سەرەکی » راپۆرت » ئامادەکردنی:بورهان ئەمین » شەڕی هەژموون لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بەكوێ دەگات؟

شەڕی هەژموون لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بەكوێ دەگات؟

بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانی ئیسرائیل بۆ سەر بنكەكانی حەشدی شەعبی لە عیراق و بارەگاكانیان لە سوریا و ئەمجارەیان بۆ سەر حزبوڵڵا لە لوبنان و کاردانەوەکان، دەستپێكی شەڕێكی خوێناوی و مەترسیدار نیشان دەدەن و پروشكی ئەو شەڕەش ئەگەر رووبدات، بەر ژمارەیەك وڵات و دەرودراوسێ دەكەوێ و دەبێتە گەورەترین و خوێناویترین شەڕ لە دوای شەڕی جیهانیی دووەم.

بۆ ناو خاكی سێ وڵات
ئەو ئۆپەراسیۆنە ئاسمانییەی سەر لوبنان، ئەوە سێیەم هەڵمەتی ئیسرائیلە لە دوای لێدانی كۆگاكانی چەك و تەقەمەنی حەشدی شەعبی لە عیراق و هەڵمەتی سەر فەیلەقی قودس لە ناو خاكی سوریا. ئەو گورزە ئاسمانیە لەخۆڕا نییە، بە تایبەتیش كە ناوچەكە دەكوڵێ و ژمارەیەك وڵات كەوتوونەتە ناو گێژاوی شەڕوشۆڕ، بەڵكو مەبەستێكی سیاسی و سەربازی لە دواوەیە و چاودێران بۆچوونی جیاجیایان لەسەری هەیە.

شەڕێكی كاتییە
هەندێك پێیانوایە كە ئەمە شتێكی كاتییە و مەبەست لێی پڕوپاگەندە و ئامادەكاریی هەڵبژاردنە، كە بڕیارە بەم نزیكانە لە ئیسرائیل بەڕێوەبچێت و پارتی دەسەڵاتدار دەیەوێت بەم رێگەیە دەنگی زیاتر بۆ خۆی كۆبكاتەوە و دوای هەڵبژاردن، ئەو جموجۆڵانە نامێنن. هەندێكیش بە مەسەلەی كێشەی سنووری ئیسرائیل – فەلەستینی دەبەستنەوە. ئەو هەڵمەتانەش لە چوارچێوەی كارتی فشاری ئیسرائیل لە قەڵەم دەدەن بۆ سەر ئێران، كە سنوور بە فەلەستینییەكان نەبەزێنێ و هۆشیاریان بكاتەوە.

ئەڵمانیا و فەرەنسا ناوبژی دەكەن
وەك دیارە، ئێران دەیەوێت هەژموونی خۆی لە رێی بڕینی سنوورەكانەوە برەو پێبدا و خاكی فەلەستینیش باشترین پانتاییە بۆ بەزاندنی سنووری دوژمنەكەی، ئەم جموجۆڵە سەربازییەی ئیسرائیلیش لە كاردانەوەی ئەو هەوڵانەی ئێراندایە، بەتایبەتیش وا خەریكە ئەو وڵاتە كێشەی لەگەڵ ئەمریكا خاو دەبێتەوە و لە میانی كۆبوونەوەكانی گروپی حەوت وەزیری دەرەوەی ئێران چووە فەرەنسا، بۆ ئامادەكاریی دانوستانێكی راستەوخۆ لەگەڵ ئەمریكییەكان بەناوبژی فەرەنسا و ئەڵمانیا، هەر بۆیەش ترەمپ لە تازەترین لێدوانیدا وتی، ئێمە نامانەوێت ئێران بڕووخێنین و دەمانەوێت بە بەهێزی بمێنێتەوە، تەنها ئەوە نەبێت كە لە رێكەوتنی چەكی ئەتۆمی نیگەرانین.

ئیسرائیل تیشكی سەوزی لە ئەمریكاوە بۆ دێت
لە دوای ئۆپەراسیۆنەكەی سەر لوبنان، حزبوڵڵای لوبنانی هەڕەشەی جددی كردووە بە هەڵگیرساندنی شەڕ و تۆڵەكردنەوە لە ئیسرائیل، بۆیە مەترسیی روودانی شەڕێكی هەرێمیش هەیە. هەندێك دەڵێن، روودانی شەڕی نێوان ئیسرائیل و ئێران بەندە بە پەیوەندییەكانی تاران لەگەڵ واشنتۆن و ئەگەر نێوانیان بە ئاڕاستەی ئاشتی و دانوستان بڕوات، ئەوا ئەو ئۆپەراسیۆنانەش سارد دەبنەوە. بە پێچەوانەشەوە، هەمیشە ئیسرائیل تیشكی سەوز لە ئەمریكاوە وەردەگرێت و ئەوان بەرژەوەندییەكانیان دەپارێزن، بۆیە جارێ دیار نییە.

شەڕ دروست دەبێت؟
ئەو ئۆپەراسیۆنانە و هەڕەشەكانی حەسەن نەسروڵڵاش، بەندن بەو هاوسەنگییەی ئێستا لەناو كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هاتۆتە ئاراوە، بە پشتیوانی روسیا ‌و چین لە ئێران و ئیسرائیل و سعودیە و كەنداویش لە ئەمریكا. هەندێكیش روودانی شەڕی حزبوڵڵا و ئیسرائیل بە دوور نازانن، بەڵام هەموو ئەگەرەكان بەو ئاڕاستەیە هەنگاو دەنێن كە بارەكە روو لە هێوربوونەوە و رێكەوتنی نێوان ئەمریكا و ئێران و دووركەوتنەوەیە لە شەڕ و ئاشوب.

سەرچاوە: دۆیچەڤێلا

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

قەیرانی گەروی هورمز تا دێ ئاڵۆزتر دەبێت

بە ئاڵۆزبوونی كێشە سیاسییەكانی نێوان وڵاتان و بردنی ئەو كێشانە ...