سەرەکی » ئەدەب و هونەر » دزێک لە نێو خەونەكانمدا

دزێک لە نێو خەونەكانمدا

ئەسعەد عەزیز محەمەد

كە شەو دێت ترسم لێ دەنیشێت، لەرزم لێ دێت، دەزانم لە پانتایی شەوی بێدەنگ و سامناكدا جارێكیتر ئەو دزەم لێ پەیدا دەبێت، دزێكی یەكجار قێزەونە، پێش پەیدابوونی ئەو دزە خۆشترین ساتەكانی ژیانم خەونەكان بوو، ئەوەی لە واقیعی ژیانی رۆژانەدا نەمدەتوانی بەدیبهێنم خەیاڵ و خواستی بەدیهێنانی پەلكێشی دەكرد بۆ دونیای خەونەكانم. بەڵام ئێستا زۆرپەرۆشی ئەوەم و حەز دەكەم بە هیچ شێوەیەك كە خەوم لێدەكەوێت هیچ خەون نەبینم. خەون زۆر ترساندوومی، خەونەكانی پێشووم هیوا و ئاواتی داهاتوومی لەسەر بنیات نرابوو، بەڵام خەونی ئێستام ئومێدەواری ئەوەم، نزای ئەوە دەكەم نەبێتە پێشهاتێكی شووم بۆ ژیانی ئێستام و ژیانم تێكبدات. خەونەكان رۆژ لە دوای رۆژ تیشكی هیوا و ئاواتی بەرەو رۆخی نائومێدی دەبات و لە مەنفای خەم و پەژارەدا بەجێت دەهێڵێت. وەك نەریتێكی شەوانە پێش ئەوەی پێڵوی چاوم دابخەم و خۆم بدەمە دەست خەوەوە بۆ دواجار ئەو شەوە سەیری ئیمێلەكەم دەكەم، نامەیەكم بۆ هاتبوو نامەكە زۆر درێژبوو لە هەندێ پەرەگرافی تێنەدەگەیشتم نەمدەزانی باسی چی دەكات، بەڵام لە نامەكەدا باسی ئەوەی دەكرد، دەخەویت، خەون دەبینیت، خەون بە دونیایەكی زۆر خۆشەوە دەبینیت هەرگیز لەو خەونە خۆشانە چاوەڕوانی ئەوەنیت كەسێك بێت كەشی خۆشیت بشێوێنێت، ژیانت تێك بدات. بەڵام ئەوەی چاوەڕوانیت نەدەكرد روویدا دزێ لە نێو خەونەكانت پەیدا دەبێت. دزی نێو خەونەكان هەوڵی دزینی ماڵ و سامان و كەلوپەل و گەنجینە و پارە نادات. بەڵكو هەموو بەها رەوشت و رۆحی و شكۆدارەكانی مرۆڤ دەدزێت. لە خەونی پێشووتدا بەهۆی رەفتار و كرداری ئەو دزەوە متمانە و بڕواپێكردنی لە فەرهەنگی ژیانت دزی. لەو رۆژەوە خۆت لە خەڵكانی دەوروبەرت بە دوور دەگریت نەتدەویست پەیوەندیت بە ژینگەی دەوروبەرتەوە هەبێت، چونكە متمانەت بە هیچ كەس نەمابوو. بەڵام ئەمشەو جارێكی تر لە تەختەی شانۆی خەونت وەك كارەكتەرێكی كارامە رۆڵی زۆر ترسناك دەبینێت. تۆ هەرچەندە متمانەت بە كەس نییە و ناتەوێت لە هیچ كەس نزیك بیتەوە و بڕوا بە كەس بكەیت، خۆتیش نازانیت چۆن ئەو دزەت لێ پەیدا دەبێت و بەچی شێوەییەك خۆی لێت نزیك دەكاتەوە، نازانم چۆن دەتوانێت هەنگا و بە هەنگاو بەرەو تۆڕی خۆی پەلكێشت بكات لە دوا ویستگەشدا دەكەویتە داوییەوە، ئەوسا بەهایەكی تری رەوشتت لێ دەستێنێت، جارێ راستگۆیت دەدزێت و جارێكی تر بەزەیی و لێبووردەیت دەدزێت، لە كۆتایی نامەكەدا ئاماژە بەوە كرابوو، هەموو ئەو كردارانەی رۆژانە دەیكەین، هەموو ئەو قسە و گفتوگۆییانەی دەیكەین مەودای سروشتی و راستەقینەی خۆی وەرنەگرتووە، چونكە كێش و قەبارەی خۆی بەهۆی دەستدرێژیی دزی نێو خەونەكانەوە لە دەستداوە. خۆم لە پانتایی خەونێكەوە بینی…

لە دیمەنێكی زۆر جوان و دڵڕفێندا لە كەناری رووبارێكدا راوەستابووم، گوڵی رەنگاورەنگی زۆرجوان بە چواردەورمدا نەخشەی دڵگیری سروشتی كێشابوو، ئاسمان ئەوەندە ساف و بێگەرد بوو، هەموو كەس حەزیدەكرد مەلێك بێت بە ئاسماندا بفڕێت، خەندە و پێكەنینمان لەسەر روخسار و نیگامان رەنگیدەدایەوە، لەباوەشی ئەو سروشتە جوانە، لەو كەش و هەوا خۆشەدا مناڵێك كەوتە ناو رووبارەكەوە، چاوم لێبوو خەریكبوو مناڵەكە بخنكێت، خۆم پێنەگیرا بە راكردن دەمویست خۆم بگەیەنمە ئەو مناڵە و نەهێڵم بخنكێت. بەڵام هەرچەند هەوڵمدا نەمتوانی رابكەم و كەوتمە سەر زەوی هەوڵمدەدا و هێز و گوڕم خستبووە بەرخۆم، نەمتوانی هەڵبسم ئاوڕمدایەوە سەیر دەكەم ئەو دزە بە هەموو هێزییەوە قاچی گرتووم. ناهێڵێت هەڵسم، دەیەوێت بەو رەفتارەی گیانی یارمەتیدانی خەڵك لەبیر و هۆشم بسڕێتەوە، ئەو كاتەی قاچی بەردام جارێكی تر هەوڵم نەدا یارمەتی ئەو مناڵە بدەم، دەستبەرداری ئەوە بووم هاوكاری و یارمەتی كەسانی تر بدەم. بۆ چەند ساتێك لە نیگا و شێوەی روخساری دزی نێو خەونەكانم وردبوومەوە، كەسێكی ئاسایی بوو، هاوتەمەنی خۆم بوو، وەك دزە ناسراوەكانی دونیا ماسكی نەپۆشیبوو، كەسێكی بە ئەزموون بوو، زمانێكی پارا و گفتی شیرین بوو، فەرهەنگی زمانەوانی ئەوەندە دەوڵەمەند بوو، هەموو كەس حەزی دەكرد گوێی لە وشە و دەستەواژە و رستەكانی بێت. سەروسیما و روواڵەت و پۆشاكی هیچ شتێكی نامۆی پێوە دیار نەبوو، هەرجارەی بە روواڵەتێكەوە دەردەكەوت، دزێكی لێزان بوو، جاری وا هەبوو پۆشاكی مەلایەكی ئایینی پۆشیبوو، هەندێ كات سەروسیمای لە گوندنشینێكی كوردەواری دەچوو، چەندین جار وەك كەسێكی ژیری نێوشار رەفتار و مامەڵەی دەكرد، زۆر لێی وردبوومەوە، هەوڵمدا بیناسمەوە، وێڕای ئەوەی وەك گیانلەبەرە خشۆكەكانی بیابان توانای ئەوەی هەبوو رەنگی خۆی بگۆڕێت، بەڵام لە دواجاردا ئەو راستیەم بۆ دەركەوت زۆر لێمەوە نزیكە ئیتر نازانم لە ناوی یان لە شێوەی هەڵسوكەوت و رەفتاری یان لەپیشە و كرداری یان لە خەون و خەیاڵی یان سەروسیمای زۆر لێمەوە نزیكە لە هەموو شتێكدا …

پێش ئەوەی چیرۆكەكەم تەواو بكەم یان خەونەكەم كۆتایی پێبێت، حەزم نەدەكرد وا بەئاسانی دەستبەرداری دزی نێو خەونەكانم ببم و بهێڵم بە ئازادی بڕوات و بەجێمبهێڵێت، لێم پرسی(هەموو دزێك لە دونیادا حەقیقەتێكی ئەو كەسە دەزانێت كە دەیەوێت دزی لێبكات، تۆ چی حەقیقەتێكی منت دەزانی كە چەندین جارە دزیم لێدەكەیت؟) بە خەندەیەكەوە تێكەڵ بە فێڵ و دووڕوویی ببوو وتی (تۆ دڵێكی ساف و پاك و بێگەردت هەیە، حەز بە خێروخۆشی خەڵك دەكەیت، ئەمەش بۆتە هۆی ئەوەی خۆشباوەڕبیت و متمانە بەدەوروبەرت بكەیت.) دزەكە ئەو كاتەی ویستی بڕوات چەند هەنگاوێكی هاویشت و لێم دووركەوتەوە دواجار ئاوڕیدایەوە و وتی» ئیمێلەكەت هاك كراوە، سبەی چیرۆكەكەت بە ناوی یەكێكی تر بڵاودەبێتەوە .» راچڵەكیم … لە دڵی خۆمدا وتم هەرباشبوو خەون بوو.

 246 جار بینراوە