سه‌كۆی دووەمی پایته‌خت

مادەی 140

دادگای باڵای فیدراڵی لەتازەترین تەفسیریدا، بڵاویكردەوە كە مادەی 140ی دەستوور، هیچ كێشەیەكی یاسایی نییە و بەجێبەجێنەكردنی لەكاتی خۆیدا بەها دەستوورییەكەی لەدەست نادات‌و كاریگەرییە یاسایی‌و دەستوورییەكانی بە بەهێزی ماوەتەوە. هەمووانیش دەزانین كە بڕیاری دادگادی فیدراڵی لەئاستە باڵاكەدا بڕیاری كۆتایی، بڕاوەیە بەشێوەیەك كە قابیلی تانەدان‌و پێداچوونەوەی یاسایی نییەو هەروەها شوێنی مشتومڕو گفتوگۆی سیاسییانە نییە لەسەر جێەجێكردن‌و پەراوێزخستنی‌و كورد هەمیشە وادەڕوانێتە ئەوانی دیكەی دەسەڵاتدار، كە مادام ئامادەنین دەستوور جێبەجێ بكەن‌و بڕیاری دادگای باڵا فەرامۆش دەكەن، ئیتر چۆن رێكەوتنە سیاسییەكان جێبەجێ دەكەن؟ كە ئەمەش بێمتمانەیی لێدەكەوێتەوەو دواتر پەلدەكێشێ بۆ سەرهەڵدانی كێشەی گەورەو لە ساڵانی رابردوودا هەروا دەرچوو.
كاتێك لە 31/12/2007 كە دوا وادەی جێبەجێكردنی مادەی 140 بوو، بەڵام نەكرا، حكومەتی هەرێم ئیتر بەهانەی دەركردن‌و فرۆشتنی نەوتی كەوتە سەرو دواتر بەتەقینەوەی كێشەكان، مەسەلەكە پەلیكێشا بۆ ئابووری سەربەخۆو جیابوونەوەو ریفراندۆم.
ئەمە لەڕووی ناوەرۆكی بڕیارەكەی دادگای باڵاوە، بەڵام ئەگەر لەڕووی رەگەزی كاتەوە بڕیارەكە بخوێنینەوە، ئەوا پێدەچێ مەغزای دیكە خۆیان حەشار دابێت، چونكە كاتی دەرچوونی ئەم بڕیارە كەوتە دوای پەسەندكردنی یاسای ئەنجومەنی پارێزگاكانی عیراق بە كەركوكیشەوە، كە ماوەی 13 ساڵە بەهۆی ململانێی سیاسییەوە رێگە نەدرا لەپارێزگای كەركوك هەڵبژاردن بكرێ، هەروەك كەوتۆتە پاش كۆتایهاتنی شەڕی داعش‌و لێكەوتەكانی دوای ریفراندۆم لەو شارە. بەمانایەكی دیكە، دادگا لەڕێگەی كات‌و ساتی دەرچوواندنی بڕیارەكەیەوە دەیەوێت پێمان بڵێت، چارەسەری بنەڕەتی‌و كۆتایی لەپرسی گرێژنەكراوی كەركوك‌و ناوچەكانی هاوشێوەی وەك خانەقین‌و دووزو شنگال‌و مەخموور، تەنهاو تەنها دەستوورەو مادەی 140ە.
بڕیارەكەی دادگا لەقوڵاییەكەیدا پێمان دەڵێ: سەدام‌و بەعسییەكان پێش ئەوانیش عەبدولكەریم قاسم‌و مەلیكە گەورەو بچوكەكان، نەیانتوانی عیراق سەقامگیر بكەن‌و دەوڵەتەكە لەپشێویدا مایەوەو كودەتا لەدوای كودەتاو شەڕی ماڵوێرانكەر لەدوای پەلاماردانی ئەم وڵات‌و ئەو وڵات، كە بەشێكی زۆر لەهەموو ئەمانە بۆ چارەسەر نەكردنی كێشەی كوردو بەتایبەتی بۆ كەركوك دەگەڕێتەوە.
بڕیاری دادگای فیدراڵی لەسەر مادەی 140، جارێكی دیكە پێمان دەڵێ‌و بەتایبەت نەتەوە رەسەنەكانی شاری كەركوك بیردەخاتەوە كە مەنتیقی هێز بۆ كەركوك نایخوات، بەڵكو هێزی مەنتیق دەبێت بكرێتە پێوەری كاركردن، ئەگەرنا بۆ سەد ساڵی دیكە نەوەكانتان لە ململانێی توندو ترس‌و تۆقاندندا دەمێننەوەو كەركوكیش لەئێستای وێرانتر دەبێت. پێمان دەڵێ هێزو دەسەڵاتی عەرەب‌و كورد‌و غروری ئێستای توركمان تاقیكرانەوە، لە ساڵانی بەر لە 2003و دوای 2003و لەدوای رووداوەكانی ریفراندۆم‌و 16ی ئۆكتۆبەر، بەڵام ئەوەی مایەوە شارێكی وێرانەو بێ خزمەت‌و بێ ئاوو بێ كارەباو خەڵكێكی ماندوو بەجەستەو قەلەق لەدەروون بۆ ئایندەكەی، بەشێوەیەك كە لەڕۆژانی جەژندا دەبێت سەد كیلۆمەتر دوركەوێتەوە بۆئەوەی لەسێبەری پاركێكدا منداڵەكانی كەمێك ژیانی منداڵی خۆیان بژین.
سیاسییەكانی عیراق بەگشتی‌و كەركوك بەتایبەتی، دەبێت ئەم بڕیارەی دادگا بەهەند وەربگرن‌و كاری لەسەربكەن، لەبری ئەوەی هەر لەئێستاوە دڵی خۆیان بۆ بردنەوەی كورسییەكی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پاریزگاكە خۆش بكەن ، چونكە ژمارەی كورسی هیچ لەمەینەتییەكانی كەركوك‌و كەركوكییەكان كەمناكاتەوە، بەڵكو چۆنێتی دروستكردنی كورسییەكە گرنگە، كە رێگە دەستوورییەكە و مادەی 140ە.

 117 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*