سەرەکی » ئاراستە » كادری شەهید سەعدی خەلیل قەشقەیی

كادری شەهید سەعدی خەلیل قەشقەیی

حەیدەر مەنتك

بۆ ئەوێ‌ رۆژێی سەرەتای دامەزراندنی كۆمەڵە و دواتریش سەرەتای سەرهەڵدانەوەی شۆڕشی نوێ، خەباتی سیاسی و كاركردن لە شانەو رایەڵەی رێكخستنەكانی كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستاندا ئاسان نەبوو، بەتایبەت ئەوكاتەی زۆربەی سەركردەكانی كۆمەڵە دەستگیكرابوون، پەشێوی و ناجێگیری تەواوی كوردستانی گرتبۆوە و بارودۆخ ئەوەندە نالەبارو مەترسیداربوو، كورد واتەنی برا متمانەی بە برا نەدەكرد.
بەڵام بۆ هەر سەردەمێك و بارودۆخێكیش كۆمەڵێك هەن كە پێیان دەوترێت كوڕی تەنگانە و ساتە دژوارەكان، یەكێك لەوانەی كە بەهەق كوڕی رۆژگاری تەگانەبوو شەهید (سەعدی خەلیل قەشقەیی) بوو.
شەهید سەعدی گەنجێكی خاوەن باوەڕو چاونەترسبوو، لەو ساتەوەختە ناهەموارەدا لەگەڵ چەند هاوڕێیەكی شانیاندایە بەر ئەركی گرانی سەرلەنوێ بوژاندنەوەو هاتنەوە سەرپێی رێكخستنەكانی كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستان لە شاری هەولێر.
لە بارەی چیرۆكی ژیانی ئەو شەهیدەوە، سەردانی ماڵی مامۆستا (كوردە سەعید)ی هاوسەری شەهیدم كرد و بەڕێزیان جەختیكردەوە كە سەعدی خەلیل لە سەر كوردایەتی هەورازو نشێوی زۆری بینیوە و وەك كادرێك هەوڵ و كۆششێكی زۆری كردووە بۆ سەر لەنوێ بنیاتنانەوەی رێخستنەكانی كۆمەڵە و گەشەكردنی شۆڕی نوێ، باسی لە وەشكرد كە چەندینجار سەركردەكانی ئەوسای كۆمەڵە سەردانیان كردووە و لەماڵی ئەوان رێوشوێنی كاری نهێنی و چالاكییەكان دانراوە، بۆ ئەوەش وتی: جارێك كاك مەلا بەختیار هات بۆماڵمان و لەگەڵ سەعدی كۆبوونەوەیان كرد، چەندین جاری تریش لە ماڵی ئێمە كۆبونەوەی گرنگ گرینگ بەستراوە سەبارەت بە رێكخستنەكانی كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستان، چەندینجاریش شەید شاخەوان عەباس هاتووە، جا خەسووم هەر دەیووت محەمەد نەی دەوت (شاخەوان)، رۆژێك شەهید شاخەوان هات و ئاسایی نەبوو، خەسووم وتی: محەمەد لەكوێوە هاتی و چ باسە؟ كاك شاخەوانیش وتی: لە بەغداوە هاتووم، خەسووم بە تەوسەوە وتی: توخوا ئەو جل و بەرگە تۆزاویە هی بەغدایە؟ بەخوا وانیە و شتێكت لەبن سەردایە، ئاخیری خێربێت.
مامۆستا كوردە لە بەشێكی تری قسەكانیدا وتی: بەشایەدی ئەوانەی ماون شەهید سەعدی پیاوێكی ئاسایی نەبوو لەكاركردندا، هەمیشە سەرقاڵ و بە پەرۆش بوو بۆ كاروبارەكانی رێكخستن و گوێی بەخۆی نەدەدا، هەر لەبەر ئەوەش بوو كە ببووە باوەڕپێكراوی شەهید ئارام و برادەرانی تری سەركردایەتی ئەوسا، ئەوەندە نهێنی پارێزو وریا بوو لە ئیشەكاندا زۆر شت هەبوو بەمنیشی نەدەوت.
لە درێژەی قسەكانی هاوسەرەكەی شەهید سەعدی وتی: ررۆژێكیان دوو لێپرسراوی گەورە بەنهێنی هاتبوونە شارو هاتنە ماڵی ئێمە، من نەمزانی كێن و سەعدیش قسەی نەدەكرد، بەڵام لە بارودۆخەكە تێگەیشتم ئەمانە كەسی ئاسایی نین و بەنهێنی هاتوونەتە ناوشار، بەڵام چەكیان پێ‌ نەبوو، سەعدیش منی نارد بۆ شوتی كڕین، منیش چووم و كە هاتمەوە بینیم ئەو كەسانە چەك و تاقمیان پێبوو، تومەز سەعدی پێشتر چەك و تاقمی لەناو باخچەی ماڵەكە شاردبۆوەو كەمن رۆشتبوووم بۆی دەرهێنابوون.
شایانی باسە مامۆستا كوردە سەعید كە هاوسەری شەهید سەعدییە، وەك ژنێكی خۆڕاگرو بەوەفا بەرامبەر نەهامەتیییەكانی ژیان راوەستاوە و سەرجەم منداڵەكانی بە بێ باوكی و بەشێوازی جوان پەروەردەو گەورەكردووە و قۆناغەكانی خوێندنی پێ تەواو كردوون.
هەڤاڵ (حاجی مەمۆ) كە هاوڕێی نزیكی شەهید سەعدی بووە لە كتێبەكەیدا بەناوی ( لە هەواری یادەوەریەكانمدا) لە لاپەرە 164 -165 باسی شەهید دەكات و دەڵێت: (سەرەتای ساڵی 1976 دەیان هاوڕێی كۆمەڵە لە هەولێر گیرابوون، شیرازەكانی رێكخستن پەرش و بڵاو ببووەوە، هێڵەكانی رێكخستن و كۆمیتەی هەولێر لێك ترازا بوون و چەند هاوڕێیەك دابڕابوون، لێرەدا جێگای خۆیەتی وەك مێژوو شایەتی بە ڕۆڵی جوامێرانە و شۆڕشگێرانەی نەمر(سەعدی خەلیل بدەم، كە بەدوای ئەو كارەساتەی رێكخستنەكانی هەولێر تووشی هاتبوون، ئەو كەڵە پیاوە لەگەڵ نەمرو كادیری ماندوونەناسی پێشمەرگایەتی شەهید مەلاغەفور سەر لە نوێ رێكخستنەكانی كۆمەڵەیان لەهەولێر خستە دەمی گاگۆڵە كردنەوە.
هەر لەو کتێبەدا هەڤاڵ حاجی مەمۆ لە چەند جێگەیەکدا بە گرنگییەوە باسی شەهید سەعدی کردووە.س

ژیاننامەكەی
شەهید سەعدی خەلیل سلێمان ئەحمەد ناسراو بە سیروان، لە دایكبووی ساڵی 1949ی گوندی (قەشقە)ی ناحیەی قوشتەپە-پارێزگای هەولێر.
ساڵی 1957 لە گەڕەكی سێتاقان چۆتە خوێندن، بەهۆی بارودۆخی سیاسییەوە لە خوێندن دادەبڕێت و ساڵانی 1976- 1977 بەتاقی كردنەوەی دەركی شەشەمی ئامادەیی تەواو دەكات.
ساڵی 1969 پەیوەندیكردووە بە یەكێتی قوتابیانی كوردستانەوەو ساڵی 1970 لە كۆنفرانسی ئەو یەكێتییە كە لە (ناوپردان) بەسترا شەهید سەعدی یەكەم دەنگی هێناوە، ساڵی 1972 كراوەتە لێپرسراوی یەكێتی قوتابیان لە شاری كەركوك، ساڵی 1974 بۆتە پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلول و دوای نسكۆ دەچێتە ئێران، لە مانگی 6ی ساڵی 1975 گەڕاوەتەوە كوردستان.
لە مانگی 8ی هەمان ساڵ لەلایەن ئەمنی هەولێرەوە نزیكەی سێ مانگ دەستگیردەكرێت.
ساڵی 1976 پەیوەندی دەكات بە رێكخستنەكانی كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستانەوەو رۆژی 10 /8/1978 دەبێتە پێشمەرگە.
رۆژی 3/7/ 1980 لە نەبەردییەكدا لە بناری كۆسرەت شەهید دەكرێت.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*