سەرەکی » کەلتوور » حاڵی ناسازی دەروێش و ئەفسانەكەی لە رۆمانی ״بەفر و خوێن״دا

حاڵی ناسازی دەروێش و ئەفسانەكەی لە رۆمانی ״بەفر و خوێن״دا

ئازاد پێنجوێنی

2-2 و کۆتایی

لە یەكەم دەستپێكی هەڵدانەوەی لاپەڕە بەفرینەكانی رۆمانی «بەفر و خوێن»دا، خۆم لە كەش و هەوایەكی تا رادەیەك سارد و سپی پۆشدا بینی. لەگەڵ هەر كڵۆ بەفرێكدا كە لە ئاسمانەوە دادەباریە سەر هەر لاپەڕەیەكی سپی ئەم رۆمانە منیش ئۆقرەم لێبڕابوو كە جەبار بینیم هەڵبەتە زۆر بۆ من گرنگ بوو ئا لەوێدا چەندین هەنگاوم نا تا بە حزوری ( فرانسیس بیكۆن ) گەیشتم، هەر كە رۆمانەكەی بە دەستەوە بینیم لێی وەرگرتم و بە زەردەیەكەوە كڵۆ بەفرەكانی لە سەر دەموچاوی بێ گەردی لابرد و فەرمووی باش بزانە هەندێك كتێب هەیە پێویستە تامیان بكەین هەندێكیشیان قوت بدەین و چەند كتێبیكی كەم هەیە پێویستە بیجاوین و باش هەزمیان بكەین، كتێبەكەی پێ دامەوە و فەیلەسوفی بەریتانی زۆر ڕاشكاوانە بە منی وت هەڵبەتە رۆمانی بەفر و خوێن هەڵگری سیفاتی سێیەمە ئەم دێڕەی كۆتایی بیكۆن وایكرد كە زۆر بە قوڵی بچمە نێو ئەو سەرتاپای بەفرینەوە كە باش دەمزانی لە سۆراغی دا هەنگاوە تاریكییەكانم بۆ دەبێتە یەك پارچە روناكی ئا لێرەدا و لەم كەش و هەوا سارد و دڵەڕاوكێیەدا نووسەری رۆماڵی بەفر و خوێنم بینی كە لە رستە بەفری یەك پارچە دەرون خەریكی تەواو كردنی دوو تابلۆ بوو لە بەفر و خوێن، زایەڵەی دەنگی ناقۆڵای زیكری پیاوێكی بێ هەست و نەست لە تابلۆی یەكەمدا دەبینرا كە زانستی پیاوەتی و جودییەت لە بوونیدا وجودی نەبوو. لەگەڵ هەر زیكرێكی خۆپەرستییەكانیدا رۆحی مرۆڤێكی پاكی پارچە پارچە دەكرد، من لە نێو ئەم خاكە سپییەدا بەختەوەرییەكان ناهێڵم، من لە نێو ئەم بوونە ناقۆڵایەمدا ژیانی ئێوەش دەدزم بۆ خۆم.

دەروێش بە زیكرەكانی هەرگیز لە ئاوێنەی ژیانیدا حەقیقەتەكانی خۆی نەدەبینی و حەقیقەتیشی لە مرۆڤانی دی وەردەگرتەوە، ئەو چەشنی دێوەزمەیەك ژیانی تار كرد بوو لە خۆی و لە دەوروبەر تا وای لێ هاتبوو خاكە رەنگە سپیەكەی خۆی لە دەست دابوو بوبووە یەك پارچە لە رەژوو، ئەم دەروێشە بە ناومرۆڤە هەموو جارێك بە هەڵسوكەوتە سەیرەكانی نووسەری ماندوو دەكرد و پڕی دەكرد لە ئازارچەشنی ئەو ئازارانەی كە ئەفسانە و كارەكتەرەكانی ژیان پییان قبوڵ نەدەكرا.

ئاخر نووسەر پێی خۆش بوو بیكات بە مرۆڤ بەڵام كاكی دەروێش خۆی نەیدەویست هەر بۆیە لە خوار تابلۆكەوە بە خوێنی ئەفسانەی خێر لە خۆنەدیو نووسیبووی من هاتووم تا وەكو ژیان لە هەمووتان وەرگرمەوە بە سەیر كردنی ئەو تابلۆیە نەدەكرا بۆ یەك كەسی باش یا خود خراپ بە دوای كەسێكدا بگەڕێم بەڵكو نووسەر زۆر لۆجیكیانە بە ئاوەز و خامە رەنگینەكەی لە نێو تابلۆكانیدا زۆر جوان كارەكتەرەكانی پێی ئاشنا دەكردین تا وای لێهات سات نا ساتێ تابلۆی پیاوە ناقۆڵاكە بە دیواری یادەوری كڵۆ بەفرەكاندا هەڵدەواسرا.

كەچی كە بایەكی كز هەڵی دەكرد هەر زوو تابلۆكە دەكەوت و دیسانەوە پارچە پارچە دەبوویەوە، هەر وەك نووسەر و خاك و بەفر و ئەفسانە نەیانەوێ دەروێش چی دی هەناسە بدات. چونكە ئەم كارەكتەرە لە نێو ئەم رۆمانەدا هەموو شتێك بوو تەنها مرۆڤ نەبێت. ئای لە تابلۆی دووەم كە ناوازە و مرۆڤایەتیبوون و دواجاریش ناخ هەژێن بوون.

مەرجی رۆماننووس لە بەفر و خوێندا مەرجێكی دابڕاوەیە بۆ خۆش بەختی ئەفسانە و هاوشێوەكانی ئەفسانەی خێر لە خۆ نەدیوو تا ببێتە راستیەك لە راستییەكانی خۆشبەختی خاوەنی رۆمانی بەفر و خوێن تابلۆكەی ئەفسانەی لە خوێنی خۆی و ئەفسانە و ئازارەكانی بەفر و ژیان بەم جۆرە خوڵقاند كە جوانترین تابلۆی ناخی پاكی و ئاكاری جوانی ئەفسانە بوون.

لە شكۆفەی بەردەوامی دەسكە گوڵی ئەفسانە و لە نێو ساباتی هەر چوار وەرز و زەمەنێكی بە سەر بردن لە هەمبەر ژیانێكی تاڵدا چەندین مرۆڤی بیگەرد دەبنە قوربانی لە ئاكاری هاوشێوەكانی دەروێشدا.

نووسەر دەیەوێ لە ناو ئەو هەمووە رەنگە سپییە داپۆشراوەی خاكدا سۆمای كڵۆ بەفرە پیرۆزەكان بگەیەنێتە ئاستی پیرۆزییەكانی ئەفسانە تا ئەو پەڕی ناخ ئەو تابلۆیەی كە هەر بە سەیركردنی دەكەوینە چاوەڕوانی و هەموو چركەیەكیش هەناسەیەكی ئەفسانەی تیادا ون دەبێت و پارچەیەك لە دڵی دەروێش دادەرزێت.

بە هۆی ناخە بۆگەنەكەی دەروێش و چەشنی پیاو سالارییەكانی حاڵی ناسازی دەروێش و هاوشێوەكانی.

نووسەر لە تابلۆی دووەمدا كە بە رۆح وێنای ئەفسانە دەكات دەیەوێ گەمەی سەركەوتن بكاتە دواوێستگەی ئارامیەكانی ئەفسانە و پێمان بڵێ هەر كڵۆ بەفرێك كە دەكەوێتە سەر سینەی ئەفسانە سەركەوتنێكە بۆ پاكی و بێ گەردی لە دیدگای هەمووانەوە.

جەبار عوسمان بەم دو تابلۆیەی كە لە كڵۆ بەفرەكانی ناخی چێی كردووە وەك وێنە كێشێكی سەركەوتوو رۆمانی بە فر و خوێنی لێ هاتۆتە بوون كە لە نێو ئەم دوو تابلۆ ناوازەی دا چەندین تابلۆی بچوكی هاوشێوەش دەبینین كە هەر یەكەیان بەشێكن لە كڵۆ بەفرەكانی ئەندێشەی رەنگی سوور و دواجاریش خەیاڵی ناوازەی نووسەر لە جیا كردنەوەی رەنگەكان تا كۆتایی ئازارەكان.

ئەو رۆژە ، رۆژی من بوو، لە راستیدا بۆ ئاسودەیی هەتوانی رۆحم و لە سایەی حەز و خولیام بۆ ئەوەی تا كۆتایی تەواوكردنی تابلۆكانی نووسەر. من لە روانگەی موحیبەتمەوە بۆ ئەم رۆمانە جوانەی زۆر بەختەوەر بووم كە توانیم بۆ چەند ساتێكی زێرین بچمە نیشتمانی بەفر و خوێنەوە تا وەكو لەو سەلیقە دەگمەنەی نووسەر منیش بتوانم لە رێگەی خەیاڵی رێژنەبارانیانەوە چەند كڵۆ بەفرێك و كەش و هەوایەكی نەسیمی و وشە و ڕەستەكانی لە ناخمدا بۆ مێژوو بكەمە تابلۆیەكی بچوك و بە دەروازەی شاردا هەڵی بواسم و رۆژانە بانگی هەموو ئەفسانەكانی نووسەر بكەم كە با لە سایەی پێنوسەكەی جەباردا ساتێك هەناسەی ئارامی بدەین و ئارامگر بین لە دووری توندوتیژی و هەرگیز سەرسام نەبین بە هاوشێوەی ئەو مرۆڤانەی هاوشێوەی دەروێشن.

ئاخر ئەوە (جە بار عوسمان)ە هەستی بە پاڵنەرێك كردووە كە تا رادەی نەستەكانی شۆڕبۆتەوە بۆ هەموو لایەنە بەرجەستەكراوەكانی خەم و ئازاری نێو رۆمانی بەفر و خوێن و رادەی نائارامییەكان تا وەكو ناخ و لایەنی شاراوەی نووسەر بوەتە دەستپێكی دەربڕینێكی فەنتازی كە ئاوێتە بونێكی ئازار چەشتوی رۆحی نووسەر ئاوێتە كات بە ئازاری رۆحی خوێنەرەوە ، ئەوە زادەی ئەزمونی فراوانی نووسەرە كە ئێمە نامانەوێت لێی بپرسین بۆچی دەنووسێت! بەڵكو ئاوەزمان دەخەینە كار و بە خۆمان دەڵێین دەبێت نووسەر لە پێناو چیدا بنووسێت كە هەر لە سەرەتاكانی نێو رۆمانەكە زۆر گشتگیری و سەلیقەیانە پێمان دەڵێ حەقیقەت تاڵە بەڵام ئەو تاڵییە بنۆشین پێمان باشترە وەك لەوەی بهێڵێن چەرخی ستەمی مرۆڤەكان لەم ڕۆژگارە دا یاری بە ئاوەزمان بكەن.

ئەگەر رۆمان پرۆسەیەكی دژوار و ئاڵۆز و تاقەت پڕوكێن بێت ئەوا عەقڵی نووسەر دەبێت لە سەروو هەموو ئەو ئاڵۆزی و دژواریەوە بێ بۆ نووسینی رۆمانێك و دواجاریش بۆ بەرجەستە كردنی راكێشانی ئاوەزی خوێنەر، شت گەلێكی ئاسان دێتە بوون كە كامڵ بوون و نائاڵۆزی و نادژواری لای خوێنەر بوەتە بوونێك كە جەبار عوسمان بە ئەزمونی بە دیاری بەخشیویتی بە خوێنەری رۆمانەكەی..

ئاخر لە رۆمانی بەفر و خوێندا لەوە تێدەگەین كە رووداوەكان وەك ئەوەی لە سروشتدا بوونی هەیە وەك ئەوەی خۆی نمایش نەكراوە لە سەر پەڕاو بەڵكو رووداو لە نێو ئەو رووداوە واقعیانەدا خولقێنراوە كە ئەمەش كاری لە پیشینەی جوانكاری و فراوانكردنی چیرۆكەكانی ژیانە لە لایەن خودی نووسەرەوە كە زۆر بە ناوازەیی رەنگی داوەتەوە لە نێو گوزەرانی ئازارچەشتوی ئەفسانە، نووسەر چەشنی (شەریعەتی) كە هەموو جارێك بە مرۆڤە خراپەكانی دەگوت لام سەیرە ئاو ئەو ئاشە گەورەیە دەسوڕێنێ كە چی فرمێسكی حەقیقەتی چاوی من ئەو دڵە بچوكەی ئێوە ناجوڵینێ !

بەڵێ ئاشكرایە نووسەریش هەمان داوا و هەمان مەبەستیەتی، ئاخر لە نێو ئەو سروشتە جوانە و بێ وێنەیە تەواوی ئاسمان و كڵۆ و بەفرەكانی دەبێتە بەرەكەت بۆ سەر زەوی كەچی لە نێو ئەو هەموو ناخە سپییەی گیان فیدایی ئەفسانەدا جارێك لە جاران ئەو دڵە رەق و بچوكەی دەروێش ناجوڵێنێ تا ئەوەی كە بە بیری دا بێت بە جوانی لە ژیان بڕوانێت ئەمەیە فەلسەفەی خولقاندنی رووداو گەلێكی جوان و ناوازە كە لای نووسەر بۆتە دەروازەیەك كە گەرەكیەتی هەموو دڵەكان بە فرمێسكەكان بجوڵێنی، لە راستیدا فرمێسكی راستگۆیی خامەكەی جەبار عوسمان بە رۆمانی بەفر و خوێنی نەك هەر بە تەنها دڵی منی جوڵاندبێ بەڵكو سەرتاپای بوونمی هەژاند تا رادەی ئەوەی كە هەڵوێستە بكەم لە سەر رۆمانەكەی و لە ناخمەوە ئەم چەند پەیڤەم بكەمە تابلۆیەك هاوشێوەی تابلۆ دەگمەنەكانی رۆمانی بەفر و خوێنی جەبار عوسمان.

 230 جار بینراوە