سەرەکی » وتار » ئیدریس جەبار » رێكەوتنی سەدە

رێكەوتنی سەدە

هێشتا لە چوارچێوەی رێکەوتندایە و رێكەوتنی لەسەر نەكراوە، بەڵام هەوڵەكان بۆ گەیشتن بە رێكەوتن، دەكەونە چوارچێوەیەی ئەو دانوستانانەی لە تاریكیدا ئەنجام دەدرێن و كۆدەنگیان لەسەر دەكرێت.
وڵاتانی عەرەبی لەئێستادا بە كێشە و گیروگرفتەكانی خۆیانەوە گیرۆدەن، میسر كەوتۆتە ژێر باری قەرزەوە، وڵاتانی كەنداو بە هەمان شێوەی جارانیان هەڵوێستێكی دووفاقیان هەیە، ئەردەن ئابورییەكەی لەسەر كۆمەكە عەرەبی و نێودەوڵەتییەكان بەندە، سوریا و لوبنان و عیراق باس ناكرێن، هەرچی وڵاتانی مەغریبی عەرەبیشە، لەبەر كێشە سیاسی و ئابورییەكانی خۆیان، ناپەرژێنە سەر پرسی فەلەستینی و ئاوڕدانەوە لە كێشەی عەرەب- ئیسرائیل.
ئەوی لەمڕۆدا سەودا لەسەر پرسەكە دەكات، بە ورد و درشتی پلانە نوێیەكەی ئاشتی رازییە و رازیبونیشی لە سۆنگەی هەڵسەنگاندنی تەواوەتی پلانەكە و بەراوردكردنی خاڵە ئەرێنی و نەرێنییەكانییەوە سەرچاوەی نەگرتووە، بەڵكو لە سۆنگەی «شر لا بد منە»وەیە.
كۆمەڵی وڵاتانی عەرەبی لە قاهیرە كۆبوونەوە، بە هەمان شێوە رێكخراوی هاریكاریی ئیسلامی كۆبوونەوەیەكی تری لەسەر هەمان پرس بە غیابی ئێران، لە جدە سازكرد.
هەردوو كۆبوونەوەكە، رەتكردنەوەی تەواوەتی «گرێبەستی سەدە»یان راگەیاند، رەتكردنەوەیەك كە تەنیا لە چوارچێوەیە كۆدەنگییەكی كاتی و خستنەڕووی هەڵوێستێكی میدیاییدا بوو.
وڵاتانی عەرەبی لە قۆناغی دووەمدا رێكەوتن لەگەڵ ئیسرائیل دەكەن و بە هەمان بڕگەكانی «گرێبەستی سەدە»ی راگەیەندراو رازیی دەبن و كار بۆ سەرخستنی پرۆژەكە دەكەن كە ئامانجی سەرەكی بوژاندنەوەی لایەنی ئابوری فەلەستینییەكانی كەرتی غەززە و كەناری خۆرئاوا و پاشان یارمەتیدانی میسر و ئەردەنە لەو تەنگژە ئابورییەی بەدەستییەوە دەناڵێنن، گومانیشی تێدا نییە هەموو ئەمانە لەپێناو كاڵكردنەوەی لایەنی سیاسی و لەبیربردنەوەی پرسە سەرەكییە و رازیبوونە بە راستكردنی قودس.
هەنگاونان بەرەو قۆناغی دووەم لە پلانی ئاشتی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، مانای پراكتیزەكردنی دەگەیەنێت، مانای تێپەڕاندنی هەموو ئەو هەوڵ و پلانانەیە كە پێشتر لەژێر ناوی رێكەوتنەكانی «كامپ دێڤید» و «ئۆسلۆ»دا هیچیان لێی شین نەبوو.
بەدەر لە گوزارشتە كلاسیكییە سواوەكانی پێشوو، رەنگە فەلەستینییەكانیش لە دواجاردا بۆ قوتاربوون لەم واقیعە تاڵەی ئێستا تێیدا دەژین، مل بدەن و لەبری قودسی شەرقی، بە ئەبو دیس و دەوروبەری رازیی ببن بۆ پایتەختی دەوڵەتەكەیان كە هەندێك بوژانەوەی ئابورییان بۆ دەڕەخسێنێت لەڕێی ئەو وەبەرهێنانەی لە پلانەكەدا بۆ ناوچەكە دیاریی كراوە.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*