سەرەکی » زانست (پەڕە 48)

زانست

نهێنی ته‌مه‌ندرێژی رووباری نیل ئاشكرا بوو

زاناكان له‌ دوا لێكۆڵینه‌وه‌یاندا توانیان به‌شێك له‌ نهێنی ته‌مه‌ندرێژی ڕووباری نیل ئاشكرا بكه‌ن. زاناكانی جیۆلۆجیای زانكۆی(ڕۆما تری) (Roma Tre)ی ئیتاڵیا ئاشكرایانكرد: ڕووباری نیل ماوه‌ی (30) ملیۆن ساڵه‌ له‌ ئه‌فریقیاوه‌ هه‌ڵده‌قوڵێت و ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ده‌رده‌خات ته‌مه‌نی زۆر له‌وه‌ كۆنتره‌ كه‌ پێشتر ئاماژه‌ی پێدرابوو، هه‌روه‌ها جێگیریی ڕێڕه‌وی ڕوباره‌كه‌ش هه‌میشه‌ جێگه‌ی سه‌رنجی زانایان بووه‌. ئه‌و زانایانه‌ له‌ ڕێگه‌ی توێژینه‌وه‌ له‌و تاوێره‌ به‌ردانه‌ی كه‌ ...

زیاتر »

ناسا ناوی ته‌نێكی فه‌زایی ده‌گۆڕێت

به‌هۆی په‌یوه‌ندی به‌ هه‌ندێك ئاماژه‌ی نازییه‌وه‌ ئاژانسی ناسا ناوی ته‌نێكی فه‌زایی ده‌گۆرێت. ئاژانسی ناسا ناوێكی نوێی بۆ ئه‌و ته‌نه‌ فه‌زاییه‌ دانا كه‌ ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر له‌لایه‌ن نێرده‌ی (New Horizon)ه‌وه‌ دۆزرایه‌وه‌ و له‌و كاته‌دا ناونرا (ئه‌لیتما تول)، ئاژانسه‌كه‌ ئه‌وه‌شی ئاشكرا كرد، گۆڕینی ناوه‌كه‌ دوای ئه‌وه‌ دێت كه‌ ئه‌و ناوه‌ له‌ تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان كاردانه‌وه‌ی زۆری لێكه‌وتووه‌ته‌وه‌ و چه‌ندین نوسه‌ر و كه‌سایه‌تی دیاری ئه‌مریكاش قسه‌یان ...

زیاتر »

من و ژینگه‌ و كۆمه‌ڵه‌ی كوردستانێكی سه‌وز

(به‌شی حەوتەم و کۆتایی) ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان له‌ پارێزگا لیژنه‌یه‌كی ژینگه‌یی ڕێكخرابوو ،كه‌ بریتی بوو له‌ سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌كان یان نوێنه‌ریان ، به‌ سه‌رۆكایه‌تی پارێزگا ، كۆمه‌ڵه‌ش ئه‌ندام بوو له‌ و لیژنه‌یه‌دا ، ماوه‌یه‌ك به‌نده‌ ئه‌وئه‌ركه‌ی گرته‌ئه‌ستۆ . بێگومان بۆ هه‌رمانگێك كۆمه‌ڵێ كێشه‌و چاره‌سه‌رمان ئاماده‌ده‌كرد تا ڕوبه‌ڕوی فه‌رمانگه‌كانی بكه‌ینه‌وه‌ . هه‌روه‌ها له‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیش لیژنه‌یه‌كی هاوشێوه‌ ڕێكخرا و به‌نده‌ ئه‌ندامی ئه‌ولیژنه‌یه‌ش ...

زیاتر »

خاڵخاڵۆكه‌ ئافاته‌ كشتوكاڵییه‌كان چاره‌سه‌رده‌كات

خاڵخاڵۆكه‌ كه‌ هه‌ندێك عه‌ره‌ب ، پێی ده‌ڵێن ابوالعید ،فه‌یله‌سوفی یۆنانی ئه‌رستۆ ناوینا بوو كیلۆپاترا ، جۆرێكه‌ له‌ قالۆنچه‌كان كه‌ باڵه‌كانیان ده‌پێچنه‌وه‌ ، زینده‌وه‌رێكی بچكۆله‌ی بریقه‌داره‌ ، له‌نێو باخچه‌كاندا ده‌بینرێن ، ئه‌و زینده‌وه‌ره‌ شیله‌داره‌ ده‌خۆن كه‌ ده‌داته‌ ڕووه‌كه‌كان ، به‌ مه‌ن aphids ناسراوه‌ . بۆیه‌ داده‌نرێت به‌چاره‌سه‌ر بۆ ده‌رده‌ كشتوكاڵیه‌كان . هه‌روه‌ها هۆیه‌كه‌ بۆ پیتاندنی گوڵی ڕوه‌كه‌كان . وه‌ هیچ زیانێكی ...

زیاتر »

گۆیژ و سوودەکانی

گۆیژ (گێوژ)بەری دارگۆیژە. دارگۆیژ، دارێکی خۆڕسکە لە تیرەی گوڵ سوورەکان و لە پایزاندا بەرەکەی پێ دەگا. لە کوردستاندا دوو جۆری گۆیژ هەیە (سوور و زەرد) دارگۆیژ دارێکی دڕکدارە و گوڵەکانی سپین. بەرێک دەگرێ تۆزێک لە نۆک گەورەتره‌ و پاییز درەنگان پێ دەگا. لە نێو بەرەکەشیدا چەند دانە ناوکی رەق ھەیە. گۆیژ یەکێکە لە میوە بەسوودەکان، چارەسەری چەندین نەخۆشی دەکات. گۆیژ ...

زیاتر »

هۆكارەكانی دەست قڵیشان و چارەسەرەكانی

دەستەكان لەهەموو بەشەكانی لەش زیاتر ڕووبەڕووی ووشكبوونەوە و قڵیشان دەبنەوە، لەبەر ئەوەی هەمیشە دەخرێنە بەر ئاو و زۆربەی چالاكییەكانی ڕۆژانەش بە دەست دەكرێن. پسپۆڕانی تەندروستی پێست لەسەر ئەوە كۆكن كە دەستەكانی مرۆڤ جگە لەوەی لەبەشە گرنگەكانی جەستەن پێویستە هەمیشە گرنگییان پێبدرێت. زۆر جار دەبینین هەندێك كەس وشكیی و زبریی و قڵیشانی پێستی دەستیان هەراسانی كردون و بە هۆیەوە توشی جۆرێك ...

زیاتر »

سیاسەتی ئاو و ئاسایشی ئاو

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* کۆتایی زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان و پێداویستی زیاتر بۆ بەرهەمهێنانی خواردن و خانوبەرە و کاڵا و بەکاربردنی ئاو و وزە و سەرجەم پێداویستیەکانی دیکە، پشتگوێ خستنی کاردانەوەکانی ئابووری کلاسیك لەسەر ژینگە، گۆڕانی کەشوهەوای بەرگەی گۆی زەوی و دەرکەوتەکانی، کەمبوونەوەی ڕوبەری سەوز و شێدار، وشکبوونی گۆم و جۆگە و تەنانەت دەریاچە (بۆ نمونە دەریاچەی ئارال لە ئاسیای ناوەڕاستدا) کەمبوونەوەی ...

زیاتر »

من و ژینگه‌ و كۆمه‌ڵه‌ی كوردستانێكی سه‌وز

لێپرسراوانی حكومه‌تی هه‌رێم به‌رپرسن له‌ به‌ده‌نگه‌وه‌هاتن و پشتیوانیكردن له‌ كۆمه‌ڵه‌ی كوردستانێكی سه‌وز و پرۆژه‌كانی هه‌ڤاڵ مام جه‌لال ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان (به‌شی شەشەم) وه‌ك له‌به‌شی پێشودا باسمانكرد خواڵێخۆش بوو هه‌ڤاڵ مام جه‌لال ڕایگه‌یاند كه‌ ( لێپرسراوانی حكومه‌تی هه‌رێم به‌رپرسن له‌ به‌ده‌نگه‌وه‌هاتن و پشتیوانیكردن له‌ كۆمه‌ڵه‌ی كوردوستانێكی سه‌وز و پرۆژه‌كانی ) . بێگومان ئه‌مه‌ ئاماژه‌یه‌كیش بوو بۆ پڕۆژه‌ یاساكه‌ . وه‌ وای ...

زیاتر »

كارێزی وه‌ستا شه‌ریف و گرده‌كه‌ی یاره‌ تاكه‌ی فه‌رامۆش ده‌كرێ ؟

نه‌ورۆز كه‌ ‌جه‌ژنێكی نه‌ته‌وه‌ییه‌ ، بوژاندنه‌وه‌ی له‌ لایه‌ن حاجی تۆفیق ( پیره‌مێرد) ی شاعیره‌وه‌ بووه‌ . ئه‌و شاعیره‌ فه‌یله‌سوفه‌ی كورد ، زۆر زانایانه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌ ناهه‌مواره‌دا ، خه‌ڵكی له‌ كارێزی وه‌ستا شه‌ریف ، له‌ دامێنی گردی مامه‌یاره‌دا ، كۆ كردۆته‌وه‌ و خه‌ڵكی هانداوه‌ تا ڕمبازی بكه‌ن ، و یادی سه‌ركه‌وتنه‌ ئه‌فسوناویه‌كه‌ی دوانزه‌ سواره‌ی مه‌ریوان بكه‌نه‌وه‌ ، ئاگری نه‌ورۆزی كردۆته‌وه‌ تا ...

زیاتر »

دایكه‌ دیكتاتۆره‌كان

‎و / ڤینۆس تۆفیق به‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌ك كه‌ توێژه‌ران له‌ زانكۆی كاردیفی به‌ریتانیا ئه‌نجامیانداوه‌ ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ ئه‌و تۆنه‌ ده‌نگییه‌ خۆسه‌پێنه‌ی هه‌ندێك له‌دایكان ئاخاوتنی پێده‌كه‌ن له‌كاتی گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ ڕۆڵه‌ هه‌رزه‌كاره‌كانیاندا كه‌ڵكی نییه‌ له‌ قایلكردنیاندا، و ده‌شێت دیالۆگه‌كه‌ بگوێزێته‌وه‌ بۆ به‌ربه‌ره‌كانێ به‌بێ گه‌یشتن به‌ ئه‌نجامێكی ئه‌رێنی. توێژینه‌وه‌كه‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌كانی هه‌رزه‌كارانی شیكردۆته‌وه‌ كه‌ ته‌مه‌نیان له‌ نێوان ١٤ و ١٥ساڵاندایه‌ بۆ هه‌ندێك ڕێنمایی كه‌ به‌ شێوازی ...

زیاتر »