سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » نووسه‌رو وه‌رگێڕی‌ كورد، حه‌كیم كاكه‌ وه‌یس كۆچی‌ دوایی كردپەڕە 2

دوای‌ ته‌مه‌نێك له‌ خزمه‌ت به‌ بواری‌ رووناكبیری‌ و نووسین

نووسه‌رو وه‌رگێڕی‌ كورد، حه‌كیم كاكه‌ وه‌یس كۆچی‌ دوایی كرد

سه‌ر له‌ ئێواره‌ی رۆژی‌ (١٨ی تشرینی دووه‌می ٢٠١٨) نوسه‌ر و وه‌رگێڕ و زمانزانی كورد (حه‌كیم كاكه‌وه‌یس) پاش ماوه‌ی زیاتر له‌ چوار ساڵ له‌ تووشبوونی به‌ نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ی خوێن له‌ شاری به‌غدا كۆچی دوایی كرد.
حه‌كیم عه‌بدوڵڵا كاكه‌وه‌یس، نووسه‌ر و وه‌رگێڕی كورده‌ و ناسراوه‌ به‌ حه‌كیم كاكه‌وه‌یس، باوكی چوار كوڕ و كچێكه‌.
حه‌كیم كاكه‌وه‌یس، ساڵی 1949 له‌ گوندی حه‌ساری گه‌وره‌ی نزیك شاری كه‌ركوك له‌دایكبووه‌. ساڵی 1957 كاتێك یه‌كه‌م قوتابخانه‌ له‌ گوندی داره‌مان به‌دووری 6 كم له‌ حه‌سار كراوه‌ته‌وه‌ حه‌كیم كاكه‌وه‌یس له‌و قوتابخانه‌یه‌ چووه‌ته‌ به‌ر خوێندنی سه‌ره‌تایی و قۆناغی ئاماده‌یی له‌ كه‌ركووك ته‌واو كردووه‌ و ساڵی 1973 به‌شی بیركاری له‌ كۆلیژی زانست له‌ زانكۆی سلێمانی ته‌واو كردووه‌.
دوای زانكۆ تاكو كۆتایی شۆڕشی ئه‌یلول پێشمه‌رگه‌ بووه‌. هاوینی 1975 له‌ به‌غدا وه‌كو فه‌رمانبه‌ری پرۆگرامسازی له‌ وه‌زاره‌تی پلاندادان دامه‌زراوه‌ و تاكو ساڵی 1980 به‌رده‌وام بووه‌.
پاشان له‌ زاخۆ كراوه‌ته‌ سه‌ربازی یه‌ده‌گ و دوای ماوه‌یه‌ك كه‌ شه‌ڕی عێراق- ئێران ده‌ست پێده‌كات، داوای لێ ده‌كه‌ن ببێته‌ به‌عسی و ئه‌وێی جێهێشتووه‌ و له‌ ساڵی 1984 خۆی ده‌گه‌یێنێته‌ وڵاتی سوێد و له‌وێ ده‌گیرسێته‌وه‌.
حه‌كیم كاكه‌وه‌یس، له‌ ساڵی 2000 به‌هۆی نه‌خۆشی دڵه‌وه‌ خانه‌نشین كراوه‌. به‌هۆی نه‌خۆشی سوێد جێده‌هێلێت و ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ زێدی خۆی له‌ كوردستان و له‌ گوندی حه‌سار له‌ كه‌ركووك، ژیانی خۆی به‌خوێندنه‌وه‌ و نووسین و وه‌رگێڕان به‌سه‌ر بردووه‌.
ئه‌و زیاتر له‌ عه‌ره‌بی و سویدی به‌رهه‌مه‌كانی بۆ زمانی كوردی وه‌رگێڕاوه‌. زۆربه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی مه‌سعوود محه‌مه‌د كوڕی مه‌لای گه‌وره‌ی كۆیه‌ی بۆ زمانی كوردی وه‌رگێڕاوه‌.
به‌مه‌به‌ستی وه‌رگرتنی چاره‌سه‌ری پزیشكی چوه‌ته‌ نه‌خۆشخانه‌ له‌ به‌غدا و رۆژی یه‌كشه‌ممه‌ 18-11-2018 له‌ شاری به‌غدا كۆچی دوایی كرد.

به‌شێك له‌ به‌رهه‌مه‌كان:
– لسان الكرد. نووسه‌ر: مه‌سعوود محه‌مه‌د، وه‌رگێڕانی بۆكوردی: حه‌كیم كاكه‌وه‌یس، هه‌ولێر: كوردستان، 2008.
– حه‌جێكی تر بۆ به‌رده‌رگای (خه‌تێ)ی زانا، مه‌سعوود محه‌مه‌د، وه‌رگێڕانی بۆكوردی: حه‌كیم كاكه‌وه‌یس
– كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تی بۆچی به‌ شێتخانه‌ ده‌چێت؟، مه‌سعود محه‌مه‌د، وه‌رگێڕانی بۆكوردی: حه‌كیم كاكه‌وه‌یس
– رۆمانی گورگی رووته‌ڵان، حه‌كیم كاكه‌وه‌یس له‌ سوێدییه‌وه‌ بۆ كوردی وه‌رگێڕاوه‌.
– رۆمانی كۆلاره‌فڕێن، به‌رهه‌می رۆماننوسی ئه‌فغانی خالید حوسێنی، وه‌رگێڕانی بۆ كوردی حه‌كیم كاكه‌وه‌یس.
– رۆمانی‌ تاوان و سزا، نووسینی‌ دۆستیۆڤسكی‌، وه‌رگێڕانی‌ حه‌كیم كاكه‌ وه‌یس.
-مه‌مله‌كه‌تی‌ سه‌گه‌كان، چیرۆك، نووسینی‌ حه‌كیم كاكه‌ وه‌یس 2017.
-خه‌م و جوانی‌، نووسینی‌ یاسۆناری‌ كاواباتا، وه‌رگێڕانی‌ حه‌كیم كاكه‌ وه‌یس.
له‌باره‌ی‌ كۆچی‌ دوایی نووسه‌رو وه‌رگێڕ حه‌كیم كاكه‌ وه‌یس، چه‌ند نووسه‌رو روناكبیرێك له‌ تۆڕی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ فه‌یسبووك، به‌چه‌ند كۆمێنتێك په‌ژاره‌ی‌ خۆیان بۆ له‌ده‌ستدانی‌ ئه‌م نووسه‌ره‌ ده‌ربڕیوه‌، ئه‌مه‌ به‌شێكیانه‌:
نووسه‌ر روناك شوانی:
هه‌واڵی كۆچی دوایی ھاوڕێ و مامۆستای ئازیز و به‌ڕێزم، نوسه‌ر و وه‌رگێڕ و چیرۆكنوسی به‌توانا كاك (حه‌كیم كاكه‌ وه‌یس ) زۆر دڵته‌نگ و خه‌مباری كردم، به‌رێكه‌وت له‌م ڕۆژانه‌ له‌گه‌ڵ هاوڕێیه‌كی ئازیز باسمان كرد، كاك حه‌كیم، قه‌ڵه‌میكی بێده‌نگ، مرۆڤێكی پڕ له‌ ئینسانییه‌ت، جوان و به‌هه‌ڵوێستی كه‌ركووك بوو، ماڵئاوا هاوڕێ و مامۆستای جوانم، خه‌ونی به‌رز و جوانت هه‌بوو، داخی گرانم، هه‌موو ئاواته‌كانت بردنه‌ ژێر گڵه‌وه‌…

رۆژنامه‌نووس فازڵ نه‌جیب:
رۆحی ماندووت شادبێت حه‌كیم كاكه‌وه‌یسی دۆست و خۆشه‌ویست…
دواجار كه‌ سه‌ردانمان كردی له‌ خانووه‌ ساده‌كه‌ی گونده‌كه‌ت بوو له‌ كه‌ركوك دوای ئه‌نجامدانی نه‌شته‌ری بۆت له‌ پێش كاره‌ساته‌ شوومه‌كانی ئه‌م دواییه‌، ئه‌وه‌نده‌ت پێخۆش بوو كه‌ خێزان و مناڵه‌كانیشم هێنابوو، نه‌تهێشت مناڵه‌كان بێ دیاری بڕۆن، هه‌رچی هێلكه‌ی كوردی مریشكه‌كان بوو له‌ كولانه‌و ماڵه‌وه‌ كردته‌ زه‌رفێك و داته‌ ده‌ست مناڵه‌كانم وفه‌رمووت ئه‌وه‌ دیاری مامتانه‌.
مردنی جه‌سته‌ بۆ خه‌ڵكانێكی نیشتمانپه‌روه‌رو نه‌فس به‌رزو تێكۆشه‌ری وه‌ك ئێوه‌ ته‌نها له‌حزه‌یه‌كه‌ كه‌ شكۆو خه‌بات و باوه‌ڕو جوامێریتان بۆ هه‌میشه‌ له‌ یادی نیشتمانه‌كه‌یدا به‌ نه‌مری و پاكی ده‌هێڵێته‌وه‌.

چالاكوان و روناكبیر عه‌تا موفتی:
به‌ داخه‌وه‌ بۆ دواماڵئاوایی نووسه‌ر و وه‌رگێڕ، دڵسۆزی خه‌ڵك و خاك و وڵات، ره‌وانشاد مامۆستا حه‌كیم كاكه‌وه‌یس.
ره‌وانشاد، مامۆستا حه‌كیم كاكه‌وه‌یس، نیشته‌جێی وڵاتی سوێد بوو، به‌شێكی به‌رهه‌مه‌كانی مامۆستای نه‌مر و پایه‌به‌رز، مه‌سعوود محه‌مه‌دی، له‌ زمانی عه‌ره‌بییه‌وه‌ وه‌رگێڕایه‌ سه‌ر زمانی كوردیی و له‌ به‌شێكی زۆری رۆژنامه‌ و گۆڤاره‌ كوردییه‌كانی كوردستان و هه‌نده‌ران، بابه‌ت و نووسینی بڵاوكردووه‌ته‌وه‌.
دووباره‌، به‌ داخه‌وه‌ بۆ كۆچی دوایی مامۆستا حه‌كیم كاكه‌وه‌یس و هاوبه‌شی خه‌می كه‌سووكار و هاوڕێیانی ره‌وانشاد ده‌كه‌م و ره‌وانی پاكژ و به‌رزی شاد و ئاسووده‌ بێت.

نووسه‌ر دڵزار حه‌سه‌ن
بۆ رۆحی حه‌كیمی كاكه‌وه‌یس
ئه‌مه‌ ته‌نها مردنی جه‌سته‌یه‌، دۆستان كه‌ی به‌و هه‌موو كتێب و نووسین و سه‌لیقه‌ی وه‌رگێڕانه‌ ده‌گوترێت كۆچی دوایی، ئه‌مه‌ شانازیكردنه‌ به‌ رۆحێك له‌ نێو ئه‌ده‌ب و زمان و وشه‌دا هه‌میشه‌ به‌ زیندوویی ده‌مێنێته‌وه‌. ئه‌مه‌ نه‌مری كتێبه‌، كتێب.

نووسه‌رو روناكبیر نه‌جمه‌دین فه‌قێ‌ عه‌وڵا:
به‌ داخێكی زۆره‌وه‌ ، رۆماننووس و چیرۆكنووس و وه‌رگێڕ و گه‌وره‌ نووسه‌ری مرۆفدۆست ( حه‌كیم كاكه‌ وه‌یس ) دوا ماڵئاوایی لێمان كرد .. كۆچی دوایی ئه‌و داهێنه‌ر و جوانینووسه‌ی كه‌ركوك به‌ ڕاستیی خه‌ساره‌تێكی گه‌وره‌یه‌ .. ئه‌فسووس بۆ ئه‌و كۆچه‌ ناواده‌یه‌ ..

نووسه‌ر دانا ئه‌حمه‌د
یه‌كه‌م جار ناسینی حه‌كیم كاكه‌وه‌یس
له‌ڕێگه‌ی وه‌رگێرانی كتێبێكی گرنگی مه‌سعود محمه‌ده‌وه‌ بوو خاوێنی له‌ وه‌رگێڕان و جوان داڕشتنه‌وه‌ی به‌ناوی (بۆ گۆردباردشۆفی مه‌زن ) كه‌تیایدا مه‌سعود محمه‌د نامه‌یه‌كی چ و پڕ له‌ پرسیار بۆ گۆردبارد شۆڤ ده‌نێری و تیایدا ڕه‌خنه‌ له‌ ماركسیسزم ده‌گرێ ، پاشان گوتارێكی حه‌كیم كاكه‌وه‌یس به‌ناوی ئێزدیه‌كان ناحه‌ق نین كه‌ ده‌ڵێن ئێمه‌ كورد نین .
پاشان ئاشنا بوون و چه‌ند ڕاگۆڕینه‌وه‌یه‌ك له‌ ئێمه‌ی بچوك و ئه‌وی گه‌وره‌وه‌
حكیم كاكه‌ وه‌یس قه‌ڵه‌مێكی ڕازگۆ و ئینسانێك لێوان لێو ساده‌ی و جوانی ، به‌داخه‌وه‌ ئه‌وه‌ی بۆ من سوتفه‌یه‌كی زۆر ناخۆشبوو هه‌واڵی كۆچی دوای ئه‌و قه‌ڵه‌مه‌ پاك و جوانه‌بوو
به‌وهیوایه‌م نمونه‌ی ئه‌م پیاوه‌ زیاد بێ چون ئێمه‌ی كورد زۆر زیاتر له‌ هه‌ر میلله‌تێكی دی پێویستمان به‌مرۆڤی دانا ئه‌بێ .

 124 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*