سەرەکی » کەلتوور » لە بچووكەوە بۆ گەورە و بەپێچەوانەوە

روانینئ دوێنێ و خوێندنەوەی ئەمڕۆ

لە بچووكەوە بۆ گەورە و بەپێچەوانەوە

عەبدوڵڵا عەباس

لە باسێكی دیکەی ئەم ستوونە هەفتانەیەدا ، باسی دووبارەبوونەوەی (ژمارە – رەقم ) مانكرد كە لە دوای ژمارە 11 بەرەو ژوورەوە دەست پێدەكات! تا ژمارە بخەیتە سەر ژمارە، دووبارەبوونەوە زیاد دەبێ و پەندێكی سلاڤی هەیە دەڵێ‌: ( ئابووری 3 لیرەی زێڕینە، كە نهێنی دەستخستنیانت دۆزییەوە، چوارەمیان بێ‌ خۆ هیلاك كردن دەكەوێتە دەستت). رەحمەتی مامۆستای گەورە عەللائەدین سوجادی لەهەندێ‌ وردە رووداوی نوكتە ئامێزدا لەوانەی دەماو دەم گێڕراونەتەوە ئەم حەكایەتە ئەگێڕێتەوە: دایكێك و سێ‌ مناڵەكەی و دایەگەورەیان لەماڵێكدا پێكەوە دەژین، رۆژێكیان دایك نانی بەیانی حازر دەكات، روو لە دایە گەورە دەكات و دەڵێ‌: ئەوە ئێمە یەكی هێلكەیەك ئەكوڵێنین ئەی بۆ تۆش هەرهێلكەیەك حازر بكەم؟ دایەگەورە وەك منەت بەسەر كچەكەیدا بكات دەڵی: نا رۆڵە ئەو زیادە مەسرەفە بۆ؟ من هێلكەیەك ناخۆم، ئەوەی بۆ خۆتان حازری ئەكەن بەسە و ئێوە یەكی لەتێ‌ لە هێلكەكانی خۆتانم بەنێ‌ خوا نەیبڕی كیفایەتە. ئەمە حیكایەتێكە لە كلتوری میللی خۆمان لە رەواڵەتدا قسەی ساكاری پیرەژنێكی حیلە بازە، وەك بڵێی بە (تاكتیتێك) دەری ئەبڕێ‌ تا كچەكەی و نەوەكانی واتێنەگەن دایە گەورە، نەوسنیش و تەماعكارێشە، كەچی وادەری بڕیوە دەرسی دەست پێوەگرتن و زیانی زیادە مەسرەفی فێربن!

كەس پێكەنینی دێ ئەگەر بڵێم: ئەم رووداوە دەرسی ئابووری سەردەم و گونجاو لەگەڵ قۆناغەكانی سەردەم لەبەر رووناكی (عەرز و تەڵەب) لەناو خێزانەوە بۆ كۆمەڵ و بۆ دە سەڵاتی لەسەر بینا ئەكرێ‌ ئەگەر سەری گوریسی كار رایكردن، بەدەست كەسێ‌ یان دەستەیەكی چاوچنۆكەوە بێ‌؟
ئەگەر بمانەوێ‌ زیاتر قوڵبینەوە بە روانینی رەشبینانە بەرامبەر مەترسی تێكەڵبوونی (سیاسەت و ئابووری و بازرگانی) لەبەر رووناكی چاوچنۆكیی ئەو پیرەژنەدا، سبەینێ بەشەرییەت بەدەست تێكەڵكردنی (سیاسەت و ئابووری) لەسوودی رادەی كەمیش بێ، بۆ زامنی ئاسوودەیی گوزەران، مژدەی ئیجابی پێ نییە، كەچی (ئەو سیاسی و ئابووری زانانەی ركیفی گوزەرانی بەشەرییەتیان بەدەستە، لەژێر خێمەی بەشەرعی كردنی چاوچنۆكی دا، بەناونیشانی (رێكخراوی بازرگانی نێودەوڵەتی)دا ژێربەژێر هانی ئەوە ئەدەن خەڵك لەدەستوەردانی ئاین بە سیاسەت بترسێنن و بازرگانی سەربەست بێ‌، نەوەك بەناوی بەهای عەدالەتەوە، ئەو دیاردەیە خەتابار بكەن بەوەی نایەڵن (دایە گەورە) لە كەش و هەوایەكی ئارامدا و لەسەر حسابی نەوەكانی، دوو هێلكە بخوات و ئەوان بەنیوە رازی ببن! سەرچاوە ئەساسییەكانی زانیاری وەسفی ئابووری وا ئەكەن كە وەك فیكر سیاسەت نییە، بۆیە شارەزاو نمونە راستگۆكانی بەر لەخوم شێواندنی عەولەمە رازی نەدەبوون كاری لەومەیدانەدا بخەنە خزمەتی هەرای سیاسی و بەر لە فەنتازیای عەولەمە، ئەوەی باوبوو ئابووریزانەكان بەرنامەی چۆنیەتی چالاك كردنی باری ئابووریان دا دەناو سیاسیە بڕیار بەدەستەكان تاوتوێی كاریگەری ئیجابی ئەو بەرنامەیان دەكرد.

كێشە نییە بەپێی سوودی زووربە و لەسەر ئەساسی عەدالەتی كۆمەڵایەتی سیاسیەكان تاوتوێی بەرنامەی ئابووری بكەن، هەروەك كێشە نییە ئاڕاستە ئاینییەكانی زامنی عەدالەتی دابەشكردنی تیكەی حەلاڵ بێ‌ لەناو كۆمەڵدا.

كێشەی گران كەهانی ئەوەی داوە عەدالەت لەدابەشكردنی پاروی نانی حەڵاڵدا نەبێ‌ ئەو دایە پیرەیەی (كە ئێستا سیاسی فیكر بازرگانە – سەركەوتنی ترامپ و هاو بیرەكانی بۆ نموونە) بڕیار دەداو جێبەجێشی دەکات و بێ منەت خۆی دووهیلكە بخوات و زاروكەكانی نیو هیلكە بخۆن، بوونەتە مایەی ئەوەی (وەك راپۆرتی رەسمی نەتەوە یەكگرتوەكان بەبەڵگە رایگەیاندوە ) 821 ملیون برسیی لەدنیا هەبێ‌ و 150 ملیون مناڵ لەبەر كەمی خۆراك لەبەر مەترسی پەكەوتەیی نەشنوماكردندا بن! ئەم خوم شێواندنە برسی زیاد دەكات، لەوەوە هاتووە بازرگان هەڵپەی چونە ناو سیاسەتی كردە بڕگەی یەكەمی چونە ناو دنیای سیاسەت، بە كاریگەری سەركەتنی ئەوانەیش ناوبراو بە (بازاڕی ئازاد) هاتە گۆڕێ‌، ئەم داهێنانە بۆتە مایەی پەككەوتنی ئیرادەی نیشتمانی عادیلانە لە گۆشەیەك زیاتر لە گۆشەكانی بازنەی زەمین، بەرهەمەكەی، تەنیا هەڵاوسانی خەزنەی پارەی بازرگانە سیاسییەكانەو زیاد بوونی ژمارەی برسیەكان .

بەربڵاوبوونی ئەم دیاردەیە لەو وڵاتانەی ئیرادەی نیشتمانیان زەوتكراوە خەتەرترین دیاردەی بڵاوكردۆتەوە، هەرەسی بەهەموو بەرنامەیەكی ئابووری و بیناكاری هێناوە و گرووپی مافیای هەمەجۆر جێگەیانی گرتۆتەوە و خۆی بەسەر خەڵكدا بەناونیشانی هەمەجۆردا سەپاندوە و عەدالەتی هەتا بە ئاڕاستەی (دەستی ماندو لەسەر سكی تێرە)ی كاڵ كردۆتەوە و بێكاری و برسیەتی پەندەكەی كردووە بە (دەستی لەرزۆك و سكی برسی و چاوەڕێی بێ‌ ئومید). خوا بەشەرییەت لە بەڵای گەورەتر بەدووربكات.

•دوا قسە :
(خۆت هەڵمەكێشە و مەڕۆ بۆ عینوان
تفەنگ بۆ نیشان ئەسپیش بۆ مەیدان
توخوا لێی گەڕێ‌ باحاڵمان وابێ‌
تاڵعی ئێمە ئەبێ‌ شۆربا بێ‌ )
پیرەمێرد

 1,979 جار بینراوە