سەرەکی » ئاراستە » شیلان رەشید لە ئەزموونێکی هونەری مۆدێرن و کاری شێوەکاریدا

شیلان رەشید لە ئەزموونێکی هونەری مۆدێرن و کاری شێوەکاریدا

ئاشتی گەرمیانی هۆڵەند

خاتوونە هونەرمەندێکی شێوەکاری کورد )شیلان ڕەشید( لە خانەوادەیەکی کورد پەروەرو هونەر دۆستە، کە لە شاری سلێمانی لە باشووری کوردستان لەدایكبووەو لەئەزموونێکی ژیانی پڕو چڕەوە هەنگاوی ناوە بەرەو هەموو پانتاییەکانی هونەرو مرۆڤایەتی، ئەو مرۆڤەی کە حەسرەت و خەمەکانی براکەی کە شەهید ( ڕێبوارە سوورە ) لەدڵدا هەڵگرتووەو هیواکانی ئەو دەهێنێتەدی کە هونەرو مرۆڤایەتی و ئەزموون بکات بەو پیشەیەی کە پشتیوانیکردن بێت لە ژیان و ماف و ڕوبەڕووبونەوە لە ژیانی ژنان و کوردستان و ئازارەکانی میللەتی کورد و ناساندنیان لە ڕێگای کارە هونەرییەکان و چالاکییە هونەرییەکان لە کوردستان و دەرەوەی وڵات.

زۆر بەداخەوە لەساڵی ١٩٩١ لە پێناو شاری کەرکووك ڕێبوار شەهید دەبێت ، ئیدی نەیتوانی هیواو ئاواتەکانی کە پاڵپشتیکردن بووە لە خاتوو شیلان بە چاوی خۆی ببینێت، شیلان لەساڵی ١٩٩٦ – ١٩٩٧ پەیمانگای هونەرە جوانەکانی شاری سلێمانی بەشی شێوەکاری تەواو کردووە ، دواتر هەنگاوی نا بەرەو کۆلیژی هونەرە جوانەکان بەڵام نەیتوانی درێژە بە کۆلیژ بدات ، لەبەر ڕەوشی تایبەتی خۆی لە کوردستان و دواتر ڕووی لە وڵاتی ئەڵمانیا کردووەو لە شاری بەرلین نیشتەجێیەو وەکو ئەو خانمانەی کەلە بواری هونەردا بەردەوامیان هەبووەو لە نێو کۆمەڵانی کوردستانی و جیهاندا جێگەو ڕێگای خۆیان بکەنەوە، چونکە کارو پیشەی هونەر کارێکی ئەوەندە ئاسان نییە کە مرۆڤ بتوانێت خۆی تێدا بدۆزێتەوەو ئەوەندە ئاسانیش نییە کە هەموو کێشەو ئازارەکانی میللەتەکەی بەجۆرێکی تایبەتی و بە ستایلێکی جیاواز بخاتە ڕوو لە ڕێگای کەڤاڵە هونەرییەکانییەوە، ئەگەر ئەو کێشانەش هاتبێتە ڕێگای زۆر بە سەرکەوتوویی توانیوێتی هەنگاوی بۆ بنێت و داهێنان و تازەگەری لە کارە هونەرییەکان و ئەزموونی ژیانیدا وە کو کارئەکتەرە کاریزماکان ڕەنگدانەوەی تایبەتی خۆی هەبێت، ژیان لە هەنگاوەکانی پەیمانگەی هونەرە جوانەکان ئەو هیواو ئاواتەیە کە مرۆڤ بتوانێت حەزو خۆشەویستی و خەونەکانی لە ڕێگای جیهانی هونەرەوە بگەیەنێت بەتایبەتی ئەو ئازارو مەینەتیانەی کەهەرگیز لە بیرو هزری خاتوو شیلان ناسڕێنەوەو ناتوانین ڕابردوو بگەڕێنینەوە بۆ حەزو ئاواتەکانمان .

خاتوو شیلان لە ڕێگای خوێندن و پراکتیزە کردنی قوتابخانەی ئەکادیمییەوە هەموو ئەو هەنگاوانەی ناوە لەپەیمانگەی هونەرە جوانەکان و بەشدارییەکی بەرچاوی هەبووە لە قۆناغی پەیمانگەدا بە کارو نموونەی بەرهەمەکانی و بەشدار بوونی لە نێو پەیمانگەی هونەرە جوانەکان و هونەرمەندانی کورد لە شاری سلێمانی، بەشدارییەکی بەرفراوانی کردووە لە پێشانگەکانی کوردستان و دەرەوەی کوردستان کە پتر لە ٣٠ پێشانگەیەو چەندین بڕوانامەی ڕێزلێنان و کارو بەرهەمی هونەریی بەدەستهێناوەو زۆربەی پێشانگەکان و تابلۆکان بە ناوی ڕێبوارەوە نمایشدەکات .

ئەگەر دیدەیەك لە ژیان و هەنگاوە هونەرییەکانی خاتوو شێلان بگرین بۆ بەرەو جیهانی هونەر ئەو ڕاستیەمان دەست دەکەوێت کە شەهید ڕێبواری برای ئەو پاڵپشت و خەونانەن بوون بۆ بەدیهێنانی ئاواتەکانی ، هەر ئەو حەزو ڕاوێژو بیرکردنەوە هونەریانە بوون کە خاتوو شیلانی گەیاندە ئەو ئاستە هونەرییەی ئەمڕۆ لە نێوەندی هونەریی شێوەکاریدا دەناسرێتەوە چ بە فۆرم و ناوەڕوەك و بیرو هزرەکانی، چ بە توانای هونەریی شێوەکاری لە نێو کەڤاڵەکانیدا ، ئەو خەونانە لەلای هونەرمەند بوون بە پەنجەرە چوار لایەکان کە باس لە ئازادی و سەربەخۆیی کوردستان دەکات و ئازادییەکانی ژنان لە نێو کۆمەڵگەی خۆماندا ڕوویەکی گرنگ وفۆرمی کارە هونەرییەکانە، بەو شێوەیەی کە ژن لە سەدەی بیست ویەکەمدا دەچەوسێتەوەو هیرش و بچووك کردنەوەو گرنگی پێنەدانی بیرۆکەو پەیامی هونەریی خاتوو شێلانە بۆ ناسینی ئەو ئازارانەی کە هەرگیز کۆتاییان نایەت لەئەمرۆدا، کە روویەکی ئەو کارە هونەریانە بەشێکن لە ئەزموونی ژیانی و لە نێو کارەکاندا نەخشاندویەتی، بێگومان گرنگیدان بە ئاستی هونەریی شێوەکاری و بەشە مەینەتیەکەی میللەتی کورد لەهەموو بوارەکانیدا لە ڕووی تەکنیك و داڕشتن و قوتابخانە زانستییەکانەوە هەموو ئەو ڕێگایانەی بڕیوە بەتایبەتی سەرەتای کاری هونەریی کە قوتابخانەی ئەکادییمی ڕێڕەوی ژیان و هونەرەکەی بوون ، یان دەتوانین بڵێین توێژینەوە و ورد بونەوە لە نێو بناغەی قوتابخانەی ڕیالیستی و ڕیالیزمی ئەکادیمیدا، لەدوای وەرگرتنی بڕوانامەی دیبلۆم و خوێندن لە کۆلیژی هونەرە جوانەکان بە خەستتر و ورد تر هونەرمەند ورد دەبێتەوە لە زانستی هونەر جوانەکان ، بەڵام دواتر ئازادی قوتابخانەکان و ڕێبازەکانیش دەبنە هۆیەکی تایبەتی بۆ دەست بردنە نێو ئەو فۆرمانەی لە پێویستن لەو کارە هونەریەدا بەکار بهێنرێت . ئەوەش لەهەر بەشە شێوەکاریەکدا بێت وەکو نیگارکێشان یان پەیکەر سازی یان گرافیکی و سیرامیک بەشەکانی تر .

خاتوو شێلان وەکو خانمە کوردێك توانیوێتی بەکارە هونەرییەکانی خۆی بناسێنێت بە جیهانی کوردستان و دەرەوە بەو تەکنیکە هاوچەرخانەی کە ڕێزی پێشەوەی مۆدیرنە ، لە زۆر جێگا ئەبستراك وە ڕیالیستی دەربڕین خوازی و لە چەند کارێکی تری هونەری ڕیالیستی ڕیالیزمی ، ئەمانە نمونەیەکی دەوڵەمەندی کارە هونەرییەکانن ، ڕەنگدانەوەی کاری شێوەکاری ئەو ئەزموونەیە کە بۆ ماوەی ٥ ساڵ سەرقاڵی بووە، بۆیە ڕەنگدانەوەی دیاردەیەکی هونەریی بەرجەستەییەو دووربینیەکی دریژ خانە بۆ پتەوکردنی فۆرمەڵەی کارەکانی، جیهانە پڕو چڕەکەی هونەرمەند پڕن لەو تەکنیکانەی کەهەرجارەو بە شێوەو شێوازێك خۆی نمایش دەکات لە چوار چێوەی کارەکانی، ڕەنگ هەڵبژاردەیەکی زیندووی نێو فۆرمەکانە کە خۆیان دەگونجێنن بۆ دەرخستە هونەرییەکان و بابەتە شاراوەکان، چاوی هونەریی خاتوو شێلان پڕن لەو دیدەیە کە هونەر مەودایەکی دووری هەیە و ئاکامەکان دوورترن، ئەوە پلان و ستراتیژی هونەرمەندە بۆ چڕبوونەوەو تێگەیشتن لە فەلسەفەی هونەریی ئەو سەردەمە، پەنا بردن بۆ کەلتوورو کەڵچەری کوردی و تێکەڵبوونیان بە هونەریی شێوەکاری و ڕەنگەکان هەنگاوێکی تری ئەو کارانەن کە ئەنجامیانی داوە ، بەتایبەتی ئاوڕ دانەوە لە ڕابردوو هێنانەوەی ئەو چیرۆکانەی کە بە جێماون لە ڕابردووداو سەرگوزشتەی ئەو چیرۆکانەی کە هەرگیز لەبیر ناکرێن بۆ مێژوو، ئەوەش بوونی قارەمانێتی ژنانە لە نێو کۆمەڵگەی کوردەواریدا . گێڕانەوەی ئەزموون و چیرۆکی بەسەرهاتەکان ئەگەر شیعر بێت یان چیرۆك یان بەسەرهات یان ڕووداو ، لەگەڵ خەونەکانی سەرچیاکان و بوونی مافەکانی ژنان ئەو فۆرم و ناوەڕوەکانەن کەهەردەم خاتوو شێلان رەشید جەختی لێ دەکاتەوە وە دەیانناسێنیت بە جیهانی دەرەوەی کوردستان ، مرۆڤەکان لە ژێر چەتری زوڵمداری و مرۆڤە دڕندەکان نموونەیەکی تری ئەو بیرۆکانەن کە لە نێو تابلۆو چوار چێوەی کەڤاڵەکاندا کۆتاییان نایەت، بەڵام گێڕانەوەی ئەو چیرۆکانە لە فرچەی هونەریی هونەرمەند دونیایەك لە ئاکارو داهێنان دەهێنێتە ژیانەوە، هەر بۆیە هونەرمەند خاوەن کەشکۆڵ و بیرەوەری و پەرتوکخانەیەکی گەورەیە لە خەرمانی کارە هونەرییەکانی، هاوبەشبوون و بەشدارییەکانی خاتوو شیلان ڕەشید لە گۆڕەپانی هونەریی وڵاتی ئەوروپا بەردەوامن سەرەڕای سەختی ژیان و سەرقاڵی بە ژیانداری و کارکردنەوە، بەڵام کاتێکیش هەر بووە بۆ هاوبەشی لە فیستیڤاڵ و پێشانگەی تایبەتی و بەشداریکردن لەگەڵ هونەرمەندانی کورد بەتایبەتی لە بەرلین و گەلەرییە جیاجیاکانی ئەو وڵاتە.

رۆژی 09/07/2021 تا رۆژی 01/08/2021 لە شاری کریفێلد ی وڵاتی ئەڵمانیا بۆماوەی سێ هەفتە، کە پتر لە ٣٠ هونەرمەندی شێوەکاری بەشداریان تێدا کردو بەشداری لە وورك شۆپەکان کردووە کە کاری هەرەوەزییە لەگەڵ هونەرمەندانی ئەڵمانی و کورد و دواتر پیشاندانی ئەو پرۆژە هونەرییە لە هۆڵ و گەلەرییەکان، هەروەها لە چالاکییەکی تری هونەرمەندا لە ٢٩ / ٧ / ٣٠٣٢ تاوەکو ٢ / ٨ / ٢٠٢١ سمپۆزیومێك بوو بە شێوەی لایف کە کار هونەریی شێوەکاریان دەکرد بە شێوەیەکی زیندوو، بێجگە لە پرۆژەی پێشانگەی تایبەتی و بەشداری تری هونەریی لە داهاتوودا .

 110 جار بینراوە