سەرەکی » وتار » ستران عه‌بدوڵڵا » رۆژی میدیای یەكێتی لە شەرارەوە شۆڕش و لەوێوە بۆ شەرارەی میدیایەكی پوخت و چالاك

رۆژی میدیای یەكێتی لە شەرارەوە شۆڕش و لەوێوە بۆ شەرارەی میدیایەكی پوخت و چالاك

١-

سەرەتای ئەندێشە

ئێستا دیمەنەكە بێنە بەرچاوی خۆت كە مام جەلال چاوەڕێیە ‌و جار بە جار لە بالكۆنی شوقەكەوە سەیرێكی دەرەوە دەكا، ئینجا كاتژمێرەكەی دەستی تا ئاستی دیدەنییەكی روون ‌و بێ هەمتا رادەگرێ ‌و لەبەرخۆیەوە دەڵێ: ״دواكەوت، شەرارە نەهاتەوە لە چاپ، قەرەباڵغی دیمەشق دیسان بێ بەڵێن بوو لەگەڵمان״.

یەكەمجار نەبوو كە پایتەختی ئەمەوییەكان قەرەباڵغ ‌و ترافیك لایتەكانیشی بەسەبر و بەكاوەخۆ بێت ‌و میوانەكانیشی هەژمەتی تینوتاوی كۆششی سیاسییان بۆ دیداری بەلاغ ‌و بەیان ‌و سەدای مینبەرەكانی كەم حەوسەڵە ‌و پەلەیان ‌بێت.

دیمەشق لە نیوەی دووەمی حەفتاكانی سەدەی بیست وەك قاهیرەی شەستەكانی عەبدولناسر جمەی دەهات لەم بزافی دیموكراتخواز ‌و لەو ئاڕاستەی سیاسیی نەتەوەیی ‌و نیشتمانی ‌و چەپی ئاسیا تا ئەفریقا.
دیمەشق قەومی و بەعسی ناڕازی عیراقی و چەپی عیراق ‌و جەبهەی ملنەدان و بەرهەڵستكاری عەرەبی هێنابۆوە دەواری نزیكی خۆی ‌و دیار بوو حافز ئەسەد شتێكی لەبن سەرا بوو.

یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەو درزی پەچەی دۆستایەتی مام جەلال ‌و ئەسەد ‌و سوریاكەیەوە چاوی لە گەرمكردنەوەی كوانووی شۆڕشی كوردستان ‌و بڵێسەی خەباتی (حزب من طراز جدید) بوو. تا لەژێر چەتری عیراقێكی تر كە خۆشی بە دیموكراتی بێت، جێگا بۆ تێهەڵچوونەوەیەكی تری كوردایەتی نوێ بكاتەوە. هەمووی ساڵێك بوو نیشتمان سلاحسز كرابوو و بەعسی عەفلەقی گەرەكی بوو لەسەر سنوورەوە خەڵك خڕ تەهجیر و تەرحیل بكات و لە دامێنیشەوە كەركوك و خانەقین كێوماڵ بكا و لە كوردستانیان دابماڵێ.

دكتۆر فوئاد مەعسوم بۆ ئەوەی كەمێك لە نیگەرانی ‌و چاوەڕوانی بە پەرۆشی مام جەلال خاوبكاتەوە. وتی: یەكەم ژمارەیە ‌و یەكەم تەجرەبە، هەروا دەبێ. مەگەر خۆت مانشێتەكەت وەك شەرحی حاڵ نەنووسیوە. (ومن الشرارة یندلع اللهیب)؟.

لە دامێنی ئەو ساتە مێژووییەدا گفتوگۆ لەسەر خەونەكانی لەمەودوا دەستیپێكرد. مام جەلال گەرەكی بوو باسی ئەندێشەی پڕۆژەی نەخشەی رزگاری و فرقەی دیعایەی موسەلەحە بكا و مەبەستی بوو قسە لەسەر ئەندێشە و خەیاڵی رۆژنامەوانی كاك نەوشیروان بۆ چاپی ״رێبازی نوێ״ بوروژێنێ بەتایبەتی كە مامۆستا كامیل بەسیر نیوەی كارەكەی بەناوی ״رێباز״ مەیسەر كردبوو هەر ״نوێ״ كەی مابوو تا گوزارشت لە قۆناغی تازەی كوردایەتی بكات. مام بە جۆشوخرۆشی دوورنمای ئۆرگانێكی تازە بابەتەوە ناوەناوە نوكتەكانی بەشیر موشیر و پەرتوكیاتی كەمال فوئادی باس دەكرد كە چۆن لە شۆڕشی ئەیلول رادیۆ گەیشت و ئەمجارە چۆن بگات. لەناكاو زەنگی تەلەفۆنی شوقەكە لێیدا. دوو فەیلی بەغداپەروەر عادل موراد ‌و عەبدولڕەزاق فەیلی خەتی گفتوگۆیان بە موژدەی بڵاوكردنەوەی ״شەرارە״ گەرم كرد. شەرارەی تەلەفۆنەكە لەو نێوانەدا نەما. بووە لەهیبـی سەركەوتن ‌و دەركەوتنی یەكەم میدیای یەكێتی.

مام جەلال بە چاو و دڵی رۆشنی یەكەم ژمارەی شەرارە لە تشرینی یەكەمی 1975 فریا كەوت بڵێ: ״نوسخەكەی دكتۆر هۆمەرتان لەبیرنەچێ״… ئەی بەشی ناوەوەی وڵات بۆ هەڤاڵانی وڵات زۆر زەروورە. ئاخر شۆڕشەكەمان لەوێ ‌و بۆ ئەوێیە.

تشرینی یەكەمی 1975 شەرارە دەبێتە تەقویمی سەروەریی بۆ میدیایەكی كوردستانیی سەرتاسەری ‌و بۆ مینبەرێكی دیموكراتی، كە لە پایتەختی ئەمەوییەكان بۆ پایتەختی شۆڕشی زەڵێ ‌تا پایتەختی عەباسی ناوەستێ ‌و هەدادانی بۆ نییە.

بەم جۆرە شانازیی ئەو ختۆكە خۆشەمان هەیە كە پێش دەستپێكردنەوەی شۆڕشی چەكداریی، بڵێسەی شۆڕشی میدیا هەڵگیرسا. یەكی حوزەیرانی ساڵی 1975 یەكێتی دێتە ژیانمانەوە، تشرینی 1975 ״شەرارە״ وڵات رۆشن دەكاتەوە و یەكی حوزەیرانی دوای ئەوەش، 1976 شۆڕش كوردستانی تەنییەوە.

ئەوە مێژووە و بەمجۆرە یەكێتی و راگەیاندنەكەی ئاوێتەی یەكتر دەبن. سەروەریی زۆر كە قەت نابێ فەرامۆش بكرێ، هەروەها كەموكوڕیی هەنووكە كە قەت نابێ بخرێتە ژێر لێوەوە. لەمەشدا یەكێتی و راگەیاندنەكەی ئاوێتەن و یەك چارەنووسن، خۆمان لەپێشەوە دەستنیشانی بكەین و نەخشەڕێی بۆ بدۆزینەوە. درەنگیشە زوو نییە.

تشرین هەر پایزی سروشت نییە، بەڵكو بەهاری میدیامانە، جا بۆنەی رۆژی راگەیاندنی یەكێتی، مانگی راگەیاندنی یەكێتی بۆنەشە بۆ مشتوماڵكردنی.

لە شەرارەوە شۆڕش بڵێسەی دا و بەشكم لە تۆڕێكی میدیایی پوختەوە شەرارەی حزبایەتی یەكێتی بگەشێتەوە.

*سەرپەرشتیاری مەكتەبی راگەیاندن

 164 جار بینراوە