سەرەکی » دۆسێ » عیراق رووبەڕووی جۆرێكی تری تیرۆر دەبێتەوە

كازمی باسی دەكات

عیراق رووبەڕووی جۆرێكی تری تیرۆر دەبێتەوە

فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عیراق پێیوایە وڵات رووبەڕووی جۆرێكی تری تیرۆر دەبێتەوە كە خۆی لە گەندەڵی و چەكی لەدەست دەرچوو و دەستوەردانی بیانیدا دەبینێتەوە.

مستەفا كازمی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان و سەرۆك وەزیرانی عیراق لە وتارێكیدا لە كۆنفرانسی زانستی نێودەوڵەتی دەزگای دژە تیرۆر لە 10ی نیسانی 2021 رایگەیاند:»ستایشی رۆڵی دەزگای دژە تیرۆر دەكەم كە بە ئاستێكی خوازراو و بەرپرسیارێتییەوە هاوبەشییەكی گەورەی هەبوو لە شەڕەكانی ڕزگاریی دژ بە خەواریجەكانی سەردەم و گروپە تیرۆریستییەكانی داعش»، تیرۆریشی لە ئێستادا بە ئالانگارییەكی جیهانی لەقەڵەمدا كە جێی بایەخی هەموانەوە و :»عیراقیش بەشێوەیەكی گەورە بەشداریی كردووە لە رووبەڕووبوونەوەی ئەو ئالانگارییە».

بە وتەی كازمی:»عیراقییەكان یارمەتی هەموو جیهانیاندا بۆ قوتاربوون لە تارمایی تیرۆر كە بەخێرایی بڵاودەبۆوە، عیراق لەگەڵ زۆرێك لە دۆستەكانی بەرەنگاریی تیرۆر بوونەوە، بەڵام ئەو سەركەوتنەی لە كۆتاییدا هاتەدی، سەركەوتنێكی عیراقی بوو، بۆیە دەبێت عیراقییەكان هەست بە شانازی بكەن، چونكە لە بری خۆیان و هەموو جیهان شەڕی تیرۆریان كرد».

كازمی لەو بۆنەیەدا وتی:»هەموو هێزە ئەمنییەكانی عیراق، بە سوپا و پۆلیس و حەشد و پێشمەرگە و دەزگای ئاسایشی نیشتمانی و دەزگای هەواڵگری و ئەوانی تر، بەشدارن لەم دەستكەوتەدا، بەڵام هێزەكانی دژە تیرۆر تایبەتمەندییەكی دەركەوتوویان هەبوو، بەو پێیەی پسپۆڕی سەرەكی بنبڕكردنی تیرۆرن، بۆیە هێزەكانی ئەو دەزگا نیشتمانییە، رۆڵی گەورە و زۆر دەركەوتوویان گێڕا لە تێكشكاندنی گروپە تیرۆریستییەكانی داعش، تائێستاش كاریی گەورە دەكەن لە لێدانی شانە تیرۆریستییە بڵاوەكان لە ناوچە دوورەدەستەكان».

هەروەها وتی:»سەركەوتنی گەورەمان لەماوەی چەند مانگی رابردوودا بەدەستهێنا و توانرا كۆتایی بە (ویلایەتی دیجلە) بهێنرێت لەڕێی ئۆپەراسیۆنی (السیل الجارف)ەوە كە لەلایەن دلێرانی هێزە چەكدارەكان لە دەزگای دژە تیرۆر جێبەجێكرا كە دووەم گەورەترین كەسێتی لەنێو رێكخراوی تیرۆریستی داعش كوژرا، لەگەڵ لەناوبردنی دەیان سەركردەی گەورەی تر و كوژرانی چەندان چەكداری تری رێكخراوەكە».

كازمی لە درێژەی قسەكانیدا وتی:»ئێمە لەئێستادا لەبەردەم چەندان جۆری تری تیرۆرداین كە خۆیان لە كۆنترۆڵكردنی سنورەكان و مەرزە سنورییەكان و بنبڕكردنی گەندەڵی و چەكی لەدەستدەرچوو، و بەرگرتن لە دەستوەردانی بیانی دەبینێتەوە»، هەموو ئەو هەوڵانەش كە لەلایەن حكومەتەوە خراونەتەگەڕ و كازمی باسیان دەكات:»درێژكراوەی ئۆپەراسیۆنەكانی دژە تیرۆر، و لەناوبردنی تەواوەتی تیرۆرن كە لێوەی سەربڵدی هەمەلایەنەی دژە تیرۆر دەردەكەوێت».

هەر لەو چوارچێوەیەدا كازمی وتی:»پێویستمان بە دۆزینەوەی ژینگەیەكی نیشتمانی گونجاوە بۆ وشككردنی تەواوەتی سەرچاوەكانی تیرۆر لەسەر هەموو ئاستەكان، بۆیە كاردەكەین بۆ بنیاتنانەوەی دامەزراوە ئەمنییەكان، تا بتوانن بە تەواوەتی ئەركی سەرشانیان بەجێبگەیەنن، بە هەمان شێوە پەیوەندی و هاوئاهەنگیمان لەگەڵ دۆستە ئیقلیمی و نێودەوڵەتییەكان پتەودەكەین لەپێناو پشتیوانی لە ئاسایشی عیراق».

سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند»لەڕێی هەوڵی هێزە ئەمنییەكان و ئامادەباشییان، ئەركی هێزەكانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لەڕێی دیالۆگی ستراتیژی، بووە ئەركی مەشق و راوێژكاریی، ئەمەش پەرەسەندێكی گەورەیە لە بواری بنیاتنانی هێزە ئەمنییەكان و توانا گەورەكانی»، جەختیشی لەسەر بەردەوامی كارەكان كردەوە بۆ «تۆكمەكردنی سنورەكان و مەرزە سنورییەكان، لەڕێی گرتنەبەری رێوشوێنی چڕ و بەردەوام لەڕووی ئەمنی و ئیداری».

جەختیشی لەسەر پێویستی «بوونی ئاڵوگۆڕپێكردنی شارەزایی و هاوئاهەنگی نێوان دەزگای دژی تیرۆر و تەواوی دەزگا ئەمنییەكان و سودوەرگرتن لە پاڵپشتی نێودەوڵەتی و هاوئاهەنگی ئیقلیمی» كردەوە و وتی:»پێویستە ژینگەیەكی ئیقلیمی و نێودەوڵەتی وەها بخولقێنین كە رێگە لە چالاكبوونەوەی تیرۆر بگیرێت».

سەرۆك وەزیرانی عیراق تەئكیدی لەسەر پێویستی كاركردن كردەوە بۆ :»راوەدونانی تۆڕەكانی كۆمەككردنی رێكخراوە تیرۆریستییەكان لەڕێی هاوئاهەنگی نێودەوڵەتی و ئیقلیمی بۆ وشككردنی سەرچاوەكانی كۆمەككردنی تیرۆر»، هەموو ئەوانەش بە بۆچوونی ئەو»دەكەونە چوارچێوەی هەوڵە دیپلۆماسییە فراوانەكانی ئەم حكومەتە بۆ خولقاندنی تۆڕی گرێدراو بە بەرژەوەندییە ئەمنی و ئابوریەكانی نێوان وڵاتانی ناوچەكە».

مستەفا كازمی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان و سەرۆك وەزیرانی عیراق پێیوایە»هەموو ئەم هەوڵانە بۆ رۆڵی مێژووی عیراق دەگەڕێتەوە لە ناوچەكە و جیهان كە پردێكە بۆ پێكگەیشتن و تەواوكاریی و هاوئاهەنگی نێوان هەموان».

لە كۆتایی قسەكانیشیدا كازمی رایگەیاند:»سوپاسی ئێوە و هەموو هێزە ئەمنییەكان دەكەم لەبەرامبەر قوربانییەكانتان و بە توندی دەستان دەگوشم، تا پێكەوە عیراقێكی نوێ‌ دروست بكەین كە شیاوی گەلی مەزنی عیراق بێت بە مێژوو و كلتور و نەریتە گەورەكانی».

رێكخراوی داعش لە سەرەتاوە لە دوای ساڵی 2003، بە ناوی رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عیراق و وەك لقی عیراقی رێكخراوی قاعیدە دەستی بە جموجۆڵ و چالاكی كرد لە ناوچە جیاجیاكانی وڵات، لە ساڵی 2014 لەگەڵ بەشێك لە بەرەی نوسرە (لقی رێكخراوی قاعیدە لە سوریا) یەكیانگرت و رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عیراق و شام (داعش)یان پێكهێنا.

رێكخراوەكە وابەستەبوونی بە رێكخراوی قاعیدەوە پچڕاند و لە پاش دەستبەسەرداگرتنی زۆرێك لە ناوچەكانی سوریا و عیراق، ئەبو بەكر بەغدادی سەركردەی رێكخراوەكە، لە دوای كۆنترۆڵكردنی شاری موسڵ سەنتەری پارێزگای نەینەوا، لە وتارێكیدا لە مزگەوتی نوری لە موسڵ، خۆی وەك خەلیفەی بە ناو دەوڵەتی ئیسلامی ناساند.

رێكخراوی تیرۆریستی داعش، زۆرێك لە ناوچەكانی پارێزگاكانی نەینەوا و سەڵاحەدین و ئەنبار و دیالە و ناوچەكانی باشووری كەركوكی داگیركرد و خەریك بوو لە پشتێنەی بەغدای پایتەختیش نزیك دەبۆوە.

هێزە عیراقییەكان لە مانگەكانی كۆتایی ساڵی 2014وە بە هاوئاهەنگی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە دژی داعش، ئۆپەراسیۆنی فراوانییان بۆ پاككردنەوەی ناوچەكانی وڵات لە تیرۆری رەشی رێكخراوەكە دەستپێكرد و ئەم ئۆپەراسیۆنانەش تا مانگی تەمموزی ساڵی 2017 درێژەیان كێشا، تا دواجار لە 10ی تەمموزی ئەو ساڵەدا، سەركەوتنی تەواوەتی بەسەر داعش و پاككردنەوەی هەموو ناوچەكانی عیراق لە چەكدارانی رێكخراوەكە توندڕەوەكە لەلایەن حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی ئەو دەمەی عیراقەوە راگەیەندرا.

 190 جار بینراوە