سەرەکی » وتار » هەڵبژاردنی ئەمجارە

هەڵبژاردنی ئەمجارە

ئادەم ئاودەل

لە دوای سەرۆک مام جەلال، ئیدی کورد لە بەغدا بەرەبەرە پێگەکەی بەرە و لاوازی رۆشت، تا کار گەیشتە ئەوەی بۆ یەکەمجار لە ساڵی (2014)دا بەبێ رەزامەندیی کورد، کابینەی حکومەت پێکهێندرا، تەنانەت پێویستیان بە دەنگدانی کوردیش نەبوو بۆ کابینەکە و لەدوا ساتدا نوێنەرانی کورد چوونە هۆڵی کۆبوونەوەکەی نوێنەرانەوە.
لەو ساتەوە، ئیدی زەنگێکی مەترسیدار بۆ کورد لێدرا و کوردیش بەتایبەتی سەرۆکایەتی ئەوکاتی هەرێم، نەک بە هەندی وەرنەگرت، بەڵکو بە تەواوی چووە سەر رێچکەیەک کە کورد لە بەغدا دوور بکەوێتەوە.
ئەگەرچی هەردەم دەوترێ حوکمڕانی عیراق، لەسەر بنەمای تەوافوقی سیاسییە، بەڵام تادێ ئەو بۆچوونە کاڵ دەبێتەوە و لەلایەن شەقامی عیراقییەوە جۆرێکی تر لە حوکمڕانی پەسەندە کە زیاتر رووە و حوکمی زۆرینە و ناوەندییە.
هەڵبژاردنی ئەمجارە بۆ عیراق گرنگی خۆی هەیە، بەڵام بۆ کورد زیاتر تایبەتمەندترە، ئەمجارە سەنگی کورد دیاری دەکرێت و رەنگە پێگەی ئەمجارە بەهۆی سیستمی نوێی هەڵبژاردنەوە قورسایی و پێگەی کورد بگۆڕێت، بەتایبەتی لە ناوچە جێناکۆکەکان کە بەم سیستمە جۆرێک لە بەرژەوەندیی دەنگی کورد دەدات.
جیاواز لە هەڵبژاردنەکانی رابردوو، ئەمجارە وەک هەستکردن بە مەترسییەکانی سەر بەرژەوەندییە نەتەوەییەکان و دەنگی کوردستان لە عیراق و ناوچەکەدا، بە دەستپێشخەریی یەکێتی، یەکێتی و گۆڕان، هاوپەیمانییەکیان لە چوارچێوەی (هاوپەیمانیی کوردستان) پێکهێناوە، وەک رێگەیەک بە ئامانجی رێکخستنەوەی دەنگی کوردستان و دروستکردنی جۆرێک لە یەک گوتاری لە پێناوی بەدەستخستنەوەی مافە لە دەستچووەکان و جارێکی تر گەڕانەوە بۆ بەغدا بە سەنگ و قورسایی زیاترەوە.
بە چاوخشاندن بە مێژووی نوێی نەتەوەکەماندا، دەردەکەوێت کە هەرکات لایەنە سیاسییەکانی کوردستان جۆرێک لە هەماهەنگی و یەکدەنگیان هەبووبێت، توانیویانە دەستکەوتی باش بەدەستبهێنن.
لە پێش راپەرین بەرەی کوردستانی دروست کرا و راپەرین سەرکەوتنی بەدەستهێنا، لەدوای پرۆسەی ئازادیی عیراق، کورد بە یەکدەنگ چووە بەغدا و توانیی لە دەستووردا زۆرینەی مافەکانی کورد بچەسپێنێت، بەجۆرێک ئەستەمە بەبێ کوردستان جارێکی تر بتوانرێت هەمواری دەستوورەکە بکرێتەوە.
هەربۆیە ئێستاش بە ئامانجی گەڕاندنەوەی مافە زەوتکراوەکان و چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەولێر و بەغدا، بە دروشمی (بەیەکەوە بەهێزترین) یەکێتی و گۆڕان چوونەتە کێبرکێکانی ئەمجارەی هەڵبژاردنەوە و هاوپەیمانییەکە دوای هەڵبژاردنیش بەردەوام دەبێت، کە هیوایەکی زۆری خەڵکی لەسەر هەڵچنراوە.
ئێستا خەڵک بەگشتی و لایەنگرانی یەکێتی و گۆڕان بەتایبەتی، گەیشتوونەتە ئەو بۆچوونەی کە ئیدی کاتێتی، کۆتایی بەو زۆرینە ناڕاستەی پارتی بهێنرێت و سیاسەتی راستەقینە بچەسپێنرێت کە زامنی خۆشگوزەرانی و ئارامییە، لەوە تێگەیشتوون کە کاری هاوپەیمانی پشتئەستورە بە دیدگایەکی روونی نیشتمانی، نەک سیاسەتی دووفاقی، کە دەمێک بەغدا وەک دوژمن بناسێنن، دەمێکیش هەڵپەیان بێت بۆ ئەوەی سوێند بە یەکپارچەیی عیراق بخۆن.
قووڵایی ستراتیژی بەغدایە و هەر بۆیە بەهێزەوە بەرەو بەغدا هەنگاو دەنرێت و کێشەکان چارەسەر دەبن، ئێستا زۆرینەی خەڵکی کوردستان پێیانوایە کلیلی چارەسەرکردنی کێشەکان لە بەغدایە، نەک لە وڵاتانی ئیقلیمی، هەر بۆیەش لە پاڵپشتی و پشتیوانیان بۆ هاوپەیمانیی کوردستان، خەمساردیی ناکەن کە بەدیهێنەری ژیانێکی شایستانە و بەهێزکردنەوەی پێگەی کوردە لە عیراق و ناوچەکەدا.

 196 جار بینراوە