سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » ترس له‌ مردن یا تۆخكردنه‌وه‌ی بیری خۆكوشتن، له‌ دنیابینی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسماندا

ترس له‌ مردن یا تۆخكردنه‌وه‌ی بیری خۆكوشتن، له‌ دنیابینی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسماندا

جه‌مال نوری

«مردن»پانتایه‌كی فراوانی له‌ناو ئه‌دیب و نووسه‌راندا دروستكردووه‌ و كه‌م شاعیر و نووسه‌ر هه‌یه‌ خۆیان له‌م مه‌سه‌له‌یه‌ نه‌دابێت، به‌ گۆشه‌نیگای جیاوازه‌وه‌ له‌ خودی مردن راماون. شێركۆ بێ كه‌س، به‌ر له‌مردنی به‌چه‌ند ساڵێ مردن له‌ قه‌سیده‌یه‌كی درێژدا به‌ناوی (خێراكه‌ مردن واخه‌ریكه‌ بگات)(1) ئاماژه‌ به‌ و حاڵه‌ته‌ ده‌كات، كه‌ مردن وا نزیك بۆته‌وه‌ موخاته‌به‌ی خۆی پێده‌كات، واته‌ لای شێركۆ مردن وه‌ك فیگه‌رێك حه‌قیقه‌تێكی به‌ڵگه‌نه‌ویسته‌، به‌ڵام نایه‌وێ زه‌مه‌نی بیركردنه‌وه‌ی له‌ نووسینی شیعر (مردن) پێی رابگرێ، به‌ڵكو ئه‌و ده‌یه‌وێ خۆی گورجتربكاته‌وه‌ بۆ راپه‌راندنی ئه‌ركه‌كانی له‌بواری ئه‌ده‌بدا و پاش ته‌واوكردنی پڕۆژه‌ ئه‌ده‌بیه‌كانی.

گه‌ر به‌ وردی له‌ خودی مردن بكۆڵینه‌وه‌، ئه‌وا مردن، ئه‌و حاڵه‌ته‌ مه‌ترسیداره‌ نییه‌، به‌ڵكو جۆرێكه‌ له‌ كه‌شفكردنی عه‌قڵی ناوه‌وه‌ی خود، بۆیه‌ بۆ كه‌سانی ره‌خنه‌گری ئه‌ده‌بی كه‌ ئیش له‌سه‌ر هه‌ڵكۆڵینی ناو ده‌ق ده‌كه‌ن، گه‌ر توانیان له‌و رێگایه‌وه‌ بتوانن به‌ر خودی مه‌رگ خۆی بكه‌ون و خوێندوه‌یه‌كی مه‌عریفی بۆ دۆزینه‌وه‌ی گرێ كوێره‌كانی ژیان، بكه‌ن و توانای ته‌ماشاكردنی پرسیاره‌ مه‌عریفییه‌كانیان هه‌بێ بۆ دروستبوونی گومانخوازی به‌مه‌به‌ستی كردنه‌وه‌ی كۆده‌كانی ناو ده‌ق، یا به‌دیوێكی تردا كه‌شڤكردنی ئه‌و ئه‌گه‌رانه‌ی كه‌ ده‌ق نه‌یوتوون، ئه‌وا ده‌توانن له‌مسی مردن بكه‌ن و ئه‌و دیوه‌ بخوێننه‌وه‌.
(ئه‌پیكور)(2)ی فه‌یله‌سوف له‌ ئاست جدی بوون له‌ به‌رامبه‌ر مه‌رگدا، جۆره‌ ده‌رچه‌ و ده‌ركه‌یه‌كی گاڵته‌جاڕانه‌ی بۆ قوتاربوون دۆزیوه‌ته‌وه‌، ده‌رگه‌یه‌ك كه‌ ره‌نگه‌ هه‌ندێك خستبێتیانه‌ سه‌ر پشت یان لانی كه‌م ئاشنابن پێی كه‌ ده‌ڵێ تا ئه‌وكاته‌ی من لێره‌م مردن وجودی نییه‌، وه‌ختێكیش من لێره‌ له‌ ژیان نه‌مام.
بۆیه‌ زۆرێ له‌ شاعیر و نووسه‌ران، توانیویانه‌ بیكه‌نه‌ كه‌ره‌سته‌یه‌ك بۆ شێوازی نووسین و داهێنان، هه‌تا ئامڕازی رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی دڵڕه‌قییه‌كانی نێو جیهان و بوون، چونكه‌ هه‌ندێ جار ده‌كرێ (سینیزم) زاده‌ی خودێكی بریندار بێ لانی كه‌م به‌پێی سه‌ره‌تاكانی مێژووی فه‌لسه‌فه‌ و بیركردنه‌وه‌، محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان (پرسی مردن، له‌ رێگای به‌ركه‌وتنی خۆكوشتنه‌وه‌ تاقی ده‌كاته‌وه‌ و ده‌یه‌وێ خۆی لێبدات، یا له‌م رێگایه‌وه‌ بۆ ئه‌به‌د خودی كرده‌ی مردن نه‌مێنێ.
محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان له‌ شیعری خۆكوشتن دا، به‌وردی له‌ رێگای وێنای خه‌یاڵ و چنینی وشه‌ و ئیقاعی شیعری و ئاوێته‌بوونی به‌ دنیا و جیهانبینی فكری و فه‌لسه‌فی شاعیر بۆ بوون و كه‌ینونه‌ی خود، به‌شێوه‌یه‌كی ئێستاتیكا، ته‌وزیفی حاڵه‌ته‌ ده‌روونییه‌كه‌ی خۆی ده‌كات و له‌ رێگای قه‌سیده‌ی خۆكوشتنه‌وه‌، ململانێ له‌گه‌ڵ ئه‌م كرده‌یه‌ ده‌كات، به‌رده‌وام باره‌ ده‌روونییه‌كه‌ی ئاماژه‌ن بۆ ناجێگیری بۆ یه‌كلایی نه‌كردنه‌وه‌ی پرسی (مردن )، بۆیه‌ هه‌میشه‌ به‌رده‌وام كرده‌ی خۆكوشتن لای بیری شاعیر و له‌ناو تێكسته‌ شیعرییه‌كانیدا حزوری هه‌بووه‌، به‌رده‌وامیش له‌ دۆخێكدا جێگیر نه‌بووه‌، حاڵه‌تی خۆكوشتنه‌كه‌.

خۆكوشتن، لای محه‌مه‌د عومه‌ر كرده‌یه‌كی رۆشنه‌پێكهاتنه‌
له‌ دۆخه‌ جیاوازه‌كانی ژیاندا گۆڕانی به‌سه‌ردا هاتووه‌، وه‌ك كرده‌ی رۆشنه‌پێكهاتن، تیشكی خۆر له‌ ئاوی ده‌ریاكان ده‌دا و ده‌بێته‌ هه‌ڵم، هه‌ڵمیش به‌ هه‌ور و هه‌وریش به‌ باران بارانیش جارێكی تر ده‌ڕژێته‌وه‌ نێو ده‌ریا، به‌واتا به‌م پێیه‌ میتۆدی (خۆكوشتن) لای ژه‌نه‌ڕاڵی پایز، ره‌سه‌نه‌ و وێڕای گۆڕانه‌ فیزیكییه‌كان به‌سه‌ریدا به‌ڵام هه‌ر حزوری هه‌یه‌ له‌ هزر و ئه‌ندێشه‌ی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسماندا، وه‌ك تنۆكی بارانێك ده‌یبینێ ئه‌و ده‌مه‌ی ناتوانێ ئینجانه‌ی گوڵێك تێر ئاوبكات و ده‌مرێ به‌هه‌ده‌ر، هه‌ر ئه‌م (فیگه‌ری خۆكوشتن)ه‌ یشه‌، ده‌بێته‌ كه‌ره‌سته‌یه‌ك بۆ نووسینی شیعر و ململانێ له‌گه‌ڵ خودی مه‌رگ خۆی له‌ناو شیعره‌كانیدا، واته‌ پرسی (خۆكوشتن)، لای محه‌مه‌د عومه‌ر به‌( فلته‌ری مردن )خۆیدا ناڕوات، به‌ڵكو به‌پێچه‌وانه‌وه‌ كرده‌ی خۆكوشتن، ئه‌و فاكته‌ره‌یه‌ بۆ هاتنه‌ ناوه‌وه‌ی هه‌سته‌ باڵاكانی شاعیر بۆ ناو ده‌ریای پڕ له‌ ئازار و ته‌نهایی و ژیانی پڕ له‌ غوربه‌تی خۆی، شاعیر له‌ رێگای ده‌ستبردنی، خۆكوشتنه‌وه‌، جۆرێك له‌ یاری و ته‌موتومان و ده‌ستبازی ده‌كات، تا نوقته‌ی تووڕه‌كردنی كرده‌كه‌ و وروژاندنی تا یاخی بوون، واته‌ تووڕه‌كردنی كرده‌كه‌ كه‌ خۆكوشتنه‌ به‌م هۆیه‌ شاعیر توانیویه‌تی ته‌وزیفی شیعری پێبكات و كرده‌ی خۆكوشتنه‌كه‌ش بدوێنێ، به‌ڵام كاتێك تووڕه‌ی ده‌كا له‌ جیاتی نووسینی قه‌سیده‌یه‌ك ئه‌مجاره‌یان ده‌ست ده‌داته‌ بینی شاعیر خۆی، پرسی خۆكوشتن، چ وه‌ك پرسیارێكی فه‌لسه‌فی و فكری بۆ كه‌شفكردنی خودی مردن، محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان، له‌ قه‌سیده‌ی خۆكوشتندا جوان وێنای ئازارو ناخ و بیر و ئه‌ندێشه‌ی ئاڵۆزاوی، بكات، شاعیر له‌ قه‌سیده‌ی خۆكوشتن ده‌ستی بردووه‌ بۆ پرسی خۆكوشتن، تاوه‌كو له‌ ده‌رگا داخراوه‌كانی ناخی خۆی بدات دواتر به‌سانایی بتوانێ بیكاته‌وه‌، یا له‌م رێگایه‌وه‌، هه‌رچی گرێ و گولی ژیانی وجود و عه‌ده‌م هه‌یه‌ له‌ته‌ك پرسه‌ وجودییه‌كانی تردا به‌ناویاندا راگوزه‌ربێ، له‌ رێگای نووسینی شیعره‌وه‌ داهێنانی پێبكات.
بۆ نموونه‌ (نیتشه‌)(3)ی فه‌یله‌سوفی ئه‌ڵمانی به‌شێوه‌یه‌كی گاڵته‌ جاڕیانه‌ گوزارشتی له‌ مردن كردووه‌ و راشكاوانه‌ بۆ (ئه‌لیزابێس)ی خوشكی ده‌نووسێت:
«ئه‌وكاته‌ی مردووم و توانای به‌رگری له‌خۆكردنم نییه‌، تۆ نابێت رێگه‌ بده‌یت، كه‌شیشێك بێت و له‌سه‌ر ته‌رمه‌كه‌م تووڕه‌هاته‌كانی تیلاوه‌ت بكات، یاخود رێگه‌ی پێبده‌یت جه‌سته‌م پیس بكات «
تێڕوانین له‌ بیروباوه‌ڕ و بیركردنه‌وه‌ و ئایدیاكان یاخود به‌ روانین له‌ ئه‌زموونی زینده‌گی ئینسان به‌گشتی ئه‌وه‌نده‌ روون و ئاشكرایه‌، كه‌ ترس له‌ مردن هات ئیدی من له‌ ژیاندا نه‌ماوم، له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره‌ ترس له‌ مردن چ مانایه‌كی نییه‌، به‌ڵام گه‌ر هاتوو دركه‌كانمان وه‌ك چزووی دووپشك راستكرده‌وه‌ له‌ دژی ئه‌وی دی ئیدی ئه‌مه‌ ده‌بێته‌ ترسناكترین شتێ له‌ ئاست مردندا به‌فاكته‌رێكی سه‌ره‌كی دابنرێ، ئه‌و دڕكانه‌ له‌ مێژه‌ راستیان كردبۆوه‌ و ده‌یكرد به‌ هه‌سته‌ باڵاكانی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسماندا تاوه‌كو به‌درێژایی زه‌مه‌ن ببێته‌ گرێ و له‌ هه‌سته‌وه‌ بگوازرێته‌وه‌ بۆ نه‌ستی و جێگیر ببێ له‌وێدا، تا سه‌رئه‌نجام سه‌ری بخوات، به‌ڵێ هه‌ر ئه‌وه‌یشیان له‌گه‌ڵیدا كرد.
له‌غوربه‌تا-ی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان به‌ زمانێك نووسراوه‌ جیاواز له‌ زمانی شاعیرانی سه‌رده‌مه‌كه‌ی، به‌ڵام له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌ده‌بی كلاسیك شیعری پێ نووسیوه‌، به‌ڵام به‌ فیگه‌ر و دنیا بینینی خۆیه‌وه‌، جوانترین داهێنانی شیعری كردووه‌ و خۆی نمایش كردووه‌، زمانی شیعری ژه‌نه‌ڕاڵی پایز لێوان لێوه‌ له‌ وێناكردنی وێنه‌ی شیعری و زمان و دوالیزمی وشه‌ جۆرێك له‌ (پارادۆكس)ی وشه‌ هه‌یه‌، كه‌ دژی یه‌كن شاعیر هاتووه‌ له‌ناو زمانی شیعریدا گونجاندنێكی ئێستاتیكیانه‌ی پێ به‌خشیون، ئه‌م حاڵه‌ته‌ و چۆنێتی به‌كارهێنانی ئه‌و وشانه‌ به‌ئاگاییبوونی شاعیر نیشان ده‌دات له‌ دنیای ئه‌ده‌ب. له‌لایه‌كی تره‌وه‌ له‌غوربه‌تا له‌ رووی دنیای فكر و ته‌وزیفكردنی پرسیاره‌ وجودییه‌كانی ده‌رباره‌ی خودی مرۆڤ و بوونی مه‌رگ و ژیان و بوون و نه‌بوون خوداوه‌ند و شه‌یتان خاچ و مه‌سیح جه‌للاد و قوربانی بوروژێنێ، به‌ زمانی شیعر. به‌شێوه‌یه‌كی زۆر سه‌رنجڕاكێش و سه‌ر سوڕهێنه‌ر توانیویه‌تی ته‌وزیفیان بكات، له‌غوربه‌تا هه‌ر له‌ سه‌ره‌تایه‌وه‌ سنووری لۆكاڵی بڕی و ئه‌ودیوی سنووره‌ داخراوه‌كان ببڕێ و به‌ جیهان خۆی بناسێنێ، واته‌ كاتێك تاكێكی ئه‌وروپی یا ئاسیاوی، ئه‌مریكی ئوسترالی له‌ غوربه‌تا بخوێنێته‌وه‌، هه‌ست به‌ مه‌له‌ل ناكا، به‌ڵكو هه‌ست ده‌كات كه‌سێكی ئه‌وروپی نووسیویه‌تی ئه‌مه‌ش خاڵێكی گه‌شی سه‌ركه‌وتنی دیوانی له‌غوربه‌تایه‌، كه‌ توانی به‌میل ده‌قه‌كانی تری سه‌رده‌مه‌كه‌ی به‌جێ بهێلێ.
محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان زۆر به‌ئاگایانه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌قدا كردووه‌ له‌ رووی فۆرم و ناوه‌ڕۆكه‌وه‌، به‌ جوانترین شێوه‌ توانیویه‌تی ته‌وزیفیان بكات. شاعیر، به‌ر له‌ ده‌ستپێكردنی شیعرنووسین ئاستی رۆشنبیری و چۆنێتی و چه‌ندێتی نووسینی زانیوه‌، كه‌ بۆ كێ ده‌نووسێ و بۆچیش ده‌نووسێ،، پاشان تێربوونی له‌ فكریی بوونگه‌رایی و چۆنێتی هاتنه‌وه‌وه‌ی شاعیر له‌ رێگای زمانی شیعره‌وه‌ بۆ به‌تاڵكردنه‌وه‌ی باری ده‌روونی و ناخ و بیری، كه‌ به‌رده‌وام له‌ دۆخێكی ناجێگیر دایه‌، ده‌یه‌وێ جۆره‌ ئارامییه‌ك دروست بكات بۆ باره‌ سایكۆلۆژییه‌كه‌ی.

وێناكردنی باری سایكۆلۆژی له‌ناو ده‌قی شیعریدا
باری ده‌رونی شاعیر له‌ رێگای بیرو فه‌لسه‌فه‌ی بوونه‌وه‌، سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت، پاشان ئه‌و پرسیارانه‌ی هه‌میشه‌ حزوریان هه‌یه‌ له‌لای ئه‌و و وه‌ڵامیان لای شاعیر چنگ ناكه‌وێ وه‌ك مردن. بۆ نووسینی شیعره‌كانی،( پایز) ئه‌و فیگۆره‌یه‌ به‌رده‌وام له‌ گۆڕاندایه‌، واته‌ پایز له‌یه‌ك ده‌لاله‌تدا نایبینێ ئه‌م شێوازه‌ی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان بۆ ته‌وزیفكردنی شیعر، داهێنانی پێكردووه‌. ئه‌مه‌ خاڵی به‌هێزی شیعری محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان نیشان ده‌دات و له‌وانی تری جیاده‌كاته‌وه‌ چون پایز له‌ شوناسێكدا نابینێ، جیاواز له‌ و پایزه‌ی (گۆرانی) شاعیر، پایز لای ئه‌م له‌ گۆڕانی به‌رده‌وامدایه‌، محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان زۆر وریا و ورد و به‌ئاگا تێكسته‌ شیعره‌كانی وێناكردووه‌، ده‌توانم بڵێم ده‌قه‌كانی له‌غوربه‌تا زمانی نووسینی جۆره‌ ئیقاعێكی موزیكی تێدایه‌ كارئاسانی ده‌كات بۆ ئاوازدانه‌ر بیكاته‌ تابلۆیه‌كی موزیك له‌به‌رئه‌وه‌ی كت و مت وه‌ك بۆ ئاوازی گۆرانی داڕێژرابێتن به‌ ئیقاع و ئێستاتیكایه‌كی سه‌رده‌میانه‌ نووسیونی.

مۆته‌كه‌ی خۆكوشتن له‌ناو ده‌قی شیعری له‌غوربه‌تا
محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان، وه‌ك خوێنه‌رێكی به‌ئاگا، به‌ئاگابووه‌ له‌ نووسینه‌كانی نووسه‌ری به‌ناوبانگی جیهانی ئه‌دگار ئالان پۆ كاریگه‌رێتی فكری نووسینه‌كانی ئالان پۆ له‌ چیرۆكدا ره‌نگدانه‌وه‌ی لای محه‌مه‌د عومه‌ر جێده‌هێلێ وه‌ك ره‌شبینی به‌ڵام ئه‌م ته‌ئویلاتی جیاوازی بۆ ره‌شبینی كردووه‌ له‌لایه‌كی تره‌وه‌ گرێی مه‌رگ لای محه‌مه‌د عومه‌ر هه‌میشه‌ حزوری هه‌یه‌، لێره‌وه‌ ئیتر (بیری خۆكوژی) ئه‌و (فیگۆره‌یه‌) ده‌بێته‌ مه‌دلولی واتا شیعرییه‌كه‌ی كه‌ به‌رده‌وام له‌ هه‌ڵبه‌زین و دابه‌زیندابێ، له‌ نزیك كه‌وتنه‌وه‌ و دووركه‌وتنه‌وه‌دابێ واته‌ گرێی خۆكوشتن به‌رده‌وام حزوری هه‌بووه‌ لای شاعیر، كاتێك هه‌وری خۆكوشتن له‌لای ده‌ڕه‌وێته‌وه‌، كه‌ خودی( مه‌رگ) خۆی، (بمرێ )!
به‌واته‌ شاعیر قه‌ده‌ری خۆكوشتنی ده‌خاته‌ به‌رده‌م مه‌كره‌مه‌ی مردنه‌وه‌، كه‌ مردن بمرێ و نه‌مێنێ، ئه‌وكات ئیدی هه‌وری خۆكوشتن لای شاعیر ده‌ڕه‌وێته‌وه‌ نه‌ك كۆتایی هاتبێ و نه‌مابێ، شاعیر تێگه‌یشتووه‌ له‌وه‌ی خۆكوشتن تازه‌ لای ئه‌وی شاعیر ره‌سانایه‌تی هه‌یه‌، ده‌كرێ زه‌مه‌نه‌كه‌ی بگۆڕێ به‌ڵام خودی خۆكوشتن خۆی له‌ده‌ست نادا كه‌ نه‌یه‌ته‌وه‌ بۆ لای شاعیر. به‌ڵكو به‌ ڕه‌وینه‌وه‌ی هه‌وری (خۆكوشتن)، ته‌نها رۆشتووه‌ به‌ڵام جارێكی تر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌،، كرده‌ی خۆكوشتن لای محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان ئه‌و كاته‌ كۆتایی دێ كه‌ خودی مردن خۆی (بمرێ ) ! وه‌ك ده‌زانین كرده‌ی خۆكوشتنه‌كه‌ ده‌به‌ستێته‌وه‌ به‌ مردنی مردن خۆیه‌وه‌، ئه‌مه‌ش مه‌جازیه‌ ته‌ له‌ فكرو خه‌یاڵ و فه‌نتازیای شیعر، كه‌ زمانی نووسینی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمانی پێی جیاده‌كاته‌وه‌ له‌ شاعیرانی سه‌رده‌مه‌كه‌ی خۆی، شاعیر قه‌ده‌ری خۆكوشتن ده‌بێ به‌ فلته‌ری مردندا تێپه‌ڕی بێ ئینجا به‌ كۆتا دێت چونكه‌ مردن، واته‌ نه‌مان و له‌ناوچوون، ئه‌و كاتێك ده‌ڵێ (مردن )بمرێ ئینجا هه‌وریی خۆكوشتن ده‌ڕه‌وێته‌وه‌. ره‌واندنه‌وه‌ به‌و مانایه‌ دێت، كرده‌ی خۆكوشتن كۆتایی نه‌هاتووه‌ و بنه‌بڕ نه‌بووه‌، به‌ڵكو كاڵ بووه‌ته‌وه‌، ئه‌مه‌ش ته‌نها زه‌مه‌نی خۆكوشتنی شاعیر دوورده‌خاته‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌رزی واقیع، وه‌ك كات، به‌ڵكو جارێكی تر و له‌ زه‌مه‌نێكی تردا سه‌رهه‌ڵده‌داته‌وه‌. وه‌ك لێره‌دا ده‌ڵێ:
ئای ئاخۆ كه‌ی بێ
چه‌قۆی ژێر سه‌رینه‌كه‌تم
له‌قوڵپی خۆێنتا گه‌رم بێته‌وه‌
یا مردن بمرێ
هه‌وری خۆ كوشتن له‌ژووره‌كه‌تا بڕه‌وێته‌وه‌
كرده‌ی خۆ كوشتن لای شاعیر، ئه‌م گرێ ئه‌نتۆلوجییه‌ی خۆكوشتن له‌ ساته‌وه‌ختی بڵاوكردنه‌وه‌ی دیوانی له‌غوربه‌تای شاعیره‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات واته‌ له‌ ساڵی1985 تا شه‌وی22/10/2019 به‌پراكتیكی كرده‌ی خۆ كوشتن لای محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان رووده‌دات له‌ ده‌قی( خۆكوشتن) دا ئاماژه‌ی پێكردووه‌، شاعیر ته‌وزیفی كرده‌ی خۆكوشتنه‌كه‌ی ده‌كات، به‌ڵام له‌و قۆناغانه‌دا مه‌دلولی پشت نووسینی شیعره‌كانی ئێنرجی پێده‌به‌خشن و موخاته‌به‌ی دیوی ناوه‌وه‌ی شاعیر ده‌كه‌ن و به‌ناو دنیا پڕ له‌ گرێ و گۆڵی فكری شاعیردا دێن و ده‌چن، هه‌ر بۆیه‌ له‌ قۆناغی نووسینی شیعره‌كانیدا شاعیر هانا بۆ كرده‌ی خۆكوشتن نابات، چوون هه‌موو نیوه‌ شه‌وێ كاتێك بیری لای خۆكوشتن بووبێ، و ده‌ستی بردبێ بۆ چه‌قۆی ژێر سه‌رینه‌كه‌ی، ویستبێتی خۆی بكوژێ، له‌ناكاودا روخسارێكی كاڵ له‌دووره‌وه‌ دێ. كاڵ هه‌ر وه‌كو ته‌م.
هه‌تا دێ تۆخ و تۆختریش ئه‌بێ
له‌پڕا ئه‌ڵێم..ئای خۆ هاتوه‌..!
سه‌ری ناوه‌ته‌ سه‌ر په‌نجه‌ره‌كه‌م
زه‌رده‌ ئه‌یگرێ.. و
زۆر به‌خامۆشی له‌ سیمای مردوم ورد ئه‌بێته‌وه‌
منیش چه‌قۆكه‌ ئه‌شارمه‌وه‌
نه‌فره‌ت له‌ بیری خۆ كوشتن ئه‌كه‌م
كاتێكیش شاعیر هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرێ تاوه‌كو به‌ره‌و رووی روخساره‌ كاڵه‌كه‌ بچێ، ئینجا ئه‌و دوور ده‌كه‌وێته‌وه‌، لێ، به‌دووركه‌وتنه‌وه‌ی جارێكی تر بیری خۆ كوشتن دێته‌وه‌ و واته‌ بیری خۆكوشتن هه‌میشه‌ له‌ دیوی ناوه‌وه‌ی بیری شاعیردا ئاماده‌گی هه‌بووه‌، هێنده‌ نه‌بێ له‌ڕووی زه‌مه‌نه‌وه‌ جارناجارێ دووركه‌وتۆته‌وه‌. وه‌ك لێره‌دا ده‌ڵێ:

پێی ده‌ڵێم.. گیانه‌.. ئاگر له‌ گیانی ته‌زیوم به‌رده‌..
با دڵ و سینه‌ی پڕ له‌ ئازارم له‌ ت و په‌ت نه‌كه‌م
زه‌رده‌ ئه‌یگرێ و
كه‌ هه‌نگاوێكیش به‌ ره‌و رووی ده‌نێم..
به‌جێم ئه‌هێڵێ..
سیمای كاڵ.. كاڵتر.. كاڵ ده‌ بێته‌وه‌
دیسان ژووره‌كه‌م كه‌یل ئه‌بێته‌وه‌ له‌ زایه‌ڵه‌ی گۆڕ..
هه‌زاران تابووت.. له‌ ناو چاوانما.. ئه‌خولێته‌وه‌
له‌ته‌م و مژا.. په‌ل ده‌هاوم و
جارێكی تریش هانا بۆ چه‌قۆ ره‌شه‌كه‌ ئه‌به‌م..
چه‌ند ساتێك نابا.. به‌ر له‌ مردنم.. ده‌گه‌ڕێته‌وه‌
سیمای تۆخ.. تۆختر.. تۆخ ئه‌بێته‌وه‌.
سه‌رله‌نوێ ده‌ستم سارد ئه‌كاته‌وه‌.
كوشتنی خۆمم بیر ده‌باته‌وه‌.

بۆ نووسینی ئه‌م لێكۆلینه‌وه‌یه‌ سوودم له‌م سه‌رچاوانه‌ وه‌رگرتووه‌
-1 دیوانی خێراكه‌ مردن واخه‌ریكه‌ بگات، شێركۆ بێكه‌س.
-2 ئه‌پیكۆر ی فه‌یله‌سوف.
-3 زه‌رده‌شت وه‌های گووت
-4 له‌غوربه‌تا، محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*