سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » سڵاو لە پێنجەمین ساڵیادی (شێرکۆ)ی لووتکە!

سڵاو لە پێنجەمین ساڵیادی (شێرکۆ)ی لووتکە!

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز*

ساڵی پار، لە یادی چوار ساڵەی کۆچیدوایی هاوڕێی دێرینم ڕەوانشاد (شێرکۆ بێکەس)، لەسەر مەزارەکەی چەن قسەیەکم بە دەمی کرد . وا ئەم ساڵیش، هەستی خۆم بە نووسین بڵاودەکەمەوە.
(شێرکۆ) ماوه‌ی (43) ساڵ هاوڕێم بوو، ئایا بە ئەم گوتارە کورتە و لە ئەم یادەدا ده‌توانم، چی باسکه‌م؟! بەڵام دڵم بە ئەوە خۆشە، لە کاتی خۆیدا و ڕۆژی (9. 9. 2013)، واتە (1) مانگ و (5) ڕۆژ دوای مردنەکەی، پەرتووکی (شێرکۆ بێکەس یاد و بیرەوەری)م، لە دووتوێی (296) لاپەڕەدا بڵاوکردەوە!

نه‌ته‌وه‌کان چۆن ده‌ناسرێن؟
هه‌موو نه‌ته‌وه‌کانی جیهان، پتر به‌ پیاوه‌ زانا و دانا، هونه‌رمه‌نده‌ ده‌سڕه‌نگین و سەنگین، نووسه‌ره‌ بلیمه‌ت و به‌هه‌ڵوێست، سه‌رکرده‌ نیشتمانپه‌روه‌ر و دلسۆزه‌‌کانیانه‌وه‌‌ ده‌ناسرێن، هه‌رگیز به‌ پیاوه‌ نه‌زان، مشه‌خۆر، گه‌نده‌ڵ، سه‌رمایه‌دار و دیکتاتۆره‌کانه‌وه ناناسرێن.
ده‌ساوده‌سکردنی په‌یامه نه‌ته‌وه‌یی و وێژه‌ییه‌کان
ده‌ساوده‌سکردنی هەموو پەیامێکی نەتەوەیی، ڕامیاریی، وێژەیی و هونەریی، پێوەندییەکی توندی بە ڕەوشی نەتەوە، ماوە و سەردەمەکەوە هەیە. بۆ نموونە:
حاجی قادر (1815-1892)، دوا‌ی خانی (1650-1706)، به‌ (165) ساڵ هاتووه‌!
بێکه‌س (1905-1948)، دوا‌ی حاجی (1815-1892)، به‌ (90) ساڵ هاتووه‌!
شێرکۆ (1940-1913)، دوا‌ی بێکه‌س (1905-1948)، به‌ (35) ساڵ هاتووه‌!
ئایا له‌ ئایینده‌دا، کەی و کێ دێ، په‌یامه‌که‌ی (شیرکۆ) ته‌واوده‌کا؟!

لێنین و شێرکۆ
کاتێ لە (یەکێتی سۆڤێت)، خوێندکاری دوکتۆرا بووم، لە ئاهەنگێکی یادی لەدایکبوونی (لێنین)دا، پڕۆفیسۆرێ گوتی: بە (100) ساڵ جارێ، مرۆڤێکی وەک (لێنین) لەدایکدەبێ. منیش دەڵێم: ڕەنگە لە ئەو ماوەیەش پتری بوێ، تا وێژەی کوردی، (شێرکۆ)یەکی دیکە بەخۆیەوە دەبینێ!

گۆران و شێرکۆ
هێندێ کەس هەن، بەراورد لە نێوان هەردوو هۆنەری گەورەی کورد، (گۆران) و (شێرکۆ)دا دەکەن. بەڵام ئەم بەراوردکردنە راست نییە، چونکە سه‌رده‌مه‌کانیان جیاوازه‌ و هەر یەکێکیشیان، شاسواری لووتکەی قۆناغە وێژەییەکەی خۆیەتی. لەگەڵ ئەوەشدا دەڵێم: (گۆران) تەنیا هەر یەک کۆهۆنراوەی هەیە، بەڵام (شێرکۆ) پتر لە (40) کۆهۆنراوەی کورت و درێژی نووسیوە. جگە لە ئەوەی، (گۆران) پارتێکی گەورەی وەک (پارتی کۆمۆنیستی عێراق)ی لە پشتبوو، بە هەموو شێوەیە، پشتگیرییان دەکرد!

نەخشی پەنجەمۆر
پەنجەمۆر پێوەندی بە گیانەوە هەیە. چونکە دوای (3) مانگ، کۆرپەلەکان لە مناڵدانی دایکیاندا، گیانیان بەبەردادەکرێ و نەخشی سەر پەنجەگەورەکانیشیان درووستدەبن!
هه‌موو مرۆڤێ، نه‌خشی په‌نجه‌گه‌وره‌ی، له‌گه‌ڵ‌ نه‌خشی په‌نجه‌کانی دیکه‌یدا جیاوازه‌. ته‌نانه‌ت جمکه‌کانیش به‌ سکێ له‌دایکده‌بن، که‌چی نه‌خشی په‌نجه‌گه‌وره‌کانیان، هەر جیاوازیان هه‌یه‌. بۆیه‌ له‌ فه‌رمانگه‌ فه‌رمییه‌کانی ده‌وڵه‌تدا، په‌نجه‌مۆری مرۆ وه‌رده‌گرن.
گه‌ر هۆنه‌رانی کورد له‌نێوخۆیاندا، له‌ سه‌ده‌ی (20-21)دا، به‌ نه‌خشی په‌نجه‌گه‌وره‌ بچوێنم، ئه‌وا (شێرکۆ)ی هۆنه‌ر و بلیمه‌ت، نه‌خشێکی تایبه‌تی هه‌یه‌، له‌ هه‌موو نه‌خشه‌کانی دیکه‌ی، په‌نجه‌گه‌وره‌ی هۆنه‌رانی کورد جیاواز و گه‌وره‌تره‌!
ئه‌ستێره‌
له‌ ئاسمانی هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌کدا، کۆمه‌ڵێ ئه‌ستێره‌ی دوور و نزیک، گه‌وره‌ و گچکه‌، گه‌ش و کز هه‌ن. (شێرکۆ)ش، بە ئه‌ستێره‌یه‌کی هه‌ره‌ گه‌وره‌ی دره‌وشاوه‌‌ی، ئاسمانی وێژه‌ی کوردی کۆتایی سه‌ده‌ی (20) و سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی (21) دادەنرێ!
لەبەرئەوە (شێرکۆ) شایانی ئەوەیە، بە دەیان توێژینەوەی وێژەیی زانستانە، لەسەر بەرهەمەکانی بکرێ، بە دەیان خوێندکاری ماستەر و دوکتۆرا، کار لەسەر شێواز و جوانی دەربڕین، بەکارهێنانی وشە و ڕستە، دەربڕین و واتاکانی بکەن! (شێرکۆ بێکه‌س) ساڵی (1969 1970)، کۆهۆنراوه‌ی (که‌ژاوه‌ی گریان)ی بڵاوکرده‌وه‌، به‌ ئه‌م چوارینه‌ ده‌ستپێکردووە.
چاوی زستان بێ وه‌نه‌وزه‌، پێڵوی ئارامی لێک نانێ
شه‌سته‌ باران هه‌زار به‌هار، نادا به‌ کوڵی گریانێ
شه‌وی تاریک وه‌ها چۆکی، به‌سه‌ر سنگی شاردا داداوه
‌له‌ سه‌یوانی هه‌ر ماڵێکدا، دارئه‌رخه‌وانێ ڕواوه‌!

بەڵێ ئەوە بوو، ڕۆژی (4. 8. 2013)، دارئه‌رخه‌وانه‌ جوانه‌که‌ی (شێرکۆ)، لە (پارکی ئازادی) نێژرا، هۆنراوه‌کانیشی هەر له‌ ئەوێن و چه‌تری خۆیان هه‌ڵداوه‌! ئاخۆ گەر (شێرکۆ) تا ئێستە بژیایە، چی دیکەی بۆ داگیرکردن و کارەساتە مەرگچێنەکانی (عەفرین، کەرکووک، خوورماتوو) و گشت (کوردستان)ی بندەس و داگیرکراو بنووسیایە؟!!
لە کۆتاییشدا هەر ئەوە ماوە، وەک (ژان پۆل سارتەر)، سەبارەت بە ژیان و مەرگی خۆشەویستان گوتوویەتی، منیش بڵێم: کاتێ تەنیاین، بە دوای خۆشەویستێکدا دەگەڕێین. کاتێ دۆزیمانەوە، بە دوای خەوشەکانیدا دەگەڕێین. کاتێکیش لەدەستمانچوو، لە تەنیانیدا بە دوای یادگارەکانیدا دەگەڕێین!
چەن نموونەیەکی ڕەخەئامێزی نەتەوەیی و ڕامیاری، لە پۆستەرە هۆنراوەکانی:
ژنم دیوه‌، پیاوم دیوه‌
له‌ ئاوی شه‌رمی خۆیاندا
«چوونه‌ته‌ ئاو»
كورتبوونه‌وه‌ و
ڕه‌نگی جارانیان چۆته‌وه‌ و
بێده‌نگبوون و بزربوون و
جارێكی دی
كه‌س نه‌یدیون، بێنه‌ ناو!
* * *
كه‌چی له‌م وڵاته‌ی مندا
كه‌سانێ هه‌ن
جۆگه‌له‌ و ڕووبار ئه‌دزن و
گۆم و ده‌رچایه‌ ئه‌دزن و
سۆنه‌ی ئاوی سیاسه‌تن و ته‌ڕیش نابن
ناچنه‌ ئاو و یه‌ك سانتیمیش
كورت نابنه‌وه‌
به‌ڵكوو درێژترئه‌بنه‌وه‌ و
له‌كام ده‌رگای گه‌وره‌یه
‌دێنه‌ ناو!
سەبارەت بە بیرۆکەی نەزۆکی (عێراقچێتی) و لەدەسدانی هەلی مێژوویی گوتوویەتی:
من خۆم بووم، خۆم
سێدارە هەڵوەشاوەکەم
سەرلەنوێ درووستکردەوە و
بە شانی خۆم هێنامەوە
بەردەم بەغدا!
* * *
من خۆم بووم، خۆم
ماری سڕبووی ئەم (عێراق)ەم
سەرلەنوێ گەرمکردەوە
تا پێوەم با!!!

سەبارەت بە خۆشەویستی زێد و نیشتمانەکەشی گوتوویەتی:
من هه‌موو دایکانی دونیا و من هه‌موو
منداڵانی دونیا و هه‌موو شارانی دونیا و
من هه‌موو مرۆڤایه‌تیم خۆشئه‌وێ
به‌ڵام دایکانی کورد زیاتر و منداڵانی کورد زیاتر و
وڵاته‌که‌م زیاتر و (سلێمانی)شم
له‌ گشت شارێکی ئه‌م جیهانه‌ خۆشترئه‌وێ

*نووسەر و مامۆستای زانکۆ

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*