سەرەکی » کەلتوور » ئەزموونێك بۆ هونەری كاریكاتێری كوردی

عەلی مەندەلاوی

ئەزموونێك بۆ هونەری كاریكاتێری كوردی

به‌ختیار سه‌عید

نووسەر و دیزاینەری گرافیك، نیگاركێشی كتێب و گۆڤارەكان و كاریكاتێریست. بەرهەمەكانی لە رێگەی پیشانگە تایبەتییەكانییەوە لە سەنتەرە هونەرییەكانی وڵاتە عەرەبی و ئەوروپییەكاندا نمایش كردووە، وەكو هونەرمەندێكی كاریكاتێریست لە چەندین رۆژنامە و گۆڤاری عیراقی و عەرەبیدا لەگەڵ كاریكاتێریستە عیراقییەكانی وەك موئەیەد نەعمە و عەبدولرەحمان یاسر و زۆری تر كاریكردووە، هەروەها لە رۆژنامەی كوردیدا کارەکانی بڵاوكردۆتەوە.

عەلی مەندەلاوی لە ساڵی 1975وە، لە رۆژنامەی منداڵاندا كاریكردووە و كاری بۆ زیاتر لە 40 كتێبی منداڵان كردووە، كە لە دەزگاكانی چاپ و بڵاوكردنەوەی عیراق و كوردستان و قاهیرە و بەیروت و تونس چاپ و بڵاوبۆتەوە، هەروەها لە دوو گۆڤاری منداڵانی عیراق بە ناوەكانی (مجلتی، المزمار، ئەستێرە، هەنگ، العربی الصغیر، ماجد)کاریکردووە. پۆرترێتی بۆ كەسایەتییە ئەدەبی و هونەرییەكانی كورد و عەرەب كێشاوە، هەروەها دیزاینی بەرگی چەندین چاپكراوی شاعیرانی كێشاوە لە كورد و عەرەب لەوانە (شێركۆ بێكەس، لەتیف هەڵمەت، عەبدلوەهاب بەیاتی، عەدنان الصایغ، منیر بشیر).

لەساڵی نەوەدەكاندا لە هۆڵندا نیشتەجێ دەبێت و كار بۆ گۆڤارەكانی (الجدیدە، المجلە)ی لەندەنی دەكات، دواتریش لە نێوان ساڵانی (1999-2003) بۆ بەسەربردنی ژیان روو دەكاتەوە شاری لەندەن و لەوێشەوە كار بۆ رۆژنامەی (الشرق الاوسط) دەكات.

لەدوای رووخانی رژێمی بەعس لەساڵی 2003 دەگەڕێتەوە شاری بەغدا و پڕۆژەیەكی رۆشنبیریی بەناوی (میدیا) دادەمەزرێنێت كە تیایدا چەندین پیشانگە و چالاكی تێدا کراوە، هونەرمەند لە تەمەنی كاركردنیدا چەندین خەڵاتی نێوخۆیی و جیهانی پێبەخشراوە، لەوانە لەساڵی 2015 دا خەڵاتی (14)هەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی میهای ئەمنیسكوی پێبەخشرا، لە ساڵی 1990دا خەڵاتی یەكەمی لە پیشانگەی كاریكاتێری عەرەبی ئەفریقی لەسەر هۆڵی ئۆپێرا لە قاهیرە بەدەستهێنا.1

هونەرمەند لە دیدارێكیدا لەگەڵ رۆژنامەی (الشرق الاوسط)دا دەڵێت (كاتێك كاریكاتێر دەكێشم هەرگیز هێڵی سوورم نییە لەسەر كەسایەتییەكی دیاریكراو، نیگاری دەكێشم بەبێ هیچ موجامەلەیەك، هەرگیز بیر لە توڕەیی و دڵگرانی ناكەمەوە، بەڵكو تەنها ئەوەیە كە ئەو دەموچاوە گونجاوە بۆ ئەوەی بكرێتە كاریكاتێر بەبێ ئەوەی خۆشم بزانم).

سەبارەت بە هونەرمەند كاریكاتێریستی عیراقی (عەبدلرحیم یاسر) لەبارەی (عەلی مەندەلاوی) دەڵێت (بە بەردەوامی عەلی مەندەلاوی بەدوای وردەكارییەكانی كەسایەتییەكەدا دەچێت، هەروەكو ئەو كارەی بۆ جەواد سەلیمی كرد لە گۆڤارەكانی مجلتی و المزمار و الف با‌ء، هەروەها كاركردنی لە گۆڤارە عەرەبی و بیانییەكاندا هەموو ئەوانەی لە چوارچێوەی چاپكراوێكدا خستۆتەڕوو).

مەندەلاوی سەبارەت بە چاپ و بڵاوكردنەوەی نوێترین كتێبی چاپكراوی كە زۆرترین كارەكانی لە خۆگرتووە بەناوی (وجوە) دەڵێت (پۆرترێتی زۆری كەسایەتییەكانم كێشاوە كە لەرێگای تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانەوە بەبێ ئاگاداری خۆم و بەئاگاداری خۆشم بڵاو بوونەتەوە، هەربۆیە بە باشمزانی كە هەموو ئەو كارانە لەچاپكراوێكدا پارێزراو بێت و بڵاو بكرێتەوە، هەروەها سێ كتێبی هێڵكاری ترم هەیە لە قۆناغەكانی كۆتاییدان و پۆرترێتی كەسایەتییەكانی وەكو بەدر شاكر السیاب، جواد سلیم، فوئاد ئەلتكرلی، میشال فوغو، غادە السمان، ئوم كەلسوم، عومەر سەریف، سەدام حسین، كوندلیزا رایس، باراك ئۆباما، بنیامین نتانیاهو، ئەبو حەمزە المصری، زها حدید و و زۆری تری تێدایە).

بیۆگرافیای عەلی مەندەلاوی

-ساڵی1958 لە شاری مەندەلی لە دایك بووە.
-ساڵی 1979 پەیمانگەی هونەرە جوانەكانی بەغدای تەواو کردووە.
-ساڵی1986 ئەكادیمیای هونەرە جوانەكانی بەغدای تەواوكردووە.
-لە زۆربەی پیشانگە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەكاندا بەشدارییەكی بەرچاوی هەیە لەوانە:
– چیرۆكی فۆلكلۆری كوردی وێنەداری منداڵان- هۆڵی كۆمەڵەی رۆشنبیریی كوردی- بەغداد ساڵی 1977.
– تابلۆی منداڵان- هۆڵی مۆزەخانەی سلێمانی 1983.
– دەموچاوەكان لەناوەوە- هۆڵی الاورفلی- بەغدا ساڵی1986.
– (دەموچاوەكان) پۆرترێتی كاریكاتێری- هۆڵی بەغدا ساڵی1988.
– هۆڵی رواق- نیگاری سەربەخۆ-تونس ساڵی 1993.
– هۆڵی شاری ئەوترخت- هۆڵندا ساڵی 1995.
– پۆرترێتی كاریكاتێری- هۆڵی سەنتەری (رازا) ئەوترخت- هۆڵندا ساڵی1997
– هۆڵی زانكۆی ئازاد- نیگاری ئازاد- بەرلین- ئەڵمانیا ساڵی1998.
– (خاك یەكەمە- ئاسمان دووەم) نیگاری سەربەخۆ- لەندەن ساڵی 2002.
– هۆڵی میدیا- هەولێر ساڵی2005
– ئەندامی دامەزرێنەری كۆمەڵەی (القافلە)ی نێودەوڵەتییە لە تونس.
– دامەزرێنەری كۆمەڵەی (فنانیین ضد القمع) لە لەندەن.
– ئەندامی دامەزرێنەری دەزگای (اصدقا‌ء ثقافە وادی الرافدین) لە هۆڵندا.
– ئەندامی سەندیكای رۆژنامەنووسان و هونەرمەندانی عیراقییە، هەروەها كۆمەڵەی هونەرمەندانی عێراقی.

 73 جار بینراوە