۆ زیادكردنی رووبەری سەوزایی كراوە و بەردەوامیشە كە تا ئەمڕۆ رووبەری سەوزایی گەیشتووەتە( 45%)ی كۆی رووبەری شارەكە.
ئەستنبوڵ دەخنكێت

بە پێی لێكدانەوەی ئەو كۆربەندە جیهانییە، تا ساڵی (2050) سێیەكی مرۆڤەكان لە شارەكاندا نیشتەجێ دەبن، بەڵام بەشێكی كەمیان دەتوانن چێژ لە سروشت وەربگرن، ئەستەنبوڵ یەكێكە لە شارەكانی جیهان كە كەمترین رووبەری سەوزایی هەیە، بە شێوەیەك لە ساڵی 2015دا كارگێریی شارەكە تەنها (2.2%ی روبەری شارەكەی بۆ پاركی گشتی داناوە، دواتر حكومەت پێشنیاری كردووە كە گۆڕەپانە گشتییەكان بكرێنە پارك و شوێنی حەوانەوە.

تۆكیۆ دەناڵێنێت
هەموان ئەو راستییە دەزانین كە درەخت و رووەكەكان هەوا پاك دەكەنەوە، لەبەر ئەوە بوونی رووبەرێكی سەوز بەكارە بۆ دابینكردنی هەوایەكی پاك بۆ هەناسەدان، ئەو گرنگییەش لە شارێكی جەنجاڵەكانی وەك تۆكیۆی پایتەختی ژاپۆن زیاتر دەبێت كە بەپێی توێژینەوەیەكی نوسینگەی گەشەپێدانی شارەكان رێژەی رووبەری سەوزایی تێیدا (7.5%)ە و بەشێك لە دانیشتوانی ئەو شارە (9) ملیۆن كەسییە بە دەست هەستیارییەوە دەناڵێنن كە بە هۆی پیسبوونی ژینگەوە توشی بوون.

لۆس ئەنجلۆس و گەرمای چیمەنتۆ
چیمەنتۆ پلەی گەرمای شارەكان بەرز دەكاتەوە و كار دەكاتە سەر دانیشتوانەكانیان، ئەمەش پێیدەوترێت ( كاریگەریی گەرمای دوورگە شارستانەییەكان) واتە شارەكان زۆر گەرمتر دەبن لە دەوروبەرەكانیان، بەڵام رووبەری سەوزایی ئەو كێشەیە چارەسەر دەكات و پلەی گەرما دادەبەزێنێت، هەرچەندە رێژەی رووبەری سەوزایی لە شارێكی وەك لۆس ئەنجلوس (35%)ە، بەڵام هێشتا بەدەست بەرزیی پلەی گەرماوە دەناڵێنێت.

درەختەكانی پاریس روبەڕووی لافاو وەستانەوە
یەكێكی تر لە گرنگییەكانی رووبەری سەوزایی ئەوەیە كە ئاو هەڵدەمژن و سنوور بۆ لافاو دادەنێن و ئەمەش لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا بینرا كاتێك لە ساڵی 2018 لافاو لەو شارە هەستا، بەڵام زیانێكی ئەوتۆی نەبوو، لەگەڵ ئەوەی رووبەری سەوزایی لەو شارە (9.5%)یە، بەڵام ئەو سەوزاییە توانای بەرگرتن بە لافاوەكەی هەبووە،چونكە روبەری سەوزایی پلان بۆدانراو وا دەكات ناوچەكانی نیشتەجێبوون لەو ئاوە زۆرەی لافاوەكان بپارێزێت، دەسەڵاتدارانی شاری پاریسی پایتەخت بەردەوامن لە زیاتركردنی رووبەری سەوزایی لە و شارە و دەوروبەری.

بۆگۆتا دەیەوێت پێشەنگ بێت
بۆگۆتای پایتەختی كۆلۆمبیا یەكێكە لە شارە چالاكەكان، تا ئێستا (5%)ی رووبەری شارەكە سەوزایی بووە، ماوەی چەند ساڵێكە شارەكە لە رووی بیناسازییەوە فراوان دەبێت و لە رووی ئابووریشەوە گەشە دەكات، هەربۆیە دەسەڵاتدارانی شارەكە هەوڵەكانیان خستووەتە گەڕ بۆ هێنانەدی هاوسەنگیی لە نێوان گەشەكردن لە رووی ئابووری و بیناسازیی و گەشەكردنی تواناكانی پاراستنی ژینگە و دابینكردنی ئاوهەوایەكی پاكژ لە پێناو تەندروستیی هاوڵاتیانی دانیشتووی ئەو شارە.

سەرچاوە: DW

 108 جار بینراوە