سەرەکی » ساڵۆنی کوردستانی نوێ » لە دوو كۆڕی جیادا، سێ‌ نامیلكەی نوێی حاكم قادر حەمەجان گفتوگۆی لەسەركرا

لە دوو كۆڕی جیادا، سێ‌ نامیلكەی نوێی حاكم قادر حەمەجان گفتوگۆی لەسەركرا

لەم دووتوێیەدا

لەدوو كۆڕی جیادا، لە ساڵۆنی كوردستانی نوێ‌، هەڤاڵ حاكم قادر حەمەجان كارگێڕی مەكتەبی سیاسیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، سێ‌ نامیلەكەی نوێی خۆی بە خوێنەران و هەڤاڵان ناساندن و واژۆی بۆ كردن.
لەكۆڕی یەكەم، هەردوو نامیلكەی (پرەنسیپەكانی سەردەم، بیركردنەوە لە دۆخێكی سەقامگیر بۆ كاری حزبایەتی) و (پڕۆژەو پلانی پەڕینەوە)ی ناسێندرا، لە كۆڕی دووەمیش نامیلكەی (بەرەو كۆنگرەی چارەنوسسازی بڕیاردان) بەهەمان شێوە ناسێندرا.
لەهەردوو كۆڕەكەدا، سەرەتا حاكم قادر حەمەجان، كورتەیەكی لەبارەی نامیلكەكان و ئامانجی نووسینیان باس كردو دواتریش لەلایەن ئامادەبووانەوە، پرسیارو تێبینی خرانەڕوو.
لەكۆڕی یەكەمدا، كە لەلایەن مەریوان مەسعود سكرتێری نووسین-ەوە بەڕێوەدەبرا‌و كۆڕی دووەمیش لەلایەن ستران عەبدوڵڵاوە بەڕێوەچوو.

ساڵۆنی كوردستانی نوێ‌

مەریوان مەسعود:
بەڕێزان زۆر بەخێربێن بۆ ساڵۆنی كوردستانی نوێ، دیارە ئەمڕۆ بەخۆشحاڵییەوە میوانداری هەڤاڵ كاك حاكم حەمەجان مان كردووە بۆ بڵاوكردنەوە‌و واژۆكردنی دوو نامیلكەی نوێی خۆی، كە لەڕاستیدا سێ نامیلكە بوو، بەڵام بەهۆی ئەوەی كە یەكێك لەنامیلكەكان لەڕووی چاپەوە كوالێتییەكەی باش نەبوو كاك حاكم بڕیاریدا لە هەفتەی داهاتوو لە مەراسیمێكی لەو شێوەدا دابەشی بكات، یەكێك لەو دوو نامیلكەیەی كە ئەمڕۆ باسی دەكەین پڕەنسیپەكانی سەردەم، ئەوەی تریشیان پرنسیپەكانی سەردەم،پێش ئەوەی كاك حاكم باسی دوو نامیلكەكەی بكات ستران عەبدوڵڵا سەرنووسەری كوردستانی نوێ‌ چەند وتەیەكی هەیە بابفەرمێت.
حاكم قادر حەمە جان:
پێشەكی بەخێرهاتنتان دەكەم، سوپاسی كوردستانی نوێ‌و ساڵۆنی كوردستانی نوێ دەكەم، كەماوەیەكە دەسپێكێكی باشیان دەستپێكردووە بۆگفتوگۆ‌و بۆمناقەشەی هەندێك كتێب‌و كۆمەڵێك نووسین‌و كۆمەڵێك نامیلكە و هەندێك بابەتی سیاسی و ئەدەبی، ئەوە هەنگاوێكە بۆ وشیاركردنەوەی كادران ‌و خەڵك بۆ ئەوانەی كە بەتایبەتی چاودێری خوێندن‌و خوێندنەوە دەكەن، دیارە ئەم نامیلكانەش ئەمڕۆ كە ئێمە نووسیومانە دەستپێكە بۆ گفتوگۆیە بۆ مناقەشەیە بۆئەوەی هەم جێگەی رەخنەبێت، هەم جێگەی ئەوەش بێت كەپسپۆڕان و شارەزایان زیاتر بتوانن لە كارەكان هەنگاوی جدیتر‌و باشتری بۆبنێین، پڕۆژەی یەكەمیان ئێمە هەردوكیمان لەڕوانگەی یەكێتی نیشتمانی كوردستان‌و دیدی یەكێتییەوە نووسیوەتەوە، لەبەرئەوە زۆر ئاساییە لەلایەن لایەنەسیاسیەكانی تریشەوە گفتوگۆ لەسەر ئەم بابەتانە بكرێت، چونكە ئێمە باوەڕمان بەڕەخنەو رەخنە لەخۆگرتن هەیە، باوەڕمان بەوە هەیە كە دیدی جیا بۆچوونی جیا هەم لەسەر دەسەڵات‌و سیستەم‌و حكومڕانی هەیە هەم لەسەر بیر‌و بۆچوونی حزبایەتی هەیە، لەبەرئەوە یەكێتی نیشتمانی كوردستان هەر لەسەرەتایەوە لەم بابەتانە سەقامگیربووە كە هەمیشە خوێندنەوەی تایبەتی هەبووە بۆقەیرانەكان بۆكێشەكان بۆگرفتەكان، دیارە لایەنەكانی تریش هەمان بۆچوونی جیاوازیان هەبووە گرنگ ئەوەیە هەموو بۆچوونەكان‌و لێكدانەوەكان هەمووی بخەینە خزمەتی گەلەكەمانەوە، نامیلكەی یەكەمیان پڕۆژەو پلانی پەڕینەوە من لەسەر ئەو بابەتانە نووسیومە هەم بەحوكمی تەجروبەی خۆم لەئیدارەو حوكمڕانیدا هەم بەحوكمی ئەوەشی كە هەڵبژاردنەكان یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەسەرەتاوە دەستپێك‌و رەچەشكێن بووە لەشاخەوە بۆ شار، یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەشاخ كەدەسەڵاتمان هەبوو لەناوچەكاندا دەگەڕاینەوە بۆ ڕای خەڵك بۆ ئەوەی خەڵك ‌و میللەت بەشداربێت لەدەسەڵات‌و حوكمڕانی خۆیان، بۆ ئەم مەبەستەش یەكەم جار ئەنجومەنی گوندەكانمان لەناو گوندنشینەكاندا هەڵبژارد، ئەو كاتە گوندەكان نوێنەرانی خۆیان هەڵدەبژارد بۆ ئەوەی كەبەشداربن‌و دەوریان هەبێت كاریگەرییان هەبێت رەئیان هەبێت لەچارەسەری كۆمەڵێك لەكێشەكان، بەتایبەتی كێشەی جوتیاران‌و كۆمەڵایەتی لەهەمانكاتدا بەهاوكاری‌و هاوپشتی دادگاكانمان، دوای راپەڕینە مەزنەكەی گەلی كوردستانیش بەهەمان شێوە لەشاری سلێمانییەوە دەستیپێكرد كە ئەنجوومەنی پارێزگاكان هەڵبژێردرا، بۆ یەكەم جاریش بەپێی یاسای ژمارە 6ی ساڵی 1993ی پەڕلەمانی كوردستان یەكەم جار لەشاری سلێمانیشەوە ئەنجوومەنی شارەوانی هەڵبژێردرا، دیارە ئەنجومەنی شارەوانی لەلایەن خەڵكەوە كە هەڵبژێردرا دەستپێكەكەی یەكەمجار لەشاری سلێمانی دەستیپێكرد دوای ئەوەش لەشارەكانی دیكەدا دەستیپێكرد، ئەنجومەنی شارەوانییەكان بەڕاو بۆچوونی ئێمە كارێكی دروست‌و عەمەلی بوو هەتاوەكو ئێستا ئەوروپا وڵاتانی دەوروبەر لەسەر هەڵبژاردنی ئەنجومەنی شارەوانییەكان دەڕوات ئەنجومەنی شارەوانییەكان لەوسەردەمەدا ئەگەر بێت بەراورد بكەیت لەگەڵ كارەكانی تردا كۆمەڵێك كاری باشیكرد ئیشی باش كرا بۆخزمەتی خەڵك، پاش ئەوەی كەماوەی یاسای تەواو بوو ئێمە لەشارەوانی سلێمانی ئەنجومەنی شارەوانی سلێمانی 9 كتابمان كردووە بۆ هەڵبژاردنەوەی ئەنجومەنی شارەوانییەكان بەداخەوە نەك ئەنجامنەدرا لەلایەن حكومەت‌و پەڕلەمانی كوردستانەوە بەڕاشكاوی دەڵێم وەڵامیش نەدرایەوە، لەبەرئەوە هەتاوەكو ئێستا ئەنجومەنی شارەوانییەكان كاری خۆیان دەكەن لەماوەیەكیشدا راگیرا، بەڵام دەستیان پێكردۆتەوە نزیكەی 10 ساڵ 12 ساڵ بەسەر ماوەی یاسای خۆیاندا تێپەڕی، لەدوای ئەنجومەنی شارەوانییەكان ئەنجومەنی عیراق، واتە بەپێی یاسای بریمەر لەوسەردەمەدا دەستكرا بەهەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان چی لەسەرتاسەری عیراق چی لە كوردستانیشدا بەسلێمانی ‌وهەولێر ‌ودهۆكیشەوە، ئەنجومەنی پارێزگاكان سەرەتا وەكو بەدیلێك بۆ ئەنجومەنی شارەوانییەكان هاتە ئاراوە، لەگەڵ ئەوەی دەسەڵاتیان فراوانتربوو گەورەتربوو زۆر بابەتی تریشی دەگرتەوە، بەڵام دەركەوت زۆر عەمەلی نەبوو، هەندێكیان رای خەڵك‌و بۆ چوونی خەڵكیان دەگواستەوە دەوریان هەبوو، بەڵام ئەگەر بەشێوەیەكی گشتی سەیری ئەنجومەنی پارێزگاكان بكەین نەیانتوانی ئەو رۆڵە ببینن كەبەپێی یاسا بۆیان دیاری كرابوو، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆئەوەی كەدەسەڵاتی تەواویان پێنەدرابوو، ئێمە ئێستاش لەگەڵ ئەوەداین كەدەسەڵات دەبێت شۆڕبكرێتەوە بۆفەرمانگەكان، زۆر لەفەرمانگەكانی سلێمانی ئێستا كەباس لەوە دەكرێت گەندەڵی تێدایە بەرتیلی تێدایە دزی تێدایە هەندێكی دەگەڕێتەوە بۆئەوە زۆر جار ئەوانیش پڕۆژەكانیان بەرزكردۆتەوە بۆ وەزارەتەكان، چونكە هەموو فەرمانگەیەك سەربەوەزارەتێكە، دەبوایە وەزارەتەكان‌و وەزیرەكان دەسەڵاتەكانی خۆیان شۆڕبكەنەوە، دەبێت ئەمڕۆ هەم حزبەسیاسییەكان هەم خەڵكی وشیار هەم ئەوانەی كە شارەزان لەبواری ئیداری‌و حكومڕانی‌و كارگێڕییدا دەوریان هەیە‌و دەتوانین باشتری بكەین ئێمە بتوانین جارێكی كە پەڕلەمانی كوردستان بەیاسایەكی باشتر، یاسایەك بێت كەبتوانین ئەنجوومەنەكان رێكبخەینەوە ‌وئەنجومەنێك هەڵبژێرین لەلایەن خەڵكەوە خزمەتی خەڵك بكات، لەبەرئەوە بابەتی یەكەمیان لەسەر هەڵبژاردنی هەردوو ئەنجوومەنەكە بووە چی ئەنجومەنی شارەوانی چی ئەنجوومەنی پارێزگاكان لەگەڵ فەرمانگەكانی شاری سلێمانی كەباسم لێكردووە، كەئەمڕۆ گلەیی‌و گازندە لەسەر فەرمانگەكان هەیە كارەكانیان ناڕوات رۆتین هەیە جاری واهەیە بۆ وەڵامی پرسیارێك سەیری داواكانی خەڵك بكەیت زیاد لە 15 بۆ 20 بۆ 22 ئیمزای لەسەرە واتە رۆتینە لەناو دائیرەكاندا دروستبووە دەبێتە هۆی بێزاربوونی خەڵك، كەدەبێت ئەم فەرمانگانە بەتایبەت فەرمانگە خزمەتگوزارییەكان لەخزمەتی خەڵكدابن لەخزمەتی گەلدابن لەخزمەتی داواكاری‌و داخوازییە رەواكانی خەڵكدابن بەتایبەتی لەبواری پڕۆژە خزمەتگوزارییەكاندا ئاوە، ئاوەڕۆیە، كارەبایە، خوێندگایە، رەوزەیە، حەزانەیە، مزگەوتە، واتە بەپێی پێداویستییەكانی خەڵك لەناو ناوچەكان كەبەداخەوە ئێمە لەسلێمانی لەو بوارەدا دواكەوتووین،ئەمە بۆگفتوگۆ‌و مناقەشەیەكە كەبتوانین ئێمە جارێكی دیكە هەم فەرمانگەكانمان پەیوەنییەكانیان لەگەڵ خەڵكدا توند‌و تۆڵبكەنەوە، چونكە ئەم فەرمانگانە ئەركیان ئەوەیە خزمەتی خەڵك بكەن ئەركیان ئەوەیە داخوازییەكانی خەڵك جێبەجێ بكەن، كەزۆرجار لەهەموو ناوچەكاندا بینیومانە تاخەڵك خۆپیشاندان نەكات بۆ خزمەتگوزاری حكومەت ناچێت بەدەم كێشەكەیەوە، ئیشی حكومەتە دەبێت بەبەرنامەیەكی تێر‌و تەسەل بەبێ ئەوەی خەڵك داوای ئەو داخوازیانە بكات خۆمان بەرنامەمان هەبێت، گەلی كورد تەسحیەو ماڵوێرانی زۆری داوە چۆن خزمەتی زیاتری بكەین؟ بەتایبەتی لەقۆناغەكاندا دەبێت پێش هەمووشتێك ئێمە ئەركەكانی خۆمان لەم قۆناغەدا باش دیاری بكەین، ئەركی ئەم قۆناغەمان جیاوازە لە ئەركی قۆناغەكانی رابردوو، بەپێی ئەو بارو زروفانەی ئەمڕۆ هەم لەعیراقدا دەگوزەرێت هەم لەناوچەكەدا دەگوزەرێت هەم لەهەرێمی كوردستانیشدالێرەشەوە بەپێویستی دەزانم ئەوە رابگەیەنین كەلەم بارو زروفە ئەوەی كە باسی دەكەین مەبەستمان یەكڕیزی خەڵكە یەكڕیزی میللەتەكەمانە یەكڕیزی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستانە یەكڕیزی حزبە كوردستانییەكانە بەهەموو بیر‌و بۆچوون‌و دیدێكی جیاوازیشەوە، بەڵام گرنگ ئەوەیە لەم قۆناغەدا هەموو گەلی كورد گەلی كوردستان حزبە كوردستانییەكان خاوەنی یەك بەرنامەبین واتە بەرنامەیەك دابڕێژین لەچوارچێوەی بەرژەوەندییە نیشتمانی‌و نەتەوەییەكانماندا بەمەبەستی خۆئامادەكردن بۆهەر ئەگەرێك كەلەناوچەكە‌و كوردستاندا روودەدات.
بابەتی دووەمیش: بابەتێكە پەیوەندی رەنگە بەبابەتی حزبایەتییەوە هەبێت، دیارە هەموو حزبێكی سیاسی بێ جیاوازی بەڕەخنەو رەخنە لەخۆگرتن بەرەوپێشەوە دەڕوات، هەموو حزبێكی سیاسی وەكو درەختێك وایە كەدەتوانی لقو پۆپەكانی لەكاتی خۆیی‌و سەردەمی خۆیدا ببڕێت ئەو حزبە گەشەدەكات، چۆن دارێك كە لەكاتی خۆیدا لقەكانی ببڕیت گەشەدەكات‌و بەرهەمی باشتری دەبێت حزبیش بەهەمان شێوەیە، لەبەرئەوە ئەم بابەتەش بۆئەوەیە كە كادرەكانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان بەتایبەتی لەسنووری مەڵبەندی سلێمانین كەئەمڕۆ زۆربەی بەشەكانمان لەمەڵبەند كۆمیتەكان لەمەڵبەند پەیوەندییەكانمان لەگەڵ خەڵك زیاتر‌و زۆرتر تۆكمە كردۆتەوە كەئەوەش ئەركی ئێمەیە ئەركی هەموو لایەكمانە، بەتایبەتیش دوای ئەوەی كەلەپرۆسەی هەڵبژاردنەكاندا هەم لەهەڵبژاردنی 12/5 هەم لەهەڵبژاردنی 30/9 هەم لەو ململانییەی كەلەسەر سەرۆك كۆمارهەبوو بۆ عیراق یەكێتی نیشتمانی كوردستان توانی جارێكی دیكە بچێتەوە ناو خەڵك ‌وخەڵكیش ئەو متمانە‌و باوەڕەی بەیەكێتی هەی بووە جارێكی تر بیداتەوە بەیەكێتی نیشتمانی كوردستان بۆئەوەی كە كارەكانمان زیاتر بكەین، دیارە ئەمەش بۆئەوەبووە كەئێمە كادیرەكانمان چۆن بچیینە ناوخەڵكەوە، شێوەی رەنگە لەگەڵ سەردەمەكانی رابردوو جیاوازی هەبێت لەبەرئەوە پێویستی بەگۆڕانكاری هەیە، ئێمە لەم گۆڕانكاریانە داوامان لەكادرەكان كردووە دوامان لەكۆمیتەمان كردووە پەیوەندییەكانمان لەگەڵ خەڵك تۆكمە بكەینەوە نەك تەنها لەبواری رێكخستن لەبواری كارە كۆمەڵایەتییەكان پرسەكان چی خۆشبێت یان ناخۆشبێت، وە هەروەها لەبۆنەكانی ترماندا هەروەها بایەخدان بەپرسی ژنان بەپرسی گەنجان بەپرسی لاوان وبەهەڵبژاردن كەئەمڕۆ بۆتە ئەمرێكی قانوونی حقوقی لەسەرتاسەری عیراقدا، واتە هەڵبژاردن دەبێت بایەخی زیاتری پێبدەین، لەبەرئەوە بۆ نووسینەوەی ئەو بابەتانە پێویستە بۆچوونی خۆمان بە راستیی بخەینەڕوو لەوە باشترە ئێمە گفتوگۆی لەسەر نەكەین، ئامانجی ئێمەش بەپلەی یەكەم خزمەتكردنی خەڵكە خزمەتكردنی میللەتەكەمانە وهەوڵدانە بۆئەوەی لەم نامیلكانەدا كەسایەتی كادر باشتر بچەسپێنین، كەڕۆڵی كادر دەوری كادر لەحزبدا ‌ودەوری رێكخستن لەحزبدا گەشەی پێبدەین وباشتری بكەین، هیوای سەركەوتنتان بۆدەخوازم.

قادر عزیز:
سەرەتا بەخێرهاتنی كاك حاكم دەكەم بۆئەم ساڵۆنە ‌وسوپاسی ساڵۆنیش دەكەم كە لەكۆڕەكانی بەردەوامە لە كۆڕە گرنگەكانیدا كۆماندەكاتەوە، ئەو دوو بابەتانەی كە كاك حاكم باسی كرد بەراستی بابەتی گرنگن هەموومان لەناویدا دەژین، ئەنجوومەنی پارێزگاكان كەتەنها مەبەستم روونكردنەوەیە لەسەرئەم دوو نامیلكەیە بەراستی حكومەتی بچووكراوەی پارێزگاكانە، بەڵام نەلەحكومەتی كوردستان نەلەهەرێمی كوردستان نەلەبەغداد زۆر حەز بەبوونی ئەو ئەنجومەنە ناكەن، چونكە بەشێك لەدەسەڵاتەكان دەدرێت بەو ئەنجومەنەو لەكاتێكدا سیستەمی لامەركەزی زۆر پێویستە بۆ هەرێمی كوردستان‌و بۆ پارێزگاكانی عیراق، ئێستا دەبینن لەپەڕلەمانی عیراق یەكەم شت لە ئەنجوومەنی پارێزگاكان دەستیان پێكردووە یەكەم بڕیاریان هەڵپەساردنی ئەنجومەنی پارێزگاكانە بەناوی گەندەڵی لەكاتێكدا هەموومان دەزانین گەندەڵی هەر هەیە، بەڵام گەندەڵی سەرەكی لە دەسەڵاتی تەنفیزییە، چونكە بەشێك لەدەسەڵاتەكانی هەیە، ئەنجومەنی پارێزگاكان گرنگە، چونكە راستەوخۆ لەگەڵ خەڵك دەژی داواكارییەكانی خەڵك ئێش‌و ئازاراكانی خەڵك بابەتێكی گرنگە كاك حاكم روونیكردەوە، سەبارەت بە نامیلكەكانی تر پرانسیپەكانی سەردەم لەژیانی حزبایەتی، ئەمەش گرنگە هەموومان لەژیانی حزبایەتی دەژین، زۆر جار دەوترێت حزب رۆڵی نەماوە یاخود باوی نەماوە، بەڵام بڕواناكەم لەدنیا وڵاتێك هەبێت بەبێ حزب، جا ئەو حزبە یان لە دەسەڵاتە یان لە ئۆپۆزسیۆنە بەڵام بێگومان ژیانی حزبایەتی ژیانی كاری حزبایەتی مۆدێلی حزبایەتی لەهەموو دنیا گۆڕانكاری بەسەریدا هاتووە ئەو بابەتەی كەباسكراوە رۆشنبیری كادر مەسەلەیەكی گرنگە، پێشكەوتنی حزب بەندە بەرۆشنبیری كادر، قسەیەك هەیە دەڵێت: لەهەموو حزبێك دەپرسن كادرەكانی كێییە؟ ئاستی وشیاری كادیرەكانی چەندە؟، یەكێتی بەوە ناسراوە كە كادرەكانی وشیارە ‌و كادیری پێشكەوتووی هەیە،بۆیە وشیاركردنەوە گرنگە كادر بەبێ وشیاركردنەوە ناتوانێت شتێكی گرنگ بكات، من دووبارە سوپاسی كاك حاكم دەكەم هیوادارم سەركەتووبێت.

سەمەد چاوشین:
كاك حاكم دەستی خۆشبێت شتی زۆرباشی وروژاندووە،بەڵام من داواكارییەكەم هەیە لەبرادەرانی سەركردایەتی‌و مەكتەبی سیاسی، ئێمە كەهەڤاڵێك لەشوێنێك دادەنێین ئەگەر كارێكی نایاسایی كردحەقی ئەوەیە حزب لێپرسینەوەی لەگەڵدا بكات، پێش ئەوەی خەڵك داوا بكات بۆیە داوا لەكاك حاكم‌و هەموو برادەران دەكەم خۆمان بەڕێوبەرەكان‌و پەڕلەمانتارەكانی خۆمان محاسەبە بكەین بۆئەوەی لە هەڵبژاردنەكان رۆڵی باشتر بگێڕین‌و بتوانین رۆڵی باشترمان هەبێت.

نەوزاد ساڵح:
دەستخۆشی لە كاك حاكم دەكەم هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان ماوەكەی بەسەرچووە، ئەگەر بڕوامان بەدیموكراتی ماوە حەق وایە ئێمە چاوەڕوانی عیراق نەكەین ئەنجومەنی پارێزگاكان بكرێت سوپاس بۆ بەڕێزتان.

هیوا كاردۆیی:
كاك حاكم هیچ باسی داهاتووت نەكرد لەكاتێكدا ئێمە بەرەو داهاتوو دەڕۆین، ئەو ناكۆكیانە بۆتە هۆی ئەوەی یەكەم لەڕێبازی سۆسیال دیموكراتی لابدەین، دووەم ئامانجێكی روون‌و ستراتیجێكی روونی نەبێت بۆ داهاتوو.

مامۆستا نیازی هەورامی:
وێڕای بەخێرهاتنی جەنابی كاك حاكم،من پێشنیار دەكەم ئێمەو ئەوانەی وەكو ئێمەن وەكو كادری حزبی وەكو نووسەر‌و رووناكبیر زیاتر كارلەسەر ئەوەبكەین خاڵە هاوبەشەكان پەرەپێبدەین ئەگەر گلەی‌و هەرشتێك هەبێت كەمتر بیرلەوە بكەینەوە، سوپاس.

مامۆستا سەربەست:
ئەگەر كۆمیتەكان كۆببنەوە لەگەڵ گەڕەكەكان خەڵك داواكاری زۆری هەیە، هەندێك جار ئەو داواكاریانە ناڕەواشن، بەڵام باشتروایە ئەو بەڕێزانە پێش ئەوەی ئەو كۆبوونەوەیە كەم‌و كورتی ناوگەڕەكەكانیان هەیە لەگەڵ فەرمانگە پەیوەندی دارەكاندا چارەسەری بكەن بۆئەوەی جێ دەستێك دیاربێت ئینجا قسەكە بكەن یان كۆبوونەوەكە بكەن.

حاكم قادر حەمە جان:
یەكەمیان بۆئەوەی ئێمە یەكێتی نەكەینە قوربانی هیچ جەماعەت‌و دەستەیەكیش، یەكێتی نیشتمانی كوردستان حزبی خەڵك بووە، حزبی چین‌و توێژەكانی كۆمەڵگەی كوردەواریی بووە، حزبی جەماوەربووە، حزبێكە چی رێكخستەكانی چی هێزی پێشمەرگەی چی كادرەكانی هەڵقوڵاوی ناو خەڵك بوون، لەبەرئەوە هەموو ئەوەی كەئەم حزبەی دروستكردووە بەڕابەرایەتی جەنابی مام جەلال هەم شەهیدەكانمان هەم كادرەكانمان هەم پێشمەرگەمان هەم زیندانیانی سیاسیمان هەم كەمئەندامانی سەنگەرمان هەمیشە رۆڵی گرنگیان هەبووە كەئەم حزبە بۆتە ئەم حزبەی لەسەرەتای دروستبوونیەوە هەتاوەكو ئێستاش، ئێمە بۆچوونی جیاواز‌و لێكدانەوەی جیاوازمان هەبووە، هەرلەناو یەكێتی نیشتمانی كوردستاندا چەند تەیارێكی جیاوازیشی تێدا بووە، ئێستاش بۆچوونی جیاواز لەناو حزبەكەی ئێمەدا هەیە لێكدانەوەی جیاواز هەیە بۆ كۆی بابەتەكان، هەم بۆ دەسەڵات‌و حكومڕانی هەم بۆژیانی حزبایەتی هەم بۆ كۆمەڵێك بابەتی تریش، ئێمە پیمان وایە ئەوە نیشانەی زیندویەتی حزبێكی سیاسییە،ئێمە هەڵگری فەلسەفەی سۆشیال دیموكراتین یەكێتی نیشتمانی كوردستان فەلسەفەی سۆشیال دیموكراتی كردۆتە روانگەی خۆی تێڕوانینی بۆكێشەكان‌و گرفتەكان‌و چارەسەركردنی كێشەكانیش و كاریشمان لەسەركردووە‌و هەنگاوی زۆریشمان بۆناوەو ئیشی زۆریشمان لەسەركردووە.
یەكێتی نیشتمانی كوردستان نەك پاشكۆی هیچ حزبێك نەبووە داردەستی هیچ دەوڵەتێكیش نییە، نەبووینەتە پاشكۆی هیچ دەوڵەتێكیش، ئێمە دۆستایەتی‌و هاوپەیمانیمان هەیە لەگەڵ حزبە سیاسییەكانی كوردستاندا بەتایبەتیش لەگەڵ پارتی دیموكراتی كوردستاندا، لەبەرئەوە نەپاشكۆی پارتین نە پاشكۆی هیچ كەسێكین، داردەستی میللەتی خۆمان‌و خەڵكی خۆمان‌و كۆمەڵگەی خۆمانین، بەڵام دۆستایەتی‌و هاوپەیمانیەتیشمان لەگەڵ دەوڵەتانی دەورووبەرو دەوڵەتانی دراوسێش هەیە، لەبەرئەوە هاوپەیمانیەتی لەگەڵ ئەحزابی سیاسی هاوپەیمانیەتی لەگەڵ دەوڵەتانی گەورە‌و دەوڵەتانی دراوسێ كارێكی سیاسیی ئاساییە بۆ حكومڕانی بۆ ئیش‌و كارەكانیشمان.
خاڵێكی دیكە كۆبوونەوەی گەڕەكەكانمانە لەگەڵ كۆمیتەكانمان ئێمە هەمووكاتێك پێمان وتوون كەپەیوەندییەكانیان لەگەڵ خەڵك تۆكمە بكەنەوە خەڵك رەخنەی هەیە خەڵك گلەی هەیە خەڵك پێشنیاریشی هەیە پرۆژەشیان هەیە لەهەندێك شوێندا، ئەوانەی كە گلەی‌و رەخنەیان هەیە شەرت نییە هەموو گلەی‌و رەخنەكانیان راست‌و دروست بێت، ئەم ئیشانە ئیشی حكومەتە، حكومەت دەبێت كارە خزمەتگوزارییەكان پێشكەش بكات، مەڵبەند یان كۆمیتەیەك یان لق یان ناوچەیەك یان شوێنێكی دیكە گلەییەكانی خەڵك بەرز دەكاتەوە، لەبەرئەوە پێویستە حكومەت بەرنامەی باشتری هەبێت بۆئەمە ئێمە لەگەڵ ئەوەداین كە دەسەڵات بدرێت بەفەرمانگەكان ئێمە پشتیوانی لەحكومەت دەكەین بۆكارە باشەكانی لەسەرئەو كارانەی كەكاری باشیش نییە خەڵك رەخنەی لێدەگرێت ئێمە ئاڵا هەڵگری داواكاری‌و داخوازیەكانی خەڵك دەكەین، ئێمە لەسەردەمانێكدا كە روبعە مووچەدەدرا بە فەرمانبەر ‌و بەمامۆستایان ‌و دەهاتنە سەر شەقام مافی خۆیان بوو حەقی خۆیان بوو ئێمە پشتیوانیشمان لێكردوون، ئێستا خەڵكی عیراق راپەڕیوە لەهەموو شارو شارۆچكەكان وەكو یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەسەرەتاشەوە پشتیوانیمان لەو داخوازی‌و داواكاریانەی خەڵك كردووە، بەڵام دوور لەتوندوو تیژی، پێویستە حكومەت بەدەم داخوازی‌و داواكارییەكانەوە بچێت، لەبەرئەوە دەبێت كە ئێمە باس لەكێشەو داخوازییەكانی خەڵك دەكەین بەشێوەیەكی گشتی هەم بۆعیراقە هەم بۆ كوردستانیشە كە ئێمە هەوڵبدەین چارەسەریس بكەین، چونكە پریشكی ئەوان ئێمەش دەگرێتەوە، ئێستا لەحكومەتدا بابەتێك بۆتە جێگەی باس‌و خواس ئەویش گەندەڵییە گەندەڵی یەكێكە لە هۆكانی رووخاندنی هەمووسیستەم‌و دەوڵەتێك لەدنیا، ئەوگەندەڵییەی ئێستا لەعیراقدا هەیە لەهیچ وڵاتێكی دونیادا نییە، لەگرێبەستی نەوتیا لەدزینی نەوتیدا لەپارەی نەوتیدا لەپارەی غازدا، خەڵك چۆن گلەی ناكات وڵاتێك وڵاتی نەوت‌و غاز بێت بێ ئیش بێت! بێ كار بێت‌و هیچ خزمەتگوزاریشی نەبێت، ئەوە ئەنجامەكەی دەبێت لەبەرئەوە پریشكی ئەوان ئێمەش دەگرێتەوە، بۆیە دەبێت ئێمە بەتایبەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان پارتی دیموكراتی كوردستان ‌و بزوتنەوەی گۆڕان كە سێ لایەنی سەرەكین لەگەڵ لایەنەكانی دیكە لەحوكومڕانی بەرنامەیەكی باشمان هەبێت یەكەم بۆ دژایەتی كردنی گەندەڵی‌و پەكخستنی گەندەڵی كەپێویستە بیكەین ئەمە ئەركی هەموومانە لەهەمانكاتدا پشتیوانی حكومەت بكەین بۆ پەكخستنی گەندەڵی،
لەئێستاشدا باس لەوە دەكرێت كە چاكسازی دەكرێت چاكسازی پێویستە لەسەرەوە بۆ خوارەوە بكرێت هەمیشە لەنووسینەكان‌و لەرۆژنامەكان ‌و گۆڤارەكان‌و ئەدەبیاتی دنیاشدا دەڵێت: پلیكانە لەسەرەوە بۆ خوارەوە پاك دەكرێتەوە، لەخوارەوە بۆسەرەوە ناكرێت، لەبەرئەوە پێویستە ئێمەش لەسەرەوە بۆ خوارەوە پشتیوانی لەو چاكسازییە بكەین، یەكێتی نیشتمانی كوردستان ئاڵا هەڵگری چاك سازی‌و پاك خوازی بووین، پڕۆژەیەكمان هەیە بۆ چاكسازی‌و پاكسازی، ئەو پرۆژەیە كاتی خۆی لەلایەن هەردوو جەبابی مام جەلال‌و كاك نەوشیروان نووسرایەوە پڕۆژەی چاكسازی‌و پاكخوازی بوو، بۆئەوەی بتوانین هەم لەحومەتدا هەم لەحزبدا چاكسازی‌و پاكخوازی بكەین‌و بتوانین گۆڕانكاریش بكەین، ئێستا كە حكومەت باسی چاكسازی دەكات ئێمە پشتیوانی لێ دەكەین ئێمە وەكو یەكێتی نیشتمان پشتیوانی لەو چاكسازییە دەكەین، شەفاف بێت لە رێككەوتن نامەی نەوتدا، شەفاف بین لە گرێبەستەكاندا، شەفاف بێن لە عەقدی نەوت‌و عەقدی غازدا، شەفاف بین لەبەردەم میللەتەكەماندا، بالەوێوە دەستپێبكرێت،وەكو یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەئێستاوە رای دەگەیەنین ئێمە پشتیوانی لەو چاكسازییە دەكەین كە شەفاف بێت لەبەردەم میللەتەكەماندا نەك شاراوە بێت، نەك ئەوەی كە ئێستا دەیبینین كۆمپانیای ئەجنەبی هەموو نهێنییەكانیان لایە بەڵام میللەتی خۆمان نایزانێت، لەبەرئەوە هەرچاكسازییەك لەچوارچێوەی قانوون‌و لەچوارچێوەی رێنماییەكاندابێت‌و بۆبەرژەوەندی خەڵكی كوردستان بێت ئێمە پشتیوانی دەكەین، بەڵام چاكسازییەك بۆ بڕینی موچەی خەڵك بێت بۆ بڕینی موچەی خانەنشین بێت بەچاكسازی نازانین، ئەوە چاكسازییە تەواوی پرسە گرنگەكان بەئاشكرا لەحكومەتەوە باس بكرێت ‌وبكرێتە بەر باس‌و گفتوگۆ بەرەوجێبەجێكردیشی بەرین، ئێستاش پشت بەخۆمان‌و میللەتەكەمان دەبەستین، بۆئەمانەش چی لەحزب‌و حكومەتیشدا دەبێت پرانسیپی سزا‌و پاداشت زیندووبكرێتەوە، پاداشت بۆ ئەوكەسانەی دڵسۆزانە لێوەشاوانە كاردەكات بۆ خزمەتی حزب بێت یان بۆ خزمەتی حكومەت بێت، ولەهەمان كاتیشدا سزای ئەوكەسانە بدرێت كەبۆ بەرژەوەندی تایبەتی خۆیان‌و دەوروبەرەكەیان دەیكەن ئەمە هەموو میللەتەكەمان‌و حزبەكەشمان زەرەدی پێدەگات.

كۆڕی دووەم (بەرەو كۆنگرەی چارەنووسسازی بڕیاردان)

ستران عەبدوڵڵا:
بەخێربێن بۆ كۆڕێكی تری ساڵۆنی كوردستانی نوێ لەسەر سێیەم كتێبی كاك حاكم قادر بەناوی (بەرەو كۆنگرەی چارەنوسسازی بڕیاردان، رەوڕەوەكە رەسمێكی سروشتی یا دەستكردی گەرەكە، لە ناونیشانەكەدا خۆی بابەتی پێداوین قسەبكەین لەبەرئەوە خۆشی لێرەیە گوێمان لێبگرێت، دوو هەفتە پێش ئێستا دوو نامیلكەكەی كاك حاكم مان بە ئێوە ناساند ئەمەش سێیەم نامیلكەیەتی كەلەبەر هەندێك هەڵەی تەكنیكی دواكەوت، ئەوەی یەكەم كە قسەمان لەسەریكرد كردمان بە مناسەبە‌و قسەكردن لەسەر ئەدەبیاتی سیاسیی ناو یەكێتی نیشتمانی كوردستان، ئەم كتێبەش ناونیشانەكەی خۆی هاوار دەكات كەبابەتە لەسەر كۆنگرە، دوای ئەوەی كە كاك حاكم باسی ناوەڕۆكەكیمان بۆ دەكات، ئێمەش دەیكەین بەدەرفەتێك بۆ قسەكردن لەسەر دواهەنگاوەكان‌و ئەو هەلومەرجەی كە كۆنگرەی یەكێتی نیشتمانی كوردستان دوای ئەوەی كە كۆنفرانسی كۆمیتەكان دەستی پێكردووە‌و روومان لەكۆنفرانسی مەڵبەندەكانە، واتە ئەم دانیشتنەمان هەم حزبی دەبێت هەم ئەگەر نیقاشەكانمان زۆری خایاند‌و گفتوگۆی هەڤاڵانە درێژەی كێشا ئەوە دەتوانین پوختەیەكی لێ بڵاوبكەینەوە، بەناوی ئێوەوە بەناوی ساڵۆنی كوردستانی نوێ وە‌و هەڤاڵانیش لەمەكتەبی راگەیاندن كاك قادر‌و كاك رەهبەر بەخێرهاتنی كاك حاكم دەكەین هیوادارین كەدوای شەرحی نامیلكەكە خۆی كۆتا هەنگاوەكانی كۆنگرەمان بۆ باس بكات كە كۆنفڕانسەكان چۆن بووە وەكو لیژنەی باڵای كۆنگرە بەرچاوروونییەكمان بداتێ.

حاكم قادر حەمەجان:
بەخێربێن سوپاسی هەردوو برای بەڕێزم كاك قادر و كاك رەهبەر دەكەم سوپاس بۆ بەڕێز كاك ستران و بۆ هەمووتان كە لێرە ئامادەن، دیارە ئەم كوراسەیە كە ئێمە نووسیومانەتەوە بۆ گفتوگۆیە و بۆ ئەوەیە كە ئێوە كە لێرە دانیشتوون یان ئەوانەی كە دەكەوێتە بەردەستیان گفتوگۆی لەسەر بكەن و دەوڵەمەندی بكەن ئێمە هەنگاو بەرەو كۆنگرەیەكی سەركەوتوو بنێین. لەبەر ئەوە ئەم نووسینەی ئێمە لە ئەنجامی ئەو سەردان و كۆڕ و كۆبوونەوانە بووە كە لەناو ئۆرگانەكان و مەكتەبەكانی یەكێتی و ئۆرگانەكانی تری یەكێتی و دامودەزگاكانی یەكێتیەوە قسە و بابەتی لێكراوە كردوومانە بە نامیلكەیەك بۆ ئەوەی كە ئیمڕۆ بیخەینە بەر دەستی خوێنەران بە گشتی و یەكێتیەكانیش بە تایبەتی.
ئێمە كە دەڵێن بەرەو كۆنگرە دیارە كۆمیتەی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان بڕیاری داوە كە چوارەمین كۆنگرەی خۆمان ببەستین، كۆنگرە لە ژیانی هەموو حزبێكی سیاسی وێستگەیەكی گرنگە و وێستگەیەكە لەو وێستگانەی كە دەتوانێت تەواوی بڕیارەكان لەوێوە بدرێت و بەرزترین دەسەڵاتە لە حزبدا. سەركردایەتی، بەرنامەڕێژی، دید و بۆچوونی حزبەكە لە هەموو بوارەكانی ژیان و بوارەكانی تردا دەتوانێت گفتوگۆی لەسەر بكات و باشترین و چاكترین رێگایان هەڵبژێرێت. لەبەر ئەوە بەستنی كۆنگرە بۆ یەكێتیی نیشتمانی كوردستان زۆر گرنگە كە ماوەیەكی زۆرە نەمانبەستووە، كۆنگرەی دووەممان لە ساڵی 2000 بەست تا 2010 كۆنگرەی سێهەممان بەست واتە نێوانی كۆنگرەكانمان بەرەو 10 ساڵ رۆیشتووە كە دەبوایە هەر 4 ساڵ جارێك ئێمە كۆنگرەی خۆمان ببەستین. دیارە ئەوەش بە هۆی بارودۆخی ناوچەكە لە لایەك و بارودۆخی یەكێتیی نیشتمانی كوردستانیش لە لایەكی تر وایكردووە كە كۆنگرەكانمان دوابكەوێت ئەوەش كارێكی سروشتیە بۆ حزبێكی سیاسی گەورەی وەك یەكێتیی نیشتمانی كوردستان، لەبەر ئەوە كە ئێستا بڕیاردراوە كۆنگرەی چوارەممان ببەستین لە 7/12 ئەوە بڕیاری سەركردایەتیە و بە ئومێدەوە ئەو كۆنگرەیەش دەبەستین، واتە تەواوی سەركردایەتی و ئۆرگانەكانی یەكێتی ئەو بڕیارەیان داوە لەبەر ئەوە پێویستە ئەو بڕیارە لە كات و ساتی خۆیدا جێبەجێ بكرێت كە 7/12 یە. بۆ ئەم مەبەستە ئێمە هەنگاومان ناوە قۆناغ بە قۆناغ: یەكەمیان ئەوە بووە كە كۆنفرانسی كۆمیتەكانمان دەستپێكرد و تەواو بووە ئێستا بۆ ئەوە دەچین كە بڕیار بدەین كۆنفرانسی مەڵبەندەكانیش دەست پێبكەین و دوای كۆنفرانسی مەڵبەندەكانیش كۆنگرەی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان دەبەستین. لەبەر ئەوە بابەتەكە بریتیە لەوەی كە یەكێتی نیشتمانی كوردستان هێزێكی گەورەیە و ئەم هێزە گەورەیە خەڵك چاوی لێیەتی و لایەنە سیاسیەكان چاویان لێیەتی و زۆرینەی ناوچەكان و دەوڵەتانیش چاویان لە یەكێتیی نیشتمانی كوردستانە كە لەم كۆنگرەیەدا چی دەكات، ئایا لەم كۆنگرەیەدا دەتوانێت كۆنگرەیەكی سەركەوتوو ببەستێت؟ دەتوانێ كۆنگرەیەك بێت كە جێگای ئومێدی خەڵك و تێكۆشەرەكان و كادیرەكانی یەكێتی بێت؟ جیگای ئومێدی پێشمەرگە و كەمئەندامانی سەنگەری بێت؟ جێگای ئومێدی ئەو هەموو رابردووە پڕ لە سەروەریە و ئێستا و داهاتووی بێت؟ بە دڵنیاییەوە دەڵێین بەڵێ، لەبەر ئەوەی باوەڕمان بە خۆمان و بە هێزەكەمان و بە كادیرانمان و بە تێكۆشەرانی میللەتەكەمان هەیە كە دەتوانین كۆنگرەیەكی وا بەهێز بۆ یەكێتیی نیشتمانی كوردستان ببەستین. كە لەو كۆنگرەیەدا دەبێت هەم هێڵی كاری سیاسیمان كارە خزمەتگوزارییەكان كە تەواوی بەرنامەكانی ژیان دەگرێتەوە یەكێتیی نیشتمانی كوردستان هەڵوێستی خۆی لەسەری هەبێت. پەیوەندی بە باری تەندروستی و ژیان و گوزەرانی خەڵك و باج و داهات و دەرامەتی ئەو وڵاتە چۆن دەكرێت بە یەكێتیەكەی نیشتمانی كوردستان دید و بۆچوونی خۆی لەسەر كۆی ئەو بابەتانەی پەیوەندی بە ژیانی خەڵكەوە هەیە رێكیبخاتەوە و بە شێوەیەكیش دایبڕژێتەوە بە گیانێكی گفتوگۆیەكی صریح و روون لەگەڵ یەكتری بۆ ئەوەی بتوانین لەسەر بنەمای ئەو گفتوگۆیە بەرنامەكانی خۆمان بە باشی دابڕێژینەوە كە ئێمە باوەڕمان بەوەیە كە دەبێت ئەو گفتوگۆیە گفتوگۆیەكی یەكێتیانە و هەڤاڵانە و سەردەمیانە بێت و گیانی رەخنە و رەخنە لە خۆ گرتن و بە گیانێك بێت دوور لە هەموو مزایەدە و مزایەدە كارییەك و بە گیانێك بێت كە بتوانین ئێمە كە هەمیشە دەڵێین هەم روحی شەهیدەكانمان ئاسوودە و بەختەوەر بكەین هەم ئەو هێزەی كە هەمانە و خەڵك چاوی لێیەتی بەرەو پێشەوە و بەهێزتریشی بەرین لەبەر ئەوە پێویستمان بەوە هەیە ئێمە ئەو بیروبۆچوونانەی هەمانە بە باشتر لەسەر بنەمای سۆشیال دیموكرات دایبڕێژینەوە واتە ئێمە كە هەڵگری فەلسەفەی سۆشیال دیموكراتین دەبێ بیر و باوەڕ و فكر و فەلسەفەی سۆشیال دیموكرات نەك تەنها لە ژیانی حزبیماندا و لە ئۆرگانەكانماندا دەبێت لە ژیانی رۆژانەشماندا رەنگبداتەوە، نەك ئەوەی كە ئێمە باوەڕمان بە مافی چارەنووس و ئازادی و مافی مرۆڤ هەیە كە بۆتە دروشم و لەسەر لۆگۆی حزبەكەمانە بەڵام كە دێتە سەر جێبەجێكردن بە پێچەوانەوە مامەڵە بكەین. باسی دیموكراسی بكەین بەڵام كە بێتە سەر دیموكراسیەت دژ بەت دیموكراسیەت دەوەستنەوە، باسی بیری ئازاد دەكەن بەڵام هەندێ كەس هەیە خۆی رێگرە لەبەردەم بیری ئازاد و بیركردنەوەدا. بۆیە پێویستە ئێمە واقعی بین لەگەڵ میلەتی خۆمان و لەگەڵ خۆشمان، واتە ئەگەر ئێمە ئەو بیروباوەڕەی هەڵمانگرتووە نەبێتە رەنگدانەوەی ژیانی رۆژانەشمان ژیانیشمان لەناو كادرەكانماندا و لەناو ئۆرگانەكانی حزبدا لەبەر ئەوە نەمانتوانیووە فەلسەفەی سۆشیال دیموكرات لە ژیانی خۆماندا باش جێبەجێ بكەین كە تێڕوانینێكی مرۆڤانەیە و تێڕوانینێكە بۆ ئازادی بیر و بۆ مافی مرۆڤ كەدەبێت ئێمە هەموو ئەم دروشمانەی كە باسی دەكەین هاوتەریب لەگەڵ ناو كۆمەڵگاكەماندا جێگیری بكەین كە خۆی لە ئازادی و مافی مرۆڤ و سەروەری یاسا و دادپەروەری كۆمەڵایەتی لە ئازادی ژن خۆی دەبینێتەوە جێگیری بكەین لەناو كۆمەڵگاكەماندا و كۆمەڵگاكەشمان لەو رووە وە هەوڵبدەین بەرەو هۆشیاریەكی باشتر و چاكتری بەرین.
دیارە كە من وتم بوارەكان ئەبێ هەموو حزبەكەمان تێڕوانینێكی تەواوی بۆ هەموو بوارەكان هەبێت. واتە ئەوەی كە پەیوەندی بە ژیان و گوزەرانی خەڵكەوە هەیە، واتە كە دەبینین ئەمڕۆ ئەو سیستمانەی یان ئەو رێبازانەی یان ئەو حوكمڕانانەی كە نەیانتوانیوە خزمەت بە خەڵك بكەن تەواوی گوزەران و ژیانی خەڵك بەرەو پێشەوە بەرن هەمیشە كەوتوونەتە ژێر پرسیاری خەڵك و خەڵكیش لەوێوە ناڕەزایی بەرامبەریان دروست بۆتەوە، باشترین نموونەش ئەوەتا لە عیراق و لوبنان و ناوچەكانی تر و ئەوە لە ئێرانیش بەشێكی دەستیپێكردووە كە زۆرینەی باس لە ژیان و گوزەران و چاكتركردنی ژیانی خەڵكە. لەبەر ئەوە یەكێتیی نیشتمانی كوردستان تێڕوانینەكانی تێڕوانینێكی واقعبینانە بێت بۆ چارەسەركردنی ئەو كێشانە. ئێمە كە دەڵێین كار بكەین دەبێت كار لەسەر ئەوە نەكەین كە تەنها هەر دروشم و هەر قسە بێت بەڵكو دەبێت دروشمەكانمان و وتەكانمان و نووسینەكانمان و وتارەكانمان بگوازینەوە بۆ پراكتیك لە ژیانی رۆژانەی خەڵكی خۆماندا هەم لە رووی حزبایەتی و هەم لە رووی خەڵك و پەیوەندیەكانیشمان لەگەڵ خەڵكدا، لەبەر ئەوە دەبێت ئێمە ئاگامان لە خەڵك بێت كە خەڵك چی دەوێت و لە چی ناڕازیە و گلەییەكانی چیە و وەڵامیشمان هەبێت بۆ هەموو ئەو بابەت و پرسانەی كە هەیەتی چ بۆ خەڵك و لە هەمان كاتیشدا كە گوێ لە كادیرەكانمان و تێكۆشەرەكانمان و هێزی پێشمەرگەمان هەموو بگرین بۆ ئەوەی بزانین گلەیی و گازندە و رەخنەكانیشیان چییە لەسەر ژیانی حزبایەتی خۆمان كەموكوڕیەكانمان لەكوێدایە و ئایا ئەو رەخنانەی كە خەڵك و كادیرەكانمان لێماندەگرن رەخنەی واقیعیانە و زانستانەیە كە دەبێت ئێمە زۆر بە وردی بە دیقەتەوە وەریبگرین و بتوانین چارەسەریشی بكەین. ئێمە پێمانوایە كێشە لەناو حزبەكەماندا هەیە و حزبەكەشمان بێ كێشە نییە چ لە رابردوودا هەمانبووە و چ لە ئێستاشدا هەمانە لەبەر ئەوە بۆچوونی ئێمە، كێشەكانمان،گرفتەكانمان چەند بن و چۆن بن قابیلی چارەسەرە و هەموو كێشەیەك لەناو هەموو حزبێكی سیاسیدا كە بەرژەوەندی تایبەتیت وەلا نا و بەرژەوەندی حزبین لێكدایەوە ئێمە دڵنیاین كە دەتوانین ئەو كێشانە لەناو ژیانی حزبەكەماندا چارەسەر بكەین و ئەویش دەتوانین لە كۆنگرەدا چارەسەری بكەین.
ئێوە كە لێرە دانیشتوون ژمارەیەك لە كادیرانی راگەیاندن و كادیرانی تری بوارەكانی تر و ژمارەیەكی تریش لە خەڵكی بەئەزموونن لە ژیانی حزبی و حزبایەتیدا ئێمە پێمانوایە پێش كۆنگرە دەبێت كۆمەڵێك لە كێشە و گرفتەكانی خۆمان چارەسەر بكەین و لەناو كۆنگرەشدا بەشێكی خۆی لەگەڵ ژیان و رۆژگاری ناو كۆنگرە و رۆژەكانی ناو كۆنگرەدا چارەسەر دەبێت دڵنیاش بن هەموو كێشەكانی یەكێتی لە پێش كۆنگرە و ناو كۆنگرە چارەسەر نابێت بەشێكیش دەمێنێتەوە بۆ دوای كۆنگرە، تەبیعەتی حزبایەتیش هەر وابووە و هەموو حزبێكی سیاسیش هەر وابووە، پلنیۆمەكانمان و كۆنفرانسەكانی شاخمان و كۆنگرەی یەك و دوو سێ لێكبدەرەوە هەموو ئەوانەی تێدا رەنگدەداتەوە كە نەمانتوانیوە هەموو كێشەكان لە كۆنگرەدا چارەسەر بكەین، لەبەر ئەوە دەبێت ئێمە باش لەو راستیە بگەین كۆنگرە نەكەین بەوەی كەئیتر هەموو كێشەكانمان تەواو دەبێت لە كۆنگرەدا و هیچ گرفتێكمان نامێنێت. زۆر ئاساییە لەدوای كۆنگرەش بۆچوونێكی جیا دید و لێكدانەوەیەكی جیا هەبێت بەڵام گرنگ لەلای ئێمە ئەوەیە هەموو ئەو بۆچوون و دیدە جیایانە لە بەرژەوەندی حزبەكەمان بێت و لە چوارچێوەی پرنسیپی حزبەكەماندا بێت، با بۆچوونێكی جیاش هەبێت، ئێستا كە ئێمە لێرە دانیشتووین رەنگە لەسەر ئەو بابەتە بۆچوونی زۆر جیا هەبێت و كە خۆشمان ئێستا هەر بابەتێكی دیكە بخەینە بەر باس و لێكۆڵینەوە بۆچوونی جیامان دەبێت. لەبەر ئەوە ئێمە دەبێت بزانین كێشەكانی خەڵك چییە وەكو وتمان بەشێكی لە خزمەتگوزارییە بەشێكی تریشی ئێستا لە هەژارییە و بەشێكی تری لە بێكارییە كە هەلی كار لە وڵاتەكەماندا نەتوانراوە بۆ گەنجان لەلایەكەوە بڕەخسێنین و كە ئەوە ئەركی حكومەت بووە كە زیاتر بایەخی بە كەرتی تایبەت بدایە بۆ ئەوەی گەشەكردنی كەرتی تایبەت لە هەرێمەكەماندا زیاتر بوایە.
یەكێتیی نیشتمانی كوردستان كە لەم قۆناغەی ئێستادا هەنگاو دەنێت دەبێت باش لەو راستیانە بگەین كە ئەمڕۆ باس لە چی دەكرێت كە چ لەسەر ئاستی عیراق و هەرێم و چ لەسەر ئاستی ناوچەكەش كە هەموو باس لە دیموكراسی و ئازادی و مافی مرۆڤ و بژێوی خەڵك دەكرێت دەبێت یەكێتیی نیشتمانی كوردستان رەنگدانەوەی سیاسەت و بەرنامەكانیشی ئاوێتەی ئەو بۆچوون و لێكدانەوانە بێت كە خەڵك داوای دەكات. باس لە چاكسازی دەكرێت لە حكومەتی هەرێم و باس لە چاكسازیش دەكرێت لە حكومەتی عیراقدا نابێ یەكێتیی نیشتمانی كوردستان بە هیچ جۆرێك لە چاكسازی بسڵەمێتەوە بە پێچەوانەوە یەكێتیی نیشتمانی كوردستان هەمیشە لەگەڵ چاكسازیدا بووە و هەمیشە ئاڵا هەڵگری چاكسازی بووین و یەكێتیی نیشتمانی رێچكەشكێن و پێشەنگ بووە لە چاكسازیدا كە بەداخەوە ئێستا لەملا و ئەولا دەبیستینەوە كە هەندێ كەس دژ بە چاكسازی قسە دەكات ئێمە پێمانوایە ئەوە سیاسەتی یەكێتی نییە و ئەوەش لەگەڵ سیاسەت و رەوت و بەرنامە و بەرەوپێشچوونی یەكێتیدا نیە و ئێمە لەگەڵ چاكسازیداین چاكسازی لە حكومەت و دەسەڵاتدا و چاكسازیش لەناو خۆمان و ئۆرگانەكانی حزبیشدا لەبەر ئەوە نابێت ئێمە لە چاكسازی بە هیچ جۆرێك بسڵەمینەوە.
لەبەر ئەوە ئێمە ئەم كۆنگرەیە بەرەو ئەوە دەبەستین كە كۆنگرەكەمان رەوڕەوەیەكی نوێ بێت بۆ ئەوەی كە بتوانین ژیان و گوزەرانی حزبەكەشمان لەلایەكەوە لەگەڵ گۆڕانكارییەكانی دونیا بگونجێنین، ئێمە نەتوانین لەگەڵ گۆڕانكاریەكانی دونیا كە ئەو گۆڕانكاریانە لە هەموو بوارەكانی ژیاندا بواری تەكنەلۆجیا و راگەیاندن و بوارەكانی تردا نەگونجێنین یەكێتیی نیشتمانی كوردستان ناتوانێت لەگەڵ ئەو بەرەوپێشچوونانەدا بگونجێت ئەگەر خۆی نەگونجێنێت كە ئەوە ئەركی ئێمەیە و ئەركی یەكێتیەكانە و ئەركی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان و دڵسۆزانی یەكێتیە كە دەبێت ئێمە هەنگاو بە هەنگاو لەگەڵ گۆڕانكاریەكانی دونیا هەنگاوی جدی بنێین و لەگەڵ گۆڕانكاریەكاندا دوابكەوین ئێمەش دوادەكەوین. ئێمە پێمانوایە لەناو كۆنگرەشدا كۆمەڵێك بابەتی گرنگ هەیە كە دەبێت قسەی لەسەر بكرێت كە لەناو خۆشماندا گفتوگۆ و مناقشەی زۆریشمانە كردووە چ لە سەركردایەتی و لە مەكتەبی سیاسی كە یەكێك لەو بوارانە بواری راگەیاندنە كە پێویستە راگەیاندنەكانی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان وەڵامدەرەوەی پێداویستیەكانی خەڵك بێت و یەكێتی نیشتمانی و راگەیاندنی یەكێتی لەوە نەترسێت كە باس لە گەندەڵ و خراپكاری و باس لەوە بكرێت كە حكومەتەكەمان هەموو پێداویستیەكانی خەڵك باش جێبەجێ ناكات و لە ناڕەزاییەكانی خەڵك نەترسین بە پێچەوانەوە دەبێت كوردستانی نوێ‌و راگەیاندنی یەكێتی نیشتمانی بەهەموو جۆرە جیاجیاكانیەوە ئالاهەڵگری داخوازی‌و مافەكانی خەڵك بن لەگەڵ داخوازی‌و داواكارییەكانی خەڵكدا بین نەك پێچەوانەكەی بێت لەگەڵ دروشمەكانی خۆماندا بین نەك پێچەوانەكەی بین كە ئێمە باسی چارەنووسدەكەین ئێمە وەكو كوردستانی تاكو ئێتا ئەم دروشمەمان هەڵگرتووە لەكاتێكدا كە ئەم دروشمە هەڵگیرا لە ساڵەكانی 80 كاندا زۆرینەی خەڵكی كوردستان روویان لەیەكێتی كرد لەئەدیبان لەنووسەران لەتێكۆشەرانی شۆڕشگێڕ یەكێتی ئەوەی كە لەگەڵ داواكارییەكانی خەڵك دەگونجا خەڵك زیاتر بەرەو پێشیەوە دەهات لەشاخ بووین كە ئێمە باسی دیموكراسی‌و ئازادیمان كردووە دروشمی نان‌و ئازادیمان بۆ خەڵك هەڵگرت، لەكاتێكدا ئێستا ئەو بۆ چوونانە لەناو خەڵكدایە خەڵك داوای ئازادی دەكات خەڵك داوای بژێوی ژیانی دەكات، لەبەرئەوە دەبێت یەكێتی نیشتمانی چۆن لەشاخ رێچكە شكێن بووین ئێستاش بە هەماشێوە رێچكەشكێن بین لەبەردەم هەموو ئەو كۆسپ‌و تەگەرانەی دێتە بەردەمی خەڵك یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەبێت پێشەنگ‌و پێشڕەو بێت، لەبەرئەوە ئەم كۆنگرەیەی یەكێتی نیشتمانی كوردستانیش دەبێت كۆنگرەیەك بێت بۆ ڕەنگدانەوەی تەواوی بابەتەكان‌و پرسەكانی ژیانی خەڵك‌و بابەت‌و پرسەكانی ژیانی ئەمڕۆی كادرانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان، ئێمە باش ئاگامان لێیە كەكادران دڵسۆزان لەیەكێتی نیشتمانی كوردستان رەخنەیان لەسەركردایەتی هەیە، رەخنەیان لەمەكتەبی سیاسی هەیە، رەخنەیان لەئۆرگانەكانمان هەیە ئەمە كارێكە نیشانەی زیندویەتی كادیرانی یەكێتی یە، بۆیە یەكێتی نیشتمانی كوردستانیش دەبێت باش بیرلەوە بكانەوە ئەو رەخنەو گلەی ‌و گازندانە بێنێت دراسەی بكەین، بۆئەوەی كە بتوانین دراسەی بكەین‌و بتوانین كۆنگرەیەكی سەركەوتووی تۆكمە ببەستین كە كۆنگرەیەك بێت ڕەنگدانەوەی واقعی ئەمڕۆی یەكێتی نیشتمانی كوردستان بێت، ئەو هێزەی كە ئەمڕۆ هەم دۆست حسابی بۆدەكات هەم دوژمنیش حسابی بۆدەكات هەمووی چاوەڕوانی هەنگاوەكانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەكات لەسەركەوتنی ئەم كۆنگرەیەدا، وە دەبێت ئێمە ئەو راستییە لەكادرەكانمان بگەیەنین ئەوانەی دەنگیان پێدراوە هەرنابێت نوێنەری ئەوانەبن كە دەنگیان پێداون، دەبێت نوێنەری ئەوانەش بین كە دەنگیان پێنەداون، لەبەرئەوە دەبێت ئێمە لەو روانگەیەو تێ بڕوانین كە نەك دەنگی هێنابێت دەبێت نوێنەری ئەوانەش بێت كە دەنگی نەهێناوە، لەبەرئەوە ئێمە دەبێت ئەوانەی دەرچوون‌و دەرنەچوون دەستخۆشیان لێبكەینن چونكە نموونەیەكی جوانی یەكێتیانەیان پیشاندا كادیرانەیانی خوارەوە پیشاندا دەبێت ئەو نموونە جوانەیان لەكۆنفرانسی مەڵبەندەكان لەناو كۆنگرەشدا رەنگ بداتەوە، دیارە لەملاولا‌و لەهەندێك پەیجیش قسەیانكرد هەمووی دوورە لەڕاستییەوە لەبەرئەوەی ئەوانەی دەرچوون كادری یەكێتین ئەوانەشی دەرنەچوون هەر كادری یەكێتین، لەبەرئەوە پێویسنە ئێمە هەموو ئەو راستیانە باش دیراسە بكەین‌و باش لەیەكی بدەینەوە بۆ چارەسەركردنی هەموو بوارەكان، تەنها باسی بواری راگەیاندن ناكەم بورای داراییە بواری راگەیاندن‌و چاككردنی بژێوی ژیانی پێشمەرگەیە، رێكخستنەوەی هێزە كانمانە هەموو ئەو بورانەی بۆ گفتوگۆ‌و موناقەشەن بتوانین دراسەی بكەین هەم لە كۆنگرە كۆنگرە كە پەیوەندی بەسیاسەتی ئیعلامیە پێداچوونەوەیەبە مەسعولیەتی خۆماندا لەكاری حزبی لەكاری حوكومڕانی ‌ولەهەمانكاتیشدا دەبێت ئێمە هەمووكات خۆمان ئامادە بكەین وەكو یەكێتی نیشتمانی كوردستان بۆ هەموو هەڵبژاردنەكان، لەهەمان كاتیشدا ئێمەی كادیری یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەبێت بزانین قۆناغی ئێستامان چۆنە، ئەركی ئێمە لەم قۆناغەدا چۆنە؟ ئەركی ئێمە لەم قۆناغەدا جیاوازە لەو ئەركانەی كەلە قۆناغەكانی رابردووا هەمان بووە، لەبەرئەوە دەبێت ئەركەكانی خۆمان باش دیاری بكەین، بۆئەوەی بتوانین قۆناغەكەش باش هەڵبسەنگێنین تائەركەكانی خۆشمان لەم قۆناغە بەباشتر‌و چاكتر جێبەجێ بكەین، سوپاسی ئامادەبونتان دەكەم، سوپاسی هەڤاڵ ستران دەكەم بۆ كۆڕەكەی‌و ئیدارە دانی كۆڕەكەی، شاد‌و سەركەوتووبن.

رەهبەر سەید برایم:
بەخێرهاتنی گەرمی كاك حاكم دەكەین، من قسەم نییە لەسەر بەرەوكۆنگرەو چارەنوسسازی بڕیاردان، ئێمە وەكو مەكتەبی راگەیاندن داواكارییەكمان لەجەنابی هەیە كەسەرۆكی ئامادەكاری كۆنگرەیە، جەنابی مام جەلال زۆر گرنگی بەراگەیاندن داوە تائێستا لەو 120 كەسەی كەهەیبووە 57 كەس ئەندامی كۆنگرەبووە هێناویەتی تكادەكەین ئەو هیمەتەمان بۆبكات، بێجگە لەوە داوامانكردووە كە سەرۆك بەشەكان كەناڵەكان بێنەكۆنگرە چونكە تازەبوونەتە ئەندام مەكتەب پێشتریش بەشدارییان كردووە لەكۆنگرەی پێشوو، هەر ئەمڕۆ لەكوردستانی نوێ 6 بابەت نوسراوە لەسەر كۆنگرە، خاوەن قەڵەمێك دیاترە لەئەوانی تر ئەگەر هیمەت بفەرموون داواكارییەكەمان قبووڵ بكەن، بۆئەوەی پشكی شێرمان بەربكەوێت، لەبەرئەوەی ئێمە خۆمان حسەیەكی زۆرنین ئەگەر بۆمان زیاد بكەن، یان ئەگەر نەبێت بۆ خۆمان هەڵبژاردن بكەین زۆر سوپاس.

دڵپاك تاهیر:
دەستت خۆشبێت كاك حاكم من دەمەوێت تەنها لەسەر مەسەلەی ئازادی ژن‌و پێگەی سیاسی ژن‌و بەشداری ژن قسەبكەم، ماوەیەك پێش ئێستا كۆمەڵێك لەكادرەكانی ژن لە ئۆرگانەكانی یەكێتیدا نزیكەی 400 واژوویان كۆكردەوە لەچوارچێوەی 5 خاڵی زۆر سادەدا، یەكێك لەوانە زیاد كردنی دوو ژن لە لیژنەی باڵای كۆنگرەیا ئەمە لەكاتێكدایە لیژنەكە هەمووی پیاون، كەئەمە لەگەڵ مەسەلەی باڵانسی جێندەری ناو ئەم حزبەیا جووت نابێت، دووەمیش رێژەی ژن %30 كەمترنەبێت لەكۆنفڕانسی كۆمیتەكاندا كەبەداخەوە كاری پێنەكراوە، زۆر سوپاس.

موعتەسەم نەحمەدین:
من قسە لەسەر دووشت دەكەم، یەكەمیان پرسی سۆشیال دیموكرات جەنابت باسی ئەوەتكرد رەنگە ئێستا هەندێك پرسی سۆشیال دیموكرات گۆڕانكاری بەسەردا هاتبێت، د.بەرهەم خۆی بە ئاشكرا دەڵێت من كابرایەكی لیبڕاڵم، ئایا یەكێتی بیروباوەڕی سۆشیال دیموكرات دەگۆڕێت؟ ، ئێمە ئێستا قسەلەسەر ئەوە دەكەین بەرەوكۆنگرە دەڕۆین چی جۆرە كۆنگرەیەك چونكە بنەمای دامەزراندنی یەكێتی فۆڕمێكی جیاوازە ، من ناوم ناوە مەدرەسەی سیاسی سلێمانی ، كە لەنێوان 64 بۆ 76 سیاغە دەبێتەوە، ئەم مەدرەسەیە باوەڕی بە بیرو بۆچوونی خێڵەكی نەبوون باوەڕی بەگواستنەوەی دەسەڵات بەویراسە نەبوو، ئێستا ئەوەی كە دەیبینین لە قۆناغی ئامادەكاری بەرەو كۆنگرە كۆمەڵێك ئاماژەی مەترسیدار هەیە، لادانێك دەبینین لەو بەرنامەیەی كەلەسەرەتاوە یەكێتی لەسەری هاتووە.

حاكم قادر حەمەجان:
هەڤاڵان ئەو 120 كەسە لە دەسەڵاتی سكرتێری گشتی بوو ئێستا دەگوازرێتەوە بۆ جێگرەكانی من وەك كادرێكی سەرەكی‌و بە ئاگا حەزدەكەم روونكردنەوەیەكتان پێ بڵێم، ئەو 120 كەسە بە بڕیاری كۆنگرە دانرا ئەوە دیقەت‌و وردبینی جەنابی مام جەلال بوو، دیقەت‌و ووردبینەكانی بۆ دوای كۆنگرەش هەیبوو، ئەیزانی كادر هەیە لەناو ئۆرگانەكانی یەكێتیی كادری سەرەكی ئەو حزبەن بچنە هەر جێگایەك خۆیان هەڵبژێرن دەرناچن، بەڵام لەو كادرانەن كە هەموو ژیانیان بۆ خزمەتی یەكێتیی‌و وەك كاك رەهبەر وتی زۆرینەیان خاوەن قەڵەمن، بۆیە دائیمەن بیری لەوە دەكردەوە چارەسەری ئەو كێشانە لەلایەك بەوە بكات، ئەو خەڵكانەش لە هەموو ناوچەكاندا هەیە كە پێویستە ببن بە ئەندامی كۆنگرە، وە من شاهیدیەكی تر ئەدەم ئەو 120 كەسە مام جەلال هەمووی خۆی دای نەئەنا بەراوێژ لەگەڵ هەڤاڵەكاندا دای ئەنا كە لە كویا كێشە‌و گرفت هەبوایە، كەواتە ئەوەی بۆ چارەسەر دائەنا، لەبەر ئەوە ئێستاش بەهەمان شێوە لە هەندێك جێگا كێشەمان چارەسەری بكەین باشترە، بۆیە ئەوەی ئێوە داواتان كردووە دڵنیابن لە هەندێك جێگای تریش داوا كراوە‌و كە هاتە سەر ئەوە باسی ئەوە دەكەین كە ئەو داوای ئێوەش لەبەر چاو دەگیری، لیژنەی كۆمسیۆنی باڵا لیژنە نین ئێمە كۆمسیۆنی باڵاین، ژنی تیانییە خۆی بە پێی ئۆرگانەكان دانراین، لە هەڵبژاردنەكانا سیان بووین دوای ئەوانەی تر كەهاتون لە رێگەی مەكتەبەكانەوە هاتون، لەبەر ئەوە ژنی تیا نییە بەشێكی زۆریشمان داكۆكی لە ژنان دەكەین، بكرێت بە لە 30% ئەوە بە بڕیاری كۆنگرە دەكرێت، بۆیە ئێمە ناتوانین وەك كۆمسیۆن دەستكاری ئەو رێژەیە بكەین، ئەوەش كە دەڵێن هەندێك لە هەڤاڵان چاویان بە راگەیاندكاراندا نایەت ئەوە زۆر هەڵەیە، چونكە كادری راگەیاندن دەوریان خۆیان لە ناو كۆمەڵگادا هەیە ناكرێت كادری یەكێتیی دژی راگەیاندنی حزبەكەی خۆی بێت بە پێچەوانەوە دەبێت ئێمە هاوكارو پشتیوانی راگەیاندنی یەكێتیی بین، بە هەموو بەشە جیاجاكانییەوە كەم‌و كوڕیەكان لە هەر جێگایەكدا هەبێت چارەسەری بكەین بۆیە دەبێت سەركردایەتی یەكێتیی پیشتیوانی تەواو بین بۆ راگەیاندن‌و ئەو پڕۆژەییەی كە پێشكەشیان كردووە بۆ چاكردنی كاری راگەیاندن، ئایا كۆنگرە دەبەسترێت بڕیارمان داوە كۆنگرە ببەسترێت‌و ئەوەی كە هەیە پڕو پاگەندەیە، ئەوەی كە سەرەوە گوێ لە خوارەوە ناگرێت، ئەوەی لەسەرەوە بێت‌و گوێ لە خوارەوە نەگرێت بێ ئاگایە لە گوزەرانی خەڵك، ئێمە راستە سیاسەت دەكەین ئێمە سیاسەت بۆ حزب دەكەین بۆیە دەبێت گوێ لە خەڵك بگرین‌و خزمەتیان بكەین، من خۆم لە زۆر بواردا كارمكردووە دەبێت زانیاریەكان راست‌و دروست بێـت هەر زانیاریەك بە هەڵە بدرێت بەسەرەوە هەموو بڕیارەكانی سەرەوە هەڵە دەرئەچێت، ئەگەر راست دا بەسەرەوە ئەوە بڕیارەكانیش راست دەرئەچن، لە رابردودا زانیاری هەڵە درا بەجەنابی مام جەلال هەزار رەحمەت لە گۆڕی دەیان وت 600 هەزار رێكخستنمان هەیە مەكتەبی رێكخراوەكانیش دەیان وت 350 هەزار كەسمان كە دەكاتە یەك ملیۆن لە چ هەڵبژاردنێكدا یەكێتیی یەك ملیۆن دەنگی هێناوە، ئێمە ئەگەر یەك ملیۆن ریكخستنمان هەبێت خۆ دەبێت دوو ملیۆن دەنگدەرمان هەبێت، بۆیە هەر بابەتێك قسەی لەسەر دەكەین دەبێت راستگۆیانە بیڵێن ئەگەر هەر كەموكوڕییەك هەیە بە ئاشكرا بیڵێین، ئەو كاكەیەش باسی كرد كە كاك دكتۆر بەرهەم خۆی بە لیبڕاڵ دەزانی، من لەسەرەتاوە باسمكرد بیرو بۆ چونی جیا لە ناو حزبەكەمان هەیە ئێمە حزبەكەمان هەڵگری بیری سۆشیال دیموكراتە، لە بەر ناتوانرێت ئەو بیرو بۆ چونانە لەكۆنگرەدا نەبێت ناگۆڕدری بۆیە یەكێتیی لە دروستبوونییەوە لەسەر بیرورای جیاواز دروست بووە‌و ئەوەشمان بۆ خەڵكانی دەرەوەی یەكێتیی باسكردووە، باسی تەوافوقیش كرا، ئەو تەوافوقانەی كە باسی لێ دەكرێت، تا ئەم ساتە من لەگەڵ ئێوە قسە دەكەم هیچ تەوافوقێك نییە، ئێمە حزبی خێلەكی نەبووین ئەو دەستەواژانەی كە باس دەكرێت لە ئەدەبیاتی یەكێتیی نییە، یەكێتیی حزبی خەڵك بووە دەبێت بەو شێوەیەش بمێنێتەوە، وە هەمومان لەسەر رێبازەكەی مام جەلال بمێنینەوە كە دروسترین‌و شۆڕشگێڕترین رێباز بووە بۆیە ئێمەش لە دەووری ئەم حزبە كۆبووینەتەوە، لە تەوافوقی سیاسییا زۆر جار باسی رێكەوتنی سیاسی دەكرێت،دەبێت باش بیر لەوە بكەینەوە ئەم كۆنگرەیە كۆنگرەیەكە دوای وەفاتی مام جەلالە، كۆنگرەیەكە خیابێكی تیایە خیابێكی گەورەیە بۆ هەمومان نەمانی مام جەلال زەرەو زیانێكی گەورەی بۆ حزبەكەو ناوچەكە هەبوو، لەبەر ئەوە ئەگەر ئێمە تەوافوقێكی سیاسی بكەین بۆ سەركەوتنی یەكێتیی پاراستنی یەكێتیی وەك ئۆرگان‌و حزب هەڵە ناكەین بیشی كەین باشترە هەموان وەزعی حزبەكە باش دەزانن ئەگەر رێكەوتن بۆ چارەسەری كێشەكان بێت من لەگەڵیدام، بەڵام بۆ ئەوە بێت خزمەت‌و مەسڵەحەتی ئەم‌و ئەو بێت من دژم،گەورەیی یەكێتیی گەورەیی بۆ هەمومان، من لە كۆبوونەوەیەكی رابردوو نمونەیەكم لەسەر خۆم هێناوەتەوە، من كادری یەكێتیی بووم پێشتر نەئەندامی سەركردایەتی نە مەكتەب سیاسی بووم، دەسەڵاتی من لە شاخ‌و لەشار كە كادر بووم لە دەسەڵاتی ئێستام كە ئەندامی مەكتەبی سیاسیم زۆرتربوو، چونكە حزبەكەم گەورەبوو بەهێزبوو هەولێرو دهۆكم بەدەستەوە بوو، كە حزبەكەت بچوك بووەوە مەكتەبی سیاسیش بیت بچوك دەبیت، گەورەیی ئێمە لە گەورەیی حزبەكەماندایە، حەزدەكەی سەرۆكحزب بە كە بچوك بوو هیچ نیت ئەم قسەیەیەی من بەراوردیشی بكە ئێستا لە حزبەكاندا، لەبەر ئەوە گەورەی ئێمە لە حزبەكەماندایە.

ئارام عەلی:
بابەتێكی گرنگ بوو، من دەڵێم ئەم كۆنگرەی یەكێتیی هەستیارە لە كاتێكی هەستیاردا، لەبەر كۆمەڵێك هۆكار، یەكیان كۆچی جەنابی مام جەلال وەك كاك حاكم ئاماژەی پێدا، بارودۆخی یەكێتیی، بارودۆخی ناوچەكەش، بەڵام ئەوەی من ئێستا دەیبینم ئەوەندەی باسی تەكوتلات‌و دەرچون‌و دەرنەچون دەكرێت، ئەوەندە باسی بەرنامەی یەكێتیی ناكرێت بۆیە لەو رووەوە بەرچاو رونیەكمان بداتی.

شێخ ئەشرەف:
من چەند پرسیارێكم هەیە، یەكەم ئەو بەرنامەو كارانەی كە لە كۆنگرە دادەڕێژرێت دەبێت نوخبەیەكی سیاسی بێت ئەمە جێ بەجێ بكات، ئایا ئەم كۆنگرەیە هیوای ئەوە دەخوازێ خەڵكی رۆشنبیرو فكری تازە بێتەو پێشەوە بۆ ئەوەی بتوانین گۆڕانكارییەكی نەوعی لە سەركردایەتی یەكێتیدا رووبدات، دووەم: لە سلێمانی دەست خراواتە ناو هەموو پڕۆژەیەكەوە سلێمانی زۆر دواكەتووە ئەویش بەهۆی ئەو قۆرخكارییەوە كە لە كەرتی تایبەت هەیە، هیوادارم لەو كۆنگرەیەدا بڕیارێك بدرێت نەتوانن قۆرخكاری بكرێت لە كەرتی تایبەت.

یوسف عومەر:
یەك لەو بابەتانەی كە ئێستا قسەی لەسەر دەكرێت گۆڕینی نەهجی حزبایەتییە، كەی دەڵێن یەكێتیی ببێت بە حزبی هەڵبژاردن، خۆشتان دەزانن حزبی هەڵبژاردن خەسڵەتێكی پۆپۆلیستی تیایە چوڵاندنی شەقامی تیایە، ئایا ئەگەر یەكێتیی ببێت بە حزبی هەڵبژاردن ئەو گۆڕانگاریە ئاسان دەبێت؟.

حاكم قادر حەمەجان:
بەكورتی كاك باسی ئەوەی كرد ئەزمەی سەركردایەتییە، هەر بە گشتی لەناوچەكەیا ئەزمەی سەركردایەتییە، ئەگەر ئەزمەی سەركردایەتی نەبوایە ناوچەكە ئاوهای لێنەدەهات، باسی تەكەتول‌و بەرنامەی حزب، باسی هەردوكیان دەكرێت، تەكەتول هەر ئەوە نییە خوارەوەش دەیكات، ئەگەر كادری خوارەوە تەكەتول نەكەن‌و یەكێتیانە بیر بكەنەوە هیچ كەسێك ناتوانی تەكەتول بكات، باسی فكریش دەكرێت ئاڵ ‌وگۆڕو بیرو را لەسەر پەیرەو هەبوو لەسەر سیاسەت هەبوو لە هیچ لیژنەیەكدا نەبوو، بۆیە حزب بێ فكر ناتوانی بژی، ئایا خەڵكی تازە دێتە پێشەوە، حزب وەك ئینسان وایە لە دایك دەبێت گەورە دەبێت كامڵ دەبێت، حزبیش وایە ئەگەر بێتو كەسی تازە نەێتە پێشەوە‌و لق‌و پۆپەكانی نەبڕیت‌و كەسانی گەندەڵ سزانەدەیت ئەوا حزب دەپوكێتەوە، باشترین حزب حزبی شوعی بوو، نەیتوانی خۆی بگونجێنی ‌و گەنج بهێنێتە پێشەوە بچووك بۆیەوە، بەڵام ئەو گەنجە دەبێت پارێزەری حزبەكەمان بێت‌و دڵسۆز بێت، دەست خستنە ناو ژیانی خەڵك زۆر خراپە، من نمونەی ئەوەتان بۆ باس دەكەم كە حزب دەستی خستە ناو ژیانی خەڵكەوە بەتایبەتی بۆ كارو كاسپی زۆر خراپە، تیجارەت لە رووی یاساوە بۆ هەموو كەسێك واڵایە، كادری یەكێتیی دەتوانی كارو كاسپی بكات، بەڵام شەرعی‌و یاسایی، بۆ نمونە ژمارەی یەكی هەڵەبجە خرواوەتە موزایدەوە هەموو كەسێك لە عیراق بۆی هەیە بەشداری بكات، بەڵام حزب ناتوانی قۆرغكاری بكات، هەموو حزبێك دەتوانی تیجارەت بكات، 22 مقاول لە سلێمانی ئیفلاسی كردووە لێرە كارەكان هەمووی وەستاوە ئیستسمار لە سلێمانی لە پێنچ ساڵی رابردودا ناقس سفر بووە،لەناوچەكانی تر ئاوەدانكردنەوە هەیە بەرنامەی یەكێتییە حكومەت دەبێت بەرنامەی هەبێت نابێت جیاوازی بكات لە شارێك بۆ شارێكی تر بۆ هەولێر دەكرێت دەستیان خۆشبێت، بەڵام دەبێت بۆ سلێمانی ‌و هەڵەبجەو گەرمیانیش بكرێت، بندیوار هەیە دەبێت چارەسەر بكرێت، لە ساڵی 2013 جەنابی مام جەلال لیژنەیەكی دانا من ئەندام بووم لەو لیژنەیە ئێمە ئەو كاتە 5 هەزار كەسمان لابرد، وجودی نەبوو، مەسول هەبوو 20 پاسەوانی هەبوو یەكتریان نەدەناسی، نمونەیەكتان بۆ بهێنمەوە دوان لەوانە هاتن پاسەوانی مەسولێك بوون كڵاشینكۆفێكامان دانی نەیانزانی هەڵی بوەشێنن دەیان وت ئێمە بەس موچە وەردەگرین، ئێمە نابێت لەوە بترسین بندیوار لابەرین، بندیوار لە مەسڵەحەتی حزب نییە لە مەسڵەحەتی ئەشخاسە‌و زەرەری هەیە، لە حوكمڕانیدا هەندێك دەموچاو لە حكومەتن یەكێتین، بەڵام زەرەیان لە یەكێتیی داوە، هەڵسوكەوتمان لەگەڵ لایەنەكان چۆنە، لە دوا كۆبوونەوەی سەركردایەتی بڕیارێكمان دا ئەوە برای بەڕێزم كاك قادرو كاك رەهبەر لێرەن، بڕیاریكمان دا سەردانی هەموو حزبەكان بكەین‌و پەیوەندیشمان لەگەڵ هەموو حزبەكان چاك بكەین، ئەو دەورە یەكێتیی دەیتوانی بیبینێ، ئێمە بڕیارمان دا بۆ جێگا ناكۆكەكان لیستی هاوبەشمان هەبێت،لە موسڵ، كەركوك،خانەقین، لە شوێنە جیا جێاكانی تردا، بۆ ئەم مەبەستەش لیژنەیەكمان دانا سەردانی هەموو حزبەكانمان كرد‌و لە ئەنجامیشدا هەمویان هاتنە سەر رەئەكەی ئێمە پێشنیاری حزبەكەمان بوو بە بڕیار لەهەموو شوێنە جێ ناكۆكەكان، وە ئێستاش هەمان رەئمان هەیە دەبێت كورد یەكگرتووبێت ناو ماڵی كورد یەك بخەین، دوو جار لەگەڵ گۆڕان دانیشتوین بۆ ئەم بابەتانەی كە ئێستا هەیە، هەڤاڵان روو لە یەكێتییە بوونێكی زۆر هەیە من سەردانی هەندێك ناوچەم كردووە خەڵك رووی لە یەكێتییە لایەنەكان دێنەوە ناو یەكێتیی ئەبێت ئێمەش دەرگامان كراوە بێت، بەڵام بەداخەوە هەندێك دەیان هێنینەوە پلەو پایەیان نادەینێ لەبەر ئەوە یەكێتیی نیشتمانی كوردستان لە شاخەوە بۆ شار قسەیەكمان هەبووە دەبێت دایم بیكەین، یەك درگامان كراوە بێت بۆ هەموو كەسێك دووەم كەسمان لێ زیاد نییە،لەسەر كەسیش ئەركە سیاسییەكانی خۆمان پەك ناخەین، لەبەر ئەوە دەبێت ئیشی لەسەر بكەین بۆ ئەو كارانەمان، جارێكی تر سوپاستان دەكەم.

print

 3 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*