سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » نامه‌ی داخراو

کورتەچیرۆک

نامه‌ی داخراو

ئه‌سعه‌د عه‌زیز محه‌مه‌د

هه‌ر كاتێك بڕۆیتشمایه‌ بۆ سه‌نته‌ری رۆشنبیری له‌ هۆڵی كتێبخانه‌كه‌دا به‌ته‌نیشتی ده‌رگاكه‌وه‌ تابلۆیه‌كی جوان سه‌رنجمی راده‌كێشا و چه‌ند ساتێك له‌ تابلۆكه‌ راده‌مام، هه‌ر جارێك بگه‌یشتمایه‌ته‌ ئاستی ئه‌و تابلۆیه‌، هه‌ڵوێسته‌یه‌كم ده‌كرد و بێده‌نگییه‌ك جه‌سته‌می له‌ جووڵه‌ ده‌خست و بیر و هۆشم به‌هێڵكاری و ره‌نگڕێژی ئه‌و تابلۆیه‌وه‌ گرێده‌دا، بینینم زۆر به‌ قوڵایی تابلۆكه‌دا شۆڕ ده‌بووه‌وه‌، له‌ ژێر تابلۆكه‌دا به‌خه‌تێكی جوان نووسرابوو (تابلۆی ئه‌و نامانه‌ی‌ نه‌خوێندرانه‌وه‌)، تابلۆكه‌ بریتی بوو له‌ وێنه‌ی‌ كچێك هه‌ردوو چاوی داخستبوو، مۆمێك له‌به‌رده‌میدا دانرابوو تیشكی رووناكی مۆمه‌كه‌ له‌سه‌ر كۆمه‌ڵێ نامه‌ رووناكی ده‌دایه‌وه‌ كه‌ له‌به‌رده‌م كچه‌كه‌دا كه‌وتبوون، نامه‌كانیش نه‌كرابوونه‌وه‌، داخرابوون، تابڵێی ئه‌و تابلۆیه‌ جوان و نه‌خشین بوو، وێنه‌ی كچه‌كه‌ زۆر جوان و قه‌شه‌نگ بوو، ره‌نگه‌كان گونجاو بوون، هێڵكارییه‌كه‌ی زۆر به‌دیقه‌ت و ورد بوو، به‌ڵام ئه‌مانه‌ هه‌مووی منی نه‌ده‌بزوواند و راینه‌ده‌كێشام بۆ لای ئه‌و تابلۆیه‌، ئه‌وه‌ی بۆ لای ئه‌و تابلۆیه‌ منی په‌لكێش ده‌كرد وجڵه‌وم به‌سه‌ر خۆمدا نه‌ده‌ما ئه‌و تابلۆیه‌ منی سه‌رسام وشۆك ده‌كرد ئه‌و نامه‌ داخراوانه‌ بوون كه‌ هێشتا هه‌ڵنه‌پچڕابوون نه‌خوێندرابوونه‌وه‌. تیری بینینم ده‌خسته‌ سه‌ر ئه‌و نامانه‌ی داخرابوون، له‌ خۆمم ده‌پرسی داخوا وشه‌كانی ئه‌و نامانه‌ چ هه‌ستێكیان هه‌ڵگرتووه‌؟ راگه‌یاندنی هه‌ست وسۆزی یه‌كتر، چ كاردانه‌وه‌ی جیاوازی ده‌بێت؟ ده‌مپرسی بۆچی ئه‌و نامانه‌ هه‌ر به‌ داخراوی ماونه‌ته‌وه‌ ونه‌خوێندراونه‌ته‌وه‌؟ ئه‌ی ئه‌گه‌ر ئه‌و نامانه‌ بكرانایه‌ته‌وه‌ و بخوێندرانایه‌ته‌وه‌ چی ڕوویده‌دا؟ ده‌یه‌ها پرسیاری تر له‌ناو مێشكمدا ئۆقره‌ی لێهه‌ڵگرتبووم. وێنه‌ی ئه‌و تابلۆیه‌ له‌ خه‌یاڵمدا به‌ شێوه‌یه‌ك خۆی وێناكردبوو نه‌مده‌توانی ته‌نانه‌ت بچوكترین هێڵی تیادا لاببه‌م، ره‌نگێكی لاوه‌كی تیادا بگۆڕم، كاتێك به‌ناو كوچه‌ و كۆڵانه‌كانی شاردا ده‌گوزه‌رێم، به‌سه‌ر شه‌قامه‌كاندا تێده‌په‌ڕم، ئه‌و كاتانه‌ی پیاسه‌ی ئێواران ده‌كه‌م دیمه‌نی تابلۆكه‌ و پرسیاره‌ بێ وه‌ڵامه‌كانم له‌بیرمدا ده‌خولێنه‌وه‌، هه‌ندێجار وێنه‌ی تابلۆكه‌ و به‌سه‌رهاتی خۆم له‌گه‌ڵ یه‌كتردا به‌ڕاده‌یه‌ك ئاوێته‌ی یه‌كتر ده‌بوون كه‌ نه‌مده‌زانی كامه‌یان وێنای تابلۆكه‌یه‌ و كامه‌یان وێنای به‌سه‌رهاته‌كه‌مه‌، هه‌ندێ كات هه‌ردووكیم به‌ ته‌واوكه‌ری یه‌كتر داده‌نا، جاری وا هه‌بووه‌ خۆزگه‌ی ئه‌وه‌م خواستووه‌ به‌سه‌رهاته‌كه‌م وه‌ك دیمه‌نی ناو تابلۆكه‌ بووایه‌، به‌و ئاقاره‌دا بڕۆیشتایه‌ هه‌موو هه‌ست و سۆزو ئه‌وینم له‌ دڵی خۆمدا زیندانی بكردایه‌ و هیچ شتێكم ئاشكرا نه‌كردایه‌، له‌ نێو دێری نامه‌ داخراوه‌كاندا بۆ هه‌تا هه‌تایی هه‌ڵبگیرایه‌ به‌ڵام ئه‌وه‌ی روویدا پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ بوو، من و ئه‌و كچه‌ كه‌ شوێنی كار كۆمانی كردبووه‌وه‌، دوو كه‌سی ته‌واوكه‌ری یه‌كتربووین، دوو كه‌سی نزیكبووین له‌ناو ژینێكی نامۆدا، رۆژ له‌ دوای رۆژ زیاتر هۆگری یه‌كدی ده‌بووین، په‌یوه‌ندی وهاتوچۆ و هه‌ڵسوكه‌وتمان كات و شوێنی تێپه‌ڕاند پێكه‌وه‌ ده‌ڕۆیشتین، پێكه‌وه‌ نانمان ده‌خوارد ، پێكه‌وه‌ پیاسه‌مان ده‌كرد، له‌ بینینی یه‌كتر چێژمان وه‌رده‌گرت، به‌ دووری یه‌كتر مات و مه‌لوول ده‌بووین، خه‌نده‌ ئه‌و ساتانه‌ ده‌خوڵقا هه‌ستمان به‌ خۆشی و ئاسووده‌یی یه‌كتر بكردایه‌، دووكه‌س بووین بێ یه‌كتر و به‌ته‌نها ناشیرین و خه‌مباربووین، هه‌ردووكمان پێكه‌وه‌ جوان بووین، هه‌رگیز من له‌وه‌ زیاترم نه‌ده‌ویست، به‌ته‌نها ئه‌وه‌نده‌ بۆمن به‌س بوو، ئه‌وه‌نده‌ زۆرچێژ و خۆشی به‌ ژیانم به‌خشیبوو، رۆژ له‌ دوای رۆژ ساڵ له‌ دوای ساڵ حه‌ز و خۆشه‌ویستیمان به‌بێده‌نگی بۆ یه‌كتر زیادی ده‌كرد، بازنه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كه‌مان له‌ دوو كه‌س تێپه‌ڕی بوو به‌ سێ كه‌س، كچه‌ هاوڕێیه‌كم بووه‌ هاونشینی سێیه‌م هه‌میشه‌ له‌گه‌ڵمانه‌ بوو، له‌ سه‌ره‌تادا زۆر خۆشحاڵ بووم به‌ هاوڕێتی ئه‌م كچه‌ كه‌ به‌هه‌موو پێوه‌ره‌كان كچێكی زۆر باش و سه‌نگین بوو، هه‌مووكات وه‌ك هاوڕێیه‌ك زۆر خۆشم ده‌ویست، به‌ڵام هه‌ندێ حیسابات كه‌ ئاینده‌ بۆتی شاردۆته‌وه‌ تۆ تیایدا بێ ئاگایت و هیچت بۆ ناكرێت. ئه‌وه‌ی له‌ بیر و هۆشی مندا نه‌بوو، هیچ ئاماده‌گییه‌كم بۆ نه‌كردبوو، ئه‌وه‌بوو ئه‌و كچه‌ خۆی منی خۆش ده‌ویست. رۆژێكیان له‌گه‌ڵ ئه‌و كچه‌دا پێكه‌وه‌ پیاسه‌مان ده‌كرد و باسی هه‌ست و سۆزمان ده‌كرد، ئه‌وه‌ی به‌ره‌و رووم دركاند كه‌ من ئه‌و كچه‌م خۆش ده‌وێت، منیش ره‌تم نه‌كرده‌وه‌ و دانم پێدانا به‌بێ مه‌به‌ست ئه‌و راستیه‌م ئاشكرا كرد، چونكه‌ متمانه‌م به‌و كچه‌ زۆر بوو، به‌ڵام ئاشكراكردنی هه‌ست وسۆزم له‌لای هۆكاری برینێكی قووڵ بوو له‌ دڵما تا ئێستاش ساڕێژ نه‌بووه‌، له‌ پاش راگه‌یاندنی ئه‌و عه‌شقه‌ دووچاری شكستی زۆر گه‌وره‌ بووم. ئه‌و كچه‌ هه‌ست و سۆزی ده‌روونمی ئاشكرا كرد، نازانم چی مه‌رامێكی له‌م كاره‌ هه‌بوو، مه‌به‌ستی بوو په‌یوه‌ندی من و ئه‌و زیاتر به‌یه‌كه‌وه‌ گرێ بدات یاخود مه‌رامی ئه‌وه‌ بوو له‌ ده‌رئه‌نجامی ئه‌م ئاشكراكردنه‌ په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵیدا داببڕێت. ئه‌وه‌ی روویدا ئازارێكی زۆری له‌لام به‌جێهێشت. من و ئه‌و كچه‌ی كه‌ ته‌واوكه‌ری یه‌كتر بووین لێكتر دابڕاین ونازانم یاخود راستر بڵێم تا ئێستاش له‌ هۆكاری دابڕانه‌كه‌ تێنه‌گه‌یشتم. هه‌ر كه‌ ئه‌م سه‌ربوورده‌یه‌م به‌ یاددا دێته‌وه‌ به‌ره‌و ده‌فته‌ری یاداشتنامه‌كه‌م ده‌ڕۆم و ئه‌و پارچه‌ شیعره‌م به‌رچاو ده‌كه‌وێت كه‌ دوای دابڕان نووسیومه‌:
به‌دیده‌نیت ئاشنام بكه‌ گوڵم
تا ره‌شتر نه‌بێت ژیانی ملهوڕم
به‌ سیحری چاوان هاتمه‌ وجود
وا ئێستا پێم ده‌ڵێی بێ دڵم
له‌ خه‌نده‌ی تۆراوی سه‌ر لێوت رجا ده‌كه‌م
به‌ڵكو بژێته‌وه‌ جه‌سته‌ی ته‌زیوو لاشه‌ی ساردو سڕم
هه‌ركه‌ په‌یامی ئه‌وینم به‌یان كرد
نه‌فره‌تم كرد له‌ خۆم و ئاره‌زووی نێو دڵم.

چیرۆكی من به‌وه‌ كۆتایی هات كه‌ هه‌ست و سۆزی‌ ئه‌وینێك كه‌ به‌ته‌نها له‌ بیر و هۆش و خه‌یاڵی مندا هه‌بوو ئاشكرا بوو، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ش ده‌یه‌ها جار خۆزگه‌م به‌وه‌ ده‌خواست ئه‌و هه‌ست و سۆزه‌ شێته‌ی له‌ دڵمدا هه‌بوو وه‌ك ئه‌و نامانه‌ دابخرایه‌ و هه‌رگیز نه‌كرایه‌ته‌وه‌. هیچ كه‌س پێی نه‌زانیبایه‌، له‌ رۆژێكی كۆتایی پایزدا په‌ڵه‌ هه‌وره‌كان كۆ ده‌بوونه‌وه‌، خۆم كرد به‌سه‌نته‌ری رۆشنبیرییدا و له‌وێ له‌ هۆڵی كتێبخانه‌كه‌دا له‌ به‌رامبه‌ر تابلۆی نامه‌ی داخراودا راوه‌ستا بووم، نه‌مده‌توانی هیچ جووڵه‌یه‌ك بكه‌م، بیر و هۆشم له‌گه‌ڵ هێڵكاری وێنه‌كێشه‌كه‌دا تابلۆكه‌ی ده‌كێشا، كه‌سێك له‌ ته‌نیشتمه‌وه‌ په‌یدا بوو، كه‌وته‌ گفتو گۆ له‌گه‌ڵمدا پێی گوتم» دیاره‌ تابلۆكه‌ت به‌دڵه‌» له‌ وه‌ڵامدا گوتم :» زۆر به‌دڵمه‌ « درێژه‌م پێیدا و گوتم :» به‌ڵام لێی تێناگه‌م « به‌ ئه‌سپایی ده‌ستی خسته‌ سه‌ر شانم و گوتی « بۆچی لێی تێناگه‌یت ؟» منیش هه‌ر له‌ناو تابلۆكه‌دا نقووم ببووم، بێ ئه‌وه‌ی ئاوڕبده‌مه‌وه‌ گوتم « ئه‌و كچه‌ بۆچی چاوی داخستووه‌ ؟» به‌ نه‌بره‌یه‌ك حوزنێكی قووڵی هه‌ڵگرتبوو گوتی :- « ره‌نگه‌ ئه‌وه‌ ئاماژه‌ی ئه‌وه‌ بێت بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و كچه‌ نابینایه‌.» كه‌مێك به‌ وشه‌كانی شۆك بووم دواتر درێژه‌م به‌پرسیاره‌كاندا و گوتم « ئه‌ی ئه‌و نامانه‌ بۆچی داخراون؟» به‌متمانه‌یه‌كه‌وه‌ گوتی :- « ئاماژه‌ی ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و نامانه‌ نه‌خوێندراونه‌ته‌وه‌.» زۆر پرسیار له‌ بیرمدا چاوه‌ڕوانی وه‌ڵام بوون، ده‌مویست بیكه‌م به‌ڵام ئه‌و به‌ گێڕانه‌وه‌ چیرۆكی تابلۆكه‌ی ده‌رگای پرسیاركردنی داخست . « بیست ساڵ له‌مه‌وبه‌ر په‌یوه‌ندی كچ و كوڕ و سۆزداری تاوانێكی گه‌وره‌ بوو له‌ نێوان ئه‌م دوو كه‌سه‌دا، كوڕێك به‌به‌رده‌م ماڵی كچێكدا تێده‌په‌ڕێت، جوانی و نه‌شمیلی ئه‌و كچه‌ سه‌رنجی راده‌كێشێت و شه‌یدای ئه‌وینی ده‌بێت، هه‌موو به‌یانیه‌ك به‌وێدا تێده‌په‌ڕێت كچه‌كه‌ ده‌بینێت له‌ بالكۆنی نهۆمی دووه‌م له‌سه‌ر كورسییه‌ك دانیشتووه‌، ئه‌ویش بۆ ده‌ربڕینی هه‌ست و سۆزی چه‌ندین نامه‌ی بۆ ده‌نووسێت، رۆژ و هه‌فته‌و مانگ تێده‌په‌ڕێت، پاش یه‌ك ساڵ ئه‌وسا بۆی ده‌رده‌كه‌وێت ئه‌و كچه‌ كه‌ ئه‌م عاشقی بووه‌ و ده‌یه‌ها نامه‌ی بۆ فڕێداوه‌ته‌ ناو باخچه‌كه‌یانه‌وه‌ ناتوانێت هیچ نامه‌یه‌ك بخوێنێته‌وه‌ به‌ڵكو هه‌ر ئاگاشی له‌م نییه‌ چونكه‌ نابینایه‌.»
دوای چه‌ند چركه‌یه‌ك له‌ بیستنی چیرۆكی تابلۆكه‌ له‌ ده‌رگای سه‌ره‌كی سه‌نته‌ره‌كه‌وه‌ هاتمه‌ ده‌ره‌وه‌ سه‌یرێكی ئاسمانم كرد وهه‌نگاو به‌ هه‌نگاو ده‌كه‌وتمه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كه‌، له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ ده‌مگوت « هه‌موو شته‌كان ئه‌وه‌ ده‌رده‌خه‌ن پێویستیان به‌ بارانه‌، زه‌وی پایزه‌، دار و ده‌وه‌ن، ته‌نات چاویش» دڵۆپه‌ فرمێسكێكی چاوم و چه‌ند دڵۆپه‌ بارانێك كۆتایی
به‌چیرۆكه‌كه‌م هێنا.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

دواین ئه‌فسانه‌ی دونیا

فاروق هومه‌ر رۆژێك لای هاوڕێیه‌كم ئاره‌زوویه‌كی دێرینی خۆمم دركاند، ئه‌و ...