سەرەکی » ئاراستە » بە گرێبەستی بەعس، زەوی لە جووتیاری كوردی كەركوك دەسەندرێتەوە

بە گرێبەستی بەعس، زەوی لە جووتیاری كوردی كەركوك دەسەندرێتەوە

محەمەد سەردار

بەشێكی ئەو زەوییە كشتوكاڵییانەی هاوینی پار سوتێنران، ئەمساڵیش كێشەی گرێبەستی كشتوكاڵییان هەیە و تا ئێستاش 350 هەزار دۆنم دەستی بەسەردا گیراوە و 175 گرێبەستیش بۆ عەرەبی هاوردە كراوە، هەروەها بەشێكی زۆری زەوییە كشتوكاڵییەكانی ناوچە جێناكۆكەكان ڕووبەڕووی شاڵاوی تەعریب بوونەتەوە و كەركوك بەشی شێری بەردەكەوێت و لیژنەی چارەسەریش بێچارە بوو.
ناحیەی سەرگەڕانی سەر بە پارێزگای كەركوك لە ٤٢ گوند پێك هاتووە، لەو ژمارەیەش دانیشتوانی ٣٨ گوند كوردی ڕەسەنن، نزیكەی ٦٥٠ دۆنم زەوی لە دانیشتوانی ڕەسەنی سنوورەكە سەندراوەتەوە و بە نووسراوی دادگا بە عەرەبی هاوردە دراون.
دەشتی ئاغا، جوتیارێكی گوندی پەڵكانەی سەر بە قەزای دوبزە، بە نووسراوێكی دادگای كەركوك ٥٠ دۆنم لە زەوییەكەی لێ سەندراوەتەوە، كە لە سەردەمی پادشایەتیی عێراقەوە موڵكی باوک و باپیرانی بووە و دراوە بە عەرەبی هاوردە.
ئەو جوتیار و خاوەن زەوییە بە ״ئاژانس״ی وت: ״دەیان جار لەسەر ئەو زەوییە هەڕەشەیان لێ كردووم و ساڵی پاریش دەغڵەكەیان سووتاند، پێش چەند مانگێكیش بە نووسراوێكی دادگای كەركوك بە نوێكردنەوەی گرێبەستی سەردەمی بەعس دەست بەسەر زەوییەكەمدا گیراوە و كێڵاویانە و لە جیاتی من عەرەبی هاوردە دانەوێڵەیان چاندووە״.
بە پێی ئامارێك كە ״ئاژانس״ لە كشتوكاڵی كەركوك دەستی كەوتووە، ساڵی پار 14 هەزار و 170 دۆنم دانەوێڵەی جوتیارانی كورد سوتێندران.
״لە لایەن هێزە عێراقییەكانەوە ماوەیەك دەستبەسەر كرام و بەڵێننامەیان پێ پڕ كردمەوە و وتیان ئەگەر دەست بۆ ئەو زەوییانە ببەی بە ماددەی ٤ی تیرۆری سزادانی عێراقی دەستگیرت دەكەین״، ئەو جوتیارە وای وت.
ملیۆنێك و ٣٠٠ هەزار دۆنم زەویی كورد لە كەركوك لە سەردەمی بەعس دەستی بەسەردا گیرا، دوای ساڵی٢٠٠٣یش جوتیارانی كورد گەڕانەوە سەر زەویوزاری خۆیان و عەرەبە هاوردەكانیش گەڕێندرانەوە خوارووی عێراق و قەرەبوو كرانەوە، دوای ڕووداوەكانی ڕیفراندۆم و لێكەوتەكانی، جارێكی دیكە ئەو عەرەبانە گەڕانەوە ناوچەكە.
بەرزان غازی، سەرۆكی ئۆفیسی ماددەی ١٤٠ لە قەزای داقووق بە ״ئاژانس״ی وت: ״بە پێی بڕیارێكی دادگای فیدڕاڵی، نابێت گرێبەست بۆ زەوییە كشتوكاڵییەكانی سنووری ماددەی ١٤٠ نوێ بكرێنەوە، بەڵام ئەو عەرەبانە گەڕانەوە ناوچەكە و بە پشتیوانیی ڕاكان سەعید، پارێزگاری كەركوك بە وەكالەت دەستیان بەسەر ٣٥٠ هەزار دۆنم زەویدا گرتووە و گرێبەستی سەردەمی بەعسیان بۆ نوێ كراوەتەوە״.
بە گوێرەی زانیارییەكانی ״ئاژانس״، تاكو ئێستا نزیكەی ١٧٥ گرێبەستی سەردەمی بەعس بۆ عەرەبی هاوردە نوێ كراونەتەوە و زیاتر لە ٣٥٠ هەزار دۆنمیش لە كەركوك بە نووسراوی دادگا لە جوتیارانی كورد سەندراونەتەوە و لە لایەن عەرەبەكانەوە زەوییەكان کێڵدراون.
زوهێر عەلی، بەڕێوەبەری كشتوكاڵی كەركوك بە ״ئاژانس״ی وت: ״پەیوەندیمان بە نوێكردنەوەی گرێبەستی ئەو زەوییە كشتوكاڵییانە نییە، ئەو زەوییانە لە ڕێگەی دادگاوە نوێ دەكرێنەوە و ئێمەش پابەند دەبین بە نووسراو و ڕاسپاردەكانی دادگا״.
لە دوای سەرهەڵدانی كێشەی زەویوزار لە ناوچە جێناكۆكەكان، چەندین لیژنەی تایبەت لە لایەن سەرۆكوەزیران و نەتەوەیەكگرتووەكان بۆ ئەو كێشەیە پێك هێنرا، هیچیان ئەنجامیان نەبوو.
جەمال شكور، ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانە و ئەندامی یەكێك لەو لیژنانەشە كە پێك هێندراوە بە ״ئاژانس״ی وت: ״لە لیژنەكەدا نوێنەری هەریەك لە سەرۆكی پەرلەمان، سەرۆككۆمار، سەرۆكوەزیران، وەزارەتەكانی كشتوكاڵ و داد و چەند لایەنێكی دیكەش هەبوون، ئێمەش ڕاسپاردەكانمان دایە سەرۆكوەزیران، بەڵام كاری بەو ڕاسپاردانە نەكرد.״
״دۆخی نالەباری ئێستای عێراق و ململانێكان، وای كردووە حكومەت بیر لە چارەسەری ئەم گرفتانە نەكاتەوە، بەڵكوو چەندین گرفتی دیكە هەن كە لە پێشینەی كارەكانییەتی״، جەمال شكور وا دەڵێت.
زەویی توركمانیش لە سنووری ناحیەی یایجی و تۆبزاوە و گوندەكانی تڕكەڵان و بڵاوە و كومبەتلەر لە لایەن بەڕێوەبەرایەتیی كشتوكاڵی كەركوكەوە پلانی كشتوكاڵیی بۆ دانانرێت و بە دەستی عەرەبی هاوردەیە كە ٢٠٠ هەزار دۆنمە.
جەنگیز ئەرسەلان، جوتیارێكی توركمانی ناحیەی یایجیی كەركوكە و بە ״ئاژانس״ی وت: ״هەرچەندە ئەو ناوچەیە لە سنووری ماددەی ١٤٠ـە و نابێت گرێبەستی كشتوكاڵیی بۆ نوێ بكرێتەوە، بەڵام بەڕێوەبەری كشتوكاڵی كەركوك دان بەو ماددە یاساییەدا نانێت و لایەنگری ئەو عەرەبانەیە و پلانی كشتوكاڵی بۆ جوتیارانی كورد و توركمان دانانێت

ئاژانس

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*