سەرەکی » وتار » ئه‌و هه‌واره‌ به‌س ئه‌و به‌هار نیه‌

ئه‌ندێشه‌ی‌ فكر

ئه‌و هه‌واره‌ به‌س ئه‌و به‌هار نیه‌

بۆ تێگه‌یشتنی‌ رووداوو گۆڕانكاریه‌ ئاڵۆزه‌كانی‌ ئه‌مڕۆی‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست، پێویسته‌ هه‌ڵوه‌سته‌یه‌ك له‌سه‌ر سیاسه‌ت و پلانی‌ خۆرئاواو ئه‌مریكا له‌ناوچه‌كه‌دا بكه‌ین، چونكه‌ رووداوه‌كانی‌ كه‌ رۆژانه‌ له‌بواری‌ سیاسی‌ و دیپلۆماسی و سه‌ربازیدا رووده‌ده‌ن زاده‌ی‌ جێبه‌جێكردنی‌ پلانه‌كانی‌ ئه‌وانن، كه‌ به‌ئامانجی‌ سه‌پاندنی‌ هه‌ژمونیان به‌سه‌ر گه‌لانی‌ ناوچه‌كه‌دا دوای‌ شكستهێنانی‌ عه‌وله‌مه‌ پیاده‌ ده‌كرێت.
چاوخشاندنێكی‌ خێرا به‌رووداوه‌كانی‌ سیاسه‌تی‌ جێبه‌جێكردنی‌ عه‌وله‌مه‌ له‌دووسێ‌ ده‌یه‌ی‌ ساڵانی‌ رابردودا به‌رچاومان رووناكترده‌كاته‌وه‌ له‌تێگه‌یشتنی‌ ره‌وشی‌ ئه‌مڕۆی‌ ناوچه‌كه‌مان، كه‌ شه‌ڕوململانێكانی‌ ئێستا تێیدا رووده‌ده‌ن جێبه‌جێكردنی‌ پلانی‌ سه‌ودای‌ سه‌ده‌ن.
پلانی‌ عه‌وله‌مه‌
هاندانی‌ سه‌دام بۆ لێدانی‌ كوه‌یت بۆ شه‌رعیه‌تپێدانی‌ هێنانی‌ بنكه‌و باره‌گای‌ سه‌ربازیی‌ ئه‌مریكی‌ بوو بۆ كه‌نداو. ته‌سفیه‌كردنی‌ شیوعیه‌ت و نه‌هێشتنی‌ چه‌پایه‌تی‌ و بزاڤی‌ ئیسلامیی‌ و نه‌ته‌وه‌یی له‌ ناوچه‌كه‌دا، نه‌هێشتنی‌ سیسته‌می‌ سۆسیالیستی‌ یه‌مه‌نی‌ دیموكراتی‌، گرتنی‌ عه‌بدوڵا ئۆجالان، هه‌ڵگیرساندنی‌ جه‌نگی‌ كۆسۆڤۆو ته‌سفیه‌كردنی‌ مه‌سه‌له‌ی‌ چیچان وهه‌وڵی‌ كوشتنی‌ خالید مشعه‌ل له‌ئوردون، هه‌روه‌ها هه‌وڵی‌ چاره‌سه‌ركردنی‌ كێشه‌ی‌ فه‌له‌ستین له‌چوارچێوه‌ی‌ رێككه‌وتننامه‌ی‌ ئۆسلۆ، به‌شێكی‌ رووداوه‌كانی‌ دووسێ‌ ده‌یه‌ی‌ ساڵانی‌ رابردوون كه‌ به‌ئامانجی‌ زه‌مینه‌سازی‌ جێبه‌جێكردنی‌ عه‌وله‌مه‌ له‌ناوچه‌كه‌ماندا په‌یڕه‌وكران. بۆ ئه‌مه‌یش ماكینه‌یه‌كی‌ راگه‌یاندنی‌ عه‌ره‌بی گه‌وره‌خرایه‌گه‌ڕ، كه‌ خۆی‌ له‌كه‌ناڵه‌كانی‌ ئێم بی سی و جه‌زیره‌و عه‌ره‌بیه‌و چه‌ندین كۆمه‌ڵه‌ی‌ دیكه‌ی‌ میدیادا ده‌بینێته‌وه‌. به‌ڵام وه‌كو ده‌ڵێن: با به‌و ئاراسته‌یه‌ هه‌ڵینه‌كرد كه‌ كه‌شتیه‌كان پێیانخۆشه‌و، عه‌وله‌مه‌ شكستی‌ خواردو ئه‌مریكای‌ به‌ره‌و ئیفلاسی‌ دارایی برد، یه‌كێتی‌ ئه‌وروپای‌ مه‌حكومی‌ له‌به‌ریه‌كهه‌ڵوه‌شانه‌وه‌و ده‌وڵه‌ته‌كانیشی رووبه‌ڕووی‌ ناسه‌قامگیری‌ و سه‌رهه‌ڵدانی‌ ناڕه‌زایی جه‌ماوه‌ری‌ كرده‌وه‌.
پلانی‌ سه‌ودای‌ سه‌ده‌
نه‌خشه‌ رێگای‌ سه‌ودای‌ سه‌ده‌ له‌روی‌ سیناریۆی‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌ له‌ناوچه‌كه‌دا خۆی‌ ده‌بینێته‌وه‌ له‌:
*جێگیركردنی‌ هیزی‌ خۆرئاوا، به‌تایبه‌ت هێزی‌ سه‌ربازی‌ ئه‌مریكی‌ له‌سوریا به‌ناوی‌ جه‌نگی‌ دژی‌ داعش، له‌و روه‌وه‌ تا ئێستا چه‌ندین فرۆكه‌خانه‌ی‌ سه‌ربازی ئه‌مریكی‌ له‌و وڵاته‌ دروستكراوه‌و به‌هه‌زاران سه‌ربازیشیان تێدا جێگیركراوه‌، چونكه‌ بۆ ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی‌ ناوچه‌كه‌، به‌تایبه‌ت بۆ ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی‌ كوردستان به‌ گشتی‌، پێویسته‌ توركیاو ئێران كه‌ به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانیان له‌گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندی‌ ئه‌مریكا یه‌كناگرێته‌وه‌ ئیحتیواو لاوازبكرێن.
*راكێشانی‌ توركیا بۆ ناو زه‌لكاوی‌ سوریا (وه‌كو هاندانی‌ سه‌دام بۆ چوونه‌ ناو كوه‌یت)، له‌رێگای‌ یارمه‌تیدانی‌ ئه‌مریكا بۆ یه‌په‌گه‌و دامه‌زراندنی‌ ئیداره‌ی‌ خۆسه‌ری‌ دیموكراتیك له‌خۆرئاوای‌ كوردستاندا ( ده‌وڵه‌تی‌ دورگه‌ی‌ بادیه‌ی‌ شام ). زۆری‌ هێزی‌ سه‌ربازی‌ توركیاش له‌ سوریاو هه‌ڕه‌شه‌كانی‌ هێرشكردنه‌ سه‌ر خۆرهه‌ڵاتی‌ فورات – كه‌ دواجار توركیا ده‌یكات- له‌وانه‌یه‌ رووبه‌ڕووی‌ سعودیه‌و هاوپه‌یمانی‌ عه‌ره‌بی و ئه‌مریكایشی‌ بكاته‌وه‌و جه‌نگه‌كه‌یش به‌ره‌و ته‌دویلكردن ببات.
*سه‌پاندنی‌ گه‌مارۆی‌ ئابووری‌ به‌سه‌ر ئێران و هه‌وڵی‌ لێدانی‌ له‌لایه‌ن ئیسرائیله‌وه‌ به‌پاساوی‌ ده‌ستوه‌ردان له‌سوریاو لوبنان و یه‌مه‌ن و جێگیركردنی‌ هێزی‌ پاسداران له‌نزیك ئیسرائیل، كه‌ له‌و باره‌یه‌وه‌ تاوه‌كو ئێستا به‌پێی ئاژانسه‌كانی‌ هه‌واڵ ده‌یانجار هێزه‌كانی‌ ئێران له‌سوریا بوونه‌ته‌ ئامانجی‌ فرۆكه‌و رۆكێته‌كانی‌ ئیسرائیل.
*هه‌وڵی‌ به‌یه‌كدادانی‌ ده‌وڵه‌تانی‌ كه‌نداو له‌ناو یه‌كتردا، به‌تایبه‌ت هه‌وڵی‌ به‌یه‌كتردادانی‌ به‌ره‌ی‌ قه‌ته‌رو سعودیه‌.
*هه‌وڵی‌ نه‌هێشتنی‌ پارتی‌ ئایینی‌ (به‌یه‌كتردادانی‌ وه‌هابی و شیعه‌و ئیخوانی) و عه‌لمانی و زه‌مینه‌سازی بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ بیروبۆچونی‌ ئینجیلیه‌كان له‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاستداو ده‌ركردنی‌ روسیا له‌ سوریا.
*كوشتنی‌ خاشقچی‌ وه‌كو قوربانی ته‌عمیدكردنی‌ بن سه‌لمان و خێراكردنی‌ رووداوه‌كان و ئاڵوزتركردنی‌ ره‌وشه‌كه‌و گرژتركردنی‌ په‌یوه‌ندیه‌كانی‌ نێوان توركیاو سعودیه‌و كردنیشی‌ به‌ شمشێری‌ دیمۆقلیش به‌سه‌ر سه‌ری‌ بن سه‌لمان و تره‌مپه‌وه‌.
زۆربه‌ی‌ ئه‌و خاڵانه‌ی‌ ئاماژه‌مان پێدان، كه‌ له‌وانه‌یه‌ بگاته‌ ئاستی‌ هه‌ڵگیرساندنی‌ جه‌نگێكی‌ گه‌وره‌ سیناریۆی‌ پراكتیكی‌ جێبه‌جیكردنی‌ پلانی‌ سه‌ودای‌ سه‌ده‌ن به‌ئامانجی‌ هێنانه‌كایه‌ی‌ مۆدێلێكی‌ حوكمرانی‌ جیهانی‌ له‌خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاستدا به‌فكرو ئایدۆلۆجیای‌ ئینجیلی. تره‌مپیش بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ كراوه‌ته‌ سه‌رۆكی‌ ئه‌مریكا، به‌ڵام ئه‌زموونی‌ چه‌ند ساڵی‌ رابردووی‌ ئاراسته‌ی‌ گۆڕانگاریه‌كان پێمان ده‌ڵێن: ئه‌و هه‌واره‌ به‌س ئه‌و بوار نیه‌.

 128 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*