سەرەکی » ئاراستە » تەكنیكی گڵكاری

تەكنیكی گڵكاری

رزگار سەعید- ئەڵمانیا

بەرهەمەكانی راكوو دەشێت بەخوێ یان جۆشدان بناسرێنەوە كە بەسەر سێ تەكنیكی جیاوازدا دابەش دەبن، مایۆلیكا، بریقەدانەوەی كاڵا لەگەڵ درووستكردنی دەفری قوڕین، راكووی هاوچەرخ لەڕێی پلەیەكی گەرمی نزم و ساركردنەوەی خێرا دێتە بەرهەم بە پێچەوانەی میتۆدە كۆنەكان كە نزیكەی 8بۆ 15 كاتژمێری پێویست بوو تا لە كوورە دەردەهێنراو سارد دەكرایەوە، ئێستا پرۆسەكە كورت خایانەو 15 خولەك دەخایەنێت، ووردەكارییە كاتێك نموونە كە كاری بە شووشەكردنەوەی پێ دەگات راستەوخۆ دوای دەرهێنانی لە كوورە سارد دەكرێتەوەو بە ئاشكرا تەكنیكی دوكەڵی بۆ ئەنجام دەدرێت كە قۆناغێكە پاش جۆشدان ئەنجام دەدرێت و بەریدەكشن ناو دەبرێت.

لە راكووی یابانیدا نەریتی وردترو دیاریكراوتر بەكار دەهێنرێت كە دوو جۆرن پێیان دەوترێت راكۆوی سوورو راكووی رەش.

راكوی سوور لە تێكەڵكردنی كرێمێك لەگەڵ قوڕی سووری شووشەیی و پلەی گەرمی نزم درووست دەبێت، كاتێك لە كوورە دەردەهێنرێت هێشتا گەرمەو هەوڵی ساردكردنەوەی دەدرێت (بەپێی هەندێك سەرچاوەی مێژوویی بەدەستهێنانی رەنگی سوور لە ئەنجامی داپۆشینی قوڕەكەیە بە رەنگێكی زەردی كاڵی ژەنگاوی پێش بە شووشەكردنی).

راكووی رەش لە گلێنە درووست دەكرێت بە چینێكی رەشی شووشەیی دادەپۆشرێت و ئاگرێكی كەمێك زیاتری دەدرێنێت، واتا هەردوو جۆرەكە لە رێی جۆشدانەوە ئەنجام دەدرێن.

پرۆسەی گڵكاری و داهێنان لای گڵێنەساز لەژێر كاریگەریی جۆشداندا درووست دەبێت، ئەم داهێنانەش تا سەردەمی هاوچەرخ درێژەی هەیە، كاتێك نموونەیەكی راكوو لە كوورە دەردەهێنرێت دەبینرێت و هیچ وردەیەكی لێ نەبۆتەوە، بەڵكو پارچەیەكی یەكگرتووی تەواوە لەم پرۆسەیەدا هەمیشە چاو لەسەر ئەو حاڵەتەیە بەردەوام گڵێنەساز بڕیارو گۆڕانكاری تێدا ئەنجام دەدات بەبێ ئەوەی پلەی گەرمی بەسەردا بهێنرێت، لێرەدا بە تەنها چۆنێتی جێبەجێكردن و قۆناغی دوای جۆشدان و هەنگاوەكانی دی دەستنیشان دەكرێت ئایا گۆڕانكاری تێدا دەكرێت یان نا؟

بەپێی نەریتەكان كە بە یاسای راكووی ئیستا ناسراوە جیاوازن لەگەڵ بۆچوونەكانی گڵكاری، بەڵام دەكرێت نەریتی راكووی تەقلیدی و هاوچەرخ كە روون و ئاشكرایە بێبەری بكرێت لە خودی ناوی راكوو بۆ بەرهەمەكانی ئەمڕۆ چونكە ئەم هەنگاوە تا رادەیەك لە رووی فیكری و فەلسەفییەوە بە كەرەستە یابانییەكانەوە بەستراوەتەوە، هەرچەندە مەمارەسەكردنی لە كۆن و نوێدا بەو داهێنان و پرنسیبە رۆژئاواییانەوە پەیوەندی بەهێزی بەرۆح و موممارەسەی تەكنیكە ئەسڵیەكەوە هەیە، هەر ئەمەشە پارێزگای لە رێزو مێژووی خۆی كردووە بەهەمان ئەندازەی ستایلی هونەری و ستاتیكی.

ئەو راكووەی ئەمڕۆ پێشكەش دەكرێت باشترین جۆرە لە هەردوو جیهانی كۆن و نوێدا سەرباری بەستنەوەی بە نەریتی یابانییەوە، بەرجەستە بوونەكان جیاوازن، بەڵام دەكرێت كار لەسەر ستایلی نەریتێك بكرێت لەهەمانكاتدا بە پڕۆتۆكۆلێكی دامەزرێنراوو جێگر بەشێوەیەكی هاوچەرخانە دەستنیشانكردنی ئەم باسا تایبەتیانەمان كارەكەمان بەرەو پێشەوە دەبات.

مێژووی راكوو
ئەو هەستە كەلتووری و مێژووییەی بەستراوە بە راكوووە پێچەوانە تەواوی تەكنیكەكانی ترەو كاریگەریی گەورەشی لەسەر موومارەسەی كاری مۆدێرن درووست كردووە.

كاتێك گلێنە كارەكان فێری جۆشدان و رشتنی خۆی بوون (وەك نموونە) هەستیان بە ناچاریی دەكرد تا بگەڕێن بەدوای مێژووی تەواوی كالا شووشەییە جۆشدانكان بە خوێی ئەڵمانی، یاخود بچینە ناو بنچینەو پەرەسەندنەكانی رابردوو، بەڵكو ئەوان پەیوەست بوون بەوەی ئایا ئەم ئەمانەتە ستاتیكیە ئەسڵیە بۆ كالا شووشەیییە خوێیەكان باشن یان نا، هەرچەندە ئەم فرمانە زۆر گرنگ نییە، چونكە پێچەوانەكەی راستەو پێویستە سەرەتا لە واتای وشەكە دەست پێ بكرێت.

راكوو وشەیەكی یابانییە، بۆ تێگەیشتن لەم تەكنیكە پێویستە بۆ سەرەتاكانی بگەڕێنەوە كە رەگ و ریشەی بە شارستانییەتی خۆرهەڵات بەستراوەتەوە بە درێژایی مێژوو، گەر تۆ گلێنەیسازێكی مۆدێرنێت و گرنگی بە چۆنێتی پێشكەوتنی ئەم پرۆسەیە دەدەیت ئایا چ ێویست دەكات گرنگی و بەهای مێژوویی راكوو بزانێت؟

بەڵام كاتێك پرۆسەكە ئەنجام دەدەیت، دەبینیت خۆت بوویتەتە بەشێكی بەردەوامی دانەبڕاوی لەو پرۆسەیەو دەتوانیت سوودو داهێنانی تری تێدا ئەنجام بدەیت گەر ئەمە ئامانجت بێت پێویستت بە سڕینەوەی هەموو شتێكی نۆیە لە كۆی لیستی مەعریفەی خۆتدا گەر بەشێوەی بەش یاخود گشت ویستت بۆ چارەسەری كێشەیەك بەجێی بهێنیت، رەهەندو پێشكەوتنی مێژوویی بە تایبەت لە راكوودا تەنها رێزو پێزانینی داهێنەرانی نییە بەڵكو فێربوونە لە تواناو داهێنانەكانیان.

سەرچاوە یابانییەكان
چیرۆكی چۆنێتی دەستێكی راكوو تا رادەیەك نادیارە ئەوەندە هەیە ئەم هونەرە ستایلێكی جۆشدانە لە دەڤەری كیۆتۆ لە یابان لەسەردەمی مۆمۆیاما (1573-1615) گەشەی كردووە ئەوەی زۆر بەربڵاوەو بەپێی نووسینی زۆرێك لە مێژوونووسان باس لە دوو پیاوی گۆزەكاری كۆری دەكەن بەناوەكانی (تهێری و چۆجیرۆ) لەلایەن یابانییەكانەوە بە كۆیلە دەكرێن، كەسێكی تریش بەناوی (سین نۆریكیو) وەستایەكی بەناوبانگی چایی بووە هەر ئەویش بۆتە لێپرسراوی گەشەكردنی راكوو بە بەردەوامی.

 

 

 358 جار بینراوە