سەرەکی » زانست (پەڕە 140)

زانست

لایه‌نه‌ سه‌یره‌كـانی ناو ژینگه‌ ئاشكرا ده‌كرێت

دره‌خته‌كان له‌شاره‌كاندا خێراتر گه‌شه‌ ده‌كه‌ن وه‌ك له‌ گونده‌كان. توێژه‌ره‌وانی زانكۆی میونشنی ته‌كنه‌لۆژی له‌ئه‌ڵمانیا توێژینه‌وه‌یه‌كیان كردووه‌ سه‌باره‌ت به‌فاكته‌ره‌كانی گه‌رمیی له‌ شاره‌ گه‌وره‌كان‌و گونده‌كان‌و سروشتی كێویی‌و به‌پێی توێژینه‌وه‌كه‌یان ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ دره‌خته‌كان له‌شاره‌ گه‌وره‌كاندا سووڕی ژیانی له‌گه‌ڵ دۆخی ده‌وروبه‌ریدا ده‌گونجێنێت. به‌پێی پێدراوه‌كانی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان، له‌ ساڵی 2030دا دانیشتوانی شاره‌كان ده‌گاته‌ (60%)ی دانیشتوانی جیهان و دامه‌زراوه‌ پیشه‌سازییه‌كان زیاتر ده‌بن، ئه‌مه‌ش مانای وایه‌ كه‌ پیسبوونی ژینگه‌ ...

زیاتر »

ئاشكراكردنی یه‌كه‌مین ته‌نی نامۆ له‌ كۆمه‌له‌ی خۆردا

ناسا ئاشكراكردنی یه‌كه‌مین ته‌نی نامۆ له‌ كۆمه‌ڵه‌ی خۆردا ڕاده‌گه‌یه‌نێت و ئه‌وه‌ش ده‌بێته‌ جێگه‌ی مشتومڕ له‌ ناوه‌نده‌ تایبه‌تمه‌نده‌كاندا. ماوه‌ی سه‌دان ساڵه‌ ته‌نه‌ به‌ردێكی ئاسمانی سوور كه‌ شێوه‌یه‌كی درێژكۆله‌ی هه‌یه‌ و زانایان ناویان ناوه‌(ئۆموموا)له‌ گه‌له‌ئه‌ستێره‌ی ڕێگه‌ی كاكێشاندا ده‌سووڕێته‌وه‌ و سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه‌ له‌وه‌ی په‌یوه‌ست بێت به‌هیچ سیستمی ئه‌ستێره‌یه‌كه‌یه‌وه‌ و دوای ئه‌وه‌ش گه‌شتووه‌ته‌ كۆمه‌ڵه‌ی خۆر و ئه‌مه‌ش ڕێگه‌ی به‌ زانایانی گه‌ردوونناسیی داوه‌ كه‌ یه‌كه‌مین ...

زیاتر »

سیانزه‌ سوودی گرنگی ترش

ترش دره‌ختێكی بچوكه‌ كه‌ هه‌ندێك جار درێژیه‌كه‌ی ده‌گاته‌ سێ مه‌تر چڵی زۆر لێنابێته‌وه‌،له‌ سه‌ره‌تای هاویندا گوڵ ده‌كات و له‌ مانگی ٨ و ٩ به‌رهه‌مه‌كه‌ی پێده‌گات،به‌گشتی له‌هناوچه‌ شاخاویه‌كان ده‌ڕوێت،داده‌ندرێت به‌ یه‌كێك له‌و به‌رهه‌مانه‌ی له‌ ڕوی ئابوریه‌وه‌ ده‌تواندرێت سودی زۆری لێوه‌ربگیرێت،له‌ گرنگترین سوده‌كانیشی: ١-له‌هچاره‌سه‌ركردنی ئه‌و به‌كتریایه‌دا ده‌تواندرێت سودی لێوه‌ربگیرێت كه‌ پێست دووچاری ده‌بێت،له‌م كاته‌دا پێویسته‌ توێكڵی ترشه‌كه‌ بكوڵێندرێت و له‌ پاشاندا بدرێت ...

زیاتر »

سووده‌كانی هێلكه‌ بۆ پێست

هێلكه‌ سودێكی زۆر‌و ڕۆڵێكی گرنگی هه‌یه‌ بۆ پێست و گرنگترینیان بۆ كه‌م كردنه‌وه‌ی كونه‌كانی سه‌ر ڕوخسار و توند كردنه‌وه‌ی پێست و نه‌هێشتنی زیپكه‌ سودێكی سه‌رسوڕهێنه‌ری هه‌یه‌. ئه‌مه‌ش ڕێگاكانی به‌كارهێنانیه‌تی: سپێنه‌ی هێلكه‌یه‌ك له‌ زه‌ردێنه‌كه‌ی جیابكه‌ره‌وه‌ و باش تێكه‌ڵی بكه‌ پاشان بیده‌ له‌ ڕوخسارت و به‌جێی بهێڵه‌ تا به‌ ڕوخسارته‌وه‌ وشك ده‌بێته‌وه‌ و ئینجا به‌ ئاوی شله‌تێن بیشۆ. به‌م ڕێگایه‌یان كونه‌كانی سه‌ر ...

زیاتر »

بۆ له‌ كاتی سه‌رمادا ئاو به‌ لووتدا دێته‌ خواره‌وه‌؟

نزیكه‌ی (50% بۆ90% )ی خه‌ڵك له‌كاتی سه‌رمادا ئاو به‌ لووتیاندا دێته‌ خواره‌وه‌ ، ئه‌مه‌ش بووه‌ته‌ جێگه‌ی پرسیار و زۆرجار پرسیاری ئه‌وه‌ ده‌كرێت داخۆ هۆكاری ئه‌مه‌ چیی بێت؟ (ده‌یڤید كینگ) گه‌وره‌ مامۆستایانی وانه‌بێژ له‌زانكۆی كوینزلاند سه‌باره‌ت به‌م حاڵه‌ته‌ كه‌ پێی ده‌وترێت ئاولێهاتنی لووت یان ( هه‌وكردنی لووت به‌ هۆی سه‌رماوه‌) ده‌لێت» پله‌ی گه‌رمای نزم ده‌بێته‌ هۆی كاردانه‌وه‌ی سه‌ربه‌خۆله‌ لووتدا ئه‌وه‌ش بۆ ...

زیاتر »

شێوه‌كانی نینۆك و په‌یوه‌ندی به‌ دۆخی ته‌ندروستییه‌وه‌

توێژینه‌وه‌ ته‌ندروستییه‌كان ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ شێوه‌ و ڕه‌نگ و پێكهاته‌ی نینۆك نیشانده‌ری دۆخی ته‌ندروستیی كه‌سه‌كه‌یه‌. دۆخی گشتیی نینۆكه‌كان یارمه‌تیده‌ری ئاگاداركردنه‌وه‌ی مرۆڤن له‌ كێشه‌ ته‌ندروستییه‌كان، بۆ نمونه‌: 1- گرنجگرنج بوونی سه‌ره‌وه‌ی نینۆك ئاماژه‌یه‌ بۆ سه‌ره‌تای نه‌خۆشیی ڕۆماتیزم و هه‌وكردنی گیرفانه‌ لووته‌كان و نه‌خۆشی ددان. 2- كون بوونی سه‌رنینۆكه‌كان ئاماژه‌یه‌ بۆ كێشه‌ له‌ كاری جگه‌ر و كۆئه‌ندامی هه‌رس و گورچیله‌كان یان ...

زیاتر »

زیانه‌كانی كێشانی جگه‌ره‌ كه‌مده‌كه‌نه‌وه‌

به‌هۆی ئه‌و پێكهاته‌ مه‌ترسیداره‌ی كه‌ جگه‌ره‌ لێی پێكهاتوه‌ له‌ زۆر توێژینه‌وه‌دا ئاماژه‌ به‌زیانه‌كانی كێشانی كراوه‌ به‌تایبه‌تیش له‌سه‌ر سیه‌كان. توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ ده‌ریخست كه‌ له‌ڕۆژنامه‌ی زانستی (European Respiratory Journal) بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ به‌ھۆی گرنگی ئه‌و پێكهاتانه‌ی كه‌ سێو لێی پێكهاتوه‌ له‌ دژه‌ ئۆكسان، ڕیشاڵ، شه‌كر، پڕۆتین، خوێ و كانزایاكانی وه‌ك (كالیسیۆم ، مه‌گنیسیۆم، فسفۆڕ، سۆدیۆم، ئاسن، مه‌نگه‌نیز، پۆتاسیۆم، زینك) له‌ سێودا خواردنی سێ سێوی ...

زیاتر »

سووده‌كانی‌ گیراوه‌ی ئاو و ھه‌نگوین

هه‌نگوین به‌وه‌ ناسراوه‌ خواردنی مرۆڤ له‌ زۆر نه‌خۆشی و ته‌نانه‌ت چاره‌سه‌ری زۆر نه‌خۆشیش ده‌كات ده‌شتواندرێت له‌ بواری جوانكاریدا سودی لێوه‌ربگیرێت،لێرشدا ئاماژه‌ به‌ چه‌ند سودێكی گرنگی خواردنه‌وه‌ی تێكه‌ڵه‌ی كه‌وچكێك له‌ هه‌نگوین له‌گه‌ڵ چاره‌كه‌ كوپێك له‌ ئاو له‌ به‌یانیاندا ده‌كه‌ین: ١-سنورێك بۆ ئه‌و هه‌وكردنانه‌ داده‌نێت كه‌ له‌ش دووچاری ده‌بێت. ٢-ده‌تواندرێت له‌ دابه‌زانی كێشی له‌شدا سودی لێوه‌ربگیرێت. ٣-چاره‌سه‌ری سه‌رمابوون ده‌كات. ٤-سنورێك بۆ كۆكه‌ ...

زیاتر »

ژه‌مێك خواردن له‌گه‌ڵ تره‌مپ به‌ چه‌نده‌؟

كۆمه‌ڵگای گه‌شتیاری مارالاگو له‌ فلۆریدا، ژه‌مه‌خوان و شه‌و ئاهه‌نگێك به‌ بۆنه‌ی یه‌كه‌م ساڵیادی بوونی دۆناڵد تره‌مپ به‌ سه‌رۆكی ئه‌مریكا ساز ده‌كات. هه‌رزانترین بیلتی ئاماده‌بوون له‌و بۆنه‌یه‌ 100 هه‌زار دۆلاره‌ بۆ دوو كه‌س. بۆ كورسیه‌ نزیكه‌كانیش له‌ شوێنی دانیشتنی تره‌مپ نرخه‌كه‌ ده‌گاته‌ 250 هه‌زار دۆلار. به‌شدار بووان له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و پاره‌یه‌ی ده‌یده‌ن به‌ بیلتی ئه‌و بۆنه‌یه‌‌ بۆیان هه‌یه‌ ژه‌مێك بخۆن و ...

زیاتر »

پرۆتینی پیرنه‌بوون و چاره‌سه‌ری شه‌كره‌

زانایان پرۆتنێكی نوێیان دۆزیوه‌ته‌وه‌ كه‌ ده‌بێته‌ پێكهێنه‌ری سه‌ره‌كی ده‌رمانی ته‌مه‌ن درێژی و دواكه‌وتنی پیری له‌ مرڤدا. له‌گه‌ڵ چاره‌سه‌ر كردنی نه‌خۆشی شه‌كره‌. پرۆتینه‌كه‌ ناوی (كلۆسو)ی لێنراوه‌، ئه‌مه‌ش به‌ شۆڕشێكی دیكه‌ له‌ بواری نۆشداری هه‌ژمار ده‌كرێت.  567 جار بینراوە

زیاتر »